೨. ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ
ಯಥಾಚಾರೀ ಯಥಾಸತೋತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ತಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಚ ವತ್ಥು ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ – ಅತೀತೇ ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಕಪ್ಪಾಧಿಕೇ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಮತ್ಥಕೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ನಾಮೇನ ಸರದಮಾಣವೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ನಾಮೇನ ಸಿರಿವಡ್ಢಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ತೇ ಉಭೋಪಿ ಸಹಪಂಸುಕೀಳಕಸಹಾಯಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇಸು ಸರದಮಾಣವೋ ಪಿತು ಅಚ್ಚಯೇನ ಕುಲಸನ್ತಕಂ ಧನಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಏಕದಿವಸಂ ರಹೋಗತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಮರಣಂ ನಾಮ ಏಕನ್ತಿಕಂ, ತಸ್ಮಾ ಮಯಾ ಏಕಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಮೋಕ್ಖಮಗ್ಗೋ ಗವೇಸಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಸಹಾಯಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ಸಮ್ಮ, ಅಹಂ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ, ಕಿಂ ತ್ವಂ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ‘‘ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಹೋತು ಅಹಮೇವ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರತನಕೋಟ್ಠಾಗಾರಾನಿ ವಿವರಾಪೇತ್ವಾ ಕಪಣದ್ಧಿಕಾದೀನಂ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ಪಬ್ಬತಪಾದಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಇಸಿಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿ. ತಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅನುಪಬ್ಬಜಿತಾ ಚತುಸತ್ತತಿಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ. ಸೋ ಪಞ್ಚ ಅಭಿಞ್ಞಾಯೋ ಅಟ್ಠ ಚ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ತೇಸಮ್ಪಿ ಜಟಿಲಾನಂ ಕಸಿಣಪರಿಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತೇಪಿ ಸಬ್ಬೇ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಾ ಅಟ್ಠ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಸುಂ.
ತೇನ ಸಮಯೇನ ಅನೋಮದಸ್ಸೀ ನಾಮ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೋ ಸತ್ತೇ ಸಂಸಾರಮಹೋಘತೋ ತಾರೇತ್ವಾ ಏಕದಿವಸಂ ‘‘ಸರದತಾಪಸಸ್ಸ ಚ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಞ್ಚ ಸಙ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏಕೋ ಅದುತಿಯೋ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಆಕಾಸೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಬುದ್ಧಭಾವಂ ಮೇ ಜಾನಾತೂ’’ತಿ ತಾಪಸಸ್ಸ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸೇವ ಆಕಾಸತೋ ಓತರಿತ್ವಾ ಪಥವಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ಸರದತಾಪಸೋ ಸತ್ಥು ಸರೀರೇ ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಾನಿ ಉಪಧಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬಞ್ಞುಬುದ್ಧೋಯೇವಾಯ’’ನ್ತಿ ನಿಟ್ಠಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಕತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ಸರದತಾಪಸೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ.
ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ತಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಚತುಸತ್ತತಿಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾ ಜಟಿಲಾ ಪಣೀತಪಣೀತಾನಿ ಓಜವನ್ತಾನಿ ಫಲಾಫಲಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗತಾ ಸತ್ಥಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಪ್ಪಸಾದಾ ಅತ್ತನೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಚ ಸತ್ಥು ಚ ನಿಸಿನ್ನಾಕಾರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ, ‘‘ಆಚರಿಯ, ಮಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಮಹನ್ತತರೋ ಕೋಚಿ ನತ್ಥೀ’ತಿ ವಿಚರಾಮ, ಅಯಂ ಪನ ಪುರಿಸೋ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಮಹನ್ತತರೋ ಮಞ್ಞೇ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ‘‘ಕಿಂ ವದೇಥ, ತಾತಾ? ಸಾಸಪೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಟ್ಠಸಟ್ಠಿಯೋಜನಸತಸಹಸ್ಸುಬ್ಬೇಧಂ ಸಿನೇರುಂ ಸಮಂ ಕಾತುಂ ಇಚ್ಛಥ? ಸಬ್ಬಞ್ಞುಬುದ್ಧೇನ ಮಂ ತುಲ್ಯಂ ಮಾ ಕರಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ತೇ ತಾಪಸಾ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಯಾವ ಮಹಾ ವತಾಯಂ ಪುರಿಸುತ್ತಮೋ’’ತಿ ಸಬ್ಬೇವ ಪಾದೇಸು ನಿಪತಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿಂಸು.
ಅಥ ತೇ ಆಚರಿಯೋ ಆಹ – ‘‘ತಾತಾ, ಸತ್ಥು ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ ನೋ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ನತ್ಥಿ, ಸತ್ಥಾ ಚ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವೇಲಾಯ ಇಧಾಗತೋ, ಹನ್ದ ಮಯಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಯಥಾಬಲಂ ದಸ್ಸಾಮ. ತುಮ್ಹೇಹಿ ಯಂ ಯಂ ಪಣೀತಂ ಫಲಾಫಲಂ ಆಭತಂ, ತಂ ತಂ ಆಹರಥಾ’’ತಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಹತ್ಥೇ ಧೋವಿತ್ವಾ ಸಯಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಪತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಸತ್ಥಾರಾ ಚ ಫಲಾಫಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿತಮತ್ತೇ ದೇವತಾ ದಿಬ್ಬೋಜಂ ಪಕ್ಖಿಪಿಂಸು. ತಾಪಸೋ ಉದಕಮ್ಪಿ ಸಯಮೇವ ಪರಿಸ್ಸಾವೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ತತೋ ಭೋಜನಕಿಚ್ಚಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥರಿ ನಿಸಿನ್ನೇ ಸಬ್ಬೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಸಾರಣೀಯಂ ಕಥಂ ಕಥೇನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ತೇ ಸತ್ಥು ಚಿತ್ತಂ ಞತ್ವಾ ತಾವದೇವ ಸತಸಹಸ್ಸಖೀಣಾಸವಪರಿವಾರಾ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು.
ತತೋ ಸರದತಾಪಸೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಾತಾ, ಸತ್ಥು ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಪುಪ್ಫಾಸನೇನ ಪೂಜಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ತಸ್ಮಾ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಆಹರಥಾ’’ತಿ. ತೇ ತಾವದೇವ ಇದ್ಧಿಯಾ ವಣ್ಣಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣಂ ಪುಪ್ಫಾಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸುಂ, ಉಭಿನ್ನಂ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾನಂ ತಿಗಾವುತಂ, ಸೇಸಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಡ್ಢಯೋಜನಿಕಾದಿಭೇದಂ, ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ಉಸಭಮತ್ತಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸುಂ. ಏವಂ ತೇಸಂ ಪಞ್ಞತ್ತೇಸು ಆಸನೇಸು ಸರದತಾಪಸೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಠಿತೋ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯ್ಹಂ ಅನುಗ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಇಮಂ ಪುಪ್ಫಾಸನಂ ಅಭಿರುಹಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪುಪ್ಫಾಸನೇ. ಸತ್ಥರಿ ನಿಸಿನ್ನೇ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಸೇಸಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪತ್ತಾಸನೇ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ‘‘ತೇಸಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿ. ಸತ್ಥು ಸಮಾಪನ್ನಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾಪಿ ಸೇಸಭಿಕ್ಖೂಪಿ ನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿಂಸು. ತಾಪಸೋ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರನ್ತರಂ ಪುಪ್ಫಚ್ಛತ್ತಂ ಧಾರೇನ್ತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಇತರೇ ಪನ ವನಮೂಲಫಲಾಫಲಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸೇಸಕಾಲೇ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಅಟ್ಠಂಸು.
ಸತ್ಥಾ ಸತ್ತಾಹಸ್ಸ ಅಚ್ಚಯೇನ ನಿರೋಧತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಅಗ್ಗಸಾವಕಂ ನಿಸಭತ್ಥೇರಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಾಪಸಾನಂ ಪುಪ್ಫಾಸನಾನುಮೋದನಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ. ಥೇರೋ ಸಾವಕಪಾರಮೀಞಾಣೇ ಠತ್ವಾ ತೇಸಂ ಪುಪ್ಫಾಸನಾನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸತ್ಥಾ ದುತಿಯಂ ಅಗ್ಗಸಾವಕಂ ಅನೋಮತ್ಥೇರಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತ್ವಮ್ಪಿ ಇಮೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋಪಿ ತೇಪಿಟಕಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ ಸಮ್ಮಸಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇಸಿ. ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ದೇಸನಾಯ ಏಕಸ್ಸಪಿ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ನಾಹೋಸಿ. ಅಥ ಸತ್ಥಾ ಬುದ್ಧವಿಸಯೇ ಠತ್ವಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆರಭಿ. ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸರದತಾಪಸಂ ಅವಸೇಸಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಚತುಸತ್ತತಿಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾ ಜಟಿಲಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏಥ, ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇಸಿ. ತೇ ತಾವದೇವ ಅನ್ತರಹಿತತಾಪಸವೇಸಾ ಅಟ್ಠಪರಿಕ್ಖಾರವರಧರಾ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಿಕತ್ಥೇರಾ ವಿಯ ಅಹೇಸುಂ.
ಸರದತಾಪಸೋ ಪನ ‘‘ಅಹೋ ವತಾಹಮ್ಪಿ ಅಯಂ ನಿಸಭತ್ಥೇರೋ ವಿಯ ಅನಾಗತೇ ಏಕಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕೋ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಸತ್ಥು ದೇಸನಾಕಾಲೇ ಉಪ್ಪನ್ನಪರಿವಿತಕ್ಕತಾಯ ಅಞ್ಞವಿಹಿತೋ ಹುತ್ವಾ ಮಗ್ಗಫಲಾನಿ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಅಥ ತಥಾಗತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ತಥಾ ಪಣಿಧಾನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸತ್ಥಾಪಿಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾಯೇನ ಸಮಿಜ್ಝನಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ಇತೋ ತ್ವಂ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಾಧಿಕಂ ಏಕಂ ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗೋತಮಸ್ಸ ನಾಮ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕೋ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕರಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಂ ವತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ಆಕಾಸಂ ಪಕ್ಖನ್ದಿ.
ಸರದತಾಪಸೋಪಿ ಸಹಾಯಕಸ್ಸ ಸಿರಿವಡ್ಢಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಸಮ್ಮ, ಮಯಾ ಅನೋಮದಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾದಮೂಲೇ ಅನಾಗತೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ನಾಮ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ಥಿತಂ, ತ್ವಮ್ಪಿ ತಸ್ಸ ದುತಿಯಸಾವಕಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ಥೇಹೀತಿ.
ಸಿರಿವಡ್ಢೋ ತಂ ಉಪದೇಸಂ ಸುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ನಿವೇಸನದ್ವಾರೇ ಅಟ್ಠಕರೀಸಮತ್ತಂ ಠಾನಂ ಸಮತಲಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಲಾಜಪಞ್ಚಮಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ವಿಕಿರಿತ್ವಾ ನೀಲುಪ್ಪಲಚ್ಛದನಂ ಮಣ್ಡಪಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಾಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ, ಸರದತಾಪಸೇನ ಸತ್ಥಾರಂ ನಿಮನ್ತಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ, ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಮಹಾರಹೇಹಿ ವತ್ಥೇಹಿ ಅಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ, ದುತಿಯಸಾವಕಭಾವಾಯ ಪಣಿಧಾನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸತ್ಥಾಪಿಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾಯೇನ ಸಮಿಜ್ಝನಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಬ್ಯಾಕರಿತ್ವಾ ಭತ್ತಾನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಸಿರಿವಡ್ಢೋ ಹಟ್ಠಪಹಟ್ಠೋ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ದುತಿಯಚಿತ್ತವಾರೇ ಕಾಮಾವಚರದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸರದತಾಪಸೋ ಚತ್ತಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರೇ ಭಾವೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.
ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನೇಸಂ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅನ್ತರಾಕಮ್ಮಂ ನ ಕಥಿತಂ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪನ ಭಗವತೋ ಉಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಪುರೇತರಮೇವ ಸರದತಾಪಸೋ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಉಪತಿಸ್ಸಗಾಮೇ ರೂಪಸಾರಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ತಂದಿವಸಮೇವಸ್ಸ ಸಹಾಯೋಪಿ ರಾಜಗಹಸ್ಸೇವ ಅವಿದೂರೇ ಕೋಲಿತಗಾಮೇ ಮೋಗ್ಗಲಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ತಾನಿ ಕಿರ ದ್ವೇಪಿ ಕುಲಾನಿ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಕುಲಪರಿವಟ್ಟಾ ಆಬದ್ಧಪಟಿಬದ್ಧಸಹಾಯಕಾನೇವ. ತೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಏಕದಿವಸಮೇವ ಗಬ್ಭಪರಿಹಾರಮದಂಸು. ದಸಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಜಾತಾನಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಛಸಟ್ಠಿ ಧಾತಿಯೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಸುಂ, ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ರೂಪಸಾರಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಉಪತಿಸ್ಸಗಾಮೇ ಜೇಟ್ಠಕುಲಸ್ಸ ಪುತ್ತತ್ತಾ ಉಪತಿಸ್ಸೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಇತರಸ್ಸ ಕೋಲಿತಗಾಮೇ ಜೇಟ್ಠಕುಲಸ್ಸ ಪುತ್ತತ್ತಾ ಕೋಲಿತೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ತೇ ಉಭೋಪಿ ಮಹತಾ ಪರಿವಾರೇನ ವಡ್ಢನ್ತಾ ವುದ್ಧಿಮನ್ವಾಯ ಸಬ್ಬಸಿಪ್ಪಾನಂ ಪಾರಂ ಅಗಮಂಸು.
ಅಥೇಕದಿವಸಂ ತೇ ರಾಜಗಹೇ ಗಿರಗ್ಗಸಮಜ್ಜಂ ಪಸ್ಸನ್ತಾ ಮಹಾಜನಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಞಾಣಸ್ಸ ಪರಿಪಾಕಗತತ್ತಾ ಯೋನಿಸೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನ್ತಾ ‘‘ಸಬ್ಬೇಪಿಮೇ ಓರಂ ವಸ್ಸಸತಾನಂ ಮಚ್ಚುಮುಖೇ ಪತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಸಂವೇಗಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹೇಹಿ ಮೋಕ್ಖಧಮ್ಮೋ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬೋ, ತಞ್ಚ ಪರಿಯೇಸನ್ತೇಹಿ ಏಕಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಲದ್ಧುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ನಿಚ್ಛಯಂ ಕತ್ವಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಮಾಣವಕಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಞ್ಚಯಸ್ಸ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ತೇಸಂ ಪಬ್ಬಜಿತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಞ್ಚಯೋ ಲಾಭಗ್ಗಯಸಗ್ಗಪ್ಪತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇ ಕತಿಪಾಹೇನೇವ ಸಬ್ಬಂ ಸಞ್ಚಯಸ್ಸ ಸಮಯಂ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಸಾರಂ ಅದಿಸ್ವಾ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ತೇ ತೇ ಪಣ್ಡಿತಸಮ್ಮತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇ ತೇಹಿ ಪುಟ್ಠಾ ನೇವ ಸಮ್ಪಾಯನ್ತಿ, ಅಞ್ಞದತ್ಥು ತೇಯೇವ ತೇಸಂ ಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತಿ. ಏವಂ ತೇ ಮೋಕ್ಖಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತಾ ಕತಿಕಂ ಅಕಂಸು – ‘‘ಅಮ್ಹೇಸು ಯೋ ಪಠಮಂ ಅಮತಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ, ಸೋ ಇತರಸ್ಸ ಆರೋಚೇತೂ’’ತಿ.
ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥರಿ ಪಠಮಾಭಿಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಪತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಉರುವೇಲಕಸ್ಸಪಾದಿಕೇ ಸಹಸ್ಸಜಟಿಲೇ ದಮೇತ್ವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಏಕದಿವಸಂ ಉಪತಿಸ್ಸೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾರಾಮಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಅಸ್ಸಜಿತ್ಥೇರಂ ರಾಜಗಹೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ನ ಮಯಾ ಏವರೂಪೋ ಆಕಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೋ, ಸನ್ತಧಮ್ಮೇನ ನಾಮ ಏತ್ಥ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತಪ್ಪಸಾದೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಿಕ್ಖನ್ತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಪಿಟ್ಠಿತೋ ಅನುಬನ್ಧಿ. ಥೇರೋಪಿ ಲದ್ಧಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ಪತಿರೂಪಂ ಓಕಾಸಂ ಗತೋ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಪೀಠಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಕುಣ್ಡಿಕಾಯ ಉದಕಂ ಅದಾಸಿ.
ಏವಂ ಸೋ ಆಚರಿಯವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೇನ ಥೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಕೋ ವಾ ತೇ ಸತ್ಥಾ, ಕಸ್ಸ ವಾ ತ್ವಂ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಥೇರೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಅಪದಿಸಿ. ಪುನ ತೇನ ‘‘ಕಿಂವಾದೀ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಸತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಸಾಸನಸ್ಸ ಗಮ್ಭೀರತಂ ದಸ್ಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ನವಕಭಾವಂ ಪವೇದೇತ್ವಾ ಸಙ್ಖೇಪವಸೇನ ಚಸ್ಸ ಸಾಸನಧಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತೋ ‘‘ಯೇ ಧಮ್ಮಾ ಹೇತುಪ್ಪಭವಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೬೦; ಅಪ. ಥೇರ ೧.೧.೨೮೬; ಪೇಟಕೋ. ೯) ಗಾಥಮಾಹ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಪಠಮಪದದ್ವಯಮೇವ ಸುತ್ವಾ ಸಹಸ್ಸನಯಸಮ್ಪನ್ನೇ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ, ಇತರಂ ಪದದ್ವಯಂ ಸೋತಾಪನ್ನಕಾಲೇ ನಿಟ್ಠಾಸಿ. ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪನ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹುತ್ವಾ ಉಪರಿ ವಿಸೇಸೇ ಅಪ್ಪವತ್ತೇನ್ತೇ ‘‘ಭವಿಸ್ಸತಿ ಏತ್ಥ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಥೇರಂ ಆಹ – ‘‘ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ಉಪರಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ವಡ್ಢಯಿತ್ಥ, ಏತ್ತಕಮೇವ ಹೋತು, ಕಹಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾ ವಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ವೇಳುವನೇ’’ತಿ. ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇ ಪುರತೋ ಗಚ್ಛಥ, ಅಹಂ ಮಯ್ಹಂ ಸಹಾಯಕಸ್ಸ ಕತಪಟಿಞ್ಞಂ ಮೋಚೇತ್ವಾ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಥೇರಂ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾರಾಮಂ ಅಗಮಾಸಿ.
ಕೋಲಿತಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಮುಖವಣ್ಣೋ ನ ಅಞ್ಞದಿವಸೇಸು ವಿಯ, ಅದ್ಧಾನೇನ ಅಮತಂ ಅಧಿಗತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತೇನೇವಸ್ಸ ವಿಸೇಸಾಧಿಗಮಂ ಸಮ್ಭಾವೇತ್ವಾ ಅಮತಾಧಿಗಮಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋಪಿಸ್ಸ ‘‘ಆಮಾವುಸೋ, ಅಮತಂ ಅಧಿಗತ’’ನ್ತಿ ಪಟಿಜಾನಿತ್ವಾ ತಮೇವ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ. ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಕೋಲಿತೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಕಹಂ ನೋ ಸತ್ಥಾ’’ತಿ? ‘‘ವೇಳುವನೇ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಆವುಸೋ, ಆಯಾಮ, ಸತ್ಥಾರಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಉಪತಿಸ್ಸೋ ಸಬ್ಬಕಾಲಮ್ಪಿ ಆಚರಿಯಪೂಜಕೋವ, ತಸ್ಮಾ ಸಞ್ಚಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಗುಣೇ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ತಮ್ಪಿ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ನೇತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಲಾಭಾಸಾಪಕತೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಭಾವಂ ಅನಿಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ ಚಾಟಿ ಹುತ್ವಾ ಉದಕಸಿಞ್ಚನಂ ಹೋತು’’ನ್ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿ. ತೇ ಅನೇಕೇಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ತಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಓವಾದೇ ವತ್ತಮಾನೇಹಿ ಅಡ್ಢತೇಯ್ಯಸತೇಹಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವೇಳುವನಂ ಅಗಮಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತೇ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏತಂ ಮೇ ಸಾವಕಯುಗಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅಗ್ಗಂ ಭದ್ದಯುಗ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಸಂ ಪರಿಸಾಯ ಚರಿಯವಸೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಏಹಿಭಿಕ್ಖುಭಾವೇನ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಅದಾಸಿ. ಯಥಾ ತೇಸಂ, ಏವಂ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾನಮ್ಪಿ ಇದ್ಧಿಮಯಪತ್ತಚೀವರಂ ಆಗತಮೇವ. ಉಪರಿಮಗ್ಗತ್ತಯಕಿಚ್ಚಂ ಪನ ನ ನಿಟ್ಠಾತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಸಾವಕಪಾರಮೀಞಾಣಸ್ಸ ಮಹನ್ತತಾಯ.
ತೇಸು ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಪಬ್ಬಜಿತದಿವಸತೋ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಕಲ್ಲವಾಲಗಾಮೇ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಥಿನಮಿದ್ಧೇ ಓಕ್ಕನ್ತೇ ಸತ್ಥಾರಾ ಸಂವೇಜಿತೋ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ಧಾತುಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ (ಅ. ನಿ. ೭.೬೧) ಸುಣನ್ತೋ ಏವ ಉಪರಿಮಗ್ಗತ್ತಯಂ ಅಧಿಗನ್ತ್ವಾ ಸಾವಕಪಾರಮೀಞಾಣಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪುಣಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತದಿವಸತೋ ಅಡ್ಢಮಾಸಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಾ ಸದ್ಧಿಂ ರಾಜಗಹೇ ಸೂಕರಖತಲೇಣೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯಸ್ಸ ದೀಘನಖಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸ್ಸ ವೇದನಾಪರಿಗ್ಗಹಸುತ್ತನ್ತೇ (ಮ. ನಿ. ೨.೨೦೧ ಆದಯೋ) ದೇಸಿಯಮಾನೇ ದೇಸನಾನುಸಾರೇನ ಞಾಣಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಪರಸ್ಸ ವಡ್ಢಿತಂ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ವಿಯ ಸಾವಕಪಾರಮೀಞಾಣಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪುಣಿ. ಇತಿ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾನಂ ಸತ್ಥು ಸಮೀಪೇ ಏವ ಸಾವಕಪಾರಮೀಞಾಣಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪತ್ತಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೧.೧೪೧-೩೭೪) –
‘‘ಹಿಮವನ್ತಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ, ಲಮ್ಬಕೋ ನಾಮ ಪಬ್ಬತೋ;
ಅಸ್ಸಮೋ ಸುಕತೋ ಮಯ್ಹಂ, ಪಣ್ಣಸಾಲಾ ಸುಮಾಪಿತಾ.
‘‘ಉತ್ತಾನಕೂಲಾ ನದಿಕಾ, ಸುಪತಿತ್ಥಾ ಮನೋರಮಾ;
ಸುಸುದ್ಧಪುಲಿನಾಕಿಣ್ಣಾ, ಅವಿದೂರೇ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಅಸಕ್ಖರಾ ಅಪಬ್ಭಾರಾ, ಸಾದು ಅಪ್ಪಟಿಗನ್ಧಿಕಾ;
ಸನ್ದತೀ ನದಿಕಾ ತತ್ಥ, ಸೋಭಯನ್ತಾ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಕುಮ್ಭೀಲಾ ಮಕರಾ ಚೇತ್ಥ, ಸುಸುಮಾರಾ ಚ ಕಚ್ಛಪಾ;
ಚರನ್ತಿ ನದಿಯಾ ತತ್ಥ, ಸೋಭಯನ್ತಾ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಪಾಠೀನಾ ಪಾವುಸಾ ಮಚ್ಛಾ, ಬಲಜಾ ಮುಞ್ಜರೋಹಿತಾ;
ವಗ್ಗಳಾ ಪಪತಾಯನ್ತಾ, ಸೋಭಯನ್ತಿ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಉಭೋ ಕೂಲೇಸು ನದಿಯಾ, ಪುಪ್ಫಿನೋ ಫಲಿನೋ ದುಮಾ;
ಉಭತೋ ಅಭಿಲಮ್ಬನ್ತಾ, ಸೋಭಯನ್ತಿ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಅಮ್ಬಾ ಸಾಲಾ ಚ ತಿಲಕಾ, ಪಾಟಲೀ ಸಿನ್ದುವಾರಕಾ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಾ ಸಮ್ಪವನ್ತಿ, ಪುಪ್ಫಿತಾ ಮಮ ಅಸ್ಸಮೇ.
‘‘ಚಮ್ಮಕಾ ಸಳಲಾ ನೀಪಾ, ನಾಗಪುನ್ನಾಗಕೇತಕಾ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಾ ಸಮ್ಪವನ್ತಿ, ಪುಪ್ಫಿತಾ ಮಮ ಅಸ್ಸಮೇ.
‘‘ಅತಿಮುತ್ತಾ ಅಸೋಕಾ ಚ, ಭಗಿನೀಮಾಲಾ ಚ ಪುಪ್ಫಿತಾ;
ಅಙ್ಕೋಲಾ ಬಿಮ್ಬಿಜಾಲಾ ಚ, ಪುಪ್ಫಿತಾ ಮಮ ಅಸ್ಸಮೇ.
‘‘ಕೇತಕಾ ಕನ್ದಲಿ ಚೇವ, ಗೋಧುಕಾ ತಿಣಸೂಲಿಕಾ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಂ ಸಮ್ಪವನ್ತಾ, ಸೋಭಯನ್ತಿ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಕಣಿಕಾರಾ ಕಣ್ಣಿಕಾ ಚ, ಅಸನಾ ಅಜ್ಜುನಾ ಬಹೂ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಂ ಸಮ್ಪವನ್ತಾ, ಸೋಭಯನ್ತಿ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಪುನ್ನಾಗಾ ಗಿರಿಪುನ್ನಾಗಾ, ಕೋವಿಳಾರಾ ಚ ಪುಪ್ಫಿತಾ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಂ ಸಮ್ಪವನ್ತಾ, ಸೋಭಯನ್ತಿ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಉದ್ದಾಲಕಾ ಚ ಕುಟಜಾ, ಕದಮ್ಬಾ ವಕುಲಾ ಬಹೂ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಂ ಸಮ್ಪವನ್ತಾ, ಸೋಭಯನ್ತಿ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಆಳಕಾ ಇಸಿಮುಗ್ಗಾ ಚ, ಕದಲಿಮಾತುಲುಙ್ಗಿಯೋ;
ಗನ್ಧೋದಕೇನ ಸಂವಡ್ಢಾ, ಫಲಾನಿ ಧಾರಯನ್ತಿ ತೇ.
‘‘ಅಞ್ಞೇ ಪುಪ್ಫನ್ತಿ ಪದುಮಾ, ಅಞ್ಞೇ ಜಾಯನ್ತಿ ಕೇಸರೀ;
ಅಞ್ಞೇ ಓಪುಪ್ಫಾ ಪದುಮಾ, ಪುಪ್ಫಿತಾ ತಳಾಕೇ ತದಾ.
‘‘ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಪದುಮಾ, ನಿದ್ಧಾವನ್ತಿ ಮುಳಾಲಿಯೋ;
ಸಿಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಮಾಕಿಣ್ಣಾ, ಸೋಭನ್ತಿ ತಳಾಕೇ ತದಾ.
‘‘ನಯಿತಾ ಅಮ್ಬಗನ್ಧೀ ಚ, ಉತ್ತಲೀ ಬನ್ಧುಜೀವಕಾ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಾ ಸಮ್ಪವನ್ತಿ, ಪುಪ್ಫಿತಾ ತಳಾಕೇ ತದಾ.
‘‘ಪಾಠೀನಾ ಪಾವುಸಾ ಮಚ್ಛಾ, ಬಲಜಾ ಮುಞ್ಜರೋಹಿತಾ;
ಸಂಗುಲಾ ಮಗ್ಗುರಾ ಚೇವ, ವಸನ್ತಿ ತಳಾಕೇ ತದಾ.
‘‘ಕುಮ್ಭೀಲಾ ಸುಸುಮಾರಾ ಚ, ತನ್ತಿಗಾಹಾ ಚ ರಕ್ಖಸಾ;
ಓಗುಹಾ ಅಜಗರಾ ಚ, ವಸನ್ತಿ ತಳಾಕೇ ತದಾ.
‘‘ಪಾರೇವತಾ ರವಿಹಂಸಾ, ಚಕ್ಕವಾಕಾ ನದೀಚರಾ;
ಕೋಕಿಲಾ ಸುಕಸಾಳಿಕಾ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ಕುಕುತ್ಥಕಾ ಕುಳೀರಕಾ, ವನೇ ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕಾ;
ದಿನ್ದಿಭಾ ಸುವಪೋತಾ ಚ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ಹಂಸಾ ಕೋಞ್ಚಾ ಮಯೂರಾ ಚ, ಕೋಕಿಲಾ ತಮ್ಬಚೂಳಕಾ;
ಪಮ್ಪಕಾ ಜೀವಂಜೀವಾ ಚ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ಕೋಸಿಕಾ ಪೋಟ್ಠಸೀಸಾ ಚ, ಕುರರಾ ಸೇನಕಾ ಬಹೂ;
ಮಹಾಕಾಳಾ ಚ ಸಕುಣಾ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ಪಸದಾ ಚ ವರಾಹಾ ಚ, ಚಮರಾ ಗಣ್ಡಕಾ ಬಹೂ;
ರೋಹಿಚ್ಚಾ ಸುಕಪೋತಾ ಚ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾ ಚ ದೀಪೀ ಚ, ಅಚ್ಛಕೋಕತರಚ್ಛಕಾ;
ತಿಧಾ ಪಭಿನ್ನಮಾತಙ್ಗಾ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ಕಿನ್ನರಾ ವಾನರಾ ಚೇವ, ಅಥೋಪಿ ವನಕಮ್ಮಿಕಾ;
ಚೇತಾ ಚ ಲುದ್ದಕಾ ಚೇವ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ತಿನ್ದುಕಾನಿ ಪಿಯಾಲಾನಿ, ಮಧುಕೇ ಕಾಸುಮಾರಿಯೋ;
ಧುವಂ ಫಲಾನಿ ಧಾರೇನ್ತಿ, ಅವಿದೂರೇ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಕೋಸಮ್ಬಾ ಸಳಲಾ ನಿಮ್ಬಾ, ಸಾದುಫಲಸಮಾಯುತಾ;
ಧುವಂ ಫಲಾನಿ ಧಾರೇನ್ತಿ, ಅವಿದೂರೇ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಹರೀತಕಾ ಆಮಲಕಾ, ಅಮ್ಬಜಮ್ಬುವಿಭೀತಕಾ;
ಕೋಲಾ ಭಲ್ಲಾತಕಾ ಬಿಲ್ಲಾ, ಫಲಾನಿ ಧಾರಯನ್ತಿ ತೇ.
‘‘ಆಲುವಾ ಚ ಕಳಮ್ಬಾ ಚ, ಬಿಳಾಲೀತಕ್ಕಳಾನಿ ಚ;
ಜೀವಕಾ ಸುತಕಾ ಚೇವ, ಬಹುಕಾ ಮಮ ಅಸ್ಸಮೇ.
‘‘ಅಸ್ಸಮಸ್ಸಾವಿದೂರಮ್ಹಿ, ತಳಾಕಾಸುಂ ಸುನಿಮ್ಮಿತಾ;
ಅಚ್ಛೋದಕಾ ಸೀತಜಲಾ, ಸುಪತಿತ್ಥಾ ಮನೋರಮಾ.
‘‘ಪದುಮುಪ್ಪಲಸಞ್ಛನ್ನಾ, ಪುಣ್ಡರೀಕಸಮಾಯುತಾ;
ಮನ್ದಾಲಕೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನಾ, ದಿಬ್ಬಗನ್ಧೋಪವಾಯತಿ.
‘‘ಏವಂ ಸಬ್ಬಙ್ಗಸಮ್ಪನ್ನೇ, ಪುಪ್ಫಿತೇ ಫಲಿತೇ ವನೇ;
ಸುಕತೇ ಅಸ್ಸಮೇ ರಮ್ಮೇ, ವಿಹರಾಮಿ ಅಹಂ ತದಾ.
‘‘ಸೀಲವಾ ವತಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಝಾಯೀ ಝಾನರತೋ ಸದಾ;
ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಾಬಲಪ್ಪತ್ತೋ, ಸುರುಚಿ ನಾಮ ತಾಪಸೋ.
‘‘ಚತುವೀಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಿಸ್ಸಾ ಮಯ್ಹಂ ಉಪಟ್ಠಹುಂ;
ಸಬ್ಬೇ ಮಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏತೇ, ಜಾತಿಮನ್ತೋ ಯಸಸ್ಸಿನೋ.
‘‘ಲಕ್ಖಣೇ ಇತಿಹಾಸೇ ಚ, ಸನಿಘಣ್ಡುಸಕೇಟುಭೇ;
ಪದಕಾ ವೇಯ್ಯಾಕರಣಾ, ಸಧಮ್ಮೇ ಪಾರಮಿಂ ಗತಾ.
‘‘ಉಪ್ಪಾತೇಸು ನಿಮಿತ್ತೇಸು, ಲಕ್ಖಣೇಸು ಚ ಕೋವಿದಾ;
ಪಥಬ್ಯಾ ಭೂಮನ್ತಲಿಕ್ಖೇ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಾ.
‘‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ನಿಪಕಾ ಏತೇ, ಅಪ್ಪಾಹಾರಾ ಅಲೋಲುಪಾ;
ಲಾಭಾಲಾಭೇನ ಸನ್ತುಟ್ಠಾ, ಪರಿವಾರೇನ್ತಿ ಮಂ ಸದಾ.
‘‘ಝಾಯೀ ಝಾನರತಾ ಧೀರಾ, ಸನ್ತಚಿತ್ತಾ ಸಮಾಹಿತಾ;
ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಂ ಪತ್ಥಯನ್ತಾ, ಪರಿವಾರೇನ್ತಿ ಮಂ ಸದಾ.
‘‘ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತಾ, ಪೇತ್ತಿಕೇ ಗೋಚರೇ ರತಾ;
ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಚರಾ ಧೀರಾ, ಪರಿವಾರೇನ್ತಿ ಮಂ ಸದಾ.
‘‘ಸಂವುತಾ ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು, ಅನೇಜಾ ರಕ್ಖಿತಿನ್ದ್ರಿಯಾ;
ಅಸಂಸಟ್ಠಾ ಚ ತೇ ಧೀರಾ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ನಿಸಜ್ಜಾಯ, ಠಾನಚಙ್ಕಮನೇನ ಚ;
ವೀತಿನಾಮೇನ್ತಿ ತೇ ರತ್ತಿಂ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ರಜ್ಜನೀಯೇ ನ ರಜ್ಜನ್ತಿ, ದುಸ್ಸನೀಯೇ ನ ದುಸ್ಸರೇ;
ಮೋಹನೀಯೇ ನ ಮುಯ್ಹನ್ತಿ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಇದ್ಧಿಂ ವೀಮಂಸಮಾನಾ ತೇ, ವತ್ತನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಕಾಲಿಕಂ;
ಪಥವಿಂ ತೇ ಪಕಮ್ಪೇನ್ತಿ, ಸಾರಬ್ಭೇನ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಕೀಳಮಾನಾ ಚ ತೇ ಸಿಸ್ಸಾ, ಕೀಳನ್ತಿ ಝಾನಕೀಳಿತಂ.
ಜಮ್ಬುತೋ ಫಲಮಾನೇನ್ತಿ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಅಞ್ಞೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಗೋಯಾನಂ, ಅಞ್ಞೇ ಪುಬ್ಬವಿದೇಹಕಂ;
ಅಞ್ಞೇ ಚ ಉತ್ತರಕುರುಂ, ಏಸನಾಯ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಪುರತೋ ಪೇಸೇನ್ತಿ ಖಾರಿಂ, ಪಚ್ಛತೋ ಚ ವಜನ್ತಿ ತೇ;
ಚತುವೀಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ, ಛಾದಿತಂ ಹೋತಿ ಅಮ್ಬರಂ.
‘‘ಅಗ್ಗಿಪಾಕೀ ಅನಗ್ಗೀ ಚ, ದನ್ತೋದುಕ್ಖಲಿಕಾಪಿ ಚ;
ಅಸ್ಮೇನ ಕೋಟ್ಟಿತಾ ಕೇಚಿ, ಪವತ್ತಫಲಭೋಜನಾ.
‘‘ಉದಕೋರೋಹಣಾ ಕೇಚಿ, ಸಾಯಂ ಪಾತೋ ಸುಚೀರತಾ;
ತೋಯಾಭಿಸೇಚನಕರಾ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಪರೂಳ್ಹಕಚ್ಛನಖಲೋಮಾ, ಪಙ್ಕದನ್ತಾ ರಜಸ್ಸಿರಾ;
ಗನ್ಧಿತಾ ಸೀಲಗನ್ಧೇನ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಪಾತೋವ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ, ಜಟಿಲಾ ಉಗ್ಗತಾಪನಾ;
ಲಾಭಾಲಾಭಂ ಪಕಿತ್ತೇತ್ವಾ, ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಅಮ್ಬರೇ ತದಾ.
‘‘ಏತೇಸಂ ಪಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ, ಮಹಾಸದ್ದೋ ಪವತ್ತತಿ;
ಅಜಿನಚಮ್ಮಸದ್ದೇನ, ಮುದಿತಾ ಹೋನ್ತಿ ದೇವತಾ.
‘‘ದಿಸೋದಿಸಂ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ, ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಚರಾ ಇಸೀ;
ಸಕೇ ಬಲೇನುಪತ್ಥದ್ಧಾ, ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಯದಿಚ್ಛಕಂ.
‘‘ಪಥವೀಕಮ್ಪಕಾ ಏತೇ, ಸಬ್ಬೇವ ನಭಚಾರಿನೋ;
ಉಗ್ಗತೇಜಾ ದುಪ್ಪಸಹಾ, ಸಾಗರೋವ ಅಖೋಭಿಯಾ.
‘‘ಠಾನಚಙ್ಕಮಿನೋ ಕೇಚಿ, ಕೇಚಿ ನೇಸಜ್ಜಿಕಾ ಇಸೀ;
ಪವತ್ತಭೋಜನಾ ಕೇಚಿ, ಮಮ ಸಿಸ್ಸಾ ದುರಾಸದಾ.
‘‘ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರಿನೋ ಏತೇ, ಹಿತೇಸೀ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ;
ಅನತ್ತುಕ್ಕಂಸಕಾ ಸಬ್ಬೇ, ನ ತೇ ವಮ್ಭೇನ್ತಿ ಕಸ್ಸಚಿ.
‘‘ಸೀಹರಾಜಾವಸಮ್ಭೀತಾ, ಗಜರಾಜಾವ ಥಾಮವಾ;
ದುರಾಸದಾ ಬ್ಯಗ್ಘಾರಿವ, ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮಮನ್ತಿಕೇ.
‘‘ವಿಜ್ಜಾಧರಾ ದೇವತಾ ಚ, ನಾಗಗನ್ಧಬ್ಬರಕ್ಖಸಾ;
ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾ ದಾನವಾ ಗರುಳಾ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ತೇ ಜಟಾಖಾರಿಭರಿತಾ, ಅಜಿನುತ್ತರವಾಸನಾ;
ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಚರಾ ಸಬ್ಬೇ, ಉಪಜೀವನ್ತಿ ತಂ ಸರಂ.
‘‘ಸದಾನುಚ್ಛವಿಕಾ ಏತೇ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಗಾರವಾ;
ಚತುಬ್ಬೀಸಸಹಸ್ಸಾನಂ, ಖಿಪಿತಸದ್ದೋ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.
‘‘ಪಾದೇ ಪಾದಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಾ, ಅಪ್ಪಸದ್ದಾ ಸುಸಂವುತಾ;
ಉಪಸಙ್ಕಮ್ಮ ಸಬ್ಬೇವ, ಸಿರಸಾ ವನ್ದರೇ ಮಮಂ.
‘‘ತೇಹಿ ಸಿಸ್ಸೇಹಿ ಪರಿವುತೋ, ಸನ್ತೇಹಿ ಚ ತಪಸ್ಸಿಭಿ;
ವಸಾಮಿ ಅಸ್ಸಮೇ ತತ್ಥ, ಝಾಯೀ ಝಾನರತೋ ಅಹಂ.
‘‘ಇಸೀನಂ ಸೀಲಗನ್ಧೇನ, ಪುಪ್ಫಗನ್ಧೇನ ಚೂಭಯಂ;
ಫಲೀನಂ ಫಲಗನ್ಧೇನ, ಗನ್ಧಿತೋ ಹೋತಿ ಅಸ್ಸಮೋ.
‘‘ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಅರತಿ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;
ಸಕೇ ಸಿಸ್ಸೇ ಓವದನ್ತೋ, ಭಿಯ್ಯೋ ಹಾಸಂ ಲಭಾಮಹಂ.
‘‘ಪುಪ್ಫಾನಂ ಪುಪ್ಫಮಾನಾನಂ, ಫಲಾನಞ್ಚ ವಿಪಚ್ಚತಂ;
ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಾ ಪವಾಯನ್ತಿ, ಸೋಭಯನ್ತಾ ಮಮಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಸಮಾಧಿಮ್ಹಾ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ, ಅತಾಪೀ ನಿಪಕೋ ಅಹಂ;
ಖಾರಿಭಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ವನಂ ಅಜ್ಝೋಗಹಿಂ ಅಹಂ.
‘‘ಉಪ್ಪಾತೇ ಸುಪಿನೇ ಚಾಪಿ, ಲಕ್ಖಣೇಸು ಸುಸಿಕ್ಖಿತೋ;
ಪವತ್ತಮಾನಂ ಮನ್ತಪದಂ, ಧಾರಯಾಮಿ ಅಹಂ ತದಾ.