೧೧. ಸಪ್ಪಕತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಯದಾ ಬಲಾಕಾತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಪ್ಪಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಇತೋ ಏಕತಿಂಸೇ ಕಪ್ಪೇ ಮಹಾನುಭಾವೋ ನಾಗರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಸಮ್ಭವಸ್ಸ ನಾಮ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಮಹನ್ತಂ ಪದುಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಪರಿಮುದ್ಧನಿ ಧಾರೇನ್ತೋ ಪೂಜಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಸಪ್ಪಕೋತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಜಕರಣಿಯಾ ನಾಮ ನದಿಯಾ ತೀರೇ ಲೇಣಗಿರಿವಿಹಾರೇ ವಸನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೫೨.೭೮-೮೩) –

‘‘ಹಿಮವನ್ತಸ್ಸಾವಿದೂರೇ, ರೋಮಸೋ ನಾಮ ಪಬ್ಬತೋ;

ಬುದ್ಧೋಪಿ ಸಮ್ಭವೋ ನಾಮ, ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ವಸೀ ತದಾ.

‘‘ಭವನಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾನ, ಪದುಮಂ ಧಾರಯಿಂ ಅಹಂ;

ಏಕಾಹಂ ಧಾರಯಿತ್ವಾನ, ಭವನಂ ಪುನರಾಗಮಿಂ.

‘‘ಏಕತಿಂಸೇ ಇತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಬುದ್ಧಮಭಿಪೂಜಯಿಂ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಬುದ್ಧಪೂಜಾಯಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಸೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತುಂ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಆಗತೋ ಞಾತೀಹಿ ಉಪಟ್ಠೀಯಮಾನೋ ತತ್ಥ ಕತಿಪಾಹಂ ವಸಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಞಾತಕೇ ಸರಣೇಸು ಚ ಸೀಲೇಸು ಚ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಯಥಾವುತ್ತಟ್ಠಾನಮೇವ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ಞಾತಕಾ ‘‘ಇಧೇವ, ಭನ್ತೇ, ವಸಥ, ಮಯಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಯಾಚಿಂಸು. ಸೋ ಗಮನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಠಿತೋ ಅತ್ತನಾ ವಸಿತಟ್ಠಾನಕಿತ್ತನಾಪದೇಸೇನ ವಿವೇಕಾಭಿರತಿಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ –

೩೦೭. ‘‘ಯದಾ ಬಲಾಕಾ ಸುಚಿಪಣ್ಡರಚ್ಛದಾ, ಕಾಳಸ್ಸ ಮೇಘಸ್ಸ ಭಯೇನ ತಜ್ಜಿತಾ;

ಪಲೇಹಿತಿ ಆಲಯಮಾಲಯೇಸಿನೀ, ತದಾ ನದೀ ಅಜಕರಣೀ ರಮೇತಿ ಮಂ.

೩೦೮. ‘‘ಯದಾ ಬಲಾಕಾ ಸುವಿಸುದ್ಧಪಣ್ಡರಾ, ಕಾಳಸ್ಸ ಮೇಘಸ್ಸ ಭಯೇನ ತಜ್ಜಿತಾ;

ಪರಿಯೇಸತಿ ಲೇಣಮಲೇಣದಸ್ಸಿನೀ, ತದಾ ನದೀ ಅಜಕರಣೀ ರಮೇತಿ ಮಂ.

೩೦೯. ‘‘ಕಂ ನು ತತ್ಥ ನ ರಮೇನ್ತಿ, ಜಮ್ಬುಯೋ ಉಭತೋ ತಹಿಂ;

ಸೋಭೇನ್ತೀ ಆಪಗಾಕೂಲಂ, ಮಮ ಲೇಣಸ್ಸ ಪಚ್ಛತೋ.

೩೧೦. ‘‘ತಾಮತಮದಸಙ್ಘಸುಪ್ಪಹೀನಾ, ಭೇಕಾ ಮನ್ದವತೀ ಪನಾದಯನ್ತಿ;

ನಾಜ್ಜ ಗಿರಿನದೀಹಿ ವಿಪ್ಪವಾಸಸಮಯೋ,

ಖೇಮಾ ಅಜಕರಣೀ ಸಿವಾ ಸುರಮ್ಮಾ’’ತಿ. – ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಯದಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ. ಬಲಾಕಾತಿ ಬಲಾಕಾಸಕುಣಿಕಾ. ಸುಚಿಪಣ್ಡರಚ್ಛದಾತಿ ಸುಚಿಸುದ್ಧಧವಲಪಕ್ಖಾ. ಕಾಳಸ್ಸ ಮೇಘಸ್ಸ ಭಯೇನ ತಜ್ಜಿತಾತಿ ಜಲಭಾರಭರಿತತಾಯ ಕಾಳಸ್ಸ ಅಞ್ಜನಗಿರಿಸನ್ನಿಕಾಸಸ್ಸ ಪಾವುಸ್ಸಕಮೇಘಸ್ಸ ಗಜ್ಜತೋ ವುಟ್ಠಿಭಯೇನ ನಿಬ್ಬಿಜ್ಜಿತಾ ಭಿಂಸಾಪಿತಾ. ಪಲೇಹಿತೀತಿ ಗೋಚರಭೂಮಿತೋ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸತಿ. ಆಲಯನ್ತಿ ನಿಲಯಂ ಅತ್ತನೋ ಕುಲಾವಕಂ. ಆಲಯೇಸಿನೀತಿ ತತ್ಥ ಆಲಯನಂ ನಿಲೀಯನಮೇವ ಇಚ್ಛನ್ತೀ. ತದಾ ನದೀ ಅಜಕರಣೀ ರಮೇತಿ ಮನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪಾವುಸ್ಸಕಕಾಲೇ ಅಜಕರಣೀನಾಮಿಕಾ ನದೀ ನವೋದಕಸ್ಸ ಪೂರಾ ಹಾರಹಾರಿನೀ ಕುಲಙ್ಕಸಾ ಮಂ ರಮೇತಿ ಮಮ ಚಿತ್ತಂ ಆರಾಧೇತೀತಿ ಉತುಪದೇಸವಿಸೇಸಕಿತ್ತನಾಪದೇಸೇನ ವಿವೇಕಾಭಿರತಿಂ ಪಕಾಸೇಸಿ.

ಸುವಿಸುದ್ಧಪಣ್ಡರಾತಿ ಸುಟ್ಠು ವಿಸುದ್ಧಪಣ್ಡರವಣ್ಣಾ, ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸವಣ್ಣಾ ಸಬ್ಬಸೇತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರಿಯೇಸತೀತಿ ಮಗ್ಗತಿ. ಲೇಣನ್ತಿ ವಸನಟ್ಠಾನಂ. ಅಲೇಣದಸ್ಸಿನೀತಿ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೀ. ಪುಬ್ಬೇ ನಿಬದ್ಧವಸನಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ ಅಲೇಣದಸ್ಸಿನೀ, ಇದಾನಿ ಪಾವುಸ್ಸಕಕಾಲೇ ಮೇಘಗಜ್ಜಿತೇನ ಆಹಿತಗಬ್ಭಾ ಪರಿಯೇಸತಿ ಲೇಣನ್ತಿ ನಿಬದ್ಧವಸನಟ್ಠಾನಂ ಕುಲಾವಕಂ ಕರೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಕಂ ನು ತತ್ಥ…ಪೇ… ಪಚ್ಛತೋತಿ ಮಮ ವಸನಕಮಹಾಲೇಣಸ್ಸ ಪಚ್ಛತೋ ಪಚ್ಛಾಭಾಗೇ ಆಪಗಾಕೂಲಂ ಅಜಕರಣೀನದಿಯಾ ಉಭತೋತೀರಂ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಸೋಭೇನ್ತಿಯೋ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಫಲಭಾರನಮಿತಸಾಖಾ ಸಿನಿದ್ಧಪಣ್ಣಚ್ಛಾಯಾ ಜಮ್ಬುಯೋ ತತ್ಥ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಕಂ ನಾಮ ಸತ್ತಂ ನ ರಮೇನ್ತಿ ನು, ಸಬ್ಬಂ ರಮೇನ್ತಿಯೇವ.

ತಾಮತಮದಸಙ್ಘಸುಪ್ಪಹೀನಾತಿ ಅಮತಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅಗದಂ, ತೇನ ಮಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಅಮತಮದಾ, ಸಪ್ಪಾ, ತೇಸಂ ಸಙ್ಘೋ ಅಮತಮದಸಙ್ಘೋ, ತತೋ ಸುಟ್ಠು ಪಹೀನಾ ಅಪಗತಾ. ಭೇಕಾ ಮಣ್ಡೂಕಿಯೋ, ಮನ್ದವತೀ ಸರವತಿಯೋ, ಪನಾದಯನ್ತಿ ತಂ ಠಾನಂ ಮಧುರೇನ ವಸ್ಸಿತೇನ ನಿನ್ನಾದಯನ್ತಿ. ನಾಜ್ಜ ಗಿರಿನದೀಹಿ ವಿಪ್ಪವಾಸಸಮಯೋತಿ ಅಜ್ಜ ಏತರಹಿ ಅಞ್ಞಾಹಿಪಿ ಪಬ್ಬತೇಯ್ಯಾಹಿ ನದೀಹಿ ವಿಪ್ಪವಾಸಸಮಯೋ ನ ಹೋತಿ, ವಿಸೇಸತೋ ಪನ ವಾಳಮಚ್ಛಸುಸುಮಾರಾದಿವಿರಹಿತತೋ ಖೇಮಾ ಅಜಕರಣೀ ನದೀ. ಸುನ್ದರತಲತಿತ್ಥಪುಲಿನಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸಿವಾ. ಸುಟ್ಠು ರಮ್ಮಾ ರಮಣೀಯಾ, ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥೇವ ಮೇ ಮನೋ ರಮತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಏವಂ ಪನ ವತ್ವಾ ಞಾತಕೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತೋ. ಸುಞ್ಞಾಗಾರಾಭಿರತಿದೀಪನೇನ ಇದಮೇವ ಚ ಥೇರಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸಪ್ಪಕತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.