೧೦. ದಸಕನಿಪಾತೋ

೧. ಕಾಳುದಾಯಿತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ದಸಕನಿಪಾತೇ ಅಙ್ಗಾರಿನೋತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕಾಳುದಾಯಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪದುಮುತ್ತರಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುಣನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಕುಲಪ್ಪಸಾದಕಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಜ್ಜಂ ಅಭಿನೀಹಾರಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಠಾನನ್ತರಂ ಪತ್ಥೇಸಿ.

ಸೋ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಂ ಕತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಯಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅಮಚ್ಚಗೇಹೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕದಿವಸಂಯೇವ ಜಾತೋತಿ ತಂದಿವಸಂಯೇವ ನಂ ದುಕೂಲಚುಮ್ಬಟೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ನಯಿಂಸು. ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ ಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಬೋಧಿರುಕ್ಖೋ, ರಾಹುಲಮಾತಾ, ಚತ್ತಾರೋ ನಿಧೀ, ಆರೋಹನಿಯಹತ್ಥೀ, ಅಸ್ಸಕಣ್ಡಕೋ, ಛನ್ನೋ ಕಾಳುದಾಯೀತಿ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಏಕದಿವಸಂಯೇವ ಜಾತತ್ತಾ ಸಹಜಾತಾ ನಾಮ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥಸ್ಸ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ಸಕಲನಗರಸ್ಸ ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತದಿವಸೇ ಜಾತತ್ತಾ ಉದಾಯೀತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು, ಥೋಕಂ ಕಾಳಧಾತುಕತ್ತಾ ಪನ ಕಾಳುದಾಯೀತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ. ಸೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕುಮಾರಕೀಳಂ ಕೀಳನ್ತೋ ವುದ್ಧಿಂ ಅಗಮಾಸಿ.

ಅಪರಭಾಗೇ ಲೋಕನಾಥೇ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇ ರಾಜಗಹಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಸುದ್ಧೋದನಮಹಾರಾಜಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರಂ ಏಕಂ ಅಮಚ್ಚಂ ‘‘ಪುತ್ತಂ ಮೇ ಇಧಾನೇಹೀ’’ತಿ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಾವೇಲಾಯ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ಠಿತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸಪರಿಸೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಥ ನೇ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏಥ, ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತಿ. ಸಬ್ಬೇ ತಙ್ಖಣಂಯೇವ ಇದ್ಧಿಮಯಪತ್ತಚೀವರಧರಾ ವಸ್ಸಸಟ್ಠಿಕತ್ಥೇರಾ ವಿಯ ಅಹೇಸುಂ. ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಅರಿಯಾ ಮಜ್ಝತ್ತಾವ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ರಞ್ಞಾ ಪಹಿತಸಾಸನಂ ದಸಬಲಸ್ಸ ನ ಕಥೇಸಿ. ರಾಜಾ ‘‘ನೇವ ಗತಬಲಕೋಟ್ಠಕೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ನ ಸಾಸನಂ ಸುಯ್ಯತೀ’’ತಿ ಅಪರಮ್ಪಿ ಅಮಚ್ಚಂ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸೇನ ಪೇಸೇಸಿ. ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ತಥಾ ಪಟಿಪನ್ನೇ ಅಪರನ್ತಿ ಏವಂ ನವಹಿ ಅಮಚ್ಚೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನವ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪೇಸೇಸಿ ಸಬ್ಬೇ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೇಸುಂ.

ಅಥ ರಾಜಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏತ್ತಕಾ ಜನಾ ಮಯಿ ಸಿನೇಹಾಭಾವೇನ ದಸಬಲಸ್ಸ ಇಧಾಗಮನತ್ಥಾಯ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಥಯಿಂಸು, ಅಯಂ ಖೋ ಪನ ಉದಾಯೀ ದಸಬಲೇನ ಸಮವಯೋ ಸಹಪಂಸುಕೀಳಿಕೋ, ಮಯಿ ಚ ಸಿನೇಹವಾ, ಇಮಂ ಪೇಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ತಾತ, ತ್ವಂ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರೋ ರಾಜಗಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಸಬಲಂ ಆನೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಪನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಸಚಾಹಂ, ದೇವ, ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ, ಏವಾಹಂ ಭಗವನ್ತಂ ಇಧಾನೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕತ್ವಾ ಮಮ ಪುತ್ತಂ ದಸ್ಸೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ರಾಜಗಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮದೇಸನಾವೇಲಾಯ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ಠಿತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸಪರಿವಾರೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಏಹಿಭಿಕ್ಖುಭಾವೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೪.೪೮-೬೩) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರಬುದ್ಧಸ್ಸ, ಲೋಕಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ಅದ್ಧಾನಂ ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ, ಚರತೋ ಚಾರಿಕಂ ತದಾ.

‘‘ಸುಫುಲ್ಲಂ ಪದುಮಂ ಗಯ್ಹ, ಉಪ್ಪಲಂ ಮಲ್ಲಿಕಞ್ಚಹಂ;

ಪರಮನ್ನಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಅದಾಸಿಂ ಸತ್ಥುನೋ ಅಹಂ.

‘‘ಪರಿಭುಞ್ಜಿ ಮಹಾವೀರೋ, ಪರಮನ್ನಂ ಸುಭೋಜನಂ;

ತಞ್ಚ ಪುಪ್ಫಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಜನಸ್ಸ ಸಮ್ಪದಸ್ಸಯಿ.

‘‘ಇಟ್ಠಂ ಕನ್ತಂ ಪಿಯಂ ಲೋಕೇ, ಜಲಜಂ ಪುಪ್ಫಮುತ್ತಮಂ;

ಸುದುಕ್ಕರಂ ಕತಂ ತೇನ, ಯೋ ಮೇ ಪುಪ್ಫಂ ಅದಾಸಿದಂ.

‘‘ಯೋ ಪುಪ್ಫಮಭಿರೋಪೇಸಿ, ಪರಮನ್ನಞ್ಚದಾಸಿ ಮೇ;

ತಮಹಂ ಕಿತ್ತಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ಸುಣಾಥ ಮಮ ಭಾಸತೋ.

‘‘ದಸ ಅಟ್ಠ ಚಕ್ಖತ್ತುಂ ಸೋ, ದೇವರಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ;

ಉಪ್ಪಲಂ ಪದುಮಞ್ಚಾಪಿ, ಮಲ್ಲಿಕಞ್ಚ ತದುತ್ತರಿ.

‘‘ಅಸ್ಸ ಪುಞ್ಞವಿಪಾಕೇನ, ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಸಮಾಯುತಂ;

ಆಕಾಸೇ ಛದನಂ ಕತ್ವಾ, ಧಾರಯಿಸ್ಸತಿ ತಾವದೇ.

‘‘ಪಞ್ಚವೀಸತಿಕ್ಖತ್ತುಞ್ಚ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ;

ಪಥಬ್ಯಾ ರಜ್ಜಂ ಪಞ್ಚಸತಂ, ವಸುಧಂ ಆವಸಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಸಕಕಮ್ಮಾಭಿರದ್ಧೋ ಸೋ, ಸುಕ್ಕಮೂಲೇನ ಚೋದಿತೋ;

ಸಕ್ಯಾನಂ ನನ್ದಿಜನನೋ, ಞಾತಿಬನ್ಧು ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಸೋ ಪಚ್ಛಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನ, ಸುಕ್ಕಮೂಲೇನ ಚೋದಿತೋ;

ಸಬ್ಬಾಸವೇ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸತಿನಾಸವೋ.

‘‘ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಮನುಪ್ಪತ್ತಂ, ಕತಕಿಚ್ಚಮನಾಸವಂ;

ಗೋತಮೋ ಲೋಕಬನ್ಧು ತಂ, ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪೇಸ್ಸತಿ.

‘‘ಪಧಾನಪಹಿತತ್ತೋ ಸೋ, ಉಪಸನ್ತೋ ನಿರೂಪಧಿ;

ಉದಾಯೀ ನಾಮ ನಾಮೇನ, ಹೇಸ್ಸತಿ ಸತ್ಥು ಸಾವಕೋ.

‘‘ರಾಗೋ ದೋಸೋ ಚ ಮೋಹೋ ಚ, ಮಾನೋ ಮಕ್ಖೋ ಚ ಧಂಸಿತೋ;

ಸಬ್ಬಾಸವೇ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವೋ.

‘‘ತೋಸಯಿಞ್ಚಾಪಿ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಆತಾಪೀ ನಿಪಕೋ ಅಹಂ;

ಪಸಾದಿತೋ ಚ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪೇಸಿ ಮಂ.

‘‘ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ಚತಸ್ಸೋ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ‘‘ನ ತಾವಾಯಂ ದಸಬಲಸ್ಸ ಕುಲನಗರಂ ಗನ್ತುಂ ಕಾಲೋ, ವಸನ್ತೇ ಪನ ಉಪಗತೇ ಪುಪ್ಫಿತೇಸು ವನಸಣ್ಡೇಸು ಹರಿತತಿಣಸಞ್ಛನ್ನಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಗಮನಕಾಲೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಕಾಲಂ ಪಟಿಮಾನೇನ್ತೋ ವಸನ್ತೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಸತ್ಥು ಕುಲನಗರಂ ಗನ್ತುಂ ಗಮನಮಗ್ಗವಣ್ಣಂ ಸಂವಣ್ಣೇನ್ತೋ –

೫೨೭. ‘‘ಅಙ್ಗಾರಿನೋ ದಾನಿ ದುಮಾ ಭದನ್ತೇ, ಫಲೇಸಿನೋ ಛದನಂ ವಿಪ್ಪಹಾಯ;

ತೇ ಅಚ್ಚಿಮನ್ತೋವ ಪಭಾಸಯನ್ತಿ, ಸಮಯೋ ಮಹಾವೀರ ಭಾಗೀರಸಾನಂ.

೫೨೮. ‘‘ದುಮಾನಿ ಫುಲ್ಲಾನಿ ಮನೋರಮಾನಿ, ಸಮನ್ತತೋ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪವನ್ತಿ;

ಪತ್ತಂ ಪಹಾಯ ಫಲಮಾಸಸಾನಾ, ಕಾಲೋ ಇತೋ ಪಕ್ಕಮನಾಯ ವೀರ.

೫೨೯. ‘‘ನೇವಾತಿಸೀತಂ ನ ಪನಾತಿಉಣ್ಹಂ, ಸುಖಾ ಉತು ಅದ್ಧನಿಯಾ ಭದನ್ತೇ;

ಪಸ್ಸನ್ತು ತಂ ಸಾಕಿಯಾ ಕೋಳಿಯಾ ಚ, ಪಚ್ಛಾಮುಖಂ ರೋಹಿನಿಯಂ ತರನ್ತಂ.

೫೩೦. ‘‘ಆಸಾಯ ಕಸತೇ ಖೇತ್ತಂ, ಬೀಜಂ ಆಸಾಯ ವಪ್ಪತಿ;

ಆಸಾಯ ವಾಣಿಜಾ ಯನ್ತಿ, ಸಮುದ್ದಂ ಧನಹಾರಕಾ;

ಯಾಯ ಆಸಾಯ ತಿಟ್ಠಾಮಿ, ಸಾ ಮೇ ಆಸಾ ಸಮಿಜ್ಝತು.

೫೩೧. ‘‘ಪುನಪ್ಪುನಞ್ಚೇವ ವಪನ್ತಿ ಬೀಜಂ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಸ್ಸತಿ ದೇವರಾಜಾ;

ಪುನಪ್ಪುನಂ ಖೇತ್ತಂ ಕಸನ್ತಿ ಕಸ್ಸಕಾ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಧಞ್ಞಮುಪೇತಿ ರಟ್ಠಂ.

೫೩೨. ‘‘ಪುನಪ್ಪುನಂ ಯಾಚನಕಾ ಚರನ್ತಿ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ದಾನಪತೀ ದದನ್ತಿ;

ಪುನಪ್ಪುನಂ ದಾನಪತೀ ದದಿತ್ವಾ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಗ್ಗಮುಪೇನ್ತಿ ಠಾನಂ.

೫೩೩. ‘‘ವೀರೋ ಹವೇ ಸತ್ತಯುಗಂ ಪುನೇತಿ, ಯಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಜಾಯತಿ ಭೂರಿಪಞ್ಞೋ;

ಮಞ್ಞಾಮಹಂ ಸಕ್ಕತಿ ದೇವದೇವೋ, ತಯಾ ಹಿ ಜಾತೋ ಮುನಿ ಸಚ್ಚನಾಮೋ.

೫೩೪. ‘‘ಸುದ್ಧೋದನೋ ನಾಮ ಪಿತಾ ಮಹೇಸಿನೋ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಾತಾ ಪನ ಮಾಯನಾಮಾ;

ಯಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಪರಿಹರಿಯ ಕುಚ್ಛಿನಾ, ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ತಿದಿವಮ್ಹಿ ಮೋದತಿ.

೫೩೫. ‘‘ಸಾ ಗೋತಮೀ ಕಾಲಕತಾ ಇತೋ ಚುತಾ, ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಕಾಮೇಹಿ ಸಮಙ್ಗಿಭೂತಾ;

ಸಾ ಮೋದತಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ, ಪರಿವಾರಿತಾ ದೇವಗಣೇಹಿ ತೇಹಿ.

೫೩೬. ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪುತ್ತೋಮ್ಹಿ ಅಸಯ್ಹಸಾಹಿನೋ, ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸಪ್ಪಟಿಮಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ಪಿತುಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ ತುವಂಸಿ ಸಕ್ಕ, ಧಮ್ಮೇನ ಮೇ ಗೋತಮ ಅಯ್ಯಕೋಸೀ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಅಙ್ಗಾರಿನೋತಿ ಅಙ್ಗಾರಾನಿ ವಿಯಾತಿ ಅಙ್ಗಾರಾನಿ, ರತ್ತಪವಾಳವಣ್ಣಾನಿ ರುಕ್ಖಾನಂ ಪುಪ್ಫಪಲ್ಲವಾನಿ, ತಾನಿ ಏತೇಸಂ ಸನ್ತೀತಿ ಅಙ್ಗಾರಿನೋ, ಅತಿಲೋಹಿತಕುಸುಮಕಿಸಲಯೇಹಿ ಅಙ್ಗಾರವುಟ್ಠಿಸಂಪರಿಕಿಣ್ಣಾ ವಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಾನೀತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ. ದುಮಾತಿ ರುಕ್ಖಾ. ಭದನ್ತೇತಿ, ಭದ್ದಂ ಅನ್ತೇ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಭದನ್ತೇತಿ ಏಕಸ್ಸ ದಕಾರಸ್ಸ ಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ವುಚ್ಚತಿ, ಗುಣವಿಸೇಸಯುತ್ತೋ, ಗುಣವಿಸೇಸಯುತ್ತಾನಞ್ಚ ಅಗ್ಗಭೂತೋ ಸತ್ಥಾ. ತಸ್ಮಾ ಭದನ್ತೇತಿ ಸತ್ಥು ಆಲಪನಂ. ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಞ್ಚೇತಂ ಏಕಾರನ್ತಂ ‘‘ಸುಕಟೇ ಪಟಿಕಮ್ಮೇ ಸುಖೇ ದುಕ್ಖೇಪಿ ಚೇ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ. ಇಧ ಪನ ಸಮ್ಬೋಧನತ್ಥೇ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಭದನ್ತೇತಿ ಆಲಪನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಭದ್ದಸದ್ದಸಮಾನತ್ಥಂ ಪದನ್ತರಮೇಕ’’ನ್ತಿ ಕೇಚಿ. ಫಲಾನಿ ಏಸನ್ತೀತಿ ಫಲೇಸಿನೋ. ಅಚೇತನೇಪಿ ಹಿ ಸಚೇತನಕಿರಿಯಮಾರೋಪೇತ್ವಾ ವೋಹರನ್ತಿ, ಯಥಾ ಕುಲಂ ಪತಿತುಕಾಮನ್ತಿ, ಫಲಾನಿ ಗಹೇತುಮಾರದ್ಧಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿಫಲಗಹಣಕಾಲಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಛದನಂ ವಿಪ್ಪಹಾಯಾತಿ ಪುರಾಣಪಣ್ಣಾನಿ ಪಜಹಿತ್ವಾ ಸಮ್ಪನ್ನಪಣ್ಡುಪಲಾಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇತಿ ದುಮಾ. ಅಚ್ಚಿಮನ್ತೋವ ಪಭಾಸಯನ್ತೀತಿ ದೀಪಸಿಖಾವನ್ತೋ ವಿಯ ಜಲಿತಅಗ್ಗೀ ವಿಯ ವಾ ಓಭಾಸಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ ದಿಸಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸಮಯೋತಿ ಕಾಲೋ, ‘‘ಅನುಗ್ಗಹಾಯಾ’’ತಿ ವಚನಸೇಸೋ. ಮಹಾವೀರಾತಿ ಮಹಾವಿಕ್ಕನ್ತ. ಭಾಗೀ ರಸಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥರಸಾದೀನಂ ಭಾಗೀ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ – ‘‘ಭಾಗೀ ವಾ ಭಗವಾ ಅತ್ಥರಸಸ್ಸ ಧಮ್ಮರಸಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ (ಚೂಳನಿ. ಅಜಿತಮಾಣವಪುಚ್ಛಾನಿದ್ದೇಸ ೨). ಮಹಾವೀರ, ಭಾಗೀತಿ ಚ ಇದಮ್ಪಿ ದ್ವಯಂ ಸಮ್ಬೋಧನವಚನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಭಾಗೀರಥಾನನ್ತಿ ಪನ ಪಾಠೇ ಭಗೀರಥೋ ನಾಮ ಆದಿರಾಜಾ. ತಬ್ಬಂಸಜಾತತಾಯ ಸಾಕಿಯಾ ಭಾಗೀರಥಾ, ತೇಸಂ ಭಾಗೀರಥಾನಂ ಉಪಕಾರತ್ಥನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ದುಮಾನೀತಿ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವುತ್ತಂ, ದುಮಾ ರುಕ್ಖಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮನ್ತತೋ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪವನ್ತೀತಿ, ಸಮನ್ತತೋ ಸಬ್ಬಭಾಗತೋ ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ಚ ಫುಲ್ಲಾನಿ, ತಥಾ ಫುಲ್ಲತ್ತಾ ಏವ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪವನ್ತಿ ಗನ್ಧಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತಿ. ಆಸಮಾನಾತಿ ಆಸೀಸನ್ತಾ ಗಹಿತುಕಾಮಾ. ಏವಂ ರುಕ್ಖಸೋಭಾಯ ಗಮನಮಗ್ಗಸ್ಸ ರಾಮಣೇಯ್ಯತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ‘‘ನೇವಾತಿಸೀತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಉತುಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸುಖಾತಿ ನಾತಿಸೀತನಾತಿಉಣ್ಹಭಾವೇನೇವ ಸುಖಾ ಇಟ್ಠಾ. ಉತು ಅದ್ಧನಿಯಾತಿ ಅದ್ಧಾನಗಮನಯೋಗ್ಗಾ ಉತು. ಪಸ್ಸನ್ತು ತಂ ಸಾಕಿಯಾ ಕೋಳಿಯಾ ಚ, ಪಚ್ಛಾಮುಖಂ ರೋಹಿನಿಯಂ ತರನ್ತನ್ತಿ ರೋಹಿನೀ ನಾಮ ನದೀ ಸಾಕಿಯಕೋಳಿಯಜನಪದಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಉತ್ತರದಿಸತೋ ದಕ್ಖಿಣಮುಖಾ ಸನ್ದತಿ, ರಾಜಗಹಂ ಚಸ್ಸಾ ಪುರತ್ಥಿಮದಕ್ಖಿಣಾಯ ದಿಸಾಯ, ತಸ್ಮಾ ರಾಜಗಹತೋ ಕಪಿಲವತ್ಥುಂ ಗನ್ತುಂ ತಂ ನದಿಂ ತರನ್ತಾ ಪಚ್ಛಾಮುಖಾ ಹುತ್ವಾ ತರನ್ತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಸ್ಸನ್ತು ತಂ…ಪೇ… ತರನ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಭಗವನ್ತಂ ಪಚ್ಛಾಮುಖಂ ರೋಹಿನಿಂ ನಾಮ ನದಿಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಂ ಸಾಕಿಯಕೋಳಿಯಜನಪದವಾಸಿನೋ ಪಸ್ಸನ್ತೂ’’ತಿ ಕಪಿಲವತ್ಥುಗಮನಾಯ ಭಗವನ್ತಂ ಆಯಾಚನ್ತೋ ಉಸ್ಸಾಹೇತಿ.

ಇದಾನಿ ಅತ್ತನೋ ಪತ್ಥನಂ ಉಪಮಾಹಿ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ‘‘ಆಸಾಯ ಕಸತೇ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ಆಸಾಯ ಕಸತೇ ಖೇತ್ತನ್ತಿ ಕಸ್ಸಕೋ ಕಸನ್ತೋ ಖೇತ್ತಂ ಫಲಾಸಾಯ ಕಸತಿ. ಬೀಜಂ ಆಸಾಯ ವಪ್ಪತೀತಿ ಕಸಿತ್ವಾ ಚ ವಪನ್ತೇನ ಫಲಾಸಾಯ ಏವ ಬೀಜಂ ವಪ್ಪತಿ ನಿಕ್ಖಿಪೀಯತಿ. ಆಸಾಯ ವಾಣಿಜಾ ಯನ್ತೀತಿ ಧನಹಾರಕಾ ವಾಣಿಜಾ ಧನಾಸಾಯ ಸಮುದ್ದಂ ತರಿತುಂ ದೇಸಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ಸಮುದ್ದಂ ನಾವಾಯ ಯನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಯಾಯ ಆಸಾಯ ತಿಟ್ಠಾಮೀತಿ ಏವಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಯಾಯ ಆಸಾಯ ಪತ್ಥನಾಯ ಭಗವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕಪಿಲಪುರಗಮನಪತ್ಥನಾಯ ಇಧ ತಿಟ್ಠಾಮಿ. ಸಾ ಮೇ ಆಸಾ ಸಮಿಜ್ಝತು, ತುಮ್ಹೇಹಿ ‘‘ಕಪಿಲವತ್ಥು ಗನ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವದತಿ, ಆಸಾಯ ಸದಿಸತಾಯ ಚೇತ್ಥ ಕತ್ತುಕಮ್ಯತಾಛನ್ದಂ ಆಸಾತಿ ಆಹ.

ಗಮನಮಗ್ಗಸಂವಣ್ಣನಾದಿನಾ ಅನೇಕವಾರಂ ಯಾಚನಾಯ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪುನಪ್ಪುನ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಸಕಿಂ ವುತ್ತಮತ್ತೇನ ವಪ್ಪೇ ಅಸಮ್ಪಜ್ಜಮಾನೇ ಕಸ್ಸಕಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ತತಿಯಮ್ಪಿ ಬೀಜಂ ವಪನ್ತಿ. ಪಜ್ಜುನ್ನೋ ದೇವರಾಜಾಪಿ ಏಕವಾರಮೇವ ಅವಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ವಸ್ಸತಿ. ಕಸ್ಸಕಾಪಿ ಏಕವಾರಮೇವ ಅಕಸಿತ್ವಾ ಸಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿಅತ್ಥಂ ಪಂಸುಂ ಕದ್ದಮಂ ವಾ ಮುದುಂ ಕಾತುಂ ಖೇತ್ತಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕಸನ್ತಿ. ಏಕವಾರಮೇವ ಧಞ್ಞಂ ಸಙ್ಗಹಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅಲಮೇತ್ತಾವತಾ’’ತಿ ಅಪರಿತುಸ್ಸನತೋ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಾದೀಸು ಪಟಿಸಾಮನವಸೇನ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಉಪನೀಯಮಾನಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಾಲಿಆದಿಧಞ್ಞಂ ರಟ್ಠಂ ಉಪೇತಿ ಉಪಗಚ್ಛತಿ.

ಯಾಚನಕಾಪಿ ಯಾಚನ್ತಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕುಲಾನಿ ಚರನ್ತಿ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನ ಏಕವಾರಮೇವ, ಯಾಚಿತಾ ಪನ ತೇಸಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ದಾನಪತೀ ದದನ್ತಿ, ನ ಸಕಿಂಯೇವ. ತಥಾ ಪನ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ದಾನಪತೀ ದದಿತ್ವಾ ದಾನಮಯಂ ಪುಞ್ಞಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಅಪರಾಪರಂ ಸಗ್ಗಮುಪೇನ್ತಿ ಠಾನಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ದೇವಲೋಕಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಅಹಮ್ಪಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಯಾಚಾಮಿ ಭಗವಾ ಮಯ್ಹಂ ಮನೋರಥಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇಹೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಇದಾನಿ ಯದತ್ಥಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಕಪಿಲವತ್ಥುಗಮನಂ ಯಾಚತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ವೀರೋ ಹವೇ’’ತಿಗಾಥಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ವೀರೋ ವೀರಿಯವಾ ಮಹಾವಿಕ್ಕನ್ತೋ ಭೂರಿಪಞ್ಞೋ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ ಪುರಿಸೋ ಯಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಜಾಯತಿ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ತತ್ಥ ಹವೇ ಏಕಂಸೇನ ಸತ್ತಯುಗಂ ಸತ್ತಪುರಿಸಯುಗಂ ಯಾವಸತ್ತಮಂ ಪಿತಾಮಹಯುಗಂ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಪುನೇತಿ ಸೋಧೇತೀತಿ ಲೋಕವಾದೋ ಅತಿವಾದೋ ಅಞ್ಞೇಸು. ಭಗವಾ ಪನ ಸಬ್ಬೇಸಂ ದೇವಾನಂ ಉತ್ತಮದೇವತಾಯ ದೇವದೇವೋ ಪಾಪನಿವಾರಣೇನ ಕಲ್ಯಾಣಪತಿಟ್ಠಾಪನೇನ ತತೋ ಪರಮ್ಪಿ ಸೋಧೇತುಂ ಸಕ್ಕತಿ ಸಕ್ಕೋತೀತಿ ಮಞ್ಞಾಮಿ ಅಹಂ. ಕಸ್ಮಾ? ತಯಾ ಹಿ ಜಾತೋ ಮುನಿ ಸಚ್ಚನಾಮೋ ಯಸ್ಮಾ ತಯಾ ಸತ್ಥಾರಾ ಅರಿಯಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಜಾತೋ ಮುನಿಭಾವೋ, ಮುನಿ ವಾ ಸಮಾನೋ ಅತ್ತಹಿತಪರಹಿತಾನಂ ಇಧಲೋಕಪರಲೋಕಾನಞ್ಚ ಮುನನಟ್ಠೇನ ‘‘ಮುನೀ’’ತಿ ಅವಿತಥನಾಮೋ, ಮೋನವಾ ವಾ ಮುನಿ, ‘‘ಸಮಣೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಇಸೀ’’ತಿ ಅವಿತಥನಾಮೋ ತಯಾ ಜಾತೋ. ತಸ್ಮಾ ಸತ್ತಾನಂ ಏಕನ್ತಹಿತಪಟಿಲಾಭಹೇತುಭಾವತೋ ಭಗವಾ ತವ ತತ್ಥ ಗಮನಂ ಯಾಚಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಇದಾನಿ ‘‘ಸತ್ತಯುಗ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಿತುಯುಗಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸುದ್ಧೋದನೋ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸುದ್ಧಂ ಓದನಂ ಜೀವನಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಸುದ್ಧೋದನೋ. ಬುದ್ಧಪಿತಾ ಹಿ ಏಕಂಸತೋ ಸುವಿಸುದ್ಧಕಾಯವಚೀಮನೋಸಮಾಚಾರೋ ಸುವಿಸುದ್ಧಾಜೀವೋ ಹೋತಿ ತಥಾ ಅಭಿನೀಹಾರಸಮ್ಪನ್ನತ್ತಾ. ಮಾಯನಾಮಾತಿ ಕುಲರೂಪಸೀಲಾಚಾರಾದಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಞಾತಿಮಿತ್ತಾದೀಹಿ ‘‘ಮಾ ಯಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಗುಣತಾಯ ‘‘ಮಾಯಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ. ಪರಿಹರಿಯಾತಿ ಧಾರೇತ್ವಾ. ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾತಿ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಚೇತಿಯಸದಿಸಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಕಾಯಸ್ಸ ವಿನಾಸತೋ ಉದ್ಧಂ. ತಿದಿವಮ್ಹೀತಿ ತುಸಿತದೇವಲೋಕೇ.

ಸಾತಿ ಮಾಯಾದೇವೀ. ಗೋತಮೀತಿ ಗೋತ್ತೇನ ತಂ ಕಿತ್ತೇತಿ. ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಕಾಮೇಹೀತಿ, ತುಸಿತಭವನಪರಿಯಾಪನ್ನೇಹಿ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇಹಿ. ಸಮಙ್ಗಿಭೂತಾತಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಕಾಮಗುಣೇಹೀತಿ ಕಾಮಕೋಟ್ಠಾಸೇಹಿ, ‘‘ಕಾಮೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ‘‘ಕಾಮಗುಣೇಹೀ’’ತಿ ವಚನೇನ ಅನೇಕಭಾಗೇಹಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇಹಿ ಪರಿಚಾರಿಯತೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ತೇಹೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ದೇವನಿಕಾಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತೇಹಿ ತುಸಿತದೇವಗಣೇಹಿ, ತೇಹಿ ವಾ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ. ‘‘ಸಮಙ್ಗಿಭೂತಾ ಪರಿವಾರಿತಾ’’ತಿ ಚ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗನಿದ್ದೇಸೋ ಪುರಿಮತ್ತಭಾವಸಿದ್ಧಂ ಇತ್ಥಿಭಾವಂ, ದೇವತಾಭಾವಂ ವಾ ಸನ್ಧಾಯ ಕತೋ, ದೇವೂಪಪತ್ತಿ ಪನ ಪುರಿಸಭಾವೇನೇವ ಜಾತಾ.

ಏವಂ ಥೇರೇನ ಯಾಚಿತೋ ಭಗವಾ ತತ್ಥ ಗಮನೇ ಬಹೂನಂ ವಿಸೇಸಾಧಿಗಮಂ ದಿಸ್ವಾ ವೀಸತಿಸಹಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವಪರಿವುತೋ ರಾಜಗಹತೋ ಅತುರಿತಚಾರಿಕಾವಸೇನ ಕಪಿಲವತ್ಥುಗಾಮಿಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ. ಥೇರೋ ಇದ್ಧಿಯಾ ಕಪಿಲವತ್ಥುಂ ಗನ್ತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಪುರತೋ ಆಕಾಸೇ ಠಿತೋ ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಂ ವೇಸಂ ದಿಸ್ವಾ ರಞ್ಞಾ ‘‘ಕೋಸಿ ತ್ವ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿತೋ, ‘‘ಸಚೇ ಅಮಚ್ಚಪುತ್ತಂ ತಯಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಪೇಸಿತಂ ಮಂ ನ ಜಾನಾಸಿ, ಏವಂ ಪನ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ –

‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪುತ್ತೋಮ್ಹಿ ಅಸಯ್ಹಸಾಹಿನೋ, ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸಪ್ಪಟಿಮಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ಪಿತುಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ ತುವಂಸಿ ಸಕ್ಕ, ಧಮ್ಮೇನ ಮೇ ಗೋತಮ ಅಯ್ಯಕೋಸೀ’’ತಿ. –

ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪುತ್ತೋಮ್ಹೀತಿ, ಸಬ್ಬಞ್ಞುಬುದ್ಧಸ್ಸ ಉರೇ ಜಾತತಾಯ ಓರಸಪುತ್ತೋ ಅಮ್ಹಿ. ಅಸಯ್ಹಸಾಹಿನೋತಿ, ಅಭಿಸಮ್ಬೋಧಿತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸಹಿತುಂ ವಹಿತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ಅಸಯ್ಹಸ್ಸ ಸಕಲಸ್ಸ ಬೋಧಿಸಮ್ಭಾರಸ್ಸ ಮಹಾಕಾರುಣಿಕಾಧಿಕಾರಸ್ಸ ಚ ಸಹನತೋ ವಹನತೋ, ತತೋ ಪರಮ್ಪಿ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸಹಿತುಂ ಅಭಿಭವಿತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ಅಸಯ್ಹಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಮಾರಾನಂ ಸಹನತೋ ಅಭಿಭವನತೋ, ಆಸಯಾನುಸಯಚರಿತಾಧಿಮುತ್ತಿಆದಿವಿಭಾಗಾವಬೋಧನೇನ ಯಥಾರಹಂ ವೇನೇಯ್ಯಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಸಮ್ಪರಾಯಿಕಪರಮತ್ಥೇಹಿ ಅನುಸಾಸನೀಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಅಸಯ್ಹಸ್ಸ ಬುದ್ಧಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಚ ಸಹನತೋ, ತತ್ಥ ವಾ ಸಾಧುಕಾರೀಭಾವತೋ ಅಸಯ್ಹಸಾಹಿನೋ. ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸಾತಿ ಅಙ್ಗೀಕತಸೀಲಾದಿಸಮ್ಪತ್ತಿಕಸ್ಸ. ‘‘ಅಙ್ಗಮಙ್ಗೇಹಿ ನಿಚ್ಛರಣಕಓಭಾಸಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅಪರೇ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಅಙ್ಗೀರಸೋ, ಸಿದ್ಧತ್ಥೋತಿ ದ್ವೇ ನಾಮಾನಿ ಪಿತರಾಯೇವ ಗಹಿತಾನೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಅಪ್ಪಟಿಮಸ್ಸಾತಿ ಅನೂಪಮಸ್ಸ. ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠೇಸು ತಾದಿಲಕ್ಖಣಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ತಾದಿನೋ. ಪಿತುಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ ತುವಂಸೀತಿ ಅರಿಯಜಾತಿವಸೇನ ಮಯ್ಹಂ ಪಿತು ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಲೋಕವೋಹಾರೇನ ತ್ವಂ ಪಿತಾ ಅಸಿ. ಸಕ್ಕಾತಿ ಜಾತಿವಸೇನ ರಾಜಾನಂ ಆಲಪತಿ. ಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಸಭಾವೇನ ಅರಿಯಜಾತಿ ಲೋಕಿಯಜಾತೀತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಜಾತೀನಂ ಸಭಾವಸಮೋಧಾನೇನ ಗೋತಮಾತಿ ರಾಜಾನಂ ಗೋತ್ತೇನ ಆಲಪತಿ. ಅಯ್ಯಕೋಸೀತಿ ಪಿತಾಮಹೋ ಅಸಿ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪುತ್ತೋಮ್ಹೀ’’ತಿಆದಿಂ ವದನ್ತೋ ಥೇರೋ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ.

ಏವಂ ಪನ ಅತ್ತಾನಂ ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೇನ ರಞ್ಞಾ ಮಹಾರಹೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಯಾದಿತಸ್ಸ ನಾನಗ್ಗರಸಸ್ಸ ಭೋಜನಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ದಿನ್ನೇ ಗಮನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಗನ್ತುಕಾಮತ್ಥ, ಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಹಂ ಪನ ಸತ್ಥಾ’’ತಿ? ‘‘ವೀಸತಿಸಹಸ್ಸಭಿಕ್ಖುಪರಿವಾರೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ’’ತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಇಮಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಯಾವ ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಇಮಂ ನಗರಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಾವಸ್ಸ ಇತೋವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಹರಥಾ’’ತಿ. ಥೇರೋ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಪರಿಸಾಯ ಚ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಆಗಮನತೋ ಪುರೇತರಮೇವ ಸಕಲಂ ರಾಜನಿವೇಸನಂ ರತನತ್ತಯೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಂ ಕರೋನ್ತೋ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಸ್ಸನ್ತಾನಂಯೇವ ಸತ್ಥು ಆಹರಿತಬ್ಬಭತ್ತಪುಣ್ಣಂ ಪತ್ತಂ ಆಕಾಸೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಸಯಮ್ಪಿ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಉಪನೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಹತ್ಥೇ ಠಪೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿ. ಏವಂ ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಂ ಮಗ್ಗಂ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಯೋಜನಂ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಸತ್ಥು ರಾಜಗೇಹತೋವ ಭತ್ತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಭಗವಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಪಿತು ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಸಕಲನಿವೇಸನಂ ಪಸಾದೇಸೀ’’ತಿ ಕುಲಪ್ಪಸಾದಕಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸೀತಿ.

ಕಾಳುದಾಯಿತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಏಕವಿಹಾರಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಪುರತೋ ಪಚ್ಛತೋ ವಾತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಏಕವಿಹಾರಿಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ವಿವೇಕವಾಸಂ ವಸಿ.

ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಭಗವತಿ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಧಮ್ಮಾಸೋಕರಞ್ಞೋ ಕನಿಟ್ಠಭಾತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಅಸೋಕಮಹಾರಾಜಾ ಕಿರ ಸತ್ಥು ಪರಿನಿಬ್ಬಾನತೋ ದ್ವಿನ್ನಂ ವಸ್ಸಸತಾನಂ ಉಪರಿ ಅಟ್ಠಾರಸಮೇ ವಸ್ಸೇ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಏಕರಜ್ಜಾಭಿಸೇಕಂ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಕನಿಟ್ಠಂ ತಿಸ್ಸಕುಮಾರಂ ಓಪರಜ್ಜೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಉಪಾಯೇನ ತಂ ಸಾಸನೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಮಿಗವಂ ಗತೋ ಅರಞ್ಞೇ ಯೋನಕಮಹಾಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತತ್ಥೇರಂ ಹತ್ಥಿನಾಗೇನ ಸಾಲಸಾಖಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಬೀಜಿಯಮಾನಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಪಸಾದೋ ‘‘ಅಹೋ ವತಾಹಮ್ಪಿ ಅಯಂ ಮಹಾಥೇರೋ ವಿಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ವಿಹರೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ ಞತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸೇವ ಆಕಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಅಸೋಕಾರಾಮೇ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಅಭಿಜ್ಜಮಾನೇ ಉದಕೇ ಠತ್ವಾ ಚೀವರಞ್ಚ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಞ್ಚ ಆಕಾಸೇ ಓಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ನ್ಹಾಯಿತುಂ ಆರಭಿ. ಕುಮಾರೋ ಥೇರಸ್ಸ ಆನುಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಅರಞ್ಞತೋ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ರಾಜಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾ ತಂ ಅನೇಕಪ್ಪಕಾರಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಧಿಪ್ಪಾಯಂ ನಿವತ್ತೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಸೋ ಉಪಾಸಕೋ ಹುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಸುಖಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ –

೫೩೭. ‘‘ಪುರತೋ ಪಚ್ಛತೋ ವಾಪಿ, ಅಪರೋ ಚೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;

ಅತೀವ ಫಾಸು ಭವತಿ, ಏಕಸ್ಸ ವಸತೋ ವನೇ.

೫೩೮. ‘‘ಹನ್ದ ಏಕೋ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅರಞ್ಞಂ ಬುದ್ಧವಣ್ಣಿತಂ;

ಫಾಸು ಏಕವಿಹಾರಿಸ್ಸ, ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ.

೫೩೯. ‘‘ಯೋಗೀ-ಪೀತಿಕರಂ ರಮ್ಮಂ, ಮತ್ತಕುಞ್ಜರಸೇವಿತಂ;

ಏಕೋ ಅತ್ಥವಸೀ ಖಿಪ್ಪಂ, ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಿ ಕಾನನಂ.

೫೪೦. ‘‘ಸುಪುಪ್ಫಿತೇ ಸೀತವನೇ, ಸೀತಲೇ ಗಿರಿಕನ್ದರೇ;

ಗತ್ತಾನಿ ಪರಿಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ, ಚಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಿ ಏಕಕೋ.

೫೪೧. ‘‘ಏಕಾಕಿಯೋ ಅದುತಿಯೋ, ರಮಣೀಯೇ ಮಹಾವನೇ;

ಕದಾಹಂ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕತಕಿಚ್ಚೋ ಅನಾಸವೋ.

೫೪೨. ‘‘ಏವಂ ಮೇ ಕತ್ತುಕಾಮಸ್ಸ, ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಸಮಿಜ್ಝತು;

ಸಾಧಯಿಸ್ಸಾಮಹಂಯೇವ, ನಾಞ್ಞೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಕಾರಕೋ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಛ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಪುರತೋ ಪಚ್ಛತೋ ವಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಪುರತೋ ವಾ ಪಚ್ಛತೋ ವಾ, ವಾ-ಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಕಪ್ಪತ್ಥತ್ತಾ ಪಸ್ಸತೋ ವಾ ಅಪರೋ ಅಞ್ಞೋ ಜನೋ ನ ವಿಜ್ಜತಿ ಚೇ, ಅತೀವ ಅತಿವಿಯ ಫಾಸು ಚಿತ್ತಸುಖಂ ಭವತಿ. ಏಕವಿಹಾರೀಭಾವೇನ ಏಕಸ್ಸ ಅಸಹಾಯಸ್ಸ. ವನೇ ವಸತೋತಿ ಚಿರಪರಿಚಿತೇನ ವಿವೇಕಜ್ಝಾಸಯೇನ ಆಕಡ್ಢಿಯಮಾನಹದಯೋ ಸೋ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ಮಹಾಜನಪರಿವುತಸ್ಸ ವಸತೋ ಸಙ್ಗಣಿಕವಿಹಾರಂ ನಿಬ್ಬಿನ್ದನ್ತೋ ವಿವೇಕಸುಖಞ್ಚ ಬಹುಂ ಮಞ್ಞನ್ತೋ ವದತಿ.

ಹನ್ದಾತಿ ವೋಸ್ಸಗ್ಗತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ, ತೇನ ಇದಾನಿ ಕರೀಯಮಾನಸ್ಸ ಅರಞ್ಞಗಮನಸ್ಸ ನಿಚ್ಛಿತಭಾವಮಾಹ. ಏಕೋ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ‘‘ಸುಞ್ಞಾಗಾರೇ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ತಥಾಗತಾ ಅಭಿರಮನ್ತೀ’’ತಿಆದಿವಚನತೋ (ಚೂಳವ. ೩೦೬) ಬುದ್ಧೇಹಿ ವಣ್ಣಿತಂ ಪಸಟ್ಠಂ ಅರಞ್ಞಂ ಏಕೋ ಅಸಹಾಯೋ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ ವಾಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಉಪಗಚ್ಛಾಮಿ. ಯಸ್ಮಾ ಏಕವಿಹಾರಿಸ್ಸ ಠಾನಾದೀಸು ಅಸಹಾಯಭಾವೇನ ಏಕವಿಹಾರಿಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪಟಿಪೇಸಿತಚಿತ್ತತಾಯ ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾದಿಕಾ ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ ಸಿಕ್ಖತೋ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅರಞ್ಞಂ ಫಾಸು ಇಟ್ಠಂ ಸುಖಾವಹನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಯೋಗೀ-ಪೀತಿಕರನ್ತಿ ಯೋಗೀನಂ ಭಾವನಾಯ ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತಾನಂ ಅಪ್ಪಸದ್ದಾದಿಭಾವೇನ ಝಾನವಿಪಸ್ಸನಾದಿಪೀತಿಂ ಆವಹನತೋ ಯೋಗೀ-ಪೀತಿಕರಂ. ವಿಸಭಾಗಾರಮ್ಮಣಾಭಾವೇನ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸಾರುಪ್ಪತಾಯ ರಮ್ಮಂ. ಮತ್ತಕುಞ್ಜರಸೇವಿತನ್ತಿ ಮತ್ತವರವಾರಣವಿಚರಿತಂ, ಇಮಿನಾಪಿ ಬ್ರಹಾರಞ್ಞಭಾವೇನ ಜನವಿವೇಕಂಯೇವ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅತ್ಥವಸೀತಿ ಇಧ ಅತ್ಥೋತಿ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಸೋ ಮೇ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ತಸ್ಸ ವಸಂ ಗತೋ.

ಸುಪುಪ್ಫಿತೇತಿ ಸುಟ್ಠು ಪುಪ್ಫಿತೇ. ಸೀತವನೇತಿ ಛಾಯೂದಕಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸೀತೇ ವನೇ. ಉಭಯೇನಪಿ ತಸ್ಸ ರಮಣೀಯತಂಯೇವ ವಿಭಾವೇತಿ. ಗಿರಿಕನ್ದರೇತಿ ಗಿರೀನಂ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಕನ್ದರೇ. ಕನ್ತಿ ಹಿ ಉದಕಂ, ತೇನ ದಾರಿತಂ ನಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ ಕನ್ದರಂ ನಾಮ. ತಾದಿಸೇ ಸೀತಲೇ ಗಿರಿಕನ್ದರೇ ಘಮ್ಮಪರಿತಾಪಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗತ್ತಾನಿ ಪರಿಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ನ್ಹಾಯಿತ್ವಾ ಚಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಿ ಏಕಕೋತಿ ಕತ್ಥಚಿ ಅನಾಯತ್ತವುತ್ತಿತಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಏಕಾಕಿಯೋತಿ ಏಕಾಕೀ ಅಸಹಾಯೋ. ಅದುತಿಯೋತಿ ತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಾತದುತಿಯಾಭಾವೇನ ಅದುತಿಯೋ. ತಣ್ಹಾ ಹಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸಬ್ಬದಾ ಅವಿಜಹನಟ್ಠೇನ ದುತಿಯಾ ನಾಮ. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ – ‘‘ತಣ್ಹಾದುತಿಯೋ ಪುರಿಸೋ, ದೀಘಮದ್ಧಾನ ಸಂಸರ’’ನ್ತಿ (ಇತಿವು. ೧೫, ೧೦೫).

ಏವಂ ಮೇ ಕತ್ತುಕಾಮಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಹನ್ದ ಏಕೋ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತವಿಧಿನಾ ಅರಞ್ಞಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಾವನಾಭಿಯೋಗಂ ಕತ್ತುಕಾಮಸ್ಸ ಮೇ. ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಸಮಿಜ್ಝತೂತಿ ‘‘ಕದಾಹಂ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕತಕಿಚ್ಚೋ ಅನಾಸವೋ’’ತಿ ಏವಂ ಪವತ್ತೋ ಮನೋರಥೋ ಇಜ್ಝತು ಸಿದ್ಧಿಂ ಪಾಪುಣಾತು. ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತಿ ಚ ಯಸ್ಮಾ ನ ಆಯಾಚನಮತ್ತೇನ ಸಿಜ್ಝತಿ, ನಾಪಿ ಅಞ್ಞೇನ ಸಾಧೇತಬ್ಬಾ, ತಸ್ಮಾ ಆಹ ‘‘ಸಾಧಯಿಸ್ಸಾಮಹಂಯೇವ, ನಾಞ್ಞೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಕಾರಕೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ಉಪರಾಜಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ದಳ್ಹನಿಚ್ಛಯತಂ ಞತ್ವಾ ರಾಜಾ ಅಸೋಕಾರಾಮಗಮನೀಯಂ ಮಗ್ಗಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಕುಮಾರಂ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರವಿಭೂಸಿತಂ ಮಹತಿಯಾ ಸೇನಾಯ ಮಹಚ್ಚರಾಜಾನುಭಾವೇನ ವಿಹಾರಂ ನೇಸಿ. ಕುಮಾರೋ ಪಧಾನಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಹಾಧಮ್ಮರಕ್ಖಿತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿ, ಅನೇಕಸತಾ ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಅನುಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ರಞ್ಞೋ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯೋ ಸಙ್ಘಮಿತ್ತಾಯ ಸಾಮಿಕೋ ಅಗ್ಗಿಬ್ರಹ್ಮಾಪಿ ತಮೇವ ಅನುಪಬ್ಬಜಿ. ಸೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ಅತ್ತನಾ ಕಾತಬ್ಬಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ –

೫೪೩. ‘‘ಏಸ ಬನ್ಧಾಮಿ ಸನ್ನಾಹಂ, ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಿ ಕಾನನಂ;

ನ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪ್ಪತ್ತೋ ಆಸವಕ್ಖಯಂ.

೫೪೪. ‘‘ಮಾಲುತೇ ಉಪವಾಯನ್ತೇ, ಸೀತೇ ಸುರಭಿಗನ್ಧಿಕೇ;

ಅವಿಜ್ಜಂ ದಾಲಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ನಿಸಿನ್ನೋ ನಗಮುದ್ಧನಿ.

೫೪೫. ‘‘ವನೇ ಕುಸುಮಸಞ್ಛನ್ನೇ, ಪಬ್ಭಾರೇ ನೂನ ಸೀತಲೇ;

ವಿಮುತ್ತಿಸುಖೇನ ಸುಖಿತೋ, ರಮಿಸ್ಸಾಮಿ ಗಿರಿಬ್ಬಜೇ’’ತಿ. –

ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಏಸ ಬನ್ಧಾಮಿ ಸನ್ನಾಹನ್ತಿ ಏಸಾಹಂ ವೀರಿಯಸಙ್ಖಾತಂ ಸನ್ನಾಹಂ ಬನ್ಧಾಮಿ, ಕಾಯೇ ಚ ಜೀವಿತೇ ಚ ನಿರಪೇಕ್ಖೋ ವೀರಿಯಸನ್ನಾಹೇನ ಸನ್ನಯ್ಹಾಮಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ನಾಮ ಸೂರೋ ಪುರಿಸೋ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತೇ ತಂ ಜೇತುಕಾಮೋ ಅಞ್ಞಂ ಕಿಚ್ಚಂ ಪಹಾಯ ಕವಚಪಟಿಮುಚ್ಚನಾದಿನಾ ಯುದ್ಧಾಯ ಸನ್ನಯ್ಹತಿ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಞ್ಚ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಅಜೇತ್ವಾ ತತೋ ನ ನಿವತ್ತತಿ, ಏವಮಹಮ್ಪಿ ಕಿಲೇಸಪಚ್ಚತ್ಥಿಕೇ ಜೇತುಂ ಆದಿತ್ತಮ್ಪಿ ಸೀಸಂ ಚೇಲಞ್ಚ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಚತುಬ್ಬಿಧಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನವೀರಿಯಸನ್ನಾಹಂ ಸನ್ನಯ್ಹಾಮಿ, ಕಿಲೇಸೇ ಅಜೇತ್ವಾ ಕಿಲೇಸವಿಜಯಯೋಗ್ಗಂ ವಿವೇಕಟ್ಠಾನಂ ನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಮೀತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಿ ಕಾನನಂ ನ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಪ್ಪತ್ತೋ ಆಸವಕ್ಖಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಮಾಲುತೇ ಉಪವಾಯನ್ತೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಅರಞ್ಞಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಭಾವನಾಯೋಗ್ಯತಂ ವದತಿ, ರಮಿಸ್ಸಾಮಿ ನೂನ ಗಿರಿಬ್ಬಜೇತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಬ್ಬತಪರಿಕ್ಖೇಪೇ ಅಭಿರಮಿಸ್ಸಾಮಿ ಮಞ್ಞೇತಿ ಅನಾಗತತ್ಥಂ ಪರಿಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ವದತಿ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಏವಂ ವತ್ವಾ ಥೇರೋ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಉಪಜ್ಝಾಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕಲಿಙ್ಗರಟ್ಠಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತತ್ಥಸ್ಸ ಪಾದೇ ಚಮ್ಮಿಕಾಬಾಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಏಕೋ ವೇಜ್ಜೋ ‘‘ಸಪ್ಪಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಯೇಸಥ, ತಿಕಿಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ಸಪ್ಪಿಪರಿಯೇಸನಂ ಅಕತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಏವ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ರೋಗೋ ವಡ್ಢತಿ, ವೇಜ್ಜೋ ಥೇರಸ್ಸ ತತ್ಥ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಯಮೇವ ಸಪ್ಪಿಂ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಥೇರಂ ಅರೋಗಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ಅರೋಗೋ ಹುತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೪೪.೧-೧೨) –

‘‘ಇಮಮ್ಹಿ ಭದ್ದಕೇ ಕಪ್ಪೇ, ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಮಹಾಯಸೋ;

ಕಸ್ಸಪೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ವದತಂ ವರೋ.

‘‘ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚೋ ನಿರಾಲಮ್ಬೋ, ಆಕಾಸಸಮಮಾನಸೋ;

ಸುಞ್ಞತಾಬಹುಲೋ ತಾದೀ, ಅನಿಮಿತ್ತರತೋ ವಸೀ.

‘‘ಅಸಙ್ಗಚಿತ್ತೋ ನಿಕ್ಲೇಸೋ, ಅಸಂಸಟ್ಠೋ ಕುಲೇ ಗಣೇ;

ಮಹಾಕಾರುಣಿಕೋ ವೀರೋ, ವಿನಯೋಪಾಯಕೋವಿದೋ.

‘‘ಉಯ್ಯುತ್ತೋ ಪರಕಿಚ್ಚೇಸು, ವಿನಯನ್ತೋ ಸದೇವಕೇ;

ನಿಬ್ಬಾನಗಮನಂ ಮಗ್ಗಂ, ಗತಿಂ ಪಙ್ಕವಿಸೋಸನಂ.

‘‘ಅಮತಂ ಪರಮಸ್ಸಾದಂ, ಜರಾಮಚ್ಚುನಿವಾರಣಂ;

ಮಹಾಪರಿಸಮಜ್ಝೇ ಸೋ, ನಿಸಿನ್ನೋ ಲೋಕತಾರಕೋ.

‘‘ಕರವೀಕರುತೋ ನಾಥೋ, ಬ್ರಹ್ಮಘೋಸೋ ತಥಾಗತೋ;

ಉದ್ಧರನ್ತೋ ಮಹಾದುಗ್ಗಾ, ವಿಪ್ಪನಟ್ಠೇ ಅನಾಯಕೇ.

‘‘ದೇಸೇನ್ತೋ ವಿರಜಂ ಧಮ್ಮಂ, ದಿಟ್ಠೋ ಮೇ ಲೋಕನಾಯಕೋ;

ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿತ್ವಾನ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ.

‘‘ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ತದಾಪಾಹಂ, ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ಜಿನಸಾಸನಂ;

ಏಕಕೋವ ವನೇ ರಮ್ಮೇ, ವಸಿಂ ಸಂಸಗ್ಗಪೀಳಿತೋ.

‘‘ಸಕ್ಕಾಯವೂಪಕಾಸೋ ಮೇ, ಹೇತುಭೂತೋ ಮಮಾಭವೀ;

ಮನಸೋ ವೂಪಕಾಸಸ್ಸ, ಸಂಸಗ್ಗಭಯದಸ್ಸಿನೋ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಥೇರೇ ತತ್ಥ ವಿಹರನ್ತೇ ರಾಜಾ ಕೋಟಿಧನಪರಿಚ್ಚಾಗೇನ ಭೋಜಕಗಿರಿವಿಹಾರಂ ನಾಮ ಕಾರೇತ್ವಾ ಥೇರಂ ತತ್ಥ ವಾಸೇಸಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ವಿಹರನ್ತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೇ –

೫೪೬. ‘‘ಸೋಹಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಚನ್ದೋ ಪನ್ನರಸೋ ಯಥಾ;

ಸಬ್ಬಾಸವಪರಿಕ್ಖೀಣೋ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ. –

ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ. ಸಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾವ. ತದೇವ ಚ ಥೇರಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಏಕವಿಹಾರಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಮಹಾಕಪ್ಪಿನತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅನಾಗತಂ ಯೋ ಪಟಿಕಚ್ಚ ಪಸ್ಸತೀತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಂ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಕುಲಘರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಭಿಕ್ಖುಓವಾದಕಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಜ್ಜಂ ಅಧಿಕಾರಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಠಾನನ್ತರಂ ಪತ್ಥೇಸಿ.

ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಂ ಕತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಪುರಿಸಸಹಸ್ಸಗಣಜೇಟ್ಠಕೋ ಹುತ್ವಾ ಗಬ್ಭಸಹಸ್ಸಪಟಿಮಣ್ಡಿತಂ ಮಹನ್ತಂ ಪರಿವೇಣಂ ಕಾರಾಪೇಸಿ. ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಜನಾ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಉಪಾಸಕಂ ಜೇಟ್ಠಕಂ ಕತ್ವಾ ಸಪುತ್ತದಾರಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರಿಂಸು. ತೇಸು ಗಣಜೇಟ್ಠಕೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥು ನಿಬ್ಬತ್ತಿತೋ ಪುರೇತರಮೇವ ಪಚ್ಚನ್ತದೇಸೇ ಕುಕ್ಕುಟನಾಮಕೇ ನಗರೇ ರಾಜಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಕಪ್ಪಿನೋತಿ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೇಸಪುರಿಸಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ನಗರೇ ಅಮಚ್ಚಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ಕಪ್ಪಿನಕುಮಾರೋ ಪಿತು ಅಚ್ಚಯೇನ ಛತ್ತಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನರಾಜಾ ನಾಮ ಜಾತೋ. ಸೋ ಸುತವಿತ್ತಕತಾಯ ಪಾತೋವ ಚತೂಹಿ ದ್ವಾರೇಹಿ ಸೀಘಂ ದೂತೇ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ಯತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ ಪಸ್ಸಥ, ತತೋ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಮಯ್ಹಂ ಆರೋಚೇಥಾ’’ತಿ.

ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹರತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸಿನೋ ವಾಣಿಜಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಉಟ್ಠಾನಕಭಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಂ ನಗರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಣ್ಡಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ‘‘ರಾಜಾನಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪಣ್ಣಾಕಾರಹತ್ಥಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚಾಪೇಸುಂ. ತೇ ರಾಜಾ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ನಿಯ್ಯಾದಿತಪಣ್ಣಾಕಾರೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಠಿತೇ ‘‘ಕುತೋ ಆಗತತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಸಾವತ್ಥಿತೋ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಚ್ಚಿ ವೋ ರಟ್ಠಂ ಸುಭಿಕ್ಖಂ, ಧಮ್ಮಿಕೋ ರಾಜಾ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕೀದಿಸೋ ಧಮ್ಮೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ದೇಸೇ ಇದಾನಿ ಪವತ್ತತೀ’’ತಿ? ‘‘ತಂ, ದೇವ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಉಚ್ಛಿಟ್ಠಮುಖೇಹಿ ಕಥೇತು’’ನ್ತಿ. ರಾಜಾ ಸುವಣ್ಣಭಿಙ್ಗಾರೇನ ಉದಕಂ ದಾಪೇಸಿ. ತೇ ಮುಖಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ದಸಬಲಾಭಿಮುಖಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ, ‘‘ದೇವ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ದೇಸೇ ಬುದ್ಧರತನಂ ನಾಮ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಆಹಂಸು. ರಞ್ಞೋ ‘‘ಬುದ್ಧೋ’’ತಿ ವಚನೇ ಸುತಮತ್ತೇಯೇವ ಸಕಲಸರೀರಂ ಫರಮಾನಾ ಪೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ತತೋ ‘‘ಬುದ್ಧೋತಿ, ತಾತಾ, ವದೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಬುದ್ಧೋತಿ, ದೇವ, ವದಾಮಾ’’ತಿ. ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವದಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಬುದ್ಧೋತಿ ಪದಂ ಅಪರಿಮಾಣ’’ನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪದೇ ಪಸನ್ನೋ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಅಪರಂ ವದೇಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ದೇವ, ಲೋಕೇ ಧಮ್ಮರತನಂ ನಾಮ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ. ತಮ್ಪಿ ಸುತ್ವಾ ತಥೇವ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಅಪರಂ ವದೇಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ದೇವ, ಸಙ್ಘರತನಂ ನಾಮ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ. ತಮ್ಪಿ ಸುತ್ವಾ ತಥೇವ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತತೋವ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಅಮಚ್ಚಾಪಿ ತಥೇವ ನಿಕ್ಖಮಿಂಸು. ಸೋ ಅಮಚ್ಚಸಹಸ್ಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಗಙ್ಗಾತೀರಂ ಪತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಸತ್ಥಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಇಮೇಸಂ ಅಸ್ಸಾನಂ ಖುರಮತ್ತಮ್ಪಿ ಮಾ ತೇಮೇತೂ’’ತಿ ಸಚ್ಚಾಧಿಟ್ಠಾನಂ ಕತ್ವಾ ಉದಕಪಿಟ್ಠೇನೇವ ಪೂರಂ ಗಙ್ಗಾನದಿಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಪರಮ್ಪಿ ಅಡ್ಢಯೋಜನವಿತ್ಥಾರಂ ನದಿಂ ತಥೇವ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ತತಿಯಂ ಚನ್ದಭಾಗಂ ನಾಮ ಮಹಾನದಿಂ ಪತ್ವಾ ತಮ್ಪಿ ತಾಯ ಏವ ಸಚ್ಚಕಿರಿಯಾಯ ಅತಿಕ್ಕಮಿ.

ಸತ್ಥಾಪಿ ತಂದಿವಸಂ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂಯೇವ ಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನೋ ತಿಯೋಜನಸತಿಕಂ ರಜ್ಜಂ ಪಹಾಯ ಅಮಚ್ಚಸಹಸ್ಸಪರಿವಾರೋ ಮಮ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಆಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಮಯಾ ತೇಸಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನಂ ಕಾತುಂ ಯುತ್ತ’’ನ್ತಿ ಪಾತೋವ ಸರೀರಪಟಿಜಗ್ಗನಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಸಯಮೇವ ಆಕಾಸೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಚನ್ದಭಾಗಾಯ ನದಿಯಾ ತೀರೇ ತೇಸಂ ಉತ್ತರಣತಿತ್ಥಸ್ಸಾಭಿಮುಖಟ್ಠಾನೇ ಮಹಾನಿಗ್ರೋಧಮೂಲೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ನಿಸಿನ್ನೋ ಛಬ್ಬಣ್ಣಬುದ್ಧರಸ್ಮಿಯೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ತೇ ತೇನ ತಿತ್ಥೇನ ಉತ್ತರನ್ತಾ ಬುದ್ಧರಸ್ಮಿಯೋ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ವಿಧಾವನ್ತಿಯೋ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಯಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಮಯಂ ಆಗತಾ, ಅದ್ಧಾ ಸೋ ಏಸೋ’’ತಿ ದಸ್ಸನೇನೇವ ನಿಟ್ಠಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಿಟ್ಠಟ್ಠಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಓನಮಿತ್ವಾ ಪರಮನಿಪಚ್ಚಾಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ರಾಜಾ ಭಗವತೋ ಗೋಪ್ಫಕೇಸು ಗಹೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅಮಚ್ಚಸಹಸ್ಸೇನ. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಸಾಯ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೫೪.೬೬-೧೦೭) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನ ಪಾರಗೂ;

ಉದಿತೋ ಅಜಟಾಕಾಸೇ, ರವೀವ ಸರದಮ್ಬರೇ.

‘‘ವಚನಾಭಾಯ ಬೋಧೇತಿ, ವೇನೇಯ್ಯಪದುಮಾನಿ ಸೋ;

ಕಿಲೇಸಪಙ್ಕಂ ಸೋಸೇತಿ, ಮತಿರಂಸೀಹಿ ನಾಯಕೋ.

‘‘ತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಯಸೇ ಹನ್ತಿ, ಖಜ್ಜೋತಾಭಾ ಯಥಾ ರವಿ;

ಸಚ್ಚತ್ಥಾಭಂ ಪಕಾಸೇತಿ, ರತನಂವ ದಿವಾಕರೋ.

‘‘ಗುಣಾನಂ ಆಯತಿಭೂತೋ, ರತನಾನಂವ ಸಾಗರೋ;

ಪಜ್ಜುನ್ನೋರಿವ ಭೂತಾನಿ, ಧಮ್ಮಮೇಘೇನ ವಸ್ಸತಿ.

‘‘ಅಕ್ಖದಸ್ಸೋ ತದಾ ಆಸಿಂ, ನಗರೇ ಹಂಸಸವ್ಹಯೇ;

ಉಪೇಚ್ಚ ಧಮ್ಮಮಸ್ಸೋಸಿಂ, ಜಲಜುತ್ತಮನಾಮಿನೋ.

‘‘ಓವಾದಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಸಾವಕಸ್ಸ ಕತಾವಿನೋ;

ಗುಣಂ ಪಕಾಸಯನ್ತಸ್ಸ, ತಪ್ಪಯನ್ತಸ್ಸ ಮೇ ಮನಂ.

‘‘ಸುತ್ವಾ ಪತೀತೋ ಸುಮನೋ, ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ತಥಾಗತಂ;