೩. ಅಸ್ಸಲಾಯನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೪೦೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಅಸ್ಸಲಾಯನಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ನಾನಾವೇರಜ್ಜಕಾನನ್ತಿ ಅಙ್ಗಮಗಧಾದೀಹಿ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇಹಿ ವೇರಜ್ಜೇಹಿ ಆಗತಾನಂ, ತೇಸು ವಾ ರಟ್ಠೇಸು ಜಾತಸಂವಡ್ಢಾನನ್ತಿಪಿ ಅತ್ಥೋ. ಕೇನಚಿದೇವಾತಿ ಯಞ್ಞುಪಾಸನಾದಿನಾ ಅನಿಯಮಿತಕಿಚ್ಚೇನ. ಚಾತುವಣ್ಣಿನ್ತಿ ಚತುವಣ್ಣಸಾಧಾರಣಂ. ಮಯಂ ಪನ ನ್ಹಾನಸುದ್ಧಿಯಾ ಭಾವನಾಸುದ್ಧಿಯಾಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾವ ಸುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ವದಾಮ, ಅಯುತ್ತಮ್ಪಿ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಕರೋತೀತಿ ಮಞ್ಞಮಾನಾ ಏವಂ ಚಿನ್ತಯಿಂಸು. ವುತ್ತಸಿರೋತಿ ವಾಪಿತಸಿರೋ.
ಧಮ್ಮವಾದೀತಿ ಸಭಾವವಾದೀ. ದುಪ್ಪಟಿಮನ್ತಿಯಾತಿ ಅಮ್ಹಾದಿಸೇಹಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀಹಿ ದುಕ್ಖೇನ ಪಟಿಮನ್ತಿತಬ್ಬಾ ಹೋನ್ತಿ. ಧಮ್ಮವಾದಿನೋ ನಾಮ ಪರಾಜಯೋ ನ ಸಕ್ಕಾ ಕಾತುನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕನ್ತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾವಿಧಾನಂ, ತಯೋ ವೇದೇ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಾ ಪಬ್ಬಜನ್ತಾ ಯೇಹಿ ಮನ್ತೇಹಿ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಚ ಯೇ ಮನ್ತೇ ಪರಿಹರನ್ತಿ, ಯಂ ವಾ ಆಚಾರಂ ಆಚರನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭೋತಾ ಚರಿತಂ ಸಿಕ್ಖಿತಂ. ತಸ್ಮಾ ತುಯ್ಹಂ ಪರಾಜಯೋ ನತ್ಥಿ, ಜಯೋವ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಮಞ್ಞನ್ತಾ ಏವಮಾಹಂಸು.
೪೦೨. ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಖೋ ಪನಾತಿಆದಿ ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿಭಿನ್ದನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಪುತ್ತಪಟಿಲಾಭತ್ಥಾಯ ಆವಾಹವಿವಾಹವಸೇನ ಕುಲಾ ಆನೀತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯೋ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ. ತಾ ಖೋ ಪನೇತಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಉತುನಿಯೋಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಸಞ್ಜಾತಪುಪ್ಫಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಗಬ್ಭಿನಿಯೋತಿ ಸಞ್ಜಾತಗಬ್ಭಾ. ವಿಜಾಯಮಾನಾತಿ ಪುತ್ತಧೀತರೋ ಜನಯಮಾನಾ. ಪಾಯಮಾನಾತಿ ದಾರಕೇ ಥಞ್ಞಂ ಪಾಯನ್ತಿಯೋ. ಯೋನಿಜಾವ ಸಮಾನಾತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀನಂ ಪಸ್ಸಾವಮಗ್ಗೇನ ಜಾತಾ ಸಮಾನಾ. ಏವಮಾಹಂಸೂತಿ ಏವಂ ವದನ್ತಿ. ಕಥಂ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋವ ಸೇಟ್ಠೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ… ಬ್ರಹ್ಮದಾಯಾದಾತಿ. ಯದಿ ಪನ ನೇಸಂ ಸಚ್ಚವಚನಂ ಸಿಯಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀನಂ ಕುಚ್ಛಿ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಉರೋ ಭವೇಯ್ಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀನಂ ಪಸ್ಸಾವಮಗ್ಗೋ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಮುಖಂ ಭವೇಯ್ಯ, ಏತ್ತಾವತಾ ‘‘ಮಯಂ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಉರೇ ವಸಿತ್ವಾ ಮುಖತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ಮಾ ಲಭನ್ತೂತಿ ಅಯಂ ಮುಖತೋ ಜಾತಚ್ಛೇದಕವಾದೋ ವುತ್ತೋ.
೪೦೩. ಅಯ್ಯೋ ಹುತ್ವಾ ದಾಸೋ ಹೋತಿ, ದಾಸೋ ಹುತ್ವಾ ಅಯ್ಯೋ ಹೋತೀತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಭರಿಯೋ ವಣಿಜ್ಜಂ ಪಯೋಜೇನ್ತೋ ಯೋನಕರಟ್ಠಂ ವಾ ಕಮ್ಬೋಜರಟ್ಠಂ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ, ತಸ್ಸ ಗೇಹೇ ವಯಪ್ಪತ್ತೇ ಪುತ್ತೇ ಅಸತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ದಾಸೇನ ವಾ ಕಮ್ಮಕರೇನ ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇತಿ. ಏಕಸ್ಮಿಂ ದಾರಕೇ ಜಾತೇ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ದಾಸೋವ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಜಾತದಾರಕೋ ಪನ ದಾಯಜ್ಜಸಾಮಿಕೋ ಹೋತಿ. ಮಾತಿತೋ ಸುದ್ಧೋ ಪಿತಿತೋ ಅಸುದ್ಧೋ ಸೋ ವಣಿಜ್ಜಂ ಪಯೋಜೇನ್ತೋ ಮಜ್ಝಿಮಪದೇಸಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದಾರಿಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಪುತ್ತಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ಸೋಪಿ ಮಾತಿತೋವ ಸುದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಪಿತಿತೋ ಅಸುದ್ಧೋ. ಏವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಮಯಸ್ಮಿಞ್ಞೇವ ಜಾತಿಸಮ್ಭೇದೋ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಮೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಂ ಬಲಂ, ಕೋ ಅಸ್ಸಾಸೋತಿ ಯತ್ಥ ತುಮ್ಹೇ ದಾಸಾ ಹೋನ್ತಾ ಸಬ್ಬೇವ ದಾಸಾ ಹೋಥ, ಅಯ್ಯಾ ಹೋನ್ತಾ ಸಬ್ಬೇವ ಅಯ್ಯಾ ಹೋಥ, ಏತ್ಥ ವೋ ಕೋ ಥಾಮೋ, ಕೋ ಅವಸ್ಸಯೋ, ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋವ ಸೇಟ್ಠೋ ವಣ್ಣೋತಿ ವದಥಾತಿ ದೀಪೇತಿ.
೪೦೪. ಖತ್ತಿಯೋವ ನು ಖೋತಿಆದಯೋ ಸುತ್ತಚ್ಛೇದಕವಾದಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ.
೪೦೮. ಇದಾನಿ ಚಾತುವಣ್ಣಿಸುದ್ಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಇಧ ರಾಜಾತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಾಪಾನದೋಣಿಯಾತಿ ಸುನಖಾನಂ ಪಿವನದೋಣಿಯಾ. ಅಗ್ಗಿಕರಣೀಯನ್ತಿ ಸೀತವಿನೋದನಅನ್ಧಕಾರವಿಧಮನಭತ್ತಪಚನಾದಿ ಅಗ್ಗಿಕಿಚ್ಚಂ. ಏತ್ಥ ಅಸ್ಸಲಾಯನಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಅಗ್ಗಿಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತೇ.
೪೦೯. ಇದಾನಿ ಯದೇತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಚಾತುವಣ್ಣಿಸುದ್ಧೀತಿ ವದನ್ತಿ, ಏತ್ಥ ಚಾತುವಣ್ಣಾತಿ ನಿಯಮೋ ನತ್ಥಿ. ಪಞ್ಚಮೋ ಹಿ ಪಾದಸಿಕವಣ್ಣೋಪಿ ಅತ್ಥೀತಿ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ತೇಸಂ ವಾದೇ ದೋಸದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಇಧ ಖತ್ತಿಯಕುಮಾರೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ರ ಅಮುತ್ರ ಚ ಪನೇಸಾನನ್ತಿ ಅಮುಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಪುರಿಮನಯೇ ಏತೇಸಂ ಮಾಣವಕಾನಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನಾನಾಕರಣಂ ನ ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ ವದತಿ. ನಾನಾಕರಣಂ ಪನ ತೇಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಿಯೇವ. ಖತ್ತಿಯಕುಮಾರಸ್ಸ ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಞ್ಞಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಖತ್ತಿಯಪಾದಸಿಕೋ ನಾಮ, ಇತರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಾದಸಿಕೋ ನಾಮ, ಏತೇ ಹೀನಜಾತಿಮಾಣವಕಾ.
ಏವಂ ಪಞ್ಚಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಾಯ ಚಾತುವಣ್ಣಿಸುದ್ಧೀತಿ ಏತೇಸಂ ವಾದೇ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಪುನ ಚಾತುವಣ್ಣಿಸುದ್ಧಿಯಂ ಓವದನ್ತೋ ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸೀತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸದ್ಧೇತಿ ಮತಕಭತ್ತೇ. ಥಾಲಿಪಾಕೇತಿ ಪಣ್ಣಾಕಾರಭತ್ತೇ. ಯಞ್ಞೇತಿ ಯಞ್ಞಭತ್ತೇ. ಪಾಹುನೇತಿ ಆಗನ್ತುಕಾನಂ ಕತಭತ್ತೇ. ಕಿಂ ಹೀತಿ ಕಿಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ದೀಪೇತಿ.
೪೧೦. ಭೂತಪುಬ್ಬನ್ತಿ ಅಸ್ಸಲಾಯನ ಪುಬ್ಬೇ ಮಯಿ ಜಾತಿಯಾ ಹೀನತರೇ ತುಮ್ಹೇ ಸೇಟ್ಠತರಾ ಸಮಾನಾಪಿ ಮಯಾ ಜಾತಿವಾದೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ಸಮ್ಪಾದೇತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿತ್ಥ, ಇದಾನಿ ತುಮ್ಹೇ ಹೀನತರಾ ಹುತ್ವಾ ಮಯಾ ಸೇಟ್ಠತರೇನ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಕೇ ಜಾತಿವಾದಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ಕಿಂ ಸಮ್ಪಾದೇಸ್ಸಥ? ನ ಏತ್ಥ ಚಿನ್ತಾ ಕಾತಬ್ಬಾತಿ ಮಾಣವಂ ಉಪತ್ಥಮ್ಭೇನ್ತೋ ಇಮಂ ದೇಸನಂ ಆರಭಿ. ತತ್ಥ ಅಸಿತೋತಿ ಕಾಳಕೋ. ದೇವಲೋತಿ ತಸ್ಸ ನಾಮಂ, ಅಯಮೇವ ಭಗವಾ ತೇನ ಸಮಯೇನ. ಪಟಲಿಯೋತಿ ಗಣಙ್ಗಣುಪಾಹನಾ. ಪತ್ಥಣ್ಡಿಲೇತಿ ಪಣ್ಣಸಾಲಪರಿವೇಣೇ. ಕೋ ನು ಖೋತಿ ಕಹಂ ನು ಖೋ. ಗಾಮಣ್ಡಲರೂಪೋ ವಿಯಾತಿ ಗಾಮದಾರಕರೂಪೋ ವಿಯ. ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಭೋ, ಹೋಮೀತಿ ಸೋ ಅಹಂ, ಭೋ, ಅಸಿತದೇವಲೋ ಹೋಮೀತಿ ವದತಿ. ತದಾ ಕಿರ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಕೋಣ್ಡದಮಕೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಚರತಿ. ಅಭಿವಾದೇತುಂ ಉಪಕ್ಕಮಿಂಸೂತಿ ವನ್ದಿತುಂ ಉಪಕ್ಕಮಂ ಅಕಂಸು. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚ ವಸ್ಸಸತಿಕತಾಪಸೋಪಿ ತದಹುಜಾತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಮಾರಂ ಅವನ್ದನ್ತೋ ಕೋಣ್ಡಿತೋ ಹೋತಿ.
೪೧೧. ಜನಿಕಾ ಮಾತಾತಿ ಯಾಯ ತುಮ್ಹೇ ಜನಿತಾ, ಸಾ ವೋ ಜನಿಕಾ ಮಾತಾ. ಜನಿಕಾಮಾತೂತಿ ಜನಿಕಾಯ ಮಾತು. ಯೋ ಜನಕೋತಿ ಯೋ ಜನಕೋ ಪಿತಾ. ‘‘ಯೋ ಜನಿಕೋ ಪಿತಾತೇವ’’ ವಾ ಪಾಠೋ.
ಅಸಿತೇನಾತಿ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞೇನ ಅಸಿತೇನ ದೇವಲೇನ ಇಸಿನಾ ಇಮಂ ಗನ್ಧಬ್ಬಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ನ ಸಮ್ಪಾಯಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಯೇಸನ್ತಿ ಯೇಸಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಇಸೀನಂ. ನ ಪುಣ್ಣೋ ದಬ್ಬಿಗಾಹೋತಿ ತೇಸಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಇಸೀನಂ ದಬ್ಬಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಣ್ಣಂ ಪಚಿತ್ವಾ ದಾಯಕೋ ಪುಣ್ಣೋ ನಾಮ ಏಕೋ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ದಬ್ಬಿಗಹಣಸಿಪ್ಪಂ ಜಾನಾತಿ. ತ್ವಂ ಸಾಚರಿಯಕೋ ತೇಸಂ ಪುಣ್ಣೋಪಿ ನ ಹೋತಿ, ತೇನ ಞಾತಂ ದಬ್ಬಿಗಹಣಸಿಪ್ಪಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಜಾನಾಸೀತಿ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.
ಅಯಂ ಪನ ಅಸ್ಸಲಾಯನೋ ಸದ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ಪಸನ್ನೋ, ಅತ್ತನೋ ಅನ್ತೋನಿವೇಸನೇಯೇವ ಚೇತಿಯಂ ಕಾರೇಸಿ. ಯಾವಜ್ಜದಿವಸಾ ಅಸ್ಸಲಾಯನವಂಸೇ ಜಾತಾ ನಿವೇಸನಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋನಿವೇಸನೇ ಚೇತಿಯಂ ಕರೋನ್ತೇವಾತಿ.
ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ
ಅಸ್ಸಲಾಯನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.