೧. ಸುಮೇಧಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಮಹಾನಿಪಾತೇ ಮನ್ತಾವತಿಯಾ ನಗರೇತಿಆದಿಕಾ ಸುಮೇಧಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ, ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರೇ ಸಮ್ಭಾರೇನ್ತೀ ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ, ಅತ್ತನೋ ಸಖೀಹಿ ಕುಲಧೀತಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಜ್ಝಾಸಯಾ ಹುತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಆರಾಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ. ಸಾ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ತಾವತಿಂಸಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ತತ್ಥ ಯಾವತಾಯುಕಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ಯಾಮೇಸು ಉಪಪಜ್ಜಿ. ತತೋ ಚುತಾ ತುಸಿತೇಸು, ತತೋ ಚುತಾ ನಿಮ್ಮಾನರತೀಸು, ತತೋ ಚುತಾ ಪರನಿಮ್ಮಿತವಸವತ್ತೀಸೂತಿ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಪಞ್ಚಸು ಕಾಮಸಗ್ಗೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ದೇವರಾಜೂನಂ ಮಹೇಸೀ ಹುತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಮಹಾವಿಭವಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿನೋ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಸಾಸನೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾ ಹುತ್ವಾ ರತನತ್ತಯಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಉಳಾರಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಅಕಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಯಾವಜೀವಂ ಧಮ್ಮೂಪಜೀವಿನೀ ಕುಸಲಧಮ್ಮನಿರತಾ ಹುತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಅಪರಾಪರಂ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೀ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಮನ್ತಾವತೀನಗರೇ ಕೋಞ್ಚಸ್ಸ ನಾಮ ರಞ್ಞೋ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸುಮೇಧಾತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ತಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವುದ್ಧಿಪ್ಪತ್ತವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ‘‘ವಾರಣವತೀನಗರೇ ಅನಿಕರತ್ತಸ್ಸ ನಾಮ ರಞ್ಞೋ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಮ್ಮನ್ತೇಸುಂ. ಸಾ ಪನ ದಹರಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅತ್ತನೋ ಸಮಾನವಯಾಹಿ ರಾಜಕಞ್ಞಾಹಿ ದಾಸಿಜನೇಹಿ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಚಿರಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕತಾಧಿಕಾರತಾಯ ಸಂಸಾರೇ ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಸಾಸನೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾ ಹುತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಕಾಮೇಹಿ ವಿನಿವತ್ತಿತಮಾನಸಾ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ಸಾ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಞಾತೀನಂ ಸಮ್ಮನ್ತನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನ ಮಯ್ಹಂ ಘರಾವಾಸೇನ ಕಿಚ್ಚಂ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಹ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ತಂ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಘರಾವಾಸೇ ನಿಯೋಜೇನ್ತಾ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇನ ಯಾಚನ್ತಾಪಿ ಸಞ್ಞಾಪೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು. ಸಾ ‘‘ಏವಂ ಮೇ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ ಖಗ್ಗಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಯಮೇವ ಅತ್ತನೋ ಕೇಸೇ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ತೇ ಏವ ಕೇಸೇ ಆರಬ್ಭ ಪಟಿಕ್ಕೂಲಮನಸಿಕಾರಂ ಪವತ್ತೇನ್ತೀ ತತ್ಥ ಕತಾಧಿಕಾರತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಮನಸಿಕಾರವಿಧಾನಸ್ಸ ಸುತಪುಬ್ಬತ್ತಾ ಚ ಅಸುಭನಿಮಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ ಅಧಿಗಚ್ಛಿ. ಅಧಿಗತಪಠಮಜ್ಝಾನಾ ಚ ಅತ್ತನಾ ಘರಾವಾಸೇ ಉಯ್ಯೋಜೇತುಂ ಉಪಗತೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಅನ್ತೋಜನಪರಿಜನಂ ಸಬ್ಬಂ ರಾಜಕುಲಂ ಸಾಸನೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಘರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಪರಿಪಕ್ಕಞಾಣಾ ವಿಮುತ್ತಿಪರಿಪಾಚನೀಯಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಸೇಸಿತಾಯ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೧.೧-೧೯) –

‘‘ಭಗವತಿ ಕೋಣಾಗಮನೇ, ಸಙ್ಘಾರಾಮಮ್ಹಿ ನವನಿವೇಸಮ್ಹಿ;

ಸಖಿಯೋ ತಿಸ್ಸೋ ಜನಿಯೋ, ವಿಹಾರದಾನಂ ಅದಾಸಿಮ್ಹ.

‘‘ದಸಕ್ಖತ್ತುಂ ಸತಕ್ಖತ್ತುಂ, ದಸಸತಕ್ಖತ್ತುಂ ಸತಾನಿ ಚ ಸತಕ್ಖತ್ತುಂ;

ದೇವೇಸು ಉಪಪಜ್ಜಿಮ್ಹ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಮನುಸ್ಸೇಸು.

‘‘ದೇವೇಸು ಮಹಿದ್ಧಿಕಾ ಅಹುಮ್ಹ, ಮಾನುಸಕಮ್ಹಿ ಕೋ ಪನ ವಾದೋ;

ಸತ್ತರತನಸ್ಸ ಮಹೇಸೀ, ಇತ್ಥಿರತನಂ ಅಹಂ ಆಸಿಂ.

‘‘ಇಧ ಸಞ್ಚಿತಕುಸಲಾ, ಸುಸಮಿದ್ಧಕುಲಪ್ಪಜಾ;

ಧನಞ್ಜಾನೀ ಚ ಖೇಮಾ ಚ, ಅಹಮ್ಪಿ ಚ ತಯೋ ಜನಾ.

‘‘ಆರಾಮಂ ಸುಕತಂ ಕತ್ವಾ, ಸಬ್ಬಾವಯವಮಣ್ಡಿತಂ;

ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸಙ್ಘಸ್ಸ, ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಪಮೋದಿತಾ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾಹಸಾ;

ದೇವೇಸು ಅಗ್ಗತಂ ಪತ್ತಾ, ಮನುಸ್ಸೇಸು ತಥೇವ ಚ.

‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಮಹಾಯಸೋ;

ಕಸ್ಸಪೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ವದತಂ ವರೋ.

‘‘ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಮಹೇಸಿಸ್ಸ, ತದಾ ಆಸಿ ನರಿಸ್ಸರೋ;

ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಿಕೀ ನಾಮ, ಬಾರಾಣಸಿಪುರುತ್ತಮೇ.

‘‘ತಸ್ಸಾಸುಂ ಸತ್ತ ಧೀತರೋ, ರಾಜಕಞ್ಞಾ ಸುಖೇಧಿತಾ;

ಬುದ್ಧೋಪಟ್ಠಾನನಿರತಾ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿಂಸು ತಾ.

‘‘ತಾಸಂ ಸಹಾಯಿಕಾ ಹುತ್ವಾ, ಸೀಲೇಸು ಸುಸಮಾಹಿತಾ;

ದತ್ವಾ ದಾನಾನಿ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ, ಅಗಾರೇವ ವತಂ ಚರಿಂ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸುಕತೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸೂಪಗಾ ಅಹಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಯಾಮಮಗಂ, ತತೋಹಂ ತುಸಿತಂ ಗತಾ;

ತತೋ ಚ ನಿಮ್ಮಾನರತಿಂ, ವಸವತ್ತಿಪುರಂ ಗತಾ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಸಮೋಹಿತಾ;

ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಹಾರಯಿಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತೇ, ರಾಜೂನಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನಂ;

ಮಣ್ಡಲೀನಞ್ಚ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಮನುಭೋತ್ವಾನ, ದೇವೇಸು ಮಾನುಸೇಸು ಚ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸುಖಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ನೇಕಜಾತೀಸು ಸಂಸರಿಂ.

‘‘ಸೋ ಹೇತು ಸೋ ಪಭವೋ, ತಮ್ಮೂಲಂ ಸಾವ ಸಾಸನೇ ಖನ್ತೀ;

ತಂ ಪಠಮಸಮೋಧಾನಂ, ತಂ ಧಮ್ಮರತಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ, ಭವಾ ಸಬ್ಬೇ ಸಮೂಹತಾ;

ನಾಗೀವ ಬನ್ಧನಂ ಛೇತ್ವಾ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವಾ.

‘‘ಸ್ವಾಗತಂ ವತ ಮೇ ಆಸಿ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ;

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನಂ.

‘‘ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ಚತಸ್ಸೋ, ವಿಮೋಕ್ಖಾಪಿ ಚ ಅಟ್ಠಿಮೇ;

ಛಳಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೪೫೦. ‘‘ಮನ್ತಾವತಿಯಾ ನಗರೇ, ರಞ್ಞೋ ಕೋಞ್ಚಸ್ಸ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ;

ಧೀತಾ ಆಸಿಂ ಸುಮೇಧಾ, ಪಸಾದಿತಾ ಸಾಸನಕರೇಹಿ.

೪೫೧. ‘‘ಸೀಲವತೀ ಚಿತ್ತಕಥಾ, ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ವಿನಿತಾ;

ಮಾತಾಪಿತರೋ ಉಪಗಮ್ಮ, ಭಣತಿ ಉಭಯೋ ನಿಸಾಮೇಥ.

೪೫೨. ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಾಭಿರತಾಹಂ, ಅಸಸ್ಸತಂ ಭವಗತಂ ಯದಿಪಿ ದಿಬ್ಬಂ;

ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನ ತುಚ್ಛಾ ಕಾಮಾ, ಅಪ್ಪಸ್ಸಾದಾ ಬಹುವಿಘಾತಾ.

೪೫೩. ‘‘ಕಾಮಾ ಕಟುಕಾ ಆಸೀ, ವಿಸೂಪಮಾ ಯೇಸು ಮುಚ್ಛಿತಾ ಬಾಲಾ;

ತೇ ದೀಘರತ್ತಂ ನಿರಯೇ, ಸಮಪ್ಪಿತಾ ಹಞ್ಞನ್ತೇ ದುಕ್ಖಿತಾ.

೪೫೪. ‘‘ಸೋಚನ್ತಿ ಪಾಪಕಮ್ಮಾ, ವಿನಿಪಾತೇ ಪಾಪವದ್ಧಿನೋ ಸದಾ;

ಕಾಯೇನ ಚ ವಾಚಾಯ ಚ, ಮನಸಾ ಚ ಅಸಂವುತಾ ಬಾಲಾ.

೪೫೫. ‘‘ಬಾಲಾ ತೇ ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ, ಅಚೇತನಾ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋರುದ್ಧಾ;

ದೇಸೇನ್ತೇ ಅಜಾನನ್ತಾ, ನ ಬುಜ್ಝರೇ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ.

೪೫೬. ‘‘ಸಚ್ಚಾನಿ ‘ಅಮ್ಮ’ಬುದ್ಧವರದೇಸಿ, ತಾನಿ ತೇ ಬಹುತರಾ ಅಜಾನನ್ತಾ ಯೇ;

ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಭವಗತಂ, ಪಿಹೇನ್ತಿ ದೇವೇಸು ಉಪಪತ್ತಿಂ.

೪೫೭. ‘‘ದೇವೇಸುಪಿ ಉಪಪತ್ತಿ, ಅಸಸ್ಸತಾ ಭವಗತೇ ಅನಿಚ್ಚಮ್ಹಿ;

ನ ಚ ಸನ್ತಸನ್ತಿ ಬಾಲಾ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಜಾಯಿತಬ್ಬಸ್ಸ.

೪೫೮. ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ವಿನಿಪಾತಾ, ದುವೇ ಚ ಗತಿಯೋ ಕಥಞ್ಚಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ;

ನ ಚ ವಿನಿಪಾತಗತಾನಂ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಅತ್ಥಿ ನಿರಯೇಸು.

೪೫೯. ‘‘ಅನುಜಾನಾಥ ಮಂ ಉಭಯೋ, ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ದಸಬಲಸ್ಸ ಪಾವಚನೇ;

ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕಾ ಘಟಿಸ್ಸಂ, ಜಾತಿಮರಣಪ್ಪಹಾನಾಯ.

೪೬೦. ‘‘ಕಿಂ ಭವಗತೇ ಅಭಿನನ್ದಿ, ತೇನ ಕಾಯಕಲಿನಾ ಅಸಾರೇನ;

ಭವತಣ್ಹಾಯ ನಿರೋಧಾ, ಅನುಜಾನಾಥ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ.

೪೬೧. ‘‘ಬುದ್ಧಾನಂ ಉಪ್ಪಾದೋ, ವಿವಜ್ಜಿತೋ ಅಕ್ಖಣೋ ಖಣೋ ಲದ್ಧೋ;

ಸೀಲಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಯಾವಜೀವಂ ನ ದೂಸೇಯ್ಯಂ.

೪೬೨. ‘‘ಏವಂ ಭಣತಿ ಸುಮೇಧಾ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ‘ನ ತಾವ ಆಹಾರಂ;

ಆಹರಿಸ್ಸಂ ಗಹಟ್ಠಾ, ಮರಣವಸಂ ಗತಾವ ಹೇಸ್ಸಾಮಿ’.

೪೬೩. ‘‘ಮಾತಾ ದುಕ್ಖಿತಾ ರೋದತಿ ಪಿತಾ ಚ;

ಅಸ್ಸಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಸಮಭಿಹತೋ;

ಘಟೇನ್ತಿ ಸಞ್ಞಾಪೇತುಂ, ಪಾಸಾದತಲೇ ಛಮಾಪತಿತಂ.

೪೬೪. ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ ಪುತ್ತಕ ಕಿಂ ಸೋಚಿ, ತೇನ ದಿನ್ನಾಸಿ ವಾರಣವತಿಮ್ಹಿ;

ರಾಜಾ ಅನೀಕರತ್ತೋ, ಅಭಿರೂಪೋ ತಸ್ಸ ತ್ವಂ ದಿನ್ನಾ.

೪೬೫. ‘‘ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ಭವಿಸ್ಸಸಿ, ಅನಿಕರತ್ತಸ್ಸ ರಾಜಿನೋ ಭರಿಯಾ;

ಸೀಲಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ದುಕ್ಕರಾ ಪುತ್ತಕ.

೪೬೬. ‘‘ರಜ್ಜೇ ಆಣಾ ಧನಮಿಸ್ಸರಿಯಂ, ಭೋಗಾ ಸುಖಾ ದಹರಿಕಾಸಿ;

ಭುಞ್ಜಾಹಿ ಕಾಮಭೋಗೇ, ವಾರೇಯ್ಯಂ ಹೋತು ತೇ ಪುತ್ತ.

೪೬೭. ‘‘ಅಥ ನೇ ಭಣತಿ ಸುಮೇಧಾ, ಮಾ ಏದಿಸಿಕಾನಿ ಭವಗತಮಸಾರಂ;

ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ವಾ ಹೋಹಿತಿ, ಮರಣಂ ವಾ ಮೇ ನ ಚೇವ ವಾರೇಯ್ಯಂ.

೪೬೮. ‘‘ಕಿಮಿವ ಪೂತಿಕಾಯಮಸುಚಿಂ, ಸವನಗನ್ಧಂ ಭಯಾನಕಂ ಕುಣಪಂ;

ಅಭಿಸಂವಿಸೇಯ್ಯಂ ಭಸ್ತಂ, ಅಸಕಿಂ ಪಗ್ಘರಿತಂ ಅಸುಚಿಪುಣ್ಣಂ.

೪೬೯. ‘‘ಕಿಮಿವ ತಹಂ ಜಾನನ್ತೀ, ವಿಕೂಲಕಂ ಮಂಸಸೋಣಿತುಪಲಿತ್ತಂ;

ಕಿಮಿಕುಲಲಯಂ ಸಕುಣಭತ್ತಂ, ಕಳೇವರಂ ಕಿಸ್ಸ ದಿಯತೀತಿ.

೪೭೦. ‘‘ನಿಬ್ಬುಯ್ಹತಿ ಸುಸಾನಂ, ಅಚಿರಂ ಕಾಯೋ ಅಪೇತವಿಞ್ಞಾಣೋ;

ಛುದ್ಧೋ ಕಳಿಙ್ಗರಂ ವಿಯ, ಜಿಗುಚ್ಛಮಾನೇಹಿ ಞಾತೀಹಿ.

೪೭೧. ‘‘ಛುದ್ಧೂನ ನಂ ಸುಸಾನೇ, ಪರಭತ್ತಂ ನ್ಹಾಯನ್ತಿ ಜಿಗುಚ್ಛನ್ತಾ;

ನಿಯಕಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ, ಕಿಂ ಪನ ಸಾಧಾರಣಾ ಜನತಾ.

೪೭೨. ‘‘ಅಜ್ಝೋಸಿತಾ ಅಸಾರೇ, ಕಳೇವರೇ ಅಟ್ಠಿನ್ಹಾರುಸಙ್ಘಾತೇ;

ಖೇಳಸ್ಸುಚ್ಚಾರಸ್ಸವಪರಿಪುಣ್ಣೇ ಪೂತಿಕಾಯಮ್ಹಿ.

೪೭೩. ‘‘ಯೋ ನಂ ವಿನಿಬ್ಭುಜಿತ್ವಾ, ಅಬ್ಭನ್ತರಮಸ್ಸ ಬಾಹಿರಂ ಕಯಿರಾ;

ಗನ್ಧಸ್ಸ ಅಸಹಮಾನಾ, ಸಕಾಪಿ ಮಾತಾ ಜಿಗುಚ್ಛೇಯ್ಯ.

೪೭೪. ‘‘ಖನ್ಧಧಾತುಆಯತನಂ, ಸಙ್ಖತಂ ಜಾತಿಮೂಲಕಂ ದುಕ್ಖಂ;

ಯೋನಿಸೋ ಅನುವಿಚಿನನ್ತೀ, ವಾರೇಯ್ಯಂ ಕಿಸ್ಸ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಂ.

೪೭೫. ‘‘ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ತಿಸತ್ತಿ, ಸತಾನಿ ನವನವಾ ಪತೇಯ್ಯುಂ ಕಾಯಮ್ಹಿ;

ವಸ್ಸಸತಮ್ಪಿ ಚ ಘಾತೋ, ಸೇಯ್ಯೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚೇವಂ ಖಯೋ.

೪೭೬. ‘‘ಅಜ್ಝುಪಗಚ್ಛೇ ಘಾತಂ, ಯೋ ವಿಞ್ಞಾಯೇವಂ ಸತ್ಥುನೋ ವಚನಂ;

ದೀಘೋ ತೇಸಂ ಸಂಸಾರೋ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಹಞ್ಞಮಾನಾನಂ.

೪೭೭. ‘‘ದೇವೇಸು ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ, ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಅಸುರಕಾಯೇ;

ಪೇತೇಸು ಚ ನಿರಯೇಸು ಚ, ಅಪರಿಮಿತಾ ದಿಸ್ಸನ್ತೇ ಘಾತಾ.

೪೭೮. ‘‘ಘಾತಾ ನಿರಯೇಸು ಬಹೂ, ವಿನಿಪಾತಗತಸ್ಸ ಪೀಳಿಯಮಾನಸ್ಸ;

ದೇವೇಸುಪಿ ಅತ್ತಾಣಂ, ನಿಬ್ಬಾನಸುಖಾ ಪರಂ ನತ್ಥಿ.

೪೭೯. ‘‘ಪತ್ತಾ ತೇ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಯೇ ಯುತ್ತಾ ದಸಬಲಸ್ಸ ಪಾವಚನೇ;

ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕಾ ಘಟೇನ್ತಿ, ಜಾತಿಮರಣಪ್ಪಹಾನಾಯ.

೪೮೦. ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ತಾತಭಿನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಂ, ಭೋಗೇಹಿ ಕಿಂ ಅಸಾರೇಹಿ;

ನಿಬ್ಬಿನ್ನಾ ಮೇ ಕಾಮಾ, ವನ್ತಸಮಾ ತಾಲವತ್ಥುಕತಾ.

೪೮೧. ‘‘ಸಾ ಚೇವಂ ಭಣತಿ ಪಿತರಮನೀಕರತ್ತೋ, ಚ ಯಸ್ಸ ಸಾ ದಿನ್ನಾ;

ಉಪಯಾಸಿ ವಾರಣವತೇ, ವಾರೇಯ್ಯಮುಪಟ್ಠಿತೇ ಕಾಲೇ.

೪೮೨. ‘‘ಅಥ ಅಸಿತನಿಚಿತಮುದುಕೇ, ಕೇಸೇ ಖಗ್ಗೇನ ಛಿನ್ದಿಯ ಸುಮೇಧಾ;

ಪಾಸಾದಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ, ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿ.

೪೮೩. ‘‘ಸಾ ಚ ತಹಿಂ ಸಮಾಪನ್ನಾ, ಅನೀಕರತ್ತೋ ಚ ಆಗತೋ ನಗರಂ;

ಪಾಸಾದೇ ಚ ಸುಮೇಧಾ, ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಂ ಸುಭಾವೇತಿ.

೪೮೪. ‘‘ಸಾ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ಅನೀಕರತ್ತೋ ಚ ಆರುಹೀ ತುರಿತಂ;

ಮಣಿಕನಕಭೂಸಿತಙ್ಗೋ, ಕತಞ್ಜಲೀ ಯಾಚತಿ ಸುಮೇಧಂ.

೪೮೫. ‘‘ರಜ್ಜೇ ಆಣಾ ಧನಮಿಸ್ಸರಿಯಂ, ಭೋಗಾ ಸುಖಾ ದಹರಿಕಾಸಿ;

ಭುಞ್ಜಾಹಿ ಕಾಮಭೋಗೇ, ಕಾಮಸುಖಾ ದುಲ್ಲಭಾ ಲೋಕೇ.

೪೮೬. ‘‘ನಿಸ್ಸಟ್ಠಂ ತೇ ರಜ್ಜಂ, ಭೋಗೇ ಭುಞ್ಜಸ್ಸು ದೇಹಿ ದಾನಾನಿ;

ಮಾ ದುಮ್ಮನಾ ಅಹೋಸಿ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇ ದುಕ್ಖಿತಾ.

೪೮೭. ‘‘ತಂ ತಂ ಭಣತಿ ಸುಮೇಧಾ, ಕಾಮೇಹಿ ಅನತ್ಥಿಕಾ ವಿಗತಮೋಹಾ;

ಮಾ ಕಾಮೇ ಅಭಿನನ್ದಿ, ಕಾಮೇಸ್ವಾದೀನವಂ ಪಸ್ಸ.

೪೮೮. ‘‘ಚಾತುದ್ದೀಪೋ ರಾಜಾ, ಮನ್ಧಾತಾ ಆಸಿ ಕಾಮಭೋಗಿನಮಗ್ಗೋ;

ಅತಿತ್ತೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ, ನ ಚಸ್ಸ ಪರಿಪೂರಿತಾ ಇಚ್ಛಾ.

೪೮೯. ‘‘ಸತ್ತ ರತನಾನಿ ವಸ್ಸೇಯ್ಯ, ವುಟ್ಠಿಮಾ ದಸದಿಸಾ ಸಮನ್ತೇನ;

ನ ಚತ್ಥಿ ತಿತ್ತಿ ಕಾಮಾನಂ, ಅತಿತ್ತಾವ ಮರನ್ತಿ ನರಾ.

೪೯೦. ‘‘ಅಸಿಸೂನೂಪಮಾ ಕಾಮಾ, ಕಾಮಾ ಸಪ್ಪಸಿರೋಪಮಾ;

ಉಕ್ಕೋಪಮಾ ಅನುದಹನ್ತಿ, ಅಟ್ಠಿಕಙ್ಕಲಸನ್ನಿಭಾ.

೪೯೧. ‘‘ಅನಿಚ್ಚಾ ಅಧುವಾ ಕಾಮಾ, ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಮಹಾವಿಸಾ;

ಅಯೋಗುಳೋವ ಸನ್ತತ್ತೋ, ಅಘಮೂಲಾ ದುಖಪ್ಫಲಾ.

೪೯೨. ‘‘ರುಕ್ಖಫಲೂಪಮಾ ಕಾಮಾ, ಮಂಸಪೇಸೂಪಮಾ ದುಖಾ;

ಸುಪಿನೋಪಮಾ ವಞ್ಚನಿಯಾ, ಕಾಮಾ ಯಾಚಿತಕೂಪಮಾ.

೪೯೩. ‘‘ಸತ್ತಿಸೂಲೂಪಮಾ ಕಾಮಾ, ರೋಗೋ ಗಣ್ಡೋ ಅಘಂ ನಿಘಂ;

ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಸದಿಸಾ, ಅಘಮೂಲಂ ಭಯಂ ವಧೋ.

೪೯೪. ‘‘ಏವಂ ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಕಾಮಾ, ಅಕ್ಖಾತಾ ಅನ್ತರಾಯಿಕಾ;

ಗಚ್ಛಥ ನ ಮೇ ಭವಗತೇ, ವಿಸ್ಸಾಸೋ ಅತ್ಥಿ ಅತ್ತನೋ.

೪೯೫. ‘‘ಕಿಂ ಮಮ ಪರೋ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಅತ್ತನೋ ಸೀಸಮ್ಹಿ ಡಯ್ಹಮಾನಮ್ಹಿ;

ಅನುಬನ್ಧೇ ಜರಾಮರಣೇ, ತಸ್ಸ ಘಾತಾಯ ಘಟಿತಬ್ಬಂ.

೪೯೬. ‘‘ದ್ವಾರಂ ಅಪಾಪುರಿತ್ವಾನಹಂ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ಅನೀಕರತ್ತಞ್ಚ;

ದಿಸ್ವಾನ ಛಮಂ ನಿಸಿನ್ನೇ, ರೋದನ್ತೇ ಇದಮವೋಚಂ.

೪೯೭. ‘‘ದೀಘೋ ಬಾಲಾನಂ ಸಂಸಾರೋ, ಪುನಪ್ಪುನಞ್ಚ ರೋದತಂ;

ಅನಮತಗ್ಗೇ ಪಿತು ಮರಣೇ, ಭಾತು ವಧೇ ಅತ್ತನೋ ಚ ವಧೇ.

೪೯೮. ‘‘ಅಸ್ಸು ಥಞ್ಞಂ ರುಧಿರಂ, ಸಂಸಾರಂ ಅನಮತಗ್ಗತೋ ಸರಥ;

ಸತ್ತಾನಂ ಸಂಸರತಂ, ಸರಾಹಿ ಅಟ್ಠೀನಞ್ಚ ಸನ್ನಿಚಯಂ.

೪೯೯. ‘‘ಸರ ಚತುರೋದಧೀ, ಉಪನೀತೇ ಅಸ್ಸುಥಞ್ಞರುಧಿರಮ್ಹಿ;

ಸರ ಏಕಕಪ್ಪಮಟ್ಠೀನಂ, ಸಞ್ಚಯಂ ವಿಪುಲೇನ ಸಮಂ.

೫೦೦. ‘‘ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸರತೋ, ಮಹಿಂ ಜಮ್ಬುದೀಪಮುಪನೀತಂ;

ಕೋಲಟ್ಠಿಮತ್ತಗುಳಿಕಾ, ಮಾತಾ ಮಾತುಸ್ವೇವ ನಪ್ಪಹೋನ್ತಿ.

೫೦೧. ‘‘ತಿಣಕಟ್ಠಸಾಖಾಪಲಾಸಂ, ಉಪನೀತಂ ಅನಮತಗ್ಗತೋ ಸರ;

ಚತುರಙ್ಗುಲಿಕಾ ಘಟಿಕಾ, ಪಿತುಪಿತುಸ್ವೇವ ನಪ್ಪಹೋನ್ತಿ.

೫೦೨. ‘‘ಸರ ಕಾಣಕಚ್ಛಪಂ ಪುಬ್ಬಸಮುದ್ದೇ, ಅಪರತೋ ಚ ಯುಗಛಿದ್ದಂ;

ಸಿರಂ ತಸ್ಸ ಚ ಪಟಿಮುಕ್ಕಂ, ಮನುಸ್ಸಲಾಭಮ್ಹಿ ಓಪಮ್ಮಂ.

೫೦೩. ‘‘ಸರ ರೂಪಂ ಫೇಣಪಿಣ್ಡೋಪಮಸ್ಸ, ಕಾಯಕಲಿನೋ ಅಸಾರಸ್ಸ;