೪. ಸಾರಿಪುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪. ಚತುತ್ಥೇ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಆರಮ್ಮಣಾಭಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಠಪಯಿತ್ವಾ ಮುಖಸಮೀಪೇ ಕತ್ವಾ. ತಥಾ ಹಿ ವಿಭಙ್ಗೇ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಅಯಂ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ ಸುಪಟ್ಠಿತಾ ನಾಸಿಕಗ್ಗೇ ವಾ ಮುಖನಿಮಿತ್ತೇ ವಾ, ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ (ವಿಭ. ೫೩೭).

ಅಥ ವಾ ‘‘ಪರೀತಿ ಪರಿಗ್ಗಹಟ್ಠೋ, ಮುಖನ್ತಿ ನಿಯ್ಯಾನಟ್ಠೋ, ಸತೀತಿ ಉಪಟ್ಠಾನಟ್ಠೋ, ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘ಪರಿಮುಖಂ ಸತಿ’’’ನ್ತಿ. ಏವಂ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯಂ (ಪಟಿ. ಮ. ೧.೧೬೪) ವುತ್ತನಯೇನಪೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಪರಿಗ್ಗಹಿತನಿಯ್ಯಾನಸತಿಂ ಕತ್ವಾತಿ. ನಿಯ್ಯಾನನ್ತಿ ಚ ಸತಿಯಾ ಓಗಾಹಿತಬ್ಬಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಏತ್ಥ ಚ ಪುರಿಮೋ ಪಚ್ಛಿಮೋ ಚ ಅತ್ಥೋ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಕವಸೇನ, ಇತರೋ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗಸಮನ್ನಾಹಾರವಸೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಸತೀತಿ ವಾ ಸತಿಸೀಸೇನ ಝಾನಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯೇ ಕಾಯಗತಾಸತಿಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಅ. ನಿ. ೧.೬೦೦) ವಿಯ. ಕತಮಂ ಪನ ತಂ ಝಾನನ್ತಿ? ರೂಪಾವಚರಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ಸಮಾಪನ್ನಂ ಅರಹತ್ತಫಲಜ್ಝಾನಂ. ಕಥಂ ಪನೇತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬನ್ತಿ? ಆನೇಞ್ಜಸಮಾಧಿಯೋಗೇನ ಥೇರಸ್ಸ ಸವಿಸೇಸಂ ನಿಚ್ಚಲಭಾವಂ ಕೇನಚಿ ಅಕಮ್ಪನೀಯತಞ್ಚ ಪಬ್ಬತೋಪಮಾಯ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಭಗವಾ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಅಭಾಸೀತಿ ಗಾಥಾಯ ಏವ ಅಯಮತ್ಥೋ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ನ ಚಾಯಂ ನಿಸಜ್ಜಾ ಥೇರಸ್ಸ ಸಚ್ಚಪ್ಪಟಿವೇಧಾಯ, ಅಥ ಖೋ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾಯ. ಪುಬ್ಬೇಯೇವ ಹಿ ಸೂಕರಖತಲೇಣೇ (ಮ. ನಿ. ೨.೨೦೧) ಅತ್ತನೋ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯಸ್ಸ ದೀಘನಖಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸ್ಸ ಭಗವತಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೇ ಅಯಂ ಮಹಾಥೇರೋ ಸಚ್ಚಪ್ಪಟಿವೇಧಕಿಚ್ಚಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇಸೀತಿ.

ಏತಮತ್ಥನ್ತಿ ಏತಂ ಥೇರಸ್ಸ ಆನೇಞ್ಜಸಮಾಧಿಯೋಗೇನ ತಾದಿಭಾವಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಕೇನಚಿ ಅಕಮ್ಪನೀಯತಾಸಙ್ಖಾತಂ ಅತ್ಥಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ ತದತ್ಥವಿಭಾವನಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಯಥಾಪಿ ಪಬ್ಬತೋ ಸೇಲೋತಿ ಯಥಾ ಸಿಲಾಮಯೋ ಏಕಗ್ಘನಸಿಲಾಪಬ್ಬತೋ, ನ ಪಂಸುಪಬ್ಬತೋ ನ ಮಿಸ್ಸಕಪಬ್ಬತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಚಲೋ ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತೋತಿ ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಮೂಲೋ ಪಕತಿವಾತೇಹಿ ಅಚಲೋ ಅಕಮ್ಪನೀಯೋ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಮೋಹಕ್ಖಯಾ ಭಿಕ್ಖು, ಪಬ್ಬತೋವ ನ ವೇಧತೀತಿ ಮೋಹಸ್ಸ ಅನವಸೇಸಪ್ಪಹಾನಾ ಮೋಹಮೂಲಕತ್ತಾ ಚ ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಾನಂ ಪಹೀನಸಬ್ಬಾಕುಸಲೋ ಭಿಕ್ಖು, ಯಥಾ ಸೋ ಪಬ್ಬತೋ ಪಕತಿವಾತೇಹಿ, ಏವಂ ಲೋಕಧಮ್ಮೇಹಿ ನ ವೇಧತಿ ನ ಕಮ್ಪತಿ. ಮೋಹಕ್ಖಯೋತಿ ವಾ ಯಸ್ಮಾ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅರಹತ್ತಞ್ಚ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮೋಹಕ್ಖಯಸ್ಸ ಹೇತು ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಅರಹತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಅಧಿಗತತ್ತಾ ಚತೂಸು ಅರಿಯಸಚ್ಚೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಅಸಮಾಪನ್ನಕಾಲೇಪಿ ಯಥಾವುತ್ತಪಬ್ಬತೋ ವಿಯ ನ ಕೇನಚಿ ವೇಧತಿ, ಪಗೇವ ಸಮಾಪನ್ನಕಾಲೇತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಚತುತ್ಥಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.