೪. ಕುಮಾರಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೪. ಚತುತ್ಥೇ ಕುಮಾರಕಾತಿ ತರುಣಪುಗ್ಗಲಾ. ಯೇ ಸುಭಾಸಿತದುಬ್ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಜಾನನ್ತಿ, ತೇ ಇಧ ಕುಮಾರಕಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಇಮೇ ಹಿ ಸತ್ತಾ ಜಾತದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಪಞ್ಚದಸವಸ್ಸಕಾ, ತಾವ ‘‘ಕುಮಾರಕಾ, ಬಾಲಾ’’ತಿ ಚ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ತತೋ ಪರಂ ವೀಸತಿವಸ್ಸಾನಿ ‘‘ಯುವಾನೋ’’ತಿ. ಮಚ್ಛಕೇ ಬಾಧೇನ್ತೀತಿ ಮಗ್ಗಸಮೀಪೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ತಳಾಕೇ ನಿದಾಘಕಾಲೇ ಉದಕೇ ಪರಿಕ್ಖೀಣೇ ನಿನ್ನಟ್ಠಾನೇ ಠಿತಂ ಉದಕಂ ಉಸ್ಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಖುದ್ದಕಮಚ್ಛೇ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಚೇವ ಹನನ್ತಿ ಚ ‘‘ಪಚಿತ್ವಾ ಖಾದಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಮಗ್ಗತೋ ಥೋಕಂ ತಳಾಕಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತೋ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಉಪಸಙ್ಕಮೀ’’ತಿ ವದತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ? ತೇ ಕುಮಾರಕೇ ಅತ್ತನಿ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ಜನೇತುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ಭಾಯಥ ವೋತಿ ಏತ್ಥ ವೋತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ದುಕ್ಖಸ್ಸಾತಿ ನಿಸ್ಸಕ್ಕೇ ಸಾಮಿವಚನಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಪ್ಪಿಯಂ ವೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ‘‘ಕಿಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸರೀರೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕದುಕ್ಖಂ ಅಪ್ಪಿಯಂ ಅನಿಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ.

ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ದುಕ್ಖಂ ಅನಿಚ್ಛನ್ತಾ ಏವ ಹುತ್ವಾ ದುಕ್ಖಹೇತುಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ತಂ ಇಚ್ಛನ್ತಾ ಏವ ನಾಮ ಹೋನ್ತೀತಿ ಏತಮತ್ಥಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ. ಇಮಂ ಉದಾನನ್ತಿ ಇಮಂ ಪಾಪಕಿರಿಯಾಯ ನಿಸೇಧನಂ ಆದೀನವವಿಭಾವನಞ್ಚ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯದಿ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸಕಲಮಾಪಾಯಿಕಂ, ಸುಗತಿಯಞ್ಚ ಅಪ್ಪಾಯುಕತಾಮನುಸ್ಸದೋಭಗ್ಗಿಯಾದಿಭೇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಅಪ್ಪಿಯಂ ಅನಿಟ್ಠಂ, ಯದಿ ತುಮ್ಹೇ ತತೋ ಭಾಯಥ, ಆವಿ ವಾ ಪರೇಸಂ ಪಾಕಟಭಾವವಸೇನ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಕತ್ವಾ ಕಾಯೇನ ವಾ ವಾಚಾಯ ವಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿಪ್ಪಭೇದಂ ಯದಿ ವಾ ರಹೋ ಅಪಾಕಟಭಾವವಸೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಕತ್ವಾ ಮನೋದ್ವಾರೇ ಏವ ಅಭಿಜ್ಝಾದಿಪ್ಪಭೇದಂ ಅಣುಮತ್ತಮ್ಪಿ ಪಾಪಕಂ ಲಾಮಕಧಮ್ಮಂ ಮಾಕತ್ಥ ಮಾ ಕರಿತ್ಥ, ಅಥ ಪನ ತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಏತರಹಿ ಕರೋಥ, ಆಯತಿಂ ವಾ ಕರಿಸ್ಸಥ, ನಿರಯಾದೀಸು ಚತೂಸು ಅಪಾಯೇಸು ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ತಸ್ಸ ಫಲಭೂತಂ ದುಕ್ಖಂ ಇತೋ ವಾ ಏತ್ತೋ ವಾ ಪಲಾಯನ್ತೇ ಅಮ್ಹೇ ನಾನುಬನ್ಧಿಸ್ಸತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಉಪೇಚ್ಚ ಅಪೇಚ್ಚ ಪಲಾಯತಮ್ಪಿ ತುಮ್ಹಾಕಂ ತತೋ ಮುತ್ತಿ ಮೋಕ್ಖೋ ನತ್ಥಿ. ಗತಿಕಾಲಾದಿಪಚ್ಚಯನ್ತರಸಮವಾಯೇ ವಿಪಚ್ಚಿಸ್ಸತಿಯೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಪಲಾಯನೇ’’ತಿಪಿ ಪಠನ್ತಿ, ವುತ್ತನಯೇನ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಗಮನೇ ಪಕ್ಕಮನೇ ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಞ್ಚ ಅತ್ಥೋ ‘‘ನ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ನ ಸಮುದ್ದಮಜ್ಝೇ…ಪೇ… ಪಾಪಕಮ್ಮಾ’’ತಿ (ಧ. ಪ. ೧೨೭; ಮಿ. ಪ. ೪.೨.೪) ಇಮಾಯ ಗಾಥಾಯ ದೀಪೇತಬ್ಬೋ.

ಚತುತ್ಥಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.