೮. ಗೋಪಕಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭೯. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಗೋಪಕಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಚಿರಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಭಗವತೀತಿ ಭಗವತಿ ಅಚಿರಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ, ಧಾತುಭಾಜನೀಯಂ ಕತ್ವಾ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗೀತಿಂ ಕಾತುಂ ರಾಜಗಹಂ ಆಗತಕಾಲೇ. ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಆಸಙ್ಕಮಾನೋತಿ ಚಣ್ಡಪಜ್ಜೋತೋ ನಾಮೇಸ ರಾಜಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಸಹಾಯೋ ಅಹೋಸಿ, ಜೀವಕಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಭೇಸಜ್ಜಕಾರಿತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ದಳ್ಹಮಿತ್ತೋವ ಜಾತೋ, ಸೋ ‘‘ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಿತಾ ಘಾತಿತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಮಮ ಪಿಯಮಿತ್ತಂ ಘಾತೇತ್ವಾ ಏಸ ರಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಮಞ್ಞತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಸಹಾಯಸ್ಸ ಸಹಾಯಾನಂ ಅತ್ಥಿಕಭಾವಂ ಜಾನಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪರಿಸತಿ ವಾಚಂ ಅಭಾಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಆಸಙ್ಕಾ ಉಪ್ಪನ್ನಾ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ರಞ್ಞೋ ಪಜ್ಜೋತಸ್ಸ ಆಸಙ್ಕಮಾನೋ’’ತಿ. ಕಮ್ಮನ್ತೋತಿ ಬಹಿನಗರೇ ನಗರಪಟಿಸಙ್ಖಾರಾಪನತ್ಥಾಯ ಕಮ್ಮನ್ತಟ್ಠಾನಂ.

ಉಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಮಯಂ ಧಮ್ಮವಿನಯಸಙ್ಗೀತಿಂ ಕಾರೇಸ್ಸಾಮಾತಿ ವಿಚರಾಮ, ಅಯಞ್ಚ ಮಹೇಸಕ್ಖೋ ರಾಜವಲ್ಲಭೋ ಸಙ್ಗಹೇ ಕತೇ ವೇಳುವನಸ್ಸ ಆರಕ್ಖಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹೀತಿ ತೇಹಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಧಮ್ಮೇಹಿ. ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾಕಾರೇನ ಸಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಥಾ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಸಬ್ಬಕೋಟ್ಠಾಸೇಹಿ ಸಬ್ಬಂ. ಕಿಂ ಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ? ಛ ಹಿ ಸತ್ಥಾರೋ ಪಠಮತರಂ ಅಪ್ಪಞ್ಞಾತಕುಲೇಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ, ತೇ ತಥಾಗತೇ ಧರಮಾನೇಯೇವ ಕಾಲಂಕತಾ, ಸಾವಕಾಪಿ ನೇಸಂ ಅಪ್ಪಞ್ಞಾತಕುಲೇಹೇವ ಪಬ್ಬಜಿತಾ. ತೇ ತೇಸಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಮಹಾವಿವಾದಂ ಅಕಂಸು. ಸಮಣೋ ಪನ ಗೋತಮೋ ಮಹಾಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ತಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸಾವಕಾನಂ ಮಹಾವಿವಾದೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅಯಂ ಕಥಾ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪಂ ಪತ್ಥರಮಾನಾ ಉದಪಾದಿ. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಚ ಧರನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿವಾದೋ ನಾಹೋಸಿ. ಯೋಪಿ ಅಹೋಸಿ, ಸೋಪಿ ತತ್ಥೇವ ವೂಪಸಮಿತೋ. ಪರಿನಿಬ್ಬುತಕಾಲೇ ಪನಸ್ಸ – ‘‘ಅಟ್ಠಸಟ್ಠಿಯೋಜನಸತಸಹಸ್ಸುಬ್ಬೇಧಂ ಸಿನೇರುಂ ಅಪವಾಹಿತುಂ ಸಮತ್ಥಸ್ಸ ವಾತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಪುರಾಣಪಣ್ಣಂ ಕಿಂ ಠಸ್ಸತಿ, ದಸ ಪಾರಮಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಸತ್ಥು ಅಲಜ್ಜಮಾನೋ ಮಚ್ಚುರಾಜಾ ಕಸ್ಸ ಲಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಮಹಾಸಂವೇಗಂ ಜನೇತ್ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮಗ್ಗಾ ಜಾತಾ ಅತಿವಿಯ ಉಪಸನ್ತುಪಸನ್ತಾ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತನ್ತಿ ಇದಂ ಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಅನುಸಞ್ಞಾಯಮಾನೋತಿ ಅನುಸಞ್ಜಾಯಮಾನೋ, ಕತಾಕತಂ ಜನನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನುವಿಚರಮಾನೋ ವಾ.

೮೦. ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋತಿ ಅಯಮ್ಪಿ ಹೇಟ್ಠಿಮಪುಚ್ಛಮೇವ ಪುಚ್ಛತಿ. ಅಪ್ಪಟಿಸರಣೇತಿ ಅಪ್ಪಟಿಸರಣೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ. ಕೋ ಹೇತು ಸಾಮಗ್ಗಿಯಾತಿ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸಮಗ್ಗಭಾವಸ್ಸ ಕೋ ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ. ಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಸರಣಾತಿ ಧಮ್ಮೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಟಿಸರಣಂ, ಧಮ್ಮೋ ಅವಸ್ಸಯೋತಿ ದೀಪೇತಿ.

೮೧. ಪವತ್ತತೀತಿ ಪಗುಣಂ ಹುತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ. ಆಪತ್ತಿ ಹೋತಿ ವೀತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಉಭಯಮೇತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಆಣಾತಿಕ್ಕಮನಮೇವ. ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಂ ಕಾರೇಮಾತಿ ಯಥಾ ಧಮ್ಮೋ ಚ ಅನುಸಿಟ್ಠಿ ಚ ಠಿತಾ, ಏವಂ ಕಾರೇಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ನ ಕಿರ ನೋ ಭವನ್ತೋ ಕಾರೇನ್ತಿ ಧಮ್ಮೋ ನೋ ಕಾರೇತೀತಿ ಪದದ್ವಯೇಪಿ ನೋ ಕಾರೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ನ ಕಿರ ಭವನ್ತೋ ಕಾರೇನ್ತಿ, ಧಮ್ಮೋವ ಕಾರೇತೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ.

೮೩. ತಗ್ಘಾತಿ ಏಕಂಸೇ ನಿಪಾತೋ. ಕಹಂ ಪನ ಭವಂ ಆನನ್ದೋತಿ ಕಿಂ ಥೇರಸ್ಸ ವೇಳುವನೇ ವಸನಭಾವಂ ನ ಜಾನಾತೀತಿ? ಜಾನಾತಿ. ವೇಳುವನಸ್ಸ ಪನ ಅನೇನ ಆರಕ್ಖಾ ದಿನ್ನಾ, ತಸ್ಮಾ ಅತ್ತಾನಂ ಉಕ್ಕಂಸಾಪೇತುಕಾಮೋ ಪುಚ್ಛತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನ ತೇನ ತತ್ಥ ಆರಕ್ಖಾ ದಿನ್ನಾ? ಸೋ ಕಿರ ಏಕದಿವಸಂ ಮಹಾಕಚ್ಚಾಯನತ್ಥೇರಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಾ ಓತರನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ಮಕ್ಕಟೋ ವಿಯ ಏಸೋ’’ತಿ ಆಹ. ಭಗವಾ ತಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ – ‘‘ಸಚೇ ಖಮಾಪೇತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ಖಮಾಪೇತಿ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ವೇಳುವನೇ ಗೋನಙ್ಗಲಮಕ್ಕಟೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ – ‘‘ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಕಥಾಯ ದ್ವೇಧಾಭಾವೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಪಚ್ಛಾ ಮೇ ಮಕ್ಕಟಭೂತಕಾಲೇ ಗೋಚರಟ್ಠಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವೇಳುವನೇ ನಾನಾವಿಧೇ ರುಕ್ಖೇ ರೋಪೇತ್ವಾ ಆರಕ್ಖಂ ಅದಾಸಿ. ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಮಕ್ಕಟೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ‘‘ವಸ್ಸಕಾರಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸಮೀಪೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಗ್ಘಾತಿ ಸಬ್ಬವಾರೇಸು ಏಕಂಸವಚನೇಯೇವ ನಿಪಾತೋ. ತಗ್ಘ, ಭೋ ಆನನ್ದಾತಿ ಏವಂ ಥೇರೇನ ಪರಿಸಮಜ್ಝೇ ಅತ್ತನೋ ಉಕ್ಕಂಸಿತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಅಹಮ್ಪಿ ಥೇರಂ ಉಕ್ಕಂಸಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಏವಮಾಹ.

೮೪. ನ ಚ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾತಿ ಥೇರೋ ಕಿರ ಚಿನ್ತೇಸಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ವಣ್ಣಿತಜ್ಝಾನಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಿ, ಅವಣ್ಣಿತಜ್ಝಾನಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಿ, ಅಯಂ ಪನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಬ್ಬಮೇವ ವಣ್ಣೇತೀತಿ ಪಞ್ಹಂ ವಿಸಂವಾದೇತಿ, ನ ಖೋ ಪನ ಸಕ್ಕಾ ಇಮಸ್ಸ ಮುಖಂ ಉಲ್ಲೋಕೇತುಂ ನ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ರಕ್ಖಿತುಂ, ಪಞ್ಹಂ ಉಜುಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಇದಂ ವತ್ತುಂ ಆರದ್ಧಂ. ಅನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಕರಿತ್ವಾ. ಏವರೂಪಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸೋ ಭಗವಾ ಝಾನಂ ವಣ್ಣೇಸೀತಿ ಇಧ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಕಜ್ಝಾನಂ ನಾಮ ಕಥಿತಂ.

ಯಂ ನೋ ಮಯನ್ತಿ ಅಯಂ ಕಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಸ್ಸಕಾರಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಉಸೂಯತಿ, ತೇನ ಪುಚ್ಛಿತಪಞ್ಹಸ್ಸ ಅಕಥನಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಮಾನೋ ಕಥಿತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ವಸ್ಸಕಾರೇನ ಪುಚ್ಛಿತಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ತಸ್ಸ ನಾಮಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ, ಮಯಾ ಪುಚ್ಛಿತಪಞ್ಹಂ ಪನ ಯಟ್ಠಿಕೋಟಿಯಾ ಉಪ್ಪೀಳೇನ್ತೋ ವಿಯ ಏಕದೇಸಮೇವ ಕಥೇಸೀ’’ತಿ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ಗೋಪಕಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.