೫. ಕುಞ್ಜರವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಕುಞ್ಜರೋ ತೇ ವರಾರೋಹೋತಿ ಕುಞ್ಜರವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ರಾಜಗಹನಗರೇ ನಕ್ಖತ್ತಂ ಘೋಸಿತಂ. ನಾಗರಾ ವೀಥಿಯೋ ಸೋಧೇತ್ವಾ ವಾಲುಕಂ ಓಕಿರಿತ್ವಾ ಲಾಜಪಞ್ಚಮಕಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ವಿಪ್ಪಕಿರಿಂಸು, ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಕದಲಿಯೋ ಚ ಪುಣ್ಣಘಟೇ ಚ ಠಪೇಸುಂ, ಯಥಾವಿಭವಂ ನಾನಾವಿರಾಗವಣ್ಣವಿಚಿತ್ತಾ ಧಜಪಟಾಕಾದಯೋ ಉಸ್ಸಾಪೇಸುಂ, ಸಬ್ಬೋ ಜನೋ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ವಿಭವಾನುರೂಪಂ ಸುಮಣ್ಡಿತಪಸಾಧಿತೋ ನಕ್ಖತ್ತಕೀಳಂ ಕೀಳಿ, ಸಕಲನಗರಂ ದೇವನಗರಂ ವಿಯ ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಮಹಾರಾಜಾ ಪುಬ್ಬಚಾರಿತ್ತವಸೇನ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಾನುರಕ್ಖಣತ್ಥಞ್ಚ ಅತ್ತನೋ ರಾಜಭವನತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ಮಹತಾ ರಾಜಾನುಭಾವೇನ ಉಳಾರೇನ ಸಿರಿಸೋಭಗ್ಗೇನ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರೋತಿ.

ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹವಾಸಿನೀ ಏಕಾ ಕುಲಧೀತಾ ರಞ್ಞೋ ತಂ ವಿಭವಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಸಿರಿಸೋಭಗ್ಗಂ ರಾಜಾನುಭಾವಞ್ಚ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಚಿತ್ತಜಾತಾ ‘‘ಅಯಂ ದೇವಿದ್ಧಿಸದಿಸಾ ವಿಭವಸಮ್ಪತ್ತಿ ಕೀದಿಸೇನ ನು ಖೋ ಕಮ್ಮುನಾ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ ಪಣ್ಡಿತಸಮ್ಮತೇ ಪುಚ್ಛಿ. ತೇ ತಸ್ಸಾ ಕಥೇಸುಂ ‘‘ಭದ್ದೇ, ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಚಿನ್ತಾಮಣಿಸದಿಸಂ ಕಪ್ಪರುಕ್ಖಸದಿಸಂ, ಖೇತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಸತಿ ಯಂ ಯಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಕರೋತಿ, ತಂ ತಂ ನಿಪ್ಫಾದೇತಿಯೇವ. ಅಪಿಚ ಆಸನದಾನೇನ ಉಚ್ಚಾಕುಲೀನತಾ ಹೋತಿ, ಅನ್ನದಾನೇನ ಬಲಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭೋ, ವತ್ಥದಾನೇನ ವಣ್ಣಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭೋ, ಯಾನದಾನೇನ ಸುಖವಿಸೇಸಪಟಿಲಾಭೋ, ದೀಪದಾನೇನ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭೋ, ಆವಾಸದಾನೇನ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಸಾ ತಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ದೇವಸಮ್ಪತ್ತಿ ಇತೋ ಉಳಾರಾ ಹೋತಿ ಮಞ್ಞೇ’’ತಿ ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯಾಯ ಅತಿವಿಯ ಉಸ್ಸಾಹಜಾತಾ ಅಹೋಸಿ.

ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚಸ್ಸಾ ಅಹತಂ ವತ್ಥಯುಗಂ ನವಪೀಠಂ ಏಕಂ ಪದುಮಕಲಾಪಂ ಸಪ್ಪಿಮಧುಸಕ್ಖರಾ ತಣ್ಡುಲಖೀರಾನಿ ಚ ಪರಿಭೋಗತ್ಥಾಯ ಪೇಸೇಸುಂ. ಸಾ ತಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಹಞ್ಚ ದಾನಂ ದಾತುಕಾಮಾ, ಅಯಞ್ಚ ಮೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ತುಟ್ಠಮಾನಸಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ದಾನಂ ಸಜ್ಜೇನ್ತೀ ಅಪ್ಪೋದಕಮಧುಪಾಯಾಸಂ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ, ತಸ್ಸ ಪರಿವಾರಭಾವೇನ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಬಹುಂ ಖಾದನೀಯಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ದಾನಗ್ಗೇ ಗನ್ಧಪರಿಭಣ್ಡಂ ಕತ್ವಾ ವಿಕಸಿತಪದುಮಪತ್ತಕಿಞ್ಜಕ್ಖಕೇಸರೋಪಸೋಭಿತೇಸು ಪದುಮೇಸು ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ, ಅಹತೇನ ಸೇತವತ್ಥೇನ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಆಸನಸ್ಸ ಚತುನ್ನಂ ಪಾದಾನಂ ಉಪರಿ ಚತ್ತಾರಿ ಪದುಮಾನಿ ಮಾಲಾಗುಳಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ, ಆಸನಸ್ಸ ಉಪರಿ ವಿತಾನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಮಾಲಾದಾಮಓಲಮ್ಬಕದಾಮಾನಿ ಓಲಮ್ಬಿತ್ವಾ, ಆಸನಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋ ಭೂಮಿಂ ಸಕೇಸರೇಹಿ ಪದುಮಪತ್ತೇಹಿ ಸಬ್ಬಸನ್ಥರಂ ಸನ್ಥರಿತ್ವಾ ‘‘ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೇ ಆಗತೇ ಪೂಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪುಪ್ಫಪೂರಿತಂ ಚಙ್ಕೋಟಕಂ ಏಕಮನ್ತೇ ಠಪೇಸಿ.

ಅಥೇವಂ ಕತದಾನೂಪಕರಣಸಂವಿಧಾನಾ ಸೀಸಂನ್ಹಾತಾ ಸುದ್ಧವತ್ಥನಿವತ್ಥಾ ಸುದ್ಧುತ್ತರಾಸಙ್ಗಾ ವೇಲಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಏಕಂ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ಗಚ್ಛ ಜೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ತಾದಿಸಂ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಂ ಪರಿಯೇಸಾಹೀ’’ತಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಹಸ್ಸಥವಿಕಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ವಿಯ ರಾಜಗಹೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಅನ್ತರವೀಥಿಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಸಾ ದಾಸೀ ಥೇರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಆಹ ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪತ್ತಂ ಮೇ ದೇಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಏಕಿಸ್ಸಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಅನುಗ್ಗಹತ್ಥಂ ಇತೋ ಏಥಾ’’ತಿ ಚ ಆಹ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸಾ ಪತ್ತಂ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ಥೇರಂ ಗೇಹಂ ಪವೇಸೇಸಿ. ಅಥ ಸಾ ಇತ್ಥೀ ಥೇರಸ್ಸ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಕತ್ವಾ ಆಸನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ನಿಸೀದಥ, ಭನ್ತೇ, ಇದಮಾಸನಂ ಪಞ್ಞತ್ತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಥೇರೇ ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನೇ ಸಕೇಸರೇಹಿ ಪದುಮಪತ್ತೇಹಿ ಥೇರಂ ಪೂಜಯಮಾನಾ ಆಸನಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋ ಓಕಿರಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಸಪ್ಪಿಮಧುಸಕ್ಖರಾಸಮ್ಮಿಸ್ಸೇನ ಅಪ್ಪೋದಕಮಧುಪಾಯಾಸೇನ ಪರಿವಿಸಿ. ಪರಿವಿಸನ್ತೀ ಚ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಮೇ ಪುಞ್ಞಸ್ಸಾನುಭಾವೇನ ದಿಬ್ಬಗಜಕೂಟಾಗಾರಪಲ್ಲಙ್ಕಸೋಭಿತಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಹೋನ್ತು, ಸಬ್ಬಾಸು ಪವತ್ತೀಸು ಪದುಮಾ ನಾಮ ಮಾ ವಿಗತಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಅಕಾಸಿ. ಪುನ ಥೇರೇ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೇ ಪತ್ತಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಸಪ್ಪಿಮಧುಸಕ್ಖರಾಹಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ಅತ್ಥತಂ ಸಾಟಕಂ ಚುಮ್ಬಟಕಂ ಕತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಥೇರೇ ಚ ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತೇ ದ್ವೇ ಪುರಿಸೇ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ಥೇರಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಪತ್ತಂ ಇಮಞ್ಚ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ವಿಹಾರಂ ನೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾತೇತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ. ತೇ ತಥಾ ಅಕಂಸು.

ಸಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೇ ಕನಕವಿಮಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಅಚ್ಛರಾಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರಾ. ಪತ್ಥನಾವಸೇನ ಚಸ್ಸಾ ಪಞ್ಚಯೋಜನುಬ್ಬೇಧೋ ಪದುಮಮಾಲಾಲಙ್ಕತೋ ಸಮನ್ತತೋ ಪದುಮಪತ್ತಕಿಞ್ಜಕ್ಖಕೇಸರೋಪಸೋಭಿತೋ ಮನುಞ್ಞದಸ್ಸನೋ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ವಿವಿಧರತನರಂಸಿಜಾಲಸಮುಜ್ಜಲಹೇಮಾಭರಣವಿಭೂಸಿತೋ ಗಜವರೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸೂಪರಿ ಯಥಾವುತ್ತಸೋಭಾತಿಸಯಯುತ್ತೋ ಯೋಜನಿಕೋ ಕನಕಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೀ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ತಂ ಕುಞ್ಜರವಿಮಾನಸ್ಸ ಉಪರಿ ರತನವಿಚಿತ್ತಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಅಭಿರುಯ್ಹ ಮಹತಾ ದೇವತಾನುಭಾವೇನ ನನ್ದನವನಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥೇಕಸ್ಮಿಂ ಉಸ್ಸವದಿವಸೇ ದೇವತಾಸು ಯಥಾಸಕಂ ದಿಬ್ಬಾನುಭಾವೇನ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳನತ್ಥಂ ನನ್ದನವನಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀಸೂತಿಆದಿನಾ ಸಬ್ಬಂ ಪಠಮಪೀಠವಿಮಾನವಣ್ಣನಾಯಂ ಆಗತಸದಿಸಂ, ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇಧ ಪನ ಥೇರೋ –

೩೧. ‘‘ಕುಞ್ಜರೋ ತೇ ವರಾರೋಹೋ, ನಾನಾರತನಕಪ್ಪನೋ;

ರುಚಿರೋ ಥಾಮವಾ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಆಕಾಸಮ್ಹಿ ಸಮೀಹತಿ.

೩೨. ‘‘ಪದುಮಿ ಪದ್ಮಪತ್ತಕ್ಖಿ, ಪದ್ಮುಪ್ಪಲಜುತಿನ್ಧರೋ;

ಪದ್ಮಚುಣ್ಣಾಭಿಕಿಣ್ಣಙ್ಗೋ, ಸೋಣ್ಣಪೋಕ್ಖರಮಾಲಧಾ.

೩೩. ‘‘ಪದುಮಾನುಸಟಂ ಮಗ್ಗಂ, ಪದ್ಮಪತ್ತವಿಭೂಸಿತಂ;

ಠಿತಂ ವಗ್ಗು ಮನುಗ್ಘಾತೀ, ಮಿತಂ ಗಚ್ಛತಿ ವಾರಣೋ.

೩೪. ‘‘ತಸ್ಸ ಪಕ್ಕಮಮಾನಸ್ಸ, ಸೋಣ್ಣಕಂಸಾ ರತಿಸ್ಸರಾ;

ತೇಸಂ ಸುಯ್ಯತಿ ನಿಗ್ಘೋಸೋ, ತೂರಿಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೇ ಯಥಾ.

೩೫. ‘‘ತಸ್ಸ ನಾಗಸ್ಸ ಖನ್ಧಮ್ಹಿ, ಸುಚಿವತ್ಥಾ ಅಲಙ್ಕತಾ;

ಮಹನ್ತಂ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಂ, ವಣ್ಣೇನ ಅತಿರೋಚಸಿ.

೩೬. ‘‘ದಾನಸ್ಸ ತೇ ಇದಂ ಫಲಂ, ಅಥೋ ಸೀಲಸ್ಸ ವಾ ಪನ;

ಅಥೋ ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮಸ್ಸ, ತಂ ಮೇ ಅಕ್ಖಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿತಾ’’ತಿ. – ಆಹ;

೩೧. ತತ್ಥ ಕುಞ್ಜರೋ ತೇ ವರಾರೋಹೋತಿ ಕುಞ್ಜೇ ಗಿರಿತಟೇ ರಮತಿ ಅಭಿರಮತಿ, ತತ್ಥ ವಾ ರವತಿ ಕೋಞ್ಚನಾದಂ ನದನ್ತೋ ವಿಚರತಿ. ಕುಂ ವಾ ಪಥವಿಂ ತದಭಿಘಾತೇನ ಜರಯತೀತಿ ಕುಞ್ಜರೋ, ಗಿರಿಚರಾದಿಭೇದೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಹತ್ಥೀ, ಅಯಂ ಪನ ಕೀಳನಕಾಲೇ ಕುಞ್ಜರಸದಿಸತಾಯ ಏವಂ ವುತ್ತೋ. ಆರುಯ್ಹತೀತಿ ಆರೋಹೋ, ಆರೋಹನೀಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ವರೋ ಅಗ್ಗೋ ಸೇಟ್ಠೋ ಆರೋಹೋತಿ ವರಾರೋಹೋ, ಉತ್ತಮಯಾನನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ನಾನಾರತನಕಪ್ಪನೋತಿ ನಾನಾವಿಧಾನಿ ರತನಾನಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ನಾನಾರತನಾ, ಕುಮ್ಭಾಲಙ್ಕಾರಾದಿಹತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರಾ. ತೇಹಿ ವಿಹಿತೋ ಕಪ್ಪನ್ನೋ ಸನ್ನಾಹೋ ಯಸ್ಸ ಸೋ ನಾನಾರತನಕಪ್ಪನೋ. ರುಚಿಂ ಅಭಿರತಿಂ ದೇತೀತಿ ರುಚಿರೋ, ಮನುಞ್ಞೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಥಾಮವಾತಿ ಥಿರೋ, ಬಲವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಸಮ್ಪನ್ನಜವೋ, ಸೀಘಜವೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಆಕಾಸಮ್ಹಿ ಸಮೀಹತೀತಿ ಆಕಾಸೇ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಸಮ್ಮಾ ಈಹತಿ, ಆರುಳ್ಹಾನಂ ಖೋಭಂ ಅಕರೋನ್ತೋ ಚರತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೨. ಪದುಮೀತಿ ಪದುಮಸಮಾನವಣ್ಣತಾಯ ‘‘ಪದುಮ’’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇನ ಕುಮ್ಭವಣ್ಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಪದುಮೀ. ಪದ್ಮಪತ್ತಕ್ಖೀತಿ ಕಮಲದಲಸದಿಸನಯನೇ, ಆಲಪನಮೇತಂ ತಸ್ಸಾ ದೇವತಾಯ. ಪದ್ಮುಪ್ಪಲಜುತಿನ್ಧರೋತಿ ದಿಬ್ಬಪದುಮುಪ್ಪಲಮಾಲಾಲಙ್ಕತಸರೀರತಾಯ ತಹಂ ತಹಂ ವಿಪ್ಫುರನ್ತಂ ವಿಜ್ಜೋತಮಾನಂ ಪದುಮುಪ್ಪಲಜುತಿಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಪದುಮುಪ್ಪಲಜುತಿನ್ಧರೋ. ಪದ್ಮಚುಣ್ಣಾಭಿಕಿಣ್ಣಙ್ಗೋತಿ ಪದುಮಪತ್ತಕಿಞ್ಜಕ್ಖಕೇಸರೇಹಿ ಸಮನ್ತತೋ ಓಕಿಣ್ಣಗತ್ತೋ. ಸೋಣ್ಣಪೋಕ್ಖರಮಾಲಧಾತಿ ಹೇಮಮಯಕಮಲಮಾಲಾಭಾರೀ.

೩೩. ಪದುಮಾನುಸಟಂ ಮಗ್ಗಂ ಪದ್ಮಪತ್ತವಿಭೂಸಿತನ್ತಿ ಹತ್ಥಿನೋ ಪದನಿಕ್ಖೇಪೇ ಪದನಿಕ್ಖೇಪೇ ತಸ್ಸ ಪಾದಂ ಸನ್ಧಾರೇನ್ತೇಹಿ ಮಹನ್ತೇಹಿ ಪದುಮೇಹಿ ಅನುಸಟಂ ವಿಪ್ಪಕಿಣ್ಣಂ, ನಾನಾವಿರಾಗವಣ್ಣೇಹಿ ತೇಸಂಯೇವ ಚ ಪತ್ತೇಹಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಪರಿಬ್ಭಮನ್ತೇಹಿ ವಿಸೇಸತೋ ಮಣ್ಡಿತತಾಯ ವಿಭೂಸಿತಂ ಮಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಠಿತನ್ತಿ ಇದಂ ಮಗ್ಗವಿಸೇಸನಂ, ಪದುಮಪತ್ತವಿಭೂಸಿತಂ ಹುತ್ವಾ ಠಿತಂ ಮಗ್ಗನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಗ್ಗೂತಿ ಚಾರು, ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಞ್ಚೇತಂ, ಮ-ಕಾರೋ ಪದಸನ್ಧಿಕರೋ. ಅನುಗ್ಘಾತೀತಿ ನ ಉಗ್ಘಾತಿ, ಅತ್ತನೋ ಉಪರಿ ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಈಸಕಮ್ಪಿ ಖೋಭಂ ಅಕರೋನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಿತನ್ತಿ ನಿಮ್ಮಿತಂ, ನಿಕ್ಖೇಪಪದಂ ವೀತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ‘‘ವಗ್ಗು ಚಾರು ಪದನಿಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ. ಮಿತನ್ತಿ ವಾ ಪರಿಮಿತಂ ಪಮಾಣಯುತ್ತಂ, ನಾತಿಸೀಘಂ, ನಾತಿಸಣಿಕನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ವಾರಣೋತಿ ಹತ್ಥೀ. ಸೋ ಹಿ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕವಾರಣತೋ ಗಮನಪರಿಕ್ಕಿಲೇಸವಾರಣತೋ ಚ ‘‘ವಾರಣೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೩೪. ತಸ್ಸ ಪಕ್ಕಮಮಾನಸ್ಸ, ಸೋಣ್ಣಸಂಕಾ ರತಿಸ್ಸರಾತಿ ತಸ್ಸ ಯಥಾವುತ್ತಸ್ಸ ಕುಞ್ಜರಸ್ಸ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಸೋಣ್ಣಕಂಸಾ ಸುವಣ್ಣಮಯಾ ಘಣ್ಟಾ ರತಿಸ್ಸರಾ ರಮಣೀಯಸದ್ದಾ ಮನುಞ್ಞನಿಗ್ಘೋಸಾ ಓಲಮ್ಬನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತಸ್ಸ ಹಿ ಕುಞ್ಜರಸ್ಸ ಉಭೋಸು ಪಸ್ಸೇಸು ಮಹಾಕೋಲಮ್ಬಪ್ಪಮಾಣಾ ಮಣಿಮುತ್ತಾದಿಖಚಿತಾ ಹೇಮಮಯಾ ಅನೇಕಸತಾ ಮಹನ್ತಿಯೋ ಘಣ್ಟಾ ತಹಂ ತಹಂ ಓಲಮ್ಬಮಾನಾ ಪಚಲನ್ತಿ, ಯತೋ ಛೇಕೇನ ಗನ್ಧಬ್ಬಕೇನ ಪಯುತ್ತವಾದಿತತೋ ಅತಿವಿಯ ಮನೋಹರಸದ್ದೋ ನಿಚ್ಛರತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ತೇಸಂ ಸುಯ್ಯತಿ ನಿಗ್ಘೋಸೋ, ತೂರಿಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೇ ಯಥಾ’’ತಿ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಥಾ ನಾಮ ಆತತಂ ವಿತತಂ ಆತತವಿತತಂ ಘನಂ ಸುಸಿರನ್ತಿ ಏವಂ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೇ ತೂರಿಯೇ ಕುಸಲೇಹಿ ವಾದಿಯಮಾನೇ ಠಾನುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮನ್ದತಾರವಿಭಾಗಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ಗಾಯನ್ತೇನ ಸಮೀರಿತೋ ವಾದಿತಸರೋ ವಗ್ಗು ರಜನೀಯೋ ನಿಗ್ಘೋಸೋ ಸುಯ್ಯತಿ, ಏವಂ ತೇಸಂ ಸೋವಣ್ಣಕಂಸಾನಂ ತಪನೀಯಘಣ್ಟಾನಂ ನಿಗ್ಘೋಸೋ ಸುಯ್ಯತೀತಿ.

೩೫. ನಾಗಸ್ಸಾತಿ ಹತ್ಥಿನಾಗಸ್ಸ. ಮಹನ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿಮಹತ್ತೇನಾಪಿ ಸಙ್ಖ್ಯಾಮಹತ್ತೇನಾಪಿ ಮಹನ್ತಂ. ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘನ್ತಿ ದೇವಕಞ್ಞಾಸಮೂಹಂ. ವಣ್ಣೇನಾತಿ ರೂಪೇನ.

೩೬. ದಾನಸ್ಸಾತಿ ದಾನಮಯಪುಞ್ಞಸ್ಸ. ಸೀಲಸ್ಸಾತಿ ಕಾಯಿಕಸಂವರಾದಿಸಂವರಸೀಲಸ್ಸ. ವಾ-ಸದ್ದೋ ಅವುತ್ತವಿಕಪ್ಪನತ್ಥೋ. ತೇನ ಅಭಿವಾದನಾದಿಂ ಅವುತ್ತಂ ಚಾರಿತ್ತಸೀಲಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ.

ಏವಂ ಥೇರೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ ಸಾ ದೇವತಾ ಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ, ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ –

೩೭. ‘‘ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲ’’ನ್ತಿ. –

ಅಯಂ ಗಾಥಾ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕೇಹಿ ವುತ್ತಾ, ತಸ್ಸಾ ಅತ್ಥೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತೋ ಏವ.

೩೮. ‘‘ದಿಸ್ವಾನ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನಂ, ಝಾಯಿಂ ಝಾನರತಂ ಸತಂ;

ಅದಾಸಿಂ ಪುಪ್ಫಾಭಿಕಿಣ್ಣಂ, ಆಸನಂ ದುಸ್ಸಸನ್ಥತಂ.

೩೯. ‘‘ಉಪಡ್ಢಂ ಪದ್ಮಮಾಲಾಹಂ, ಆಸನಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋ;

ಅಬ್ಭೋಕಿರಿಸ್ಸಂ ಪತ್ತೇಹಿ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ.

೪೦. ‘‘ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಕುಸಲಸ್ಸ, ಇದಂ ಮೇ ಈದಿಸಂ ಫಲಂ;

ಸಕ್ಕಾರೋ ಗರುಕಾರೋ ಚ, ದೇವಾನಂ ಅಪಚಿತಾ ಅಹಂ.

೪೧. ‘‘ಯೋ ವೇ ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಾನಂ, ಸನ್ತಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಂ;

ಪಸನ್ನೋ ಆಸನಂ ದಜ್ಜಾ, ಏವಂ ನನ್ದೇ ಯಥಾ ಅಹಂ.

೪೨. ‘‘ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಅತ್ತಕಾಮೇನ, ಮಹತ್ತಮಭಿಕಙ್ಖತಾ;

ಆಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಸರೀರನ್ತಿಮಧಾರಿನ’’ನ್ತಿ. – ದೇವತಾಯ ವುತ್ತಗಾಥಾ;

೩೮. ತತ್ಥ ಗುಣಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಸಾವಕಗುಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ, ತೇಹಿ ವಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ. ಏತೇನ ಸಾವಕಪಾರಮಿಞಾಣಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಪ್ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಝಾಯಿನ್ತಿ ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಜ್ಝಾನಂ ಲಕ್ಖಣೂಪನಿಜ್ಝಾನನ್ತಿ ದುವಿಧೇನಾಪಿ ಝಾನೇನ ಝಾಯನಸೀಲಂ, ತೇನ ವಾ ಝಾಪೇತಬ್ಬಂ ಸಬ್ಬಸಂಕಿಲೇಸಪಕ್ಖಂ ಝಾಪೇತ್ವಾ ಠಿತಂ. ತತೋ ಏವ ಝಾನೇ ರತನ್ತಿ ಝಾನರತಂ. ಸತನ್ತಿ ಸಮಾನಂ, ಸನ್ತಂ ವಾ, ಸಪ್ಪುರಿಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುಪ್ಫಾಭಿಕಿಣ್ಣನ್ತಿ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ಅಭಿಕಿಣ್ಣಂ, ಕಮಲದಲೇಹಿ ಅಭಿಪ್ಪಕಿಣ್ಣನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುಸ್ಸಸನ್ಥತನ್ತಿ ವತ್ಥೇನ ಉಪರಿ ಅತ್ಥತಂ.

೩೯. ಉಪಡ್ಢಂ ಪದ್ಮಮಾಲಾಹನ್ತಿ ಉಪಡ್ಢಂ ಪದುಮಪುಪ್ಫಂ ಅಹಂ. ಆಸನಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋತಿ ಥೇರೇನ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಆಸನಸ್ಸ ಸಮನ್ತಾ ಭೂಮಿಯಂ. ಅಬ್ಭೋಕಿರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅಭಿಓಕಿರಿಂ ಅಭಿಪ್ಪಕಿರಿಂ. ಕಥಂ? ಪತ್ತೇಹೀತಿ, ತಸ್ಸ ಉಪಡ್ಢಪದುಮಸ್ಸ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಕತೇಹಿ ಪತ್ತೇಹಿ ಪುಪ್ಫವಸ್ಸಾಭಿವಸ್ಸನಕನಿಯಾಮೇನ ಓಕಿರಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೪೦. ಇದಂ ಮೇ ಈದಿಸಂ ಫಲನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಕುಞ್ಜರೋ ತೇ ವರಾರೋಹೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಥೇರೇನ ಗಹಿತಂ ಅಗ್ಗಹಿತಞ್ಚ ಆಯುಯಸಸುಖರೂಪಾದಿಭೇದಂ ಅತ್ತನೋ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಏಕತೋ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪುನಪಿ ಥೇರೇನ ಅಗ್ಗಹಿತಮೇವ ಅತ್ತನೋ ಆನುಭಾವಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಕ್ಕಾರೋ ಗರುಕಾರೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತೇನ ‘‘ನ ಕೇವಲಂ ಭನ್ತೇ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಯಥಾವುತ್ತಮೇವ ಇಧ ಮಯ್ಹಂ ಪುಞ್ಞಫಲಂ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಇದಂ ದಿಬ್ಬಂ ಆಧಿಪತೇಯ್ಯಮ್ಪೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತತ್ಥ ಸಕ್ಕಾರೋತಿ ಆದರಕಿರಿಯಾ, ದೇವೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಥಾ ಗರುಕಾರೋತಿ ಗರುಕಾತಬ್ಬತಾ. ದೇವಾನನ್ತಿ ದೇವೇಹಿ. ಅಪಚಿತಾತಿ ಪೂಜಿತಾ.

೪೧. ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಾನನ್ತಿ ಸುಟ್ಠು ವಿಮುತ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬಸಂಕಿಲೇಸಪ್ಪಹಾಯೀನಂ. ಸನ್ತಾನನ್ತಿ ಸನ್ತಕಾಯವಚೀಮನೋಕಮ್ಮಾನಂ ಸಾಧೂನಂ. ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಚ ಸಾಸನಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಚ ಚಿಣ್ಣತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಂ. ಪಸನ್ನೋ ಆಸನಂ ದಜ್ಜಾತಿ ಕಮ್ಮಫಲಸದ್ಧಾಯ ರತನತ್ತಯಸದ್ಧಾಯ ಚ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಹುತ್ವಾ ಯದಿ ಆಸನಮತ್ತಮ್ಪಿ ದದೇಯ್ಯ. ಏವಂ ನನ್ದೇ ಯಥಾ ಅಹನ್ತಿ ಯಥಾ ಅಹಂ ತೇನ ಆಸನದಾನೇನ ಏತರಹಿ ನನ್ದಾಮಿ ಮೋದಾಮಿ, ಏವಮೇವ ಅಞ್ಞೋಪಿ ನನ್ದೇಯ್ಯ ಮೋದೇಯ್ಯ.

೪೨. ತಸ್ಮಾತಿ ತೇನ ಕಾರಣೇನ. ಹಿ-ಸದ್ದೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಅತ್ತಕಾಮೇನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಹಿತಕಾಮೇನ. ಯೋ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಹಿತಾವಹಂ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ನ ಅಹಿತಾವಹಂ, ಸೋ ಅತ್ತಕಾಮೋ. ಮಹತ್ತನ್ತಿ ವಿಪಾಕಮಹತ್ತಂ. ಸರೀರನ್ತಿಮಧಾರಿನನ್ತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ ಧಾರೇನ್ತಾನಂ, ಖೀಣಾಸವಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ಯಸ್ಮಾ ಅರಹತಂ ಆಸನದಾನೇನ ಅಹಂ ಏವಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮೋದಾಮಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞೇನಾಪಿ ಅತ್ತನೋ ಅಭಿವುದ್ಧಿಂ ಪತ್ಥಯಮಾನೇನ ಅನ್ತಿಮಸಮುಸ್ಸಯೇ ಠಿತಾನಂ ಆಸನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನತ್ಥಿ ತಾದಿಸಂ ಪುಞ್ಞನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇಸಂ ವುತ್ತಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಕುಞ್ಜರವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.