೧. ಸೀಲವತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ದ್ವಾದಸಕನಿಪಾತೇ ಸೀಲಮೇವಾತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸೀಲವತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹೇ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಸೀಲವಾತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ವಯಪ್ಪತ್ತಂ ರಾಜಾ ಅಜಾತಸತ್ತು ಮಾರೇತುಕಾಮೋ ಚಣ್ಡಂ ಮತ್ತಹತ್ಥಿಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ನಾನಾವಿಧೇಹಿ ಉಪಾಯೇಹಿ ಉಪಕ್ಕಮನ್ತೋಪಿ ಮಾರೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ ಪಚ್ಛಿಮಭವಿಕಸ್ಸ ಅರಹತ್ತಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಅನ್ತರಾ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯಾಭಾವತೋ. ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಭಗವಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಸೀಲವಕುಮಾರಂ ಆನೇಹೀ’’ತಿ. ಥೇರೋ ಇದ್ಧಿಬಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಹತ್ಥಿನಾ ತಂ ಆನೇಸಿ. ಕುಮಾರೋ ಹತ್ಥಿತೋ ಓರುಯ್ಹ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಭಗವಾ ತಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯಾನುರೂಪಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಕೋಸಲರಟ್ಠೇ ವಸತಿ. ಅಥ ನಂ ಅಜಾತಸತ್ತು ‘‘ಮಾರೇಥಾ’’ತಿ ಪುರಿಸೇ ಆಣಾಪೇಸಿ. ತೇ ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಠಿತಾ ಥೇರೇನ ಕಥಿತಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ಥೇರೋ ತೇಸಂ –

೬೦೮. ‘‘ಸೀಲಮೇವಿಧ ಸಿಕ್ಖೇಥ, ಅಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಂ.

ಸೀಲಞ್ಹಿ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ, ಉಪನಾಮೇತಿ ಸೇವಿತಂ.

೬೦೯. ‘‘ಸೀಲಂ ರಕ್ಖೇಯ್ಯ ಮೇಧಾವೀ, ಪತ್ಥಯಾನೋ ತಯೋ ಸುಖೇ;

ಪಸಂಸಂ ವಿತ್ತಿಲಾಭಞ್ಚ, ಪೇಚ್ಚ ಸಗ್ಗೇ ಪಮೋದನಂ.

೬೧೦. ‘‘ಸೀಲವಾ ಹಿ ಬಹೂ ಮಿತ್ತೇ, ಸಞ್ಞಮೇನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ;

ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪನ ಮಿತ್ತೇಹಿ, ಧಂಸತೇ ಪಾಪಮಾಚರಂ.

೬೧೧. ‘‘ಅವಣ್ಣಞ್ಚ ಅಕಿತ್ತಿಞ್ಚ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಲಭತೇ ನರೋ;

ವಣ್ಣಂ ಕಿತ್ತಿಂ ಪಸಂಸಞ್ಚ, ಸದಾ ಲಭತಿ ಸೀಲವಾ.

೬೧೨. ‘‘ಆದಿ ಸೀಲಂ ಪತಿಟ್ಠಾ ಚ, ಕಲ್ಯಾಣಾನಞ್ಚ ಮಾತುಕಂ;

ಪಮುಖಂ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ, ತಸ್ಮಾ ಸೀಲಂ ವಿಸೋಧಯೇ.

೬೧೩. ‘‘ವೇಲಾ ಚ ಸಂವರಂ ಸೀಲಂ, ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಭಿಹಾಸನಂ;

ತಿತ್ಥಞ್ಚ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧಾನಂ, ತಸ್ಮಾ ಸೀಲಂ ವಿಸೋಧಯೇ.

೬೧೪. ‘‘ಸೀಲಂ ಬಲಂ ಅಪ್ಪಟಿಮಂ, ಸೀಲಂ ಆವುಧಮುತ್ತಮಂ;

ಸೀಲಮಾಭರಣಂ ಸೇಟ್ಠಂ, ಸೀಲಂ ಕವಚಮಬ್ಭುತಂ.

೬೧೫. ‘‘ಸೀಲಂ ಸೇತು ಮಹೇಸಕ್ಖೋ, ಸೀಲಂ ಗನ್ಧೋ ಅನುತ್ತರೋ;

ಸೀಲಂ ವಿಲೇಪನಂ ಸೇಟ್ಠಂ, ಯೇನ ವಾತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ.

೬೧೬. ‘‘ಸೀಲಂ ಸಮ್ಬಲಮೇವಗ್ಗಂ, ಸೀಲಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಮುತ್ತಮಂ;

ಸೀಲಂ ಸೇಟ್ಠೋ ಅತಿವಾಹೋ, ಯೇನ ಯಾತಿ ದಿಸೋದಿಸಂ.

೬೧೭. ‘‘ಇಧೇವ ನಿನ್ದಂ ಲಭತಿ, ಪೇಚ್ಚಾಪಾಯೇ ಚ ದುಮ್ಮನೋ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ದುಮ್ಮನೋ ಬಾಲೋ, ಸೀಲೇಸು ಅಸಮಾಹಿತೋ.

೬೧೮. ‘‘ಇಧೇವ ಕಿತ್ತಿಂ ಲಭತಿ, ಪೇಚ್ಚ ಸಗ್ಗೇ ಚ ಸುಮ್ಮನೋ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸುಮನೋ ಧೀರೋ, ಸೀಲೇಸು ಸುಸಮಾಹಿತೋ.

೬೧೯. ‘‘ಸೀಲಮೇವ ಇಧ ಅಗ್ಗಂ, ಪಞ್ಞವಾ ಪನ ಉತ್ತಮೋ;

ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ದೇವೇಸು, ಸೀಲಪಞ್ಞಾಣತೋ ಜಯ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಸೀಲಮೇವಿಧ ಸಿಕ್ಖೇಥ, ಅಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇತಿ ಇಧಾತಿ, ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸತ್ತಲೋಕೇ ಅತ್ಥಕಾಮೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಚಾರಿತ್ತವಾರಿತ್ತಾದಿಭೇದಂ ಆದಿತೋ ಸೀಲಮೇವ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಸಿಕ್ಖನ್ತೋ ಚ ನಂ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಂ ಅಖಣ್ಡಾದಿಭಾವಾಪಾದನೇನ ಸುಟ್ಠು ಸಿಕ್ಖಿತಂ ಸುಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಞ್ಚ ಕತ್ವಾ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ಅಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇತಿ ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಙ್ಖಾರಲೋಕೇ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಸೀಲಂ ಆದಿತೋ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾಪಿ ಸೀಲಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾಭಾವತೋ ಆಹ ‘‘ಸೀಲಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಹೀತಿ ಕಾರಣವಚನಂ. ಯಸ್ಮಾ ಸೀಲಂ ಸೇವಿತಂ ಪರಿಚಿತಂ ರಕ್ಖಿತಂ ಮನುಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿ, ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಸಮ್ಪತ್ತೀತಿ ಏತಂ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ತಂಸಮಙ್ಗಿನೋ ಸತ್ತಸ್ಸ ಉಪನಾಮೇತಿ ಆವಹತಿ.

ಸೀಲಂ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಉಪನಾಮೇತೀತಿ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸೀಲಂ ರಕ್ಖೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ರಕ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ ಗೋಪೇಯ್ಯ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿತೋ ಹಿ ವಿರಮನ್ತೋ ವತ್ತಪಟಿವತ್ತಞ್ಚ ಪೂರೇನ್ತೋ ಪಟಿಪಕ್ಖಾಭಿಭವನತೋ ತಂ ರಕ್ಖತಿ ನಾಮ. ಮೇಧಾವೀತಿ ಪಞ್ಞವಾ, ಇದಂ ತಸ್ಸ ರಕ್ಖನುಪಾಯದಸ್ಸನಂ ಞಾಣಬಲೇನ ಹಿಸ್ಸ ಸಮಾದಾನಂ ಅವಿಕೋಪನಞ್ಚ ಹೋತಿ. ಪತ್ಥಯಾನೋತಿ ಇಚ್ಛನ್ತೋ. ತಯೋ ಸುಖೇತಿ ತೀಣಿ ಸುಖಾನಿ. ಸುಖನಿಮಿತ್ತಂ ವಾ ‘‘ಸುಖ’’ನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಪಸಂಸನ್ತಿ ಕಿತ್ತಿಂ, ವಿಞ್ಞೂಹಿ ವಾ ಪಸಂಸನಂ. ವಿತ್ತಿಲಾಭನ್ತಿ ತುಟ್ಠಿಲಾಭಂ. ‘‘ವಿತ್ತಲಾಭ’’ನ್ತಿ ಚ ಪಠನ್ತಿ, ಧನಲಾಭನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೀಲವಾ ಹಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತತಾಯ ಮಹನ್ತಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ. ಪೇಚ್ಚಾತಿ ಕಾಲಙ್ಕತ್ವಾ. ಸಗ್ಗೇ ಪಮೋದನನ್ತಿ ದೇವಲೋಕೇ ಇಟ್ಠೇಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ, ಮೋದನಞ್ಚ ಪತ್ಥಯಮಾನೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಇಧಲೋಕೇ ಪಸಂಸಂ ವಿತ್ತಿಲಾಭಂ ಪರಲೋಕೇ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮೋದನಞ್ಚ ಇಚ್ಛನ್ತೋ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖೇಯ್ಯಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ಸಞ್ಞಮೇನಾತಿ ಕಾಯಾದೀನಂ ಸಂಯಮೇನ. ಸಂಯತೋ ಹಿ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಾದೀಹಿ ಕಞ್ಚಿ ಅವಿಹೇಠೇನ್ತೋ ಅಭಯದಾನಂ ದದನ್ತೋ ಪಿಯಮನಾಪತಾಯ ಮಿತ್ತಾನಿ ಗನ್ಥತಿ. ಧಂಸತೇತಿ ಅಪೇತಿ. ಪಾಪಮಾಚರನ್ತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದಿಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ. ದುಸ್ಸೀಲಞ್ಹಿ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅತ್ಥಕಾಮಾ ಸತ್ತಾ ನ ಭಜನ್ತಿ, ಅಞ್ಞದತ್ಥು ಪರಿವಜ್ಜೇನ್ತಿ.

ಅವಣ್ಣನ್ತಿ ಅಗುಣಂ, ಸಮ್ಮುಖಾ ಗರಹಂ ವಾ. ಅಕಿತ್ತಿನ್ತಿ, ಅಯಸಂ ಅಸಿಲೋಕಂ. ವಣ್ಣನ್ತಿ ಗುಣಂ. ಕಿತ್ತಿನ್ತಿ ಸಿಲೋಕಂ ಪತ್ಥಟಯಸತಂ. ಪಸಂಸನ್ತಿ ಸಮ್ಮುಖಾ ಥೋಮನಂ.

ಆದೀತಿ ಮೂಲಂ. ಸೀಲಞ್ಹಿ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಆದಿ. ಯಥಾಹ – ‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆದಿಮೇವ ವಿಸೋಧೇಹಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು. ಕೋ ಚಾದಿ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ? ಸೀಲಞ್ಚ ಸುವಿಸುದ್ಧ’’ನ್ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೩೬೯). ಪತಿಟ್ಠಾತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ. ಸೀಲಞ್ಹಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾನಂ ಪತಿಟ್ಠಾ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿಆದಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೩; ೧೯೨; ಪೇಟಕೋ. ೨೨; ಮಿ. ಪ. ೨.೧.೯). ಕಲ್ಯಾಣಾನಞ್ಚ ಮಾತುಕನ್ತಿ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾದೀನಂ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಾನಂ ಮಾತುಭೂತಂ, ಜನಕನ್ತಿ, ಅತ್ಥೋ. ಪಮುಖಂ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಮೋಜ್ಜಾದೀನಂ ಅನವಜ್ಜಧಮ್ಮಾನಂ ಪಮುಖಂ ಮುಖಭೂತಂ, ಪವತ್ತಿದ್ವಾರನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಮಾತಿ ಆದಿಭಾವಾದಿತೋ. ವಿಸೋಧಯೇತಿ ಅಕ್ಖಣ್ಡಾದಿಭಾವೇನ ಸಮ್ಪಾದೇಯ್ಯ.

ವೇಲಾತಿ ದುಚ್ಚರಿತೇಹಿ ಅನತಿಕ್ಕಮನೀಯಟ್ಠೇನ ವೇಲಾ, ಸೀಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವೇಲಾಯತಿ ವಾ ದುಸ್ಸಿಲ್ಯಂ ಚಲಯತಿ ವಿದ್ಧಂಸೇತೀತಿ ವೇಲಾ. ಸಂವರಂ ಸೀಲಂ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಾದೀನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿದ್ವಾರಸ್ಸ ಪಿದಹನತೋ. ಅಭಿಹಾಸನನ್ತಿ ತೋಸನಂ ಅವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಹೇತುತಾಯ ಚಿತ್ತಸ್ಸಾಭಿಪ್ಪಮೋದನತೋ. ತಿತ್ಥಞ್ಚ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧಾನನ್ತಿ ಸಾವಕಬುದ್ಧಾ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಕಿಲೇಸಮಲಪ್ಪವಾಹನೇ ನಿಬ್ಬಾನಮಹಾಸಮುದ್ದಾವಗಾಹಣೇ ಚ ತಿತ್ಥಭೂತಞ್ಚ.

ಸೀಲಂ ಬಲಂ ಅಪ್ಪಟಿಮನ್ತಿ ಮಾರಸೇನಪ್ಪಮದ್ದನೇ ಅಸದಿಸಂ ಬಲಂ ಸೇನಾಥಾಮೋ ಚ. ಆವುಧಮುತ್ತಮನ್ತಿ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮಾನಂ ಛೇದನೇ ಉತ್ತಮಂ ಪಹರಣಂ. ಗುಣಸರೀರೋಪಸೋಭನಟ್ಠೇನ ಆಭರಣಂ. ಸೇಟ್ಠನ್ತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಉತ್ತಮಂ ದಬ್ಬಞ್ಚ. ಸಪಾಣಪರಿತ್ತಾನತೋ ಕವಚಮಬ್ಭುತಂ. ‘‘ಅಬ್ಭಿದ’’ನ್ತಿ ಚ ಪಠನ್ತಿ, ಅಭೇಜ್ಜನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅಪಾಯಮಹೋಘಾತಿಕ್ಕಮನೇ ಸಂಸಾರಮಹೋಘಾತಿಕ್ಕಮನೇ ಚ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಅಸಂಸೀದನಟ್ಠೇನ ಸೇತು. ಮಹೇಸಕ್ಖೋತಿ ಮಹಬ್ಬಲೋ. ಗನ್ಧೋ ಅನುತ್ತರೋತಿ ಪಟಿವಾತಂ ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ವಾಯನತೋ ಅನುತ್ತರೋ ಗನ್ಧೋ ಸಬ್ಬಜನಮನೋಹರತ್ತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯೇನ ವಾತಿ ದಿಸೋದಿಸ’’ನ್ತಿ ಯೇನ ಸೀಲಗನ್ಧೇನ ತಂಸಮಙ್ಗೀ ದಿಸೋದಿಸಂ ಸಬ್ಬಾ ದಿಸಾ ವಾಯತಿ. ‘‘ದಿಸೋದಿಸಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಳಿ, ದಸ ದಿಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಮ್ಬಲಮೇವಗ್ಗನ್ತಿ ಸಮ್ಬಲಂ ನಾಮ ಪುಟಭತ್ತಂ. ಯಥಾ ಪುಟಭತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಪುರಿಸೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಜಿಘಚ್ಛಾದುಕ್ಖೇನ ನ ಕಿಲಮತಿ, ಏವಂ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋಪಿ ಸುದ್ಧಂ ಸೀಲಸಮ್ಬಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಂಸಾರಕನ್ತಾರಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಗತಗತಟ್ಠಾನೇ ನ ಕಿಲಮತೀತಿ ಸೀಲಂ ಅಗ್ಗಂ ಸಮ್ಬಲಂ ನಾಮ. ತಥಾ ಸೀಲಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಮುತ್ತಮಂ ಚೋರಾದೀಹಿ ಅಸಾಧಾರಣತ್ತಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿನಿಪ್ಫಾದನತೋ ಚ. ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತೋ ತಂ ತಂ ಠಾನಂ ಯಥಿಚ್ಛಿತಟ್ಠಾನಂ ವಾ ವಾಹೇತಿ ಸಮ್ಪಾಪೇತೀತಿ ಅತಿವಾಹೋ, ಯಾನಂ. ಕೇನಚಿ ಅನುಪದ್ದುತಂ ಹುತ್ವಾ ಇಚ್ಛಿತಟ್ಠಾನಪ್ಪತ್ತಿಹೇತುತಾಯ ಸೀಲಂ ಸೇಟ್ಠಂ ಅತಿವಾಹೋ. ಯೇನಾತಿ ಯೇನ ಅತಿವಾಹೇನ ಯಾತಿ ದಿಸೋದಿಸನ್ತಿ ಅಗತಿಂ ಗತಿಞ್ಚಾಪಿ ತಂ ತಂ ದಿಸಂ ಸುಖೇನೇವ ಗಚ್ಛತಿ.

ಇಧೇವ ನಿನ್ದಂ ಲಭತೀತಿ ಇಧಲೋಕೇಪಿ ದುಮ್ಮನೋ ರಾಗಾದೀಹಿ ದೂಸಿತಚಿತ್ತೋ ‘‘ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ನಿನ್ದಂ ಗರಹಂ ಲಭತಿ. ಪೇಚ್ಚ ಪರಲೋಕೇಪಿ ಅಪಾಯೇ ‘‘ಪುರಿಸತ್ತಕಲಿ ಅವಜಾತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಯಮಪುರಿಸಾದೀಹಿ ಚ ನಿನ್ದಂ ಲಭತಿ. ನ ಕೇವಲಂ ನಿನ್ದಮೇವ ಲಭತಿ, ಅಥ ಖೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ ದುಮ್ಮನೋ ಬಾಲೋ ಇಧಲೋಕೇ ದುಚ್ಚರಿತಚರಣೇನ ದೂಸಿತಚಿತ್ತೋ ಪರಲೋಕೇ ಕಮ್ಮಕಾರಣಾದಿವಸೇನ ದುಕ್ಖುಪ್ಪತ್ತಿಯಾತಿ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಬಾಲೋ ದುಮ್ಮನೋ ಹೋತಿ. ಕಥಂ? ಸೀಲೇಸು ಅಸಮಾಹಿತೋ ಸಮ್ಮಾ ಸೀಲೇಸು ನ ಠಪಿತಚಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ.

ಇಧೇವ ಕಿತ್ತಿಂ ಲಭತೀತಿ ಇಧಲೋಕೇಪಿ ಸುಮನೋ ‘‘ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸೀಲವಾ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಕಿತ್ತಿಂ ಲಭತಿ. ಪೇಚ್ಚ ಪರಲೋಕೇಪಿ ಸಗ್ಗೇ ‘‘ಅಯಂ ಸಪ್ಪುರಿಸೋ ಸೀಲವಾ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೋ. ತಥಾ ಹಿ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪನ್ನೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಕಿತ್ತಿಂ ಲಭತಿ. ನ ಕೇವಲಂ ಕಿತ್ತಿಮೇವ ಲಭತಿ, ಅಥ ಖೋ ಧೀರೋ ಧಿತಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸೀಲೇಸು ಸುಟ್ಠು ಸಮಾಹಿತೋ ಅಪ್ಪಿತಚಿತ್ತೋ ಸುಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಇಧಲೋಕೇ ಸುಚರಿತಚರಣೇನ, ಪರಲೋಕೇ ಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಲಾಭೇನ ಸುಮನೋ ಸೋಮನಸ್ಸಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಸೀಲಮೇವ ಇಧ ಅಗ್ಗನ್ತಿ ದುವಿಧಂ ಸೀಲಂ ಲೋಕಿಯಂ ಲೋಕುತ್ತರನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಲೋಕಿಯಂ ತಾವ ಕಾಮಲೋಕೇ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಾದೀಸು, ದೇವಲೋಕೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಚ ಉಪಪತ್ತಿವಿಸೇಸಂ ಆವಹತಿ, ಲಾಭೀಭಾವಾದಿಕಸ್ಸ ಚ ಕಾರಣಂ ಹೋತಿ. ಲೋಕುತ್ತರಂ ಪನ ಸಕಲಮ್ಪಿ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇತೀತಿ ಸೀಲಂ ಅಗ್ಗಮೇವ. ತಥಾ ಹಿ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಹೀನೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ, ಖತ್ತಿಯೇ ಉಪಪಜ್ಜತಿ;

ಮಜ್ಝಿಮೇನ ಚ ದೇವತ್ತಂ, ಉತ್ತಮೇನ ವಿಸುಜ್ಝತೀ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೮.೭೫);

ಆಕಙ್ಖೇಯ್ಯ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು – ‘‘ಲಾಭೀ ಅಸ್ಸಂ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನ’’ನ್ತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೬೫), ‘‘ಸೀಲೇಸ್ವೇವಸ್ಸ ಪರಿಪೂರಕಾರೀ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೬೫), ‘‘ಇಜ್ಝತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀಲವತೋ ಚೇತೋಪಣಿಧಿ ವಿಸುದ್ಧತ್ತಾ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೮.೩೫; ದೀ. ನಿ. ೩.೩೩೭) ಚ.

ಲೋಕುತ್ತರಸೀಲಸ್ಸ ಪನ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಹೀನಪಟಿಪಕ್ಖಸ್ಸ ಸತ್ತಮಭವತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಂಸಾರದುಕ್ಖಂ ವಿನಿವತ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಭಾವೇ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ. ಪಞ್ಞವಾ ಪನ ಉತ್ತಮೋತಿ ‘‘ಪಞ್ಞವಾ ಪನ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉತ್ತಮೋ ಪರಮೋ ಸೇಟ್ಠೋಯೇವಾ’’ತಿ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನೇನ ಪಞ್ಞಾಯ ಏವ ಸೇಟ್ಠಭಾವಂ ವದತಿ. ಇದಾನಿ ಸೀಲಪಞ್ಞಾನಂ ಸೇಟ್ಠಭಾವಂ ಕಿಚ್ಚತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸೀಲಪಞ್ಞಾಣತೋ ಜಯ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಜಯನ್ತಿ ಚ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ, ಅಹೂತಿ ವಾ ವಚನಸೇಸೋ. ತತ್ಥ ಪಜಾನನಟ್ಠೇನ ಪಞ್ಞಾಣಂ, ಸೀಲತೋ ಪಞ್ಞಾಣತೋ ಚ ಪಟಿಪಕ್ಖಜಯೋ. ನ ಹಿ ಸೀಲೇನ ವಿನಾ ಪಞ್ಞಾ ಸಮ್ಭವತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಚ ವಿನಾ ಸೀಲಂ ಕಿಚ್ಚಕರಂ, ಅಞ್ಞಮಞ್ಞೋಪಕಾರಕಞ್ಚೇತಂ. ವುತ್ತಞ್ಹಿ ‘‘ಸೀಲಪರಿಧೋತಾ ಪಞ್ಞಾ, ಪಞ್ಞಾಪರಿಧೋತಂ ಸೀಲ’’ನ್ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೧.೩೧೭) ಮನುಸ್ಸೇಸು ಚ ದೇವೇಸೂತಿ ಇದಂ ನೇಸಂ ಠಾನವಿಸೇಸದಸ್ಸನಂ. ತತ್ಥ ಹಿ ತಾನಿ ಸವಿಸೇಸಾನಿ ವತ್ತನ್ತಿ, ಸಮಾಧಿ ಪನೇತ್ಥ ಸೀಲಪಕ್ಖಿಕೋ ಪಞ್ಞಾಯ ಅಧಿಟ್ಠಾನಭಾವತೋ, ಪಞ್ಞಾಪಕ್ಖಿಕೋ ವಾ ಭಾವೇತಬ್ಬತೋ ಸೀಲಾಧಿಟ್ಠಾನತೋ ಚ.

ಏವಂ ಥೇರೋ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸೀಲಮುಖೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಸುವಿಸುದ್ಧಸೀಲಾದಿಗುಣತಾದೀಪನೇನ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ.

ಸೀಲವತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.