೧೨. ಸೋಳಸನಿಪಾತೋ

೧. ಪುಣ್ಣಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಸೋಳಸನಿಪಾತೇ ಉದಹಾರೀ ಅಹಂ ಸೀತೇತಿಆದಿಕಾ ಪುಣ್ಣಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಹೇತುಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಲದ್ಧಪ್ಪಸಾದಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪರಿಸುದ್ಧಸೀಲಾ ತೀಣಿ ಪಿಟಕಾನಿ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಧರಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ ಚ ಅಹೋಸಿ. ಯಥಾ ಚ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ, ಏವಂ ಸಿಖಿಸ್ಸ ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಚ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಧರಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ ಚ ಅಹೋಸಿ. ಮಾನಧಾತುಕತ್ತಾ ಪನ ಕಿಲೇಸೇ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ದಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಮಾನೋಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿನೋ ಘರದಾಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಪುಣ್ಣಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಸೀಹನಾದಸುತ್ತನ್ತದೇಸನಾಯ (ಮ. ನಿ. ೧.೧೪೬ ಆದಯೋ) ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಹುತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಉದಕಸುದ್ಧಿಕಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ದಮೇತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿನಾ ಸಮ್ಭಾವಿತಾ ಹುತ್ವಾ ತೇನ ಭುಜಿಸ್ಸಭಾವಂ ಪಾಪಿತಾ ತಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೪.೧೮೪-೨೦೩) –

‘‘ವಿಪಸ್ಸಿನೋ ಭಗವತೋ, ಸಿಖಿನೋ ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಚ;

ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಮುನಿನೋ, ಕೋಣಾಗಮನತಾದಿನೋ.

‘‘ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಚ ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನ ಸಾಸನೇ;

ಭಿಕ್ಖುನೀ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾ, ನಿಪಕಾ ಸಂವುತಿನ್ದ್ರಿಯಾ.

‘‘ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಧರಾ, ಧಮ್ಮತ್ಥಪಟಿಪುಚ್ಛಿಕಾ;

ಉಗ್ಗಹೇತಾ ಚ ಧಮ್ಮಾನಂ, ಸೋತಾ ಪಯಿರುಪಾಸಿತಾ.

‘‘ದೇಸೇನ್ತೀ ಜನಮಜ್ಝೇಹಂ, ಅಹೋಸಿಂ ಜಿನಸಾಸನೇ;

ಬಾಹುಸಚ್ಚೇನ ತೇನಾಹಂ, ಪೇಸಲಾ ಅಭಿಮಞ್ಞಿಸಂ.

‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಚ ಭವೇ ದಾನಿ, ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪುರುತ್ತಮೇ;

ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿನೋ ಗೇಹೇ, ಜಾತಾಹಂ ಕುಮ್ಭದಾಸಿಯಾ.

‘‘ಗತಾ ಉದಕಹಾರಿಯಂ, ಸೋತ್ಥಿಯಂ ದಿಜಮದ್ದಸಂ;

ಸೀತಟ್ಟಂ ತೋಯಮಜ್ಝಮ್ಹಿ, ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಇದಮಬ್ರವಿಂ.

‘‘ಉದಹಾರೀ ಅಹಂ ಸೀತೇ, ಸದಾ ಉದಕಮೋತರಿಂ;

ಅಯ್ಯಾನಂ ದಣ್ಡಭಯಭೀತಾ, ವಾಚಾದೋಸಭಯಟ್ಟಿತಾ.

‘‘ಕಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತ್ವಂ ಭೀತೋ, ಸದಾ ಉದಕಮೋತರಿ;

ವೇಧಮಾನೇಹಿ ಗತ್ತೇಹಿ, ಸೀತಂ ವೇದಯಸೇ ಭುಸಂ.

‘‘ಜಾನನ್ತೀ ವತ ಮಂ ಭೋತಿ, ಪುಣ್ಣಿಕೇ ಪರಿಪುಚ್ಛಸಿ;

ಕರೋನ್ತಂ ಕುಸಲಂ ಕಮ್ಮಂ, ರುನ್ಧನ್ತಂ ಕತಪಾಪಕಂ.

‘‘ಯೋ ಚ ವುಡ್ಢೋ ದಹರೋ ವಾ, ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪಕುಬ್ಬತಿ;

ದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ಸೋಪಿ, ಪಾಪಕಮ್ಮಾ ಪಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಉತ್ತರನ್ತಸ್ಸ ಅಕ್ಖಾಸಿಂ, ಧಮ್ಮತ್ಥಸಂಹಿತಂ ಪದಂ;

ತಞ್ಚ ಸುತ್ವಾ ಸ ಸಂವಿಗ್ಗೋ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾರಹಾ ಅಹು.

‘‘ಪೂರೇನ್ತೀ ಊನಕಸತಂ, ಜಾತಾ ದಾಸಿಕುಲೇ ಯತೋ;

ತತೋ ಪುಣ್ಣಾತಿ ನಾಮಂ ಮೇ, ಭುಜಿಸ್ಸಂ ಮಂ ಅಕಂಸು ತೇ.

‘‘ಸೇಟ್ಠಿಂ ತತೋನುಜಾನೇತ್ವಾ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ;

ನ ಚಿರೇನೇವ ಕಾಲೇನ, ಅರಹತ್ತಮಪಾಪುಣಿಂ.

‘‘ಇದ್ಧೀಸು ಚ ವಸೀ ಹೋಮಿ, ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ;

ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಸ್ಸ, ವಸೀ ಹೋಮಿ ಮಹಾಮುನೇ.

‘‘ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಜಾನಾಮಿ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ವಿಸೋಧಿತಂ;

ಸಬ್ಬಾಸವಪರಿಕ್ಖೀಣಾ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ.

‘‘ಅತ್ಥಧಮ್ಮನಿರುತ್ತೀಸು, ಪಟಿಭಾನೇ ತಥೇವ ಚ;

ಞಾಣಂ ಮೇ ವಿಮಲಂ ಸುದ್ಧಂ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ವಾಹಸಾ.

‘‘ಭಾವನಾಯ ಮಹಾಪಞ್ಞಾ, ಸುತೇನೇವ ಸುತಾವಿನೀ;

ಮಾನೇನ ನೀಚಕುಲಜಾ, ನ ಹಿ ಕಮ್ಮಂ ವಿನಸ್ಸತಿ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೨೩೬. ‘‘ಉದಹಾರೀ ಅಹಂ ಸೀತೇ, ಸದಾ ಉದಕಮೋತರಿಂ;

ಅಯ್ಯಾನಂ ದಣ್ಡಭಯಭೀತಾ, ವಾಚಾದೋಸಭಯಟ್ಟಿತಾ.

೨೩೭. ‘‘ಕಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತ್ವಂ ಭೀತೋ, ಸದಾ ಉದಕಮೋತರಿ;

ವೇಧಮಾನೇಹಿ ಗತ್ತೇಹಿ, ಸೀತಂ ವೇದಯಸೇ ಭುಸಂ.

೨೩೮. ‘‘ಜಾನನ್ತೀ ವತ ಮಂ ಭೋತಿ, ಪುಣ್ಣಿಕೇ ಪರಿಪುಚ್ಛಸಿ;

ಕರೋನ್ತಂ ಕುಸಲಂ ಕಮ್ಮಂ, ರುನ್ಧನ್ತಂ ಕತಪಾಪಕಂ.

೨೩೯. ‘‘ಯೋ ಚ ವುಡ್ಢೋ ದಹರೋ ವಾ, ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪಕುಬ್ಬತಿ;

ದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ಸೋಪಿ, ಪಾಪಕಮ್ಮಾ ಪಮುಚ್ಚತಿ.

೨೪೦. ‘‘ಕೋ ನು ತೇ ಇದಮಕ್ಖಾಸಿ, ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಅಜಾನಕೋ;

‘ದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ನಾಮ, ಪಾಪಕಮ್ಮಾ ಪಮುಚ್ಚತಿ’.

೨೪೧. ‘‘ಸಗ್ಗಂ ನೂನ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ಮಣ್ಡೂಕಕಚ್ಛಪಾ;

ನಾಗಾ ಚ ಸುಸುಮಾರಾ ಚ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಉದಕೇ ಚರಾ.

೨೪೨. ‘‘ಓರಬ್ಭಿಕಾ ಸೂಕರಿಕಾ, ಮಚ್ಛಿಕಾ ಮಿಗಬನ್ಧಕಾ;

ಚೋರಾ ಚ ವಜ್ಝಘಾತಾ ಚ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಪಾಪಕಮ್ಮಿನೋ;

ದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ತೇಪಿ, ಪಾಪಕಮ್ಮಾ ಪಮುಚ್ಚರೇ.

೨೪೩. ‘‘ಸಚೇ ಇಮಾ ನದಿಯೋ ತೇ, ಪಾಪಂ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಂ ವಹುಂ;

ಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಮಾ ವಹೇಯ್ಯುಂ ತೇ, ತೇನ ತ್ವಂ ಪರಿಬಾಹಿರೋ.

೨೪೪. ‘‘ಯಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತ್ವಂ ಭೀತೋ, ಸದಾ ಉದಕಮೋತರಿ;

ತಮೇವ ಬ್ರಹ್ಮೇ ಮಾಕಾಸಿ, ಮಾ ತೇ ಸೀತಂ ಛವಿಂ ಹನೇ.

೨೪೫. ‘‘ಕುಮ್ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನಂ ಮಂ, ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಸಮಾನಯಿ;

ದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ಭೋತಿ, ಇಮಂ ಸಾಟಂ ದದಾಮಿ ತೇ.

೨೪೬. ‘‘ತುಯ್ಹೇವ ಸಾಟಕೋ ಹೋತು, ನಾಹಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸಾಟಕಂ;

ಸಚೇ ಭಾಯಸಿ ದುಕ್ಖಸ್ಸ, ಸಚೇ ತೇ ದುಕ್ಖಮಪ್ಪಿಯಂ.

೨೪೭. ‘‘ಮಾಕಾಸಿ ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ, ಆವಿ ವಾ ಯದಿ ವಾ ರಹೋ;

ಸಚೇ ಚ ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ, ಕರಿಸ್ಸಸಿ ಕರೋಸಿ ವಾ.

೨೪೮. ‘‘ನ ತೇ ದುಕ್ಖಾ ಪಮುತ್ಯತ್ಥಿ, ಉಪೇಚ್ಚಾಪಿ ಪಲಾಯತೋ;

ಸಚೇ ಭಾಯಸಿ ದುಕ್ಖಸ್ಸ, ಸಚೇ ತೇ ದುಕ್ಖಮಪ್ಪಿಯಂ.

೨೪೯. ‘‘ಉಪೇಹಿ ಸರಣಂ ಬುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಂ ಸಙ್ಘಞ್ಚ ತಾದಿನಂ;

ಸಮಾದಿಯಾಹಿ ಸೀಲಾನಿ, ತಂ ತೇ ಅತ್ಥಾಯ ಹೇಹಿತಿ.

೨೫೦. ‘‘ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಬುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಂ ಸಙ್ಘಞ್ಚ ತಾದಿನಂ;

ಸಮಾದಿಯಾಮಿ ಸೀಲಾನಿ, ತಂ ಮೇ ಅತ್ಥಾಯ ಹೇಹಿತಿ.

೨೫೧. ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಪುರೇ ಆಸಿಂ, ಅಜ್ಜಮ್ಹಿ ಸಚ್ಚಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ;

ತೇವಿಜ್ಜೋ ವೇದಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಸೋತ್ತಿಯೋ ಚಮ್ಹಿ ನ್ಹಾತಕೋ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಉದಹಾರೀತಿ ಘಟೇನ ಉದಕಂ ವಾಹಿಕಾ. ಸೀತೇ ತದಾ ಉದಕಮೋತರಿನ್ತಿ ಸೀತಕಾಲೇಪಿ ಸಬ್ಬದಾ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ಉದಕಂ ಓತರಿಂ. ಯದಾ ಯದಾ ಅಯ್ಯಕಾನಂ ಉದಕೇನ ಅತ್ಥೋ, ತದಾ ತದಾ ಉದಕಂ ಪಾವಿಸಿಂ, ಉದಕಮೋತರಿತ್ವಾ ಉದಕಂ ಉಪನೇಸಿನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಯ್ಯಾನಂ ದಣ್ಡಭಯಭೀತಾತಿ ಅಯ್ಯಕಾನಂ ದಣ್ಡಭಯೇನ ಭೀತಾ. ವಾಚಾದೋಸಭಯಟ್ಟಿತಾತಿ ವಚೀದಣ್ಡಭಯೇನ ಚೇವ ದೋಸಭಯೇನ ಚ ಅಟ್ಟಿತಾ ಪೀಳಿತಾ, ಸೀತೇಪಿ ಉದಕಮೋತರಿನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಪುಣ್ಣಾ ದಾಸೀ ಘಟೇನ ಉದಕಂ ಆನೇತುಂ ಉದಕತಿತ್ಥಂ ಗತಾ. ತತ್ಥ ಅದ್ದಸ ಅಞ್ಞತರಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಉದಕಸುದ್ಧಿಕಂ ಹಿಮಪಾತಸಮಯೇ ಮಹತಿ ಸೀತೇ ವತ್ತಮಾನೇ ಪಾತೋವ ಉದಕಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಸಸೀಸಂ ನಿಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಮನ್ತೇ ಜಪ್ಪಿತ್ವಾ ಉದಕತೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅಲ್ಲವತ್ಥಂ ಅಲ್ಲಕೇಸಂ ಪವೇಧನ್ತಂ ದನ್ತವೀಣಂ ವಾದಯಮಾನಂ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಕರುಣಾಯ ಸಞ್ಚೋದಿತಮಾನಸಾ ತತೋ ನಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾ ವಿವೇಚೇತುಕಾಮಾ ‘‘ಕಸ್ಸ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತ್ವಂ ಭೀತೋ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕಸ್ಸ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತ್ವಂ ಕುತೋ ಚ ನಾಮ ಭಯಹೇತುತೋ ಭೀತೋ ಹುತ್ವಾ ಸದಾ ಉದಕಮೋತರಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉದಕಂ ಓತರಿ. ಓತರಿತ್ವಾ ಚ ವೇಧಮಾನೇಹಿ ಕಮ್ಪಮಾನೇಹಿ ಗತ್ತೇಹಿ ಸರೀರಾವಯವೇಹಿ ಸೀತಂ ವೇದಯಸೇ ಭುಸಂ ಸೀತದುಕ್ಖಂ ಅತಿವಿಯ ದುಸ್ಸಹಂ ಪಟಿಸಂವೇದಯಸಿ ಪಚ್ಚನುಭವಸಿ.

ಜಾನನ್ತೀ ವತ ಮಂ ಭೋತೀತಿ, ಭೋತಿ ಪುಣ್ಣಿಕೇ, ತ್ವಂ ತಂ ಉಪಚಿತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ರುನ್ಧನ್ತಂ ನಿವಾರಣಸಮತ್ಥಂ ಕುಸಲಂ ಕಮ್ಮಂ ಇಮಿನಾ ಉದಕೋರೋಹನೇನ ಕರೋನ್ತಂ ಮಂ ಜಾನನ್ತೀ ವತ ಪರಿಪುಚ್ಛಸಿ.

ನನು ಅಯಮತ್ಥೋ ಲೋಕೇ ಪಾಕಟೋ ಏವ. ಕಥಾಪಿ ಮಯಂ ತುಯ್ಹಂ ವದಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಯೋ ಚ ವುಡ್ಢೋ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ವುಡ್ಢೋ ವಾ ದಹರೋ ವಾ ಮಜ್ಝಿಮೋ ವಾ ಯೋ ಕೋಚಿ ಹಿಂಸಾದಿಭೇದಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪಕುಬ್ಬತಿ ಅತಿವಿಯ ಕರೋತಿ, ಸೋಪಿ ಭುಸಂ ಪಾಪಕಮ್ಮನಿರತೋ ದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ಸಿನಾನೇನ ತತೋ ಪಾಪಕಮ್ಮಾ ಪಮುಚ್ಚತಿ ಅಚ್ಚನ್ತಮೇವ ವಿಮುಚ್ಚತೀತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪುಣ್ಣಿಕಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿವಚನಂ ದೇನ್ತೀ ‘‘ಕೋ ನು ತೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕೋ ನು ತೇ ಇದಮಕ್ಖಾಸಿ, ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಅಜಾನಕೋತಿ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ತೇ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ಅಜಾನತೋ ಅಜಾನಕೋ ಅವಿದ್ದಸು ಬಾಲೋ ಉದಕಾಭಿಸೇಚನಹೇತು ಪಾಪಕಮ್ಮತೋ ಪಮುಚ್ಚತೀತಿ, ಇದಂ ಅತ್ಥಜಾತಂ ಕೋ ನು ನಾಮ ಅಕ್ಖಾಸಿ, ನ ಸೋ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವಚನೋ, ನಾಪಿ ಚೇತಂ ಯುತ್ತನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಇದಾನಿಸ್ಸ ತಮೇವ ಯುತ್ತಿಅಭಾವಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೀ ‘‘ಸಗ್ಗಂ ನೂನ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ನಾಗಾತಿ ವಿಜ್ಝಸಾ. ಸುಸುಮಾರಾತಿ ಕುಮ್ಭೀಲಾ. ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಉದಕೇ ಚರಾತಿ ಯೇ ಚಞ್ಞೇಪಿ ವಾರಿಗೋಚರಾ ಮಚ್ಛಮಕರನನ್ದಿಯಾವತ್ತಾದಯೋ ಚ, ತೇಪಿ ಸಗ್ಗಂ ನೂನ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿ ದೇವಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ, ಉದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ಪಾಪಕಮ್ಮತೋ ಮುತ್ತಿ ಹೋತಿ ಚೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಓರಬ್ಭಿಕಾತಿ ಉರಬ್ಭಘಾತಕಾ. ಸೂಕರಿಕಾತಿ ಸೂಕರಘಾತಕಾ. ಮಚ್ಛಿಕಾತಿ ಕೇವಟ್ಟಾ. ಮಿಗಬನ್ಧಕಾತಿ ಮಾಗವಿಕಾ. ವಜ್ಝಘಾತಾತಿ ವಜ್ಝಘಾತಕಮ್ಮೇ ನಿಯುತ್ತಾ.

ಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಮಾ ವಹೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಇಮಾ ಅಚಿರವತಿಆದಯೋ ನದಿಯೋ ಯಥಾ ತಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಂ ಪಾಪಂ ತತ್ಥ ಉದಕಾಭಿಸೇಚನೇನ ಸಚೇ ವಹುಂ ನೀಹರೇಯ್ಯುಂ, ತಥಾ ತಯಾ ಕತಂ ಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಇಮಾ ನದಿಯೋ ವಹೇಯ್ಯುಂ ಪವಾಹೇಯ್ಯುಂ. ತೇನ ತ್ವಂಪರಿಬಾಹಿರೋ ಅಸ್ಸ ತಥಾ ಸತಿ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ತ್ವಂ ಪರಿಬಾಹಿರೋ ವಿರಹಿತೋವ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ನ ಚೇತಂ ಯುತ್ತನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಯಥಾ ವಾ ಉದಕೇನ ಉದಕೋರೋಹಕಸ್ಸ ಪುಞ್ಞಪವಾಹನಂ ನ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಪಾಪಪವಾಹನಮ್ಪಿ ನ ಹೋತಿ ಏವ. ಕಸ್ಮಾ? ನ್ಹಾನಸ್ಸ ಪಾಪಹೇತೂನಂ ಅಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವತೋ. ಯೋ ಯಂ ವಿನಾಸೇತಿ, ಸೋ ತಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖೋ. ಯಥಾ ಆಲೋಕೋ ಅನ್ಧಕಾರಸ್ಸ, ವಿಜ್ಜಾ ಚ ಅವಿಜ್ಜಾಯ, ನ ಏವಂ ನ್ಹಾನಂ ಪಾಪಸ್ಸ. ತಸ್ಮಾ ನಿಟ್ಠಮೇತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ ‘‘ನ ಉದಕಾಭಿಸೇಚನಾ ಪಾಪತೋ ಪರಿಮುತ್ತೀ’’ತಿ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ –

‘‘ನ ಉದಕೇನ ಸುಚೀ ಹೋತಿ, ಬಹ್ವೇತ್ಥ ನ್ಹಾಯತೀ ಜನೋ;

ಯಮ್ಹಿ ಸಚ್ಚಞ್ಚ ಧಮ್ಮೋ ಚ, ಸೋ ಸುಚೀ ಸೋ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ’’ತಿ. (ಉದಾ. ೯; ನೇತ್ತಿ. ೧೦೪);

ಇದಾನಿ ಯದಿ ಪಾಪಂ ಪವಾಹೇತುಕಾಮೋಸಿ, ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಪಾಪಂ ಮಾ ಕರೋಹೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯಸ್ಸ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ತಮೇವ ಬ್ರಹ್ಮೇ ಮಾಕಾಸೀತಿ ಯತೋ ಪಾಪತೋ ತ್ವಂ ಭೀತೋ, ತಮೇವ ಪಾಪಂ ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತ್ವಂ ಮಾ ಅಕಾಸಿ. ಉದಕೋರೋಹನಂ ಪನ ಈದಿಸೇ ಸೀತಕಾಲೇ ಕೇವಲಂ ಸರೀರಮೇವ ಬಾಧತಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಮಾ ತೇ ಸೀತಂ ಛವಿಂ ಹನೇ’’ತಿ, ಈದಿಸೇ ಸೀತಕಾಲೇ ಉದಕಾಭಿಸೇಚನೇನ ಜಾತಸೀತಂ ತವ ಸರೀರಚ್ಛವಿಂ ಮಾ ಹನೇಯ್ಯ ಮಾ ಬಾಧೇಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಕುಮ್ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನಂ ಮನ್ತಿ ‘‘ಉದಕಾಭಿಸೇಚನೇನ ಸುದ್ಧಿ ಹೋತೀ’’ತಿ ಇಮಂ ಕುಮ್ಮಗ್ಗಂ ಮಿಚ್ಛಾಗಾಹಂ ಪಟಿಪನ್ನಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಠಿತಂ ಮಂ. ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಸಮಾನಯೀತಿ ‘‘ಸಬ್ಬಪಾಪಸ್ಸ ಅಕರಣಂ, ಕುಸಲಸ್ಸ ಉಪಸಮ್ಪದಾ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೨.೯೦; ಧ. ಪ. ೧೮೩; ನೇತ್ತಿ. ೩೦, ೧೧೬, ೧೨೪; ಪೇಟಕೋ. ೨೯) ಇಮಂ ಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ಅರಿಯೇಹಿ ಗತಮಗ್ಗಂ ಸಮಾನಯಿ, ಸಮ್ಮದೇವ ಉಪನೇಸಿ, ತಸ್ಮಾ ಭೋತಿ ಇಮಂ ಸಾಟಕಂ ತುಟ್ಠಿದಾನಂ ಆಚರಿಯಭಾಗಂ ತುಯ್ಹಂ ದದಾಮಿ, ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಾ ತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಸರಣೇಸು ಸೀಲೇಸು ಚ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತುಂ ‘‘ತುಯ್ಹೇವ ಸಾಟಕೋ ಹೋತು, ನಾಹಮಿಚ್ಛಾಮಿ ಸಾಟಕ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಭಾಯಸಿ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯದಿ ತುವಂ ಸಕಲಾಪಾಯಿಕೇ ಸುಗತಿಯಞ್ಚ ಅಫಾಸುಕತಾದೋಭಗ್ಗತಾದಿಭೇದಾ ದುಕ್ಖಾ ಭಾಯಸಿ. ಯದಿ ತೇ ತಂ ಅಪ್ಪಿಯಂ ನ ಇಟ್ಠಂ. ಆವಿ ವಾ ಪರೇಸಂ ಪಾಕಟಭಾವೇನ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಕತ್ವಾ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿವಸೇನ ವಾ ಯದಿ ವಾ ರಹೋ ಅಪಾಕಟಭಾವೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಕತ್ವಾ ಮನೋದ್ವಾರೇಯೇವ ಅಭಿಜ್ಝಾದಿವಸೇನ ವಾ ಅಣುಮತ್ತಮ್ಪಿ ಪಾಪಕಂ ಲಾಮಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಮಾಕಾಸಿ ಮಾ ಕರಿ. ಅಥ ಪನ ತಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಆಯತಿಂ ಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಏತರಹಿ ಕರೋಸಿ ವಾ, ‘‘ನಿರಯಾದೀಸು ಚತೂಸು ಅಪಾಯೇಸು ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ತಸ್ಸ ಫಲಭೂತಂ ದುಕ್ಖಂ ಇತೋ ಏತ್ತೋ ವಾ ಪಲಾಯನ್ತೇ ಮಯಿ ನಾನುಬನ್ಧಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಉಪೇಚ್ಚ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಪಲಾಯತೋಪಿ ತೇ ತತೋ ಪಾಪತೋ ಮುತ್ತಿ ಮೋಕ್ಖಾ ನತ್ಥಿ, ಗತಿಕಾಲಾದಿಪಚ್ಚಯನ್ತರಸಮವಾಯೇ ಸತಿ ವಿಪಚ್ಚತೇ ಏವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಉಪ್ಪಚ್ಚಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಪಾಪಸ್ಸ ಅಕರಣೇನ ದುಕ್ಖಾಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಕರಣೇನಪಿ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಚೇ ಭಾಯಸೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ತಾದಿನನ್ತಿ ದಿಟ್ಠಾದೀಸು ತಾದಿಭಾವಪ್ಪತ್ತಂ. ಯಥಾ ವಾ ಪುರಿಮಕಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ, ತಥಾ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬತೋ ತಾದಿ, ತಂ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಉಪೇಹೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಧಮ್ಮಸಙ್ಘೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತಾದೀನಂ ವರಬುದ್ಧಾನಂ ಧಮ್ಮಂ, ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಸಙ್ಘಂ ಸಮೂಹನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತನ್ತಿ ಸರಣಗಮನಂ ಸೀಲಾನಂ ಸಮಾದಾನಞ್ಚ. ಹೇಹಿತೀತಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸರಣೇಸು ಸೀಲೇಸು ಚ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಅಪರಭಾಗೇ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಘಟೇನ್ತೋ ವಾಯಮನ್ತೋ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ತೇವಿಜ್ಜೋ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನೇನ್ತೋ ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧೂ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಅಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ಉಪ್ಪತ್ತಿಮತ್ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ನಾಮಾಸಿಂ. ತಥಾ ಇರುಬ್ಬೇದಾದೀನಂ ಅಜ್ಝೇನಾದಿಮತ್ತೇನ ತೇವಿಜ್ಜೋ ವೇದಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸೋತ್ತಿಯೋ ನ್ಹಾತಕೋ ಚ ನಾಮಾಸಿಂ. ಇದಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ ಬಾಹಿತಪಾಪತಾಯ ಸಚ್ಚಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪರಮತ್ಥಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ, ವಿಜ್ಜತ್ತಯಾಧಿಗಮೇನ ತೇವಿಜ್ಜೋ, ಮಗ್ಗಞಾಣಸಙ್ಖಾತೇನ ವೇದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ವೇದಸಮ್ಪನ್ನೋ, ನಿತ್ಥರಸಬ್ಬಪಾಪತಾಯ ನ್ಹಾತಕೋ ಚ ಅಮ್ಹೀತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವುತ್ತಗಾಥಾಪಿ ಅತ್ತನಾ ವುತ್ತಗಾಥಾಪಿ ಪಚ್ಛಾ ಥೇರಿಯಾ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಭಾಸಿತಾತಿ ಸಬ್ಬಾ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ ಏವ ಜಾತಾತಿ.

ಪುಣ್ಣಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸೋಳಸನಿಪಾತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.