೯. ಪೀತವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಪೀತವತ್ಥೇ ಪೀತಧಜೇತಿ ಪೀತವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ರಞ್ಞಾ ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ ಅತ್ತನಾ ಪಟಿಲದ್ಧಾ ಭಗವತೋ ಸರೀರಧಾತುಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಥೂಪೇ ಚ ಮಹೇ ಚ ಕತೇ ರಾಜಗಹವಾಸಿನೀ ಅಞ್ಞತರಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಪಾತೋವ ಕತಸರೀರಪಟಿಜಗ್ಗನಾ ‘‘ಸತ್ಥು ಥೂಪಂ ಪೂಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಯಥಾಲದ್ಧಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಕೋಸಾತಕೀಪುಪ್ಫಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಸದ್ಧಾವೇಗೇನ ಸಮುಸ್ಸಾಹಿತಮಾನಸಾ ಮಗ್ಗಪರಿಸ್ಸಯಂ ಅನುಪಧಾರೇತ್ವಾವ ಥೂಪಾಭಿಮುಖೀ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥ ನಂ ತರುಣವಚ್ಛಾ ಗಾವೀ ಅಭಿಧಾವನ್ತೀ ವೇಗೇನ ಆಪತಿತ್ವಾ ಸಿಙ್ಗೇನ ಪಹರಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇಸಿ. ಸಾ ತಾವದೇವ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತೀ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಞ್ಞೋ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪರಿವಾರಭೂತಾನಂ ಅಡ್ಢತಿಯಾನಂ ನಾಟಕಕೋಟೀನಂ ಮಜ್ಝೇ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರಪಭಾಯ ತಾ ಸಬ್ಬಾ ಅಭಿಭವನ್ತೀ ಸಹ ರಥೇನ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ವಿಮ್ಹಿತಚಿತ್ತೋ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಜಾತೋ ‘‘ಕೀದಿಸೇನ ನು ಖೋ ಓಳಾರಿಕೇನ ಕಮ್ಮುನಾ ಅಯಂ ಏದಿಸಿಂ ಸುಮಹತಿಂ ದೇವಿದ್ಧಿಮುಪಾಗತಾ’’ತಿ ತಂ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿ –

೭೯೫. ‘‘ಪೀತವತ್ಥೇ ಪೀತಧಜೇ, ಪೀತಾಲಙ್ಕಾರಭೂಸಿತೇ;

ಪೀತಚನ್ದನಲಿತ್ತಙ್ಗೇ, ಪೀತಉಪ್ಪಲಮಾಲಿನೀ.

೭೯೬. ‘‘ಪೀತಪಾಸಾದಸಯನೇ, ಪೀತಾಸನೇ ಪೀತಭಾಜನೇ;

ಪೀತಛತ್ತೇ ಪೀತರಥೇ, ಪೀತಸ್ಸೇ ಪೀತಬೀಜನೇ.

೭೯೭. ‘‘ಕಿಂ ಕಮ್ಮಮಕರೀ ಭದ್ದೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಮಾನುಸಕೇ ಭವೇ;

ದೇವತೇ ಪುಚ್ಛಿತಾಚಿಕ್ಖ, ಕಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲ’’ನ್ತಿ.

ಸಾಪಿಸ್ಸ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ –

೭೯೮. ‘‘ಕೋಸಾತಕೀ ನಾಮ ಲತತ್ಥಿ ಭನ್ತೇ, ತಿತ್ತಿಕಾ ಅನಭಿಚ್ಛಿತಾ;

ತಸ್ಸಾ ಚತ್ತಾರಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ, ಥೂಪಂ ಅಭಿಹರಿಂ ಅಹಂ.

೭೯೯. ‘‘ಸತ್ಥು ಸರೀರಮುದ್ದಿಸ್ಸ, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ;

ನಾಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ಅವೇಕ್ಖಿಸ್ಸಂ, ನ ತಗ್ಗಮನಸಾ ಸತೀ.

೮೦೦. ‘‘ತತೋ ಮಂ ಅವಧೀ ಗಾವೀ, ಥೂಪಂ ಅಪತ್ತಮಾನಸಂ;

ತಞ್ಚಾಹಂ ಅಭಿಸಞ್ಚೇಯ್ಯಂ, ಭಿಯ್ಯೋ ನೂನ ಇತೋ ಸಿಯಾ.

೮೦೧. ‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ದೇವಿನ್ದ, ಮಘವಾ ದೇವಕುಞ್ಜರ;

ಪಹಾಯ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತವ ಸಹಬ್ಯಮಾಗತಾ’’ತಿ.

೭೯೫-೬. ತತ್ಥ ಪೀತಚನ್ದನಲಿತ್ತಙ್ಗೇತಿ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣೇನ ಚನ್ದನೇನ ಅನುಲಿತ್ತಸರೀರೇ. ಪೀತಪಾಸಾದಸಯನೇತಿ ಸಬ್ಬಸೋವಣ್ಣಮಯೇನ ಪಾಸಾದೇನ ಸುವಣ್ಣಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಸಯನೇಹಿ ಚ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಾ ಉಪರಿ ಚ ಪೀತಸದ್ದೇನ ಸುವಣ್ಣಮೇವ ಗಹಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

೭೯೮. ಲತತ್ಥೀತಿ ಲತಾ ಅತ್ಥಿ. ಭನ್ತೇತಿ ಸಕ್ಕಂ ದೇವರಾಜಾನಂ ಗಾರವೇನ ಆಲಪತಿ. ಅನಭಿಚ್ಛಿತಾತಿ ನ ಅಭಿಕಙ್ಖಿತಾ.

೭೯೯. ಸರೀರನ್ತಿ ಸರೀರಭೂತಂ ಧಾತುಂ. ಅವಯವೇ ಚಾಯಂ ಸಮುದಾಯವೋಹಾರೋ ಯಥಾ ‘‘ಪಟೋ ಡಡ್ಢೋ, ಸಮುದ್ದೋ ದಿಟ್ಠೋ’’ತಿ ಚ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಗೋರೂಪಸ್ಸ. ಮಗ್ಗನ್ತಿ ಆಗಮನಮಗ್ಗಂ. ನ ಅವೇಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಓಲೋಕಯಿಂ. ಕಸ್ಮಾ? ನ ತಗ್ಗಮನಸಾ ಸತೀತಿ, ತಸ್ಸಂ ಗಾವಿಯಂ ಗತಮನಾ ಠಪಿತಮನಾ ನ ಹೋನ್ತೀ, ಅಞ್ಞದತ್ಥು ಭಗವತೋ ಥೂಪಗತಮನಾ ಏವ ಸಮಾನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ತದಙ್ಗಮನಸಾ ಸತೀ’’ತಿ ಚ ಪಾಠೋ, ತದಙ್ಗೇ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಧಾತುಯಾ ಅಙ್ಗೇ ಮನೋ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ತದಙ್ಗಮನಸಾ. ಏವಂಭೂತಾ ಅಹಂ ತದಾ ತಸ್ಸಾ ಮಗ್ಗಂ ನಾವೇಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೮೦೦. ಥೂಪಂ ಅಪತ್ತಮಾನಸನ್ತಿ ಥೂಪಂ ಚೇತಿಯಂ ಅಸಮ್ಪತ್ತಅಜ್ಝಾಸಯಂ, ಮನಸಿ ಭವೋತಿ ಹಿ ಮಾನಸೋ, ಅಜ್ಝಾಸಯೋ ಮನೋರಥೋ. ‘‘ಥೂಪಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಮನೋರಥಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪುಣ್ಣತಾಯ ಏವಂ ವುತ್ತಂ. ಥೂಪಂ ಚೇತಿಯಂ ಪನ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜನಚಿತ್ತಂ ಸಿದ್ಧಮೇವ, ಯೇನ ಸಾ ದೇವಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನ. ತಞ್ಚಾಹಂ ಅಭಿಸಞ್ಚೇಯ್ಯನ್ತಿ ತಞ್ಚೇ ಅಹಂ ಅಭಿಸಞ್ಚಿನೇಯ್ಯಂ, ಪುಪ್ಫಪೂಜನೇನ ಹಿ ಪುಞ್ಞಂ ಅಹಂ ಥೂಪಂ ಅಭಿಗನ್ತ್ವಾ ಯಥಾಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಪೂಜನೇನ ಸಮ್ಮದೇವ ಚಿನೇಯ್ಯಂ ಉಪಚಿನೇಯ್ಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಿಯ್ಯೋ ನೂನ ಇತೋ ಸಿಯಾತಿ ಇತೋ ಯಥಾಲದ್ಧಸಮ್ಪತ್ತಿತೋಪಿ ಭಿಯ್ಯೋ ಉಪರಿ ಉತ್ತರಿತರಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಸಿಯಾತಿ ಮಞ್ಞೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

೮೦೧. ಮಘವಾ ದೇವಕುಞ್ಜರಾತಿ ಆಲಪನಂ. ತತ್ಥ ದೇವಕುಞ್ಜರಾತಿ ಸಬ್ಬಬಲಪರಕ್ಕಮಾದಿವಿಸೇಸೇಹಿ ದೇವೇಸು ಕುಞ್ಜರಸದಿಸೋ. ಸಹಬ್ಯನ್ತಿ ಸಹಭಾವಂ.

೮೦೨. ‘‘ಇದಂ ಸುತ್ವಾ ತಿದಸಾಧಿಪತಿ, ಮಘವಾ ದೇವಕುಞ್ಜರೋ;

ತಾವತಿಂಸೇ ಪಸಾದೇನ್ತೋ, ಮಾತಲಿಂ ಏತದಬ್ರವೀ’’ತಿ. –

ಇದಂ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕವಚನಂ. ತತೋ ಸಕ್ಕೋ ಮಾತಲಿಪಮುಖಸ್ಸ ದೇವಗಣಸ್ಸ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ –

೮೦೩. ‘‘ಪಸ್ಸ ಮಾತಲಿ ಅಚ್ಛೇರಂ, ಚಿತ್ತಂ ಕಮ್ಮಫಲಂ ಇದಂ;

ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಕತಂ ದೇಯ್ಯಂ, ಪುಞ್ಞಂ ಹೋತಿ ಮಹಪ್ಫಲಂ.

೮೦೪. ‘‘ನತ್ಥಿ ಚಿತ್ತೇ ಪಸನ್ನಮ್ಹಿ, ಅಪ್ಪಕಾ ನಾಮ ದಕ್ಖಿಣಾ;

ತಥಾಗತೇ ವಾ ಸಮ್ಬುದ್ಧೇ, ಅಥ ವಾ ತಸ್ಸ ಸಾವಕೇ.

೮೦೫. ‘‘ಏಹಿ ಮಾತಲಿ ಅಮ್ಹೇಪಿ, ಭಿಯ್ಯೋ ಭಿಯ್ಯೋ ಮಹೇಮಸೇ;

ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಾತುಯೋ, ಸುಖೋ ಪುಞ್ಞಾನಮುಚ್ಚಯೋ.

೮೦೬. ‘‘ತಿಟ್ಠನ್ತೇ ನಿಬ್ಬುತೇ ಚಾಪಿ, ಸಮೇ ಚಿತ್ತೇ ಸಮಂ ಫಲಂ;

ಚೇತೋಪಣಿಧಿಹೇತುಹಿ, ಸತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸುಗ್ಗತಿಂ.

೮೦೭. ‘‘ಬಹೂನಂ ವತ ಅತ್ಥಾಯ, ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ತಥಾಗತಾ;

ಯತ್ಥ ಕಾರಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಸಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ದಾಯಕಾ’’ತಿ.

೮೦೨. ತತ್ಥ ಪಸಾದೇನ್ತೋತಿ ಪಸನ್ನೇ ಕರೋನ್ತೋ, ರತನತ್ತಯೇ ಸದ್ಧಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

೮೦೩. ಚಿತ್ತನ್ತಿ ವಿಚಿತ್ತಂ ಅಚಿನ್ತೇಯ್ಯಂ. ಕಮ್ಮಫಲನ್ತಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನುಳಾರತ್ತೇಪಿ ಖೇತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಉಳಾರಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಕತಂ ದೇಯ್ಯಂ, ಪುಞ್ಞಂ ಹೋತಿ ಮಹಪ್ಫಲನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕತನ್ತಿ ಕಾರವಸೇನ ಸಕ್ಕಾರವಸೇನ ಆಯತನೇ ವಿನಿಯುತ್ತಂ. ದೇಯ್ಯನ್ತಿ ದಾತಬ್ಬವತ್ಥುಂ. ಪುಞ್ಞನ್ತಿ ತಥಾಪವತ್ತಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ.

೮೦೪. ಇದಾನಿ ಯತ್ಥ ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಕತಂ ಪುಞ್ಞಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಪಾಕಟಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ನತ್ಥಿ ಚಿತ್ತೇ ಪಸನ್ನಮ್ಹೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

೮೦೫-೬. ಅಮ್ಹೇಪೀತಿ ಮಯಮ್ಪಿ. ಮಹೇಮಸೇತಿ ಮಹಾಮಸೇ ಪೂಜಾಮಸೇ. ಚೇತೋಪಣಿಧಿಹೇತು ಹೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮದೇವ ಠಪನನಿಮಿತ್ತಂ, ಅತ್ತಸಮ್ಮಾಪಣಿಧಾನೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ನ ತಂ ಮಾತಾಪಿತಾ ಕಯಿರಾ, ಅಞ್ಞೇ ವಾಪಿ ಚ ಞಾತಕಾ;

ಸಮ್ಮಾ ಪಣಿಹಿತಂ ಚಿತ್ತಂ, ಸೇಯ್ಯಸೋ ನಂ ತತೋ ಕರೇ’’ತಿ. (ಧ. ಪ. ೪೩);

ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳಾಯ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭೇತ್ವಾ ತತೋವ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಅಭಿಣ್ಹಂ ಪೂಜನೇಯ್ಯಟ್ಠಾನಭೂತೇ ಚೂಳಾಮಣಿಚೇತಿಯೇ ಸತ್ತಾಹಂ ಪೂಜಂ ಅಕಾಸಿ. ಅಥ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ದೇವಚಾರಿಕಂ ಗತಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ನಾರದತ್ಥೇರಸ್ಸ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಗಾಥಾಹೇವ ಕಥೇಸಿ, ಥೇರೋ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕಾನಂ ಆರೋಚೇಸಿ, ತೇ ತಥಾ ನಂ ಸಙ್ಗಹಂ ಆರೋಪೇಸುನ್ತಿ.

ಪೀತವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.