೬. ಮಹಾಕಸ್ಸಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬. ಛಟ್ಠೇ ರಾಜಗಹೇತಿ ಏವಂನಾಮಕೇ ನಗರೇ. ತಞ್ಹಿ ಮಹಾಮನ್ಧಾತುಮಹಾಗೋವಿನ್ದಾದೀಹಿ ಪರಿಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ ‘‘ರಾಜಗಹ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ದುರಭಿಭವನೀಯತ್ತಾ ಪಟಿರಾಜೂನಂ ಗಹಭೂತನ್ತಿ ರಾಜಗಹ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಅಞ್ಞೇನೇತ್ಥ ಪಕಾರೇನ ವಣ್ಣಯನ್ತಿ. ಕಿನ್ತೇಹಿ? ನಾಮಮೇತಂ ತಸ್ಸ ನಗರಸ್ಸ. ತಂ ಪನೇತಂ ಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಕಾಲೇ ಚ ನಗರಂ ಹೋತಿ, ಸೇಸಕಾಲೇ ಸುಞ್ಞಂ ಯಕ್ಖಪರಿಗ್ಗಹಿತಂ ತೇಸಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಹುತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇತಿ ವೇಳುವನನ್ತಿ ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ನಾಮಂ. ತಂ ಕಿರ ಅಟ್ಠಾರಸಹತ್ಥುಬ್ಬೇಧೇನ ಪಾಕಾರೇನ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವಸನಾನುಚ್ಛವಿಕಾಯ ಮಹತಿಯಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಚ ಪಾಸಾದಕುಟಿಲೇಣಮಣ್ಡಪಚಙ್ಕಮದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾದೀಹಿ ಪಟಿಮಣ್ಡಿತಂ ಬಹಿ ವೇಳೂಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ ನೀಲೋಭಾಸಂ ಮನೋರಮಂ, ತೇನ ‘‘ವೇಳುವನ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕಲನ್ದಕಾನಞ್ಚೇತ್ಥ ನಿವಾಪಂ ಅದಂಸು, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪುಬ್ಬೇ ಕಿರ ಅಞ್ಞತರೋ ರಾಜಾ ತಂ ಉಯ್ಯಾನಂ ಕೀಳನತ್ಥಂ ಪವಿಟ್ಠೋ ಸುರಾಮದಮತ್ತೋ ದಿವಾಸೇಯ್ಯಂ ಉಪಗತೋ ಸುಪಿ, ಪರಿಜನೋಪಿಸ್ಸ ‘‘ಸುತ್ತೋ ರಾಜಾ’’ತಿ ಪುಪ್ಫಫಲಾದೀಹಿ ಪಲೋಭಿಯಮಾನೋ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಸುರಾಗನ್ಧೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಾ ರುಕ್ಖಸುಸಿರಾ ಕಣ್ಹಸಪ್ಪೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಅಭಿಮುಖೋ ಆಗಚ್ಛತಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ರುಕ್ಖದೇವತಾ ‘‘ರಞ್ಞೋ ಜೀವಿತಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಕಲನ್ದಕವೇಸೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಣ್ಣಮೂಲೇ ಸದ್ದಮಕಾಸಿ. ರಾಜಾ ಪಟಿಬುಜ್ಝಿ, ಕಣ್ಹಸಪ್ಪೋ ನಿವತ್ತೋ. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ಕಾಳಕಾಯ ಮಮ ಜೀವಿತಂ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಕಾಳಕಾನಂ ನಿವಾಪಂ ತತ್ಥ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ, ಅಭಯಘೋಸಞ್ಚ ಘೋಸಾಪೇಸಿ. ತಸ್ಮಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಂ ‘‘ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪ’’ನ್ತಿ ಸಙ್ಖಂ ಗತಂ. ಕಲನ್ದಕಾತಿ ಹಿ ಕಾಳಕಾನಂ ನಾಮಂ, ತಸ್ಮಿಂ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ.
ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋತಿ ಮಹನ್ತೇಹಿ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದೀಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಮಹನ್ತೋ ಕಸ್ಸಪೋತಿ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ, ಅಪಿಚ ಕುಮಾರಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರಂ ಉಪಾದಾಯ ಅಯಂ ಮಹಾಥೇರೋ ‘‘ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಿಪ್ಪಲಿಗುಹಾಯನ್ತಿ ತಸ್ಸಾ ಕಿರ ಗುಹಾಯ ದ್ವಾರಸಮೀಪೇ ಏಕೋ ಪಿಪ್ಪಲಿರುಕ್ಖೋ ಅಹೋಸಿ, ತೇನ ಸಾ ‘‘ಪಿಪ್ಪಲಿಗುಹಾ’’ತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ. ತಸ್ಸಂ ಪಿಪ್ಪಲಿಗುಹಾಯಂ. ಆಬಾಧಿಕೋತಿ ಆಬಾಧೋ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಆಬಾಧಿಕೋ, ಬ್ಯಾಧಿಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುಕ್ಖಿತೋತಿ ಕಾಯಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ದುಕ್ಖಂ ಸಞ್ಜಾತಂ ಅಸ್ಸಾತಿ ದುಕ್ಖಿತೋ, ದುಕ್ಖಪ್ಪತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋತಿ ಅಧಿಮತ್ತಗೇಲಞ್ಞೋ, ತಂ ಪನ ಗೇಲಞ್ಞಂ ಸತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹುತ್ವಾ ಅಧಿವಾಸೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಞತ್ವಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಪರಿತ್ತಂ ಅಭಾಸಿ, ತೇನೇವ ಥೇರಸ್ಸ ಸೋ ಆಬಾಧೋ ವೂಪಸಮಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸಂಯುತ್ತೇ –
‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಪಿಪ್ಪಲಿಗುಹಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಆಬಾಧಿಕೋ ದುಕ್ಖಿತೋ ಬಾಳ್ಹಗಿಲಾನೋ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಏತದವೋಚ – ‘ಕಚ್ಚಿ ತೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಖಮನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ಯಾಪನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತಿ, ನೋ ಅಭಿಕ್ಕಮನ್ತಿ, ಪಟಿಕ್ಕಮೋಸಾನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ನೋ ಅಭಿಕ್ಕಮೋ’ತಿ? ‘ನ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಖಮನೀಯಂ, ನ ಯಾಪನೀಯಂ, ಬಾಳ್ಹಾ ಮೇ ಭನ್ತೇ, ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಅಭಿಕ್ಕಮನ್ತಿ ನೋ ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತಿ, ಅಭಿಕ್ಕಮೋಸಾನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ನೋ ಪಟಿಕ್ಕಮೋ’ತಿ.
‘‘‘ಸತ್ತಿಮೇ, ಕಸ್ಸಪ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಮಯಾ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಸತ್ತ? ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಮಯಾ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತೋ ಭಾವಿತೋ ಬಹುಲೀಕತೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ…ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಮಯಾ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತೋ ಭಾವಿತೋ ಬಹುಲೀಕತೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಕಸ್ಸಪ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಮಯಾ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹೂಲೀಕತಾ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಬೋಧಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತೀ’ತಿ. ‘ತಗ್ಘ ಭಗವಾ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ, ತಗ್ಘ, ಸುಗತ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ’’’ತಿ.
‘‘ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿ. ವುಟ್ಠಹಿ ಚಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ತಮ್ಹಾ ಆಬಾಧಾ, ತಥಾ ಪಹೀನೋ ಚಾಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಸೋ ಆಬಾಧೋ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ.
ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ತಮ್ಹಾ ಆಬಾಧಾ ವುಟ್ಠಾಸೀ’’ತಿ.
ಏತದಹೋಸೀತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಗೇಲಞ್ಞದಿವಸೇಸು ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕೇಹಿ ಉಪನೀತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಹಾರೇ ಏವ ಅಹೋಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ತಮ್ಹಾ ಆಬಾಧಾ ವುಟ್ಠಿತಸ್ಸ ಏತಂ ‘‘ಯಂನೂನಾಹಂ ರಾಜಗಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಅಹೋಸಿ. ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ದೇವತಾಸತಾನೀತಿ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಞ್ಞೋ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಪಞ್ಚಸತಾ ಕಕುಟಪಾದಿನಿಯೋ ಅಚ್ಛರಾಯೋ. ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಆಪನ್ನಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ ಥೇರಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದಸ್ಸಾಮಾತಿ ಪಞ್ಚಪಿಣ್ಡಪಾತಸತಾನಿ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಭಾಜನೇಹಿ ಆದಾಯ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಠತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಣ್ಹಥ, ಸಙ್ಗಹಂ ನೋ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವದಮಾನಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತದಾನೇ ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪ್ಪಟಿಲಾಭಾಯಾ’’ತಿ.
ಸಕ್ಕೋ ಕಿರ ದೇವರಾಜಾ ಥೇರಸ್ಸ ಚಿತ್ತಪ್ಪವತ್ತಿಂ ಞತ್ವಾ ತಾ ಅಚ್ಛರಾಯೋ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ ‘‘ಗಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪತಿಟ್ಠಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ. ಏವಂ ಹಿಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ ‘‘ಇಮಾಸು ಸಬ್ಬಾಸು ಗತಾಸು ಕದಾಚಿ ಏಕಿಸ್ಸಾಪಿ ಹತ್ಥತೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಥೇರೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ತಂ ತಸ್ಸಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ. ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿ ಥೇರೋ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯ್ಹಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಣ್ಹಥ, ಮಯ್ಹಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿಯೋ ‘‘ಗಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ ಕತಪುಞ್ಞಾ ಮಹಾಭೋಗಾ, ಅಹಂ ದುಗ್ಗತಾನಂ ಸಙ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಾ ನೋ ನಾಸೇಥ, ಸಙ್ಗಹಂ ನೋ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿಯೋ ಪುನಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುನಪಿ ಅಪಗನ್ತುಂ ಅನಿಚ್ಛಮಾನಾ ಯಾಚನ್ತಿಯೋ ‘‘ನ ಅತ್ತನೋ ಪಮಾಣಂ ಜಾನಾಥ, ಅಪಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅಚ್ಛರಂ ಪಹರಿ. ತಾ ಥೇರಸ್ಸ ಅಚ್ಛರಾಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಸನ್ತಜ್ಜಿತಾ ಠಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಿಯೋ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ದೇವಲೋಕಮೇವ ಗತಾ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ದೇವತಾಸತಾನಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ’’ತಿ.
ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯನ್ತಿ ಪುಬ್ಬಣ್ಹೇ ಏಕಂ ಸಮಯಂ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ. ನಿವಾಸೇತ್ವಾತಿ ವಿಹಾರನಿವಾಸನಪರಿವತ್ತನವಸೇನ ನಿವಾಸನಂ ದಳ್ಹಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ. ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯಾತಿ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾ. ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸೀತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತತ್ಥಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ದಲಿದ್ದವಿಸಿಖಾತಿ ದುಗ್ಗತಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಸನೋಕಾಸೋ. ಕಪಣವಿಸಿಖಾತಿ ಭೋಗಪಾರಿಜುಞ್ಞಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ದೀನಮನುಸ್ಸಾನಂ ವಾಸೋ. ಪೇಸಕಾರವಿಸಿಖಾತಿ ತನ್ತವಾಯವಾಸೋ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾತಿ ಕಥಂ ಅದ್ದಸ? ‘‘ಆಬಾಧಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಕಿನ್ನು ಖೋ ಕರೋತೀ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ವೇಳುವನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಏವ ಭಗವಾ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನಾ ಅದ್ದಸ.
ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಯಾಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಪಞ್ಚಹಿ ಅಚ್ಛರಾಸತೇಹಿ ಉಪನೀತಂ ಅನೇಕಸೂಪಂ ಅನೇಕಬ್ಯಞ್ಜನಂ ದಿಬ್ಬಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕಪಣಜನಾನುಗ್ಗಹಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ ವುತ್ತಾ, ಏತಮತ್ಥಂ ಜಾನಿತ್ವಾ. ಇಮಂ ಉದಾನನ್ತಿ ಇಮಂ ಪರಮಪ್ಪಿಚ್ಛತಾದಸ್ಸನಮುಖೇನ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ತಾದೀಭಾವಾನುಭಾವದೀಪಕಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.
ತತ್ಥ ಅನಞ್ಞಪೋಸಿನ್ತಿ ಅಞ್ಞಂ ಪೋಸೇತೀತಿ ಅಞ್ಞಪೋಸೀ, ನ ಅಞ್ಞಪೋಸೀ ಅನಞ್ಞಪೋಸೀ, ಅತ್ತನಾ ಪೋಸೇತಬ್ಬಸ್ಸ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ ಅದುತಿಯೋ, ಏಕಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನ ಥೇರಸ್ಸ ಸುಭರತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಥೇರೋ ಹಿ ಕಾಯಪರಿಹಾರಿಕೇನ ಚೀವರೇನ ಕುಚ್ಛಿಪರಿಹಾರಿಕೇನ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಪೋಸೇನ್ತೋ ಪರಮಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಹರತಿ, ಅಞ್ಞಂ ಞಾತಿಮಿತ್ತಾದೀಸು ಕಞ್ಚಿ ನ ಪೋಸೇತಿ ಕತ್ಥಚಿ ಅಲಗ್ಗಭಾವತೋ. ಅಥ ವಾ ಅಞ್ಞೇನ ಅಞ್ಞತರೇನ ಪೋಸೇತಬ್ಬತಾಯ ಅಭಾವತೋ ಅನಞ್ಞಪೋಸೀ. ಯೋ ಹಿ ಏಕಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪಚ್ಚಯದಾಯಕೇ ಪಟಿಬದ್ಧಚತುಪಚ್ಚಯೋ ಸೋ ಅನಞ್ಞಪೋಸೀ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ ಏಕಾಯತ್ತವುತ್ತಿತೋ. ಥೇರೋ ಪನ ‘‘ಯಥಾಪಿ ಭಮರೋ ಪುಪ್ಫ’’ನ್ತಿ (ಧ. ಪ. ೪೯) ಗಾಥಾಯ ವುತ್ತನಯೇನ ಜಙ್ಘಾಬಲಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಕುಲೇಸು ನಿಚ್ಚನವೋ ಹುತ್ವಾ ಮಿಸ್ಸಕಭತ್ತೇನ ಯಾಪೇತಿ. ತಥಾ ಹಿ ನಂ ಭಗವಾ ಚನ್ದೂಪಮಪ್ಪಟಿಪದಾಯ ಥೋಮೇಸಿ. ಅಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಅಭಿಞ್ಞಾತಂ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಗುಣೇಹಿ ಪತ್ಥಟಯಸಂ, ತೇನೇವ ವಾ ಅನಞ್ಞಪೋಸಿಭಾವೇನ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಸನ್ತುಟ್ಠಿತಾಹಿ ಞಾತಂ. ಅಥ ವಾ ಅಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಹೀನತಣ್ಹತಾಯ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕನಿಕಾಮನಹೇತು ಅತ್ತಾನಂ ಜಾನಾಪನವಸೇನ ನ ಞಾತಂ. ಅವೀತತಣ್ಹೋ ಹಿ ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಕುಹಕತಾಯ ಸಮ್ಭಾವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಅತ್ತಾನಂ ಜಾನಾಪೇತಿ. ದನ್ತನ್ತಿ ಛಳಙ್ಗುಪೇಕ್ಖಾವಸೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಉತ್ತಮದಮನೇನ ದನ್ತಂ. ಸಾರೇ ಪತಿಟ್ಠಿತನ್ತಿ ವಿಮುತ್ತಿಸಾರೇ ಅವಟ್ಠಿತಂ, ಅಸೇಕ್ಖಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದಿಕೇ ವಾ ಸೀಲಾದಿಸಾರೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ. ಖೀಣಾಸವಂ ವನ್ತದೋಸನ್ತಿ ಕಾಮಾಸವಾದೀನಂ ಚತುನ್ನಂ ಆಸವಾನಂ ಅನವಸೇಸಂ ಪಹೀನತ್ತಾ ಖೀಣಾಸವಂ. ತತೋ ಏವ ರಾಗಾದಿದೋಸಾನಂ ಸಬ್ಬಸೋ ವನ್ತತ್ತಾ ವನ್ತದೋಸಂ. ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ್ತಿ ತಂ ಯಥಾವುತ್ತಗುಣಂ ಪರಮತ್ಥಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಅಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ್ತಿ ವದಾಮೀತಿ. ಇಧಾಪಿ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ದೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.
ಛಟ್ಠಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.