೪. ಚತುತ್ಥನಿಬ್ಬಾನಪಟಿಸಂಯುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೭೪. ಚತುತ್ಥೇ ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ತದಾ ಕಿರ ಭಗವತಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಸನ್ದಸ್ಸನಾದಿವಸೇನ ನಿಬ್ಬಾನಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಕತಾಯ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ತಾವ ಭಗವತಾ ಅಮತಮಹಾನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಅನೇಕಾಕಾರವೋಕಾರಂ ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ಅನಞ್ಞಸಾಧಾರಣೋ ಆನುಭಾವೋ ಪಕಾಸಿತೋ, ಅಧಿಗಮೂಪಾಯೋ ಪನಸ್ಸಾ ನ ಭಾಸಿತೋ, ಕಥಂ ನು ಖೋ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತೇಹಿ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅಯಂ ಅಧಿಗನ್ತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏತಂ ಯಥಾವುತ್ತಪರಿವಿತಕ್ಕಸಙ್ಖಾತಂ ಅತ್ಥಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ. ಇಮಂ ಉದಾನನ್ತಿ ತಣ್ಹಾವಸೇನ ಕತ್ಥಚಿ ಅನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯಚಿತ್ತಸ್ಸ ವೀಥಿಪಟಿಪನ್ನವಿಪಸ್ಸನಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇನ ಅನವಸೇಸತೋ ತಣ್ಹಾಪಹಾನೇನ ನಿಬ್ಬಾನಾಧಿಗಮವಿಭಾವನಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.
ತತ್ಥ ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಚಲಿತನ್ತಿ ರೂಪಾದಿಸಙ್ಖಾರೇ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠೀಹಿ ನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಚಲಿತಂ ‘‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’’ತಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಫನ್ದಿತಂ ಹೋತಿ. ಅಪ್ಪಹೀನತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸುಖಾದೀಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ತಾನಿ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ‘‘ಮಮ ವೇದನಾ, ಅಹಂ ವೇದಿಯಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಗಾಹವಸೇನ ಕುಸಲಪ್ಪವತ್ತಿತೋ ಚಿತ್ತಸನ್ತಾನಸ್ಸ ಚಲನಂ ಕಮ್ಪನಂ, ಅವಕ್ಖಲಿತಂ ವಾ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಚಲಿತಂ ನತ್ಥೀತಿ ಯೋ ಪನ ವಿಸುದ್ಧಿಪಟಿಪದಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತೋ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಹಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಯೋ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮ್ಮಸನ್ತೋ ವಿಹರತಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಅನಿಸ್ಸಿತಸ್ಸ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಚಲಿತಂ ಅವಕ್ಖಲಿತಂ, ವಿಪ್ಫನ್ದಿತಂ ವಾ ನತ್ಥಿ ಕಾರಣಸ್ಸ ಸುವಿಕ್ಖಮ್ಭಿತತ್ತಾ.
ಚಲಿತೇ ಅಸತೀತಿ ಯಥಾವುತ್ತೇ ಚಲಿತೇ ಅಸತಿ ಯಥಾ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಗಾಹಾ ನಪ್ಪವತ್ತನ್ತಿ, ತಥಾ ವೀಥಿಪಟಿಪನ್ನಾಯ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ತಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ. ಪಸ್ಸದ್ಧೀತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತಸಹಜಾತಾನಂ ಕಾಯಚಿತ್ತಾನಂ ಸಾರಮ್ಭಕರಕಿಲೇಸವೂಪಸಮಿನೀ ದುವಿಧಾಪಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ಹೋತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾ ಸತಿ ನತಿ ನ ಹೋತೀತಿ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸಯುತ್ತಾಯ ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾ ಸತಿ ಅನವಜ್ಜಸುಖಾಧಿಟ್ಠಾನಂ ಸಮಾಧಿಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ತಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮವಾಯಕರಣೇನ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಂ ಯುಗನದ್ಧಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪರಮ್ಪರಾಯ ಕಿಲೇಸೇ ಖೇಪೇನ್ತಸ್ಸ ಕಾಮಭವಾದೀಸು ನಮನತೋ ‘‘ನತೀ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ ತಣ್ಹಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಅನವಸೇಸತೋ ನ ಹೋತಿ, ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಧಮ್ಮತಂ ಆಪಾದಿತತ್ತಾ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.
ನತಿಯಾ ಅಸತೀತಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ತಣ್ಹಾಯ ಸುಪ್ಪಹೀನತ್ತಾ ಭವಾದಿಅತ್ಥಾಯ ಆಲಯನಿಕನ್ತಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನೇ ಅಸತಿ. ಆಗತಿಗತಿ ನ ಹೋತೀತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಇಧ ಆಗತಿ ಆಗಮನಂ ಚುತಿವಸೇನ ಗತಿ ಇತೋ ಪರಲೋಕಗಮನಂ ಪೇಚ್ಚಭಾವೋ ನ ಹೋತಿ ನ ಪವತ್ತತಿ. ಆಗತಿಗತಿಯಾ ಅಸತೀತಿ ವುತ್ತನಯೇನ ಆಗತಿಯಾ ಚ ಗತಿಯಾ ಚ ಅಸತಿ. ಚುತೂಪಪಾತೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಅಪರಾಪರಂ ಚವನುಪಪಜ್ಜನಂ ನ ಹೋತಿ ನ ಪವತ್ತತಿ. ಅಸತಿ ಹಿ ಕಿಲೇಸವಟ್ಟೇ ಕಮ್ಮವಟ್ಟಂ ಪಚ್ಛಿನ್ನಮೇವ, ಪಚ್ಛಿನ್ನೇ ಚ ತಸ್ಮಿಂ ಕುತೋ ವಿಪಾಕವಟ್ಟಸ್ಸ ಸಮ್ಭವೋ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಚುತೂಪಪಾತೇ ಅಸತಿ ನೇವಿಧ ನ ಹುರ’’ನ್ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಬಾಹಿಯಸುತ್ತೇ ವಿತ್ಥಾರತೋ ವುತ್ತಮೇವ. ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
ಇತಿ ಭಗವಾ ಇಧಾಪಿ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನವಸೇಸತೋ ವಟ್ಟದುಕ್ಖವೂಪಸಮಹೇತುಭೂತಂ ಅಮತಮಹಾನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಆನುಭಾವಂ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಪಕಾಸೇತಿ.
ಚತುತ್ಥಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.