೯. ಮಹಾಸಾರೋಪಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩೦೭. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಮಹಾಸಾರೋಪಮಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇತಿ ಸಙ್ಘಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ನಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇ ಸಲಿಙ್ಗೇನೇವ ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೇ ಜಾತೇ.

ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಕುಲಪುತ್ತೋತಿ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅಸುಕಕುಲಪುತ್ತೋತಿ ನ ನಿಯಾಮಿತೋ, ದೇವದತ್ತಂಯೇವ ಪನ ಸನ್ಧಾಯ ಇದಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸೋ ಹಿ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನಾಯ ಮಹಾಸಮ್ಮತಪವೇಣಿಯಾ ಓಕ್ಕಾಕವಂಸೇ ಜಾತತ್ತಾ ಜಾತಿಕುಲಪುತ್ತೋ. ಓತಿಣ್ಣೋತಿ ಯಸ್ಸ ಜಾತಿ ಅನ್ತೋ ಅನುಪವಿಟ್ಠಾ, ಸೋ ಜಾತಿಯಾ ಓತಿಣ್ಣೋ ನಾಮ. ಜರಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಾದೀಸುಪಿ ಲಾಭೋತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯಾ. ಸಕ್ಕಾರೋತಿ ತೇಸಂಯೇವ ಸುಕತಭಾವೋ. ಸಿಲೋಕೋತಿ ವಣ್ಣಭಣನಂ. ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತೇತೀತಿ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ. ಅಪಞ್ಞಾತಾತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಜನಾನಂ ಠಿತಟ್ಠಾನೇ ನ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ, ಘಾಸಚ್ಛಾದನಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಲಭನ್ತಿ. ಅಪ್ಪೇಸಕ್ಖಾತಿ ಅಪ್ಪಪರಿವಾರಾ, ಪುರತೋ ವಾ ಪಚ್ಛತೋ ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ನ ಲಭನ್ತಿ.

ಸಾರೇನ ಸಾರಕರಣೀಯನ್ತಿ ರುಕ್ಖಸಾರೇನ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಅಕ್ಖಚಕ್ಕಯುಗನಙ್ಗಲಾದಿಕಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ. ಸಾಖಾಪಲಾಸಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸಾತಿ ಮಗ್ಗಫಲಸಾರಸ್ಸ ಸಾಸನಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯಾ ಸಾಖಾಪಲಾಸಂ ನಾಮ, ತಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ತೇನ ಚ ವೋಸಾನಂ ಆಪಾದೀತಿ ತೇನೇವ ಚ ಅಲಮೇತ್ತಾವತಾ ಸಾರೋ ಮೇ ಪತ್ತೋತಿ ವೋಸಾನಂ ಆಪನ್ನೋ.

೩೧೦. ಞಾಣದಸ್ಸನಂ ಆರಾಧೇತೀತಿ ದೇವದತ್ತೋ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞೋ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ಚ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಅಭಿಞ್ಞಾನಂ ಮತ್ಥಕೇ ಠಿತಂ, ತಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ‘‘ಞಾಣದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಜಾನಂ ಅಪಸ್ಸಂ ವಿಹರನ್ತೀತಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಸುಖುಮಂ ರೂಪಂ ಅಜಾನನ್ತಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಂಸುಪಿಸಾಚಕಮ್ಪಿ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ.

೩೧೧. ಅಸಮಯವಿಮೋಕ್ಖಂ ಆರಾಧೇತೀತಿ, ‘‘ಕತಮೋ ಅಸಮಯವಿಮೋಕ್ಖೋ? ಚತ್ತಾರೋ ಚ ಅರಿಯಮಗ್ಗಾ ಚತ್ತಾರಿ ಚ ಸಾಮಞ್ಞಫಲಾನಿ, ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ, ಅಯಂ ಅಸಮಯವಿಮೋಕ್ಖೋ’’ತಿ (ಪಟಿ. ಮ. ೧.೨೧೩) ಏವಂ ವುತ್ತೇ ನವಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮೇ ಆರಾಧೇತಿ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ ಪಟಿಲಭತಿ. ಲೋಕಿಯಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ಹಿ ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿತಕ್ಖಣೇಯೇವ ಪಚ್ಚನೀಕಧಮ್ಮೇಹಿ ವಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ, ‘‘ಕತಮೋ ಸಮಯವಿಮೋಕ್ಖೋ? ಚತ್ತಾರಿ ಚ ಝಾನಾನಿ ಚತಸ್ಸೋ ಚ ಅರೂಪಾವಚರಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ, ಅಯಂ ಸಮಯವಿಮೋಕ್ಖೋ’’ತಿ ಏವಂ ಸಮಯವಿಮೋಕ್ಖೋತಿ ವುತ್ತಾ. ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಾ ಪನ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ವಿಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ಸಕಿಂ ವಿಮುತ್ತಾನಿ ಹಿ ಮಗ್ಗಫಲಾನಿ ವಿಮುತ್ತಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ. ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇಹಿ ಅಚ್ಚನ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಮೇವಾತಿ ಇಮೇ ನವ ಧಮ್ಮಾ ಅಸಮಯವಿಮೋಕ್ಖೋತಿ ವುತ್ತಾ.

ಅಕುಪ್ಪಾ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತೀತಿ ಅರಹತ್ತಫಲವಿಮುತ್ತಿ. ಅಯಮತ್ಥೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಏತದತ್ಥಂ, ಅರಹತ್ತಫಲತ್ಥಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ. ಅಯಂ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಏತಂ ಸಾರನ್ತಿ ಏತಂ ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಸಾರಂ. ಏತಂ ಪರಿಯೋಸಾನನ್ತಿ ಏತಂ ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಾನಂ, ಏಸಾ ಕೋಟಿ, ನ ಇತೋ ಪರಂ ಪತ್ತಬ್ಬಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಯಥಾನುಸನ್ಧಿನಾವ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಪೇಸೀತಿ.

ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ಮಹಾಸಾರೋಪಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.