೩. ಮಹಾನಾಗತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಯಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸೂತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾನಾಗತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಕಕುಸನ್ಧಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಞ್ಞಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಝಾನಸುಖೇನ ನಿಸಿನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ತಸ್ಸ ದಾಳಿಮಫಲಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಾಕೇತೇ ಮಧುವಾಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಮಹಾನಾಗೋತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಭಗವತಿ ಸಾಕೇತೇ ಅಞ್ಜನವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಆಯಸ್ಮತೋ ಗವಮ್ಪತಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಥೇರಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ತಸ್ಸೋವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೪೫.೧-೭) –

‘‘ಕಕುಸನ್ಧೋ ಮಹಾವೀರೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನ ಪಾರಗೂ;

ಗಣಮ್ಹಾ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಸೋ, ಅಗಮಾಸಿ ವನನ್ತರಂ.

‘‘ಬೀಜಮಿಞ್ಜಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಲತಾಯ ಆವುಣಿಂ ಅಹಂ;

ಭಗವಾ ತಮ್ಹಿ ಸಮಯೇ, ಝಾಯತೇ ಪಬ್ಬತನ್ತರೇ.

‘‘ದಿಸ್ವಾನಹಂ ದೇವದೇವಂ, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ;

ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಸ್ಸ ವೀರಸ್ಸ, ಬೀಜಮಿಞ್ಜಮದಾಸಹಂ.

‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ಯಂ ಮಿಞ್ಜಮದದಿಂ ತದಾ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಬೀಜಮಿಞ್ಜಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತಿಸುಖೇನ ವಿಹರನ್ತೋ ಥೇರೋ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಗಾರವಂ ಅಕತ್ವಾ ವಿಹರನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ತೇಸಂ ಓವಾದದಾನವಸೇನ –

೩೮೭. ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು, ಗಾರವೋ ನೂಪಲಬ್ಭತಿ;

ಪರಿಹಾಯತಿ ಸದ್ಧಮ್ಮಾ, ಮಚ್ಛೋ ಅಪ್ಪೋದಕೇ ಯಥಾ.

೩೮೮. ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು, ಗಾರವೋ ನೂಪಲಬ್ಭತಿ;

ನ ವಿರೂಹತಿ ಸದ್ಧಮ್ಮೇ, ಖೇತ್ತೇ ಬೀಜಂವ ಪೂತಿಕಂ.

೩೮೯. ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು, ಗಾರವೋ ನೂಪಲಬ್ಭತಿ;

ಆರಕಾ ಹೋತಿ ನಿಬ್ಬಾನಾ, ಧಮ್ಮರಾಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ.

೩೯೦. ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು, ಗಾರವೋ ಉಪಲಬ್ಭತಿ;

ನ ವಿಹಾಯತಿ ಸದ್ಧಮ್ಮಾ, ಮಚ್ಛೋ ಬವ್ಹೋದಕೇ ಯಥಾ.

೩೯೧. ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು, ಗಾರವೋ ಉಪಲಬ್ಭತಿ;

ಸೋ ವಿರೂಹತಿ ಸದ್ಧಮ್ಮೇ, ಖೇತ್ತೇ ಬೀಜಂವ ಭದ್ದಕಂ.

೩೯೨. ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು, ಗಾರವೋ ಉಪಲಬ್ಭತಿ;

ಸನ್ತಿಕೇ ಹೋತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಧಮ್ಮರಾಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಛ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸೂತಿ ಸಮಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಂ ಸೀಲಾದಿಧಮ್ಮಂ ಚರನ್ತೀತಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ, ಸೀಲದಿಟ್ಠಿಸಾಮಞ್ಞಗತಾ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾ, ತೇಸು. ಗಾರವೋತಿ ಗರುಭಾವೋ ಸೀಲಾದಿಗುಣನಿಮಿತ್ತಂ ಗರುಕರಣಂ. ನೂಪಲಬ್ಭತೀತಿ ನ ವಿಜ್ಜತಿ ನ ಪವತ್ತತಿ, ನ ಉಪತಿಟ್ಠತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಿಬ್ಬಾನಾತಿ ಕಿಲೇಸಾನಂ ನಿಬ್ಬಾಪನತೋ ಕಿಲೇಸಕ್ಖಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಧಮ್ಮರಾಜಸ್ಸಾತಿ ಸತ್ಥುನೋ. ಸತ್ಥಾ ಹಿ ಸದೇವಕಂ ಲೋಕಂ ಯಥಾರಹಂ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರೇನ ಧಮ್ಮೇನ ರಞ್ಜೇತಿ ತೋಸೇತೀತಿ ಧಮ್ಮರಾಜಾ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಧಮ್ಮರಾಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಾಮ ಧಮ್ಮರಾಜಸ್ಸೇವ ಸಾಸನೇ, ನ ಅಞ್ಞತ್ಥ. ತತ್ಥ ಯೋ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಸು ಗಾರವರಹಿತೋ, ಸೋ ಯಥಾ ನಿಬ್ಬಾನಾ ಆರಕಾ ಹೋತಿ, ತಥಾ ಧಮ್ಮರಾಜಸ್ಸ ಸಾಸನತೋಪಿ ಆರಕಾ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಬವ್ಹೋದಕೇತಿ ಬಹುಉದಕೇ. ಸನ್ತಿಕೇ ಹೋತಿ ನಿಬ್ಬಾನನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಮೀಪೇ ಏವ ಹೋತಿ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಇಮಾ ಏವ ಚ ಥೇರಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಗಾಥಾ ಅಹೇಸುಂ.

ಮಹಾನಾಗತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.