೩. ಕಿನ್ತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೪. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಕಿನ್ತಿಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಪಿಸಿನಾರಾಯನ್ತಿ ಏವಂನಾಮಕೇ ಮಣ್ಡಲಪದೇಸೇ. ಬಲಿಹರಣೇತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವನಸಣ್ಡೇ ಭೂತಾನಂ ಬಲಿಂ ಆಹರನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಬಲಿಹರಣನ್ತಿ ವುತ್ತೋ. ಚೀವರಹೇತೂತಿ ಚೀವರಕಾರಣಾ, ಚೀವರಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಮಾನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇತಿಭವಾಭವಹೇತೂತಿ ಏವಂ ಇಮಂ ದೇಸನಾಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯವತ್ಥುಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ಸುಖಂ ವೇದಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀತಿ ಕಿಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಏವಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೫. ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾತಿಆದಯೋ ಸತ್ತತಿಂಸ ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮಾ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಾವ ಕಥಿತಾ. ತತ್ಥಾತಿ ತೇಸು ಸತ್ತತಿಂಸಾಯ ಧಮ್ಮೇಸು. ಸಿಯಂಸೂತಿ ಭವೇಯ್ಯುಂ. ಅಭಿಧಮ್ಮೇತಿ ವಿಸಿಟ್ಠೇ ಧಮ್ಮೇ, ಇಮೇಸು ಸತ್ತತಿಂಸಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮೇಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತ್ರ ಚೇತಿ ಇದಮ್ಪಿ ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮೇಸ್ವೇವ ಭುಮ್ಮಂ. ಅತ್ಥತೋ ಚೇವ ನಾನಂ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಕಾಯೋವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ ವೇದನಾವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ಅತ್ಥತೋ ನಾನಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತದಮಿನಾಪೀತಿ ತಂ ತುಮ್ಹೇ ಇಮಿನಾಪಿ ಕಾರಣೇನ ಜಾನಾಥಾತಿ ಅತ್ಥಞ್ಚ ಬ್ಯಞ್ಜನಞ್ಚ ಸಮಾನೇತ್ವಾ ಅಥಸ್ಸ ಚ ಅಞ್ಞಥಾ ಗಹಿತಭಾವೋ ಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸ ಚ ಮಿಚ್ಛಾ ರೋಪಿತಭಾವೋ ದಸ್ಸೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಧಮ್ಮೋ ಯೋ ವಿನಯೋತಿ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥಞ್ಚ ಬ್ಯಞ್ಜನಞ್ಚ ವಿಞ್ಞಾಪನಕಾರಣಮೇವ ಧಮ್ಮೋ ಚ ವಿನಯೋ ಚ.

೩೭. ಅತ್ಥತೋ ಹಿ ಖೋ ಸಮೇತೀತಿ ಸತಿಯೇವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಗಹಿತಾ. ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನನ್ತಿ ಕೇವಲಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಮೇವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೋತಿ ವಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾತಿ ವಾ ಮಿಚ್ಛಾ ರೋಪೇಥ. ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಖೋತಿ ಸುತ್ತನ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಪರಿತ್ತಮತ್ತಂ ಧನಿತಂ ಕತ್ವಾ ರೋಪಿತೇಪಿ ಹಿ ನಿಬ್ಬುತಿಂ ಪತ್ತುಂ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ.

ತತ್ರಿದಂ ವತ್ಥು – ವಿಜಯಾರಾಮವಿಹಾರವಾಸೀ ಕಿರೇಕೋ ಖೀಣಾಸವತ್ಥೇರೋ ದ್ವಿನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸುತ್ತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಕಥೇನ್ತೋ – ‘‘ಸಮುದ್ಧೋ ಸಮುದ್ಧೋತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತೀ’’ತಿ ಧನಿತಂ ಕತ್ವಾ ಆಹ. ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಸಮುದ್ಧೋ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ. ಆವುಸೋ, ಸಮುದ್ಧೋತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಸಮುದ್ದೋತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಮಯಂ ಲೋಣಸಾಗರಮೇವ ಜಾನಾಮ, ತುಮ್ಹೇ ಪನ ನೋ ಅತ್ಥಗವೇಸಕಾ, ಬ್ಯಞ್ಜನಗವೇಸಕಾ, ಗಚ್ಛಥ ಮಹಾವಿಹಾರೇ ಪಗುಣಬ್ಯಞ್ಜನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಸೋಧಾಪೇಥಾತಿ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಅಕಥೇತ್ವಾವ ಉಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಮಹಾವಿಹಾರೇ ಭೇರಿಂ ಪಹರಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚತೂಸು ಮಗ್ಗೇಸು ಪಞ್ಹಂ ಕಥೇತ್ವಾವ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ. ಏವಂ ಸುತ್ತನ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ನಾಮ ಹೋತಿ.

ವಿನಯಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ನೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ. ಸಾಮಣೇರಪಬ್ಬಜ್ಜಾಪಿ ಹಿ ಉಭತೋಸುದ್ಧಿತೋ ವಟ್ಟತಿ, ಉಪಸಮ್ಪದಾದಿಕಮ್ಮಾನಿಪಿ ಸಿಥಿಲಾದೀನಂ ಧನಿತಾದಿಕರಣಮತ್ತೇನೇವ ಕುಪ್ಪನ್ತಿ. ಇಧ ಪನ ಸುತ್ತನ್ತಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ.

೩೮. ಅಥ ಚತುತ್ಥವಾರೇ ವಿವಾದೋ ಕಸ್ಮಾ? ಸಞ್ಞಾಯ ವಿವಾದೋ. ‘‘ಅಹಂ ಸತಿಮೇವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಂ ವದಾಮಿ, ಅಯಂ ‘ಕಾಯೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನ’ನ್ತಿ ವದತೀ’’ತಿ ಹಿ ನೇಸಂ ಸಞ್ಞಾ ಹೋತಿ. ಬ್ಯಞ್ಜನೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

೩೯. ನ ಚೋದನಾಯ ತರಿತಬ್ಬನ್ತಿ ನ ಚೋದನತ್ಥಾಯ ವೇಗಾಯಿತಬ್ಬಂ. ಏಕಚ್ಚೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ‘‘ನಲಾಟೇ ತೇ ಸಾಸಪಮತ್ತಾ ಪಿಳಕಾ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ನಲಾಟೇ ಸಾಸಪಮತ್ತಂ ಪಿಳಕಂ ಪಸ್ಸಸಿ, ಅತ್ತನೋ ನಲಾಟೇ ತಾಲಪಕ್ಕಮತ್ತಂ ಮಹಾಗಣ್ಡಂ ನ ಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವದತಿ. ತಸ್ಮಾ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ. ಅದಳ್ಹದಿಟ್ಠೀತಿ ಅನಾದಾನದಿಟ್ಠೀ ಸುಂಸುಮಾರಂ ಹದಯೇ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ವಿಯ ದಳ್ಹಂ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ.

ಉಪಘಾತೋತಿ ಚಣ್ಡಭಾವೇನ ವಣಘಟ್ಟಿತಸ್ಸ ವಿಯ ದುಕ್ಖುಪ್ಪತ್ತಿ. ಸುಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೀತಿ ‘‘ಕಿಂ ನಾಮ ಅಹಂ ಆಪನ್ನೋ, ಕದಾ ಆಪನ್ನೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ಆಪನ್ನೋ, ತವ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಆಪನ್ನೋ’’ತಿ ವಾ ಏಕಂ ದ್ವೇ ವಾರೇ ವತ್ವಾಪಿ ‘‘ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಅಸುಕದಿವಸೇ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ, ಆಪನ್ನತ್ಥ, ಸಣಿಕಂ ಅನುಸ್ಸರಥಾ’’ತಿ ಸರಿತ್ವಾ ತಾವದೇವ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ. ವಿಹೇಸಾತಿ ಬಹುಂ ಅತ್ಥಞ್ಚ ಕಾರಣಞ್ಚ ಆಹರನ್ತಸ್ಸ ಕಾಯಚಿತ್ತಕಿಲಮಥೋ. ಸಕ್ಕೋಮೀತಿ ಏವರೂಪೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಓಕಾಸಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನತ್ಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ‘‘ಕದಾ ಕಿಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಅಸುಕದಿವಸೇ ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ವತ್ಥುಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ ಸರಾಮಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ ವದತಿ, ತತೋ ‘‘ಸಣಿಕಂ, ಭನ್ತೇ, ಸರಥಾ’’ತಿ ಬಹುಂ ವತ್ವಾ ಸಾರಿತೋ ಸರಿತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಕ್ಕೋಮೀ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಉಪೇಕ್ಖಾ ನಾತಿಮಞ್ಞಿತಬ್ಬಾತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ನ ಅತಿಕ್ಕಮಿತಬ್ಬಾ, ಕತ್ತಬ್ಬಾ ಜನೇತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೋ ಹಿ ಏವರೂಪಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಠಿತಕಂಯೇವ ಪಸ್ಸಾವಂ ಕರೋನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾಪಿ ‘‘ನನು, ಆವುಸೋ, ನಿಸೀದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವದತಿ, ಸೋ ಉಪೇಕ್ಖಂ ಅತಿಮಞ್ಞತಿ ನಾಮ.

೪೦. ವಚೀಸಂಹಾರೋತಿ ವಚನಸಞ್ಚಾರೋ. ಇಮೇಹಿ ಕಥಿತಂ ಅಮೂಸಂ ಅನ್ತರಂ ಪವೇಸೇಯ್ಯ, ತುಮ್ಹೇ ಇಮೇಹಿ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ವುತ್ತಾತಿ ಅಮೂಹಿ ಕಥಿತಂ ಇಮೇಸಂ ಅನ್ತರಂ ಪವೇಸೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಿಟ್ಠಿಪಳಾಸೋತಿಆದೀಹಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನಾರಾಧನಿಯಭಾವೋ ಕಥಿತೋ. ತಂ ಜಾನಮಾನೋ ಸಮಾನೋ ಗರಹೇಯ್ಯಾತಿ ತಂ ಸತ್ಥಾ ಜಾನಮಾನೋ ಸಮಾನೋ ನಿನ್ದೇಯ್ಯ ಅಮ್ಹೇತಿ. ಏತಂ ಪನಾವುಸೋ, ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಏತಂ ಕಲಹಭಣ್ಡನಧಮ್ಮಂ.

ತಞ್ಚೇತಿ ತಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಕಾರಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ. ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಮಯಾ ಏತೇ ಸುದ್ಧನ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಾತಿ ಅವತ್ವಾ ಯೇನ ಕಾರಣೇನ ಸಞ್ಞತ್ತಿ ಕತಾ, ತದೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ. ತಾಹಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಧಮ್ಮೋತಿ ಸಾರಣೀಯಧಮ್ಮೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ನ ಚೇವ ಅತ್ತಾನನ್ತಿಆದೀಸು ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪ್ಪಮಾಣೋ ಹೇಸ ಅಗ್ಗಿ ಉಟ್ಠಾಸಿ, ಕೋ ಏತಮಞ್ಞತ್ರ ಮಯಾ ನಿಬ್ಬಾಪೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋ’’ತಿ ಹಿ ವದನ್ತೋ ಅತ್ತಾನಂ ಉಕ್ಕಂಸೇತಿ ನಾಮ. ‘‘ಏತ್ತಕಾ ಜನಾ ವಿಚರನ್ತಿ, ಓಕಾಸೋ ಲದ್ಧುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ಏಕೋಪಿ ಏತ್ತಕಮತ್ತಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವದಮಾನೋ ಪರಂ ವಮ್ಭೇತಿ ನಾಮ. ತದುಭಯಮ್ಪೇಸ ನ ಕರೋತಿ. ಧಮ್ಮೋ ಪನೇತ್ಥ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಬ್ಯಾಕರಣಂ, ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಞ್ಞತ್ತಿಕರಣಂ ಅನುಧಮ್ಮೋ, ತದೇವ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ ನಾಮ. ನ ಚ ಕೋಚಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋತಿ ಅಞ್ಞೋ ಚಸ್ಸ ಕೋಚಿ ಸಹೇತುಕೋ ಪರೇಹಿ ವುತ್ತೋ ವಾದೋ ವಾ ಅನುವಾದೋ ವಾ ಗರಹಿತಬ್ಬಭಾವಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ಕಿನ್ತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.