೧೪. ಧಮ್ಮಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಧಮ್ಮಿಕಸುತ್ತಂ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ತಿಟ್ಠಮಾನೇ ಕಿರ ಭಗವತಿ ಲೋಕನಾಥೇ ಧಮ್ಮಿಕೋ ನಾಮ ಉಪಾಸಕೋ ಅಹೋಸಿ ನಾಮೇನ ಚ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಚ. ಸೋ ಕಿರ ಸರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಪಿಟಕತ್ತಯಧರೋ ಅನಾಗಾಮೀ ಅಭಿಞ್ಞಾಲಾಭೀ ಆಕಾಸಚಾರೀ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಪರಿವಾರಾ ಪಞ್ಚಸತಾ ಉಪಾಸಕಾ, ತೇಪಿ ತಾದಿಸಾ ಏವ ಅಹೇಸುಂ. ತಸ್ಸೇಕದಿವಸಂ ಉಪೋಸಥಿಕಸ್ಸ ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮಾವಸಾನಸಮಯೇ ಏವಂ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಅಗಾರಿಯಅನಗಾರಿಯಾನಂ ಪಟಿಪದಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಪಞ್ಚಹಿ ಉಪಾಸಕಸತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛಿ, ಭಗವಾ ಚಸ್ಸ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ತತ್ಥ ಪುಬ್ಬೇ ವಣ್ಣಿತಸದಿಸಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ಅಪುಬ್ಬಂ ವಣ್ಣಯಿಸ್ಸಾಮ.

೩೭೯. ತತ್ಥ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ತಾವ ಕಥಂಕರೋತಿ ಕಥಂ ಕರೋನ್ತೋ ಕಥಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತೋ. ಸಾಧು ಹೋತೀತಿ ಸುನ್ದರೋ ಅನವಜ್ಜೋ ಅತ್ಥಸಾಧನೋ ಹೋತಿ. ಉಪಾಸಕಾಸೇತಿ ಉಪಾಸಕಾಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸೇಸಮತ್ಥತೋ ಪಾಕಟಮೇವ. ಅಯಂ ಪನ ಯೋಜನಾ – ಯೋ ವಾ ಅಗಾರಾ ಅನಗಾರಮೇತಿ ಪಬ್ಬಜತಿ, ಯೇ ವಾ ಅಗಾರಿನೋ ಉಪಾಸಕಾ, ಏತೇಸು ದುವಿಧೇಸು ಸಾವಕೇಸು ಕಥಂಕರೋ ಸಾವಕೋ ಸಾಧು ಹೋತೀತಿ.

೩೮೦-೧. ಇದಾನಿ ಏವಂ ಪುಟ್ಠಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಬ್ಯಾಕರಣಸಮತ್ಥತಂ ದೀಪೇನ್ತೋ ‘‘ತುವಞ್ಹೀ’’ತಿ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ಗತಿನ್ತಿ ಅಜ್ಝಾಸಯಗತಿಂ. ಪರಾಯಣನ್ತಿ ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ. ಅಥ ವಾ ಗತಿನ್ತಿ ನಿರಯಾದಿಪಞ್ಚಪ್ಪಭೇದಂ. ಪರಾಯಣನ್ತಿ ಗತಿತೋ ಪರಂ ಅಯನಂ ಗತಿವಿಪ್ಪಮೋಕ್ಖಂ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ, ನ ಚತ್ಥಿ ತುಲ್ಯೋತಿ ತಯಾ ಸದಿಸೋ ನತ್ಥಿ. ಸಬ್ಬಂ ತುವಂ ಞಾಣಮವೇಚ್ಚ ಧಮ್ಮಂ, ಪಕಾಸೇಸಿ ಸತ್ತೇ ಅನುಕಮ್ಪಮಾನೋತಿ ತ್ವಂ ಭಗವಾ ಯದತ್ಥಿ ಞೇಯ್ಯಂ ನಾಮ, ತಂ ಅನವಸೇಸಂ ಅವೇಚ್ಚ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಸತ್ತೇ ಅನುಕಮ್ಪಮಾನೋ ಸಬ್ಬಂ ಞಾಣಞ್ಚ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಪಕಾಸೇಸಿ. ಯಂ ಯಂ ಯಸ್ಸ ಹಿತಂ ಹೋತಿ, ತಂ ತಂ ತಸ್ಸ ಆವಿಕಾಸಿಯೇವ ದೇಸೇಸಿಯೇವ, ನ ತೇ ಅತ್ಥಿ ಆಚರಿಯಮುಟ್ಠೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ವಿರೋಚಸಿ ವಿಮಲೋತಿ ಧೂಮರಜಾದಿವಿರಹಿತೋ ವಿಯ ಚನ್ದೋ, ರಾಗಾದಿಮಲಾಭಾವೇನ ವಿಮಲೋ ವಿರೋಚಸಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ.

೩೮೨. ಇದಾನಿ ಯೇಸಂ ತದಾ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ತೇ ದೇವಪುತ್ತೇ ಕಿತ್ತೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಪಸಂಸನ್ತೋ ‘‘ಆಗಞ್ಛೀ ತೇ ಸನ್ತಿಕೇ’’ತಿ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ನಾಗರಾಜಾ ಏರಾವಣೋ ನಾಮಾತಿ ಅಯಂ ಕಿರ ಏರಾವಣೋ ನಾಮ ದೇವಪುತ್ತೋ ಕಾಮರೂಪೀ ದಿಬ್ಬೇ ವಿಮಾನೇ ವಸತಿ. ಸೋ ಯದಾ ಸಕ್ಕೋ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತದಾ ದಿಯಡ್ಢಸತಯೋಜನಂ ಕಾಯಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ತೇತ್ತಿಂಸ ಕುಮ್ಭೇ ಮಾಪೇತ್ವಾ ಏರಾವಣೋ ನಾಮ ಹತ್ಥೀ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಕುಮ್ಭೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ದನ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ದನ್ತೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ, ಏಕೇಕಿಸ್ಸಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪದುಮಿನಿಯೋ, ಏಕೇಕಿಸ್ಸಾ ಪದುಮಿನಿಯಾ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪುಪ್ಫಾನಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪುಪ್ಫೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಪತ್ತಾನಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪತ್ತೇ ಸತ್ತ ಸತ್ತ ಅಚ್ಛರಾಯೋ ನಚ್ಚನ್ತಿ ಪದುಮಚ್ಛರಾಯೋತ್ವೇವ ವಿಸ್ಸುತಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ನಾಟಕಿತ್ಥಿಯೋ, ಯಾ ಚ ವಿಮಾನವತ್ಥುಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ‘‘ಭಮನ್ತಿ ಕಞ್ಞಾ ಪದುಮೇಸು ಸಿಕ್ಖಿತಾ’’ತಿ (ವಿ. ವ. ೧೦೩೪) ಆಗತಾ. ತೇಸಂ ಪನ ತೇತ್ತಿಸಂಕುಮ್ಭಾನಂ ಮಜ್ಝೇ ಸುದಸ್ಸನಕುಮ್ಭೋ ನಾಮ ತಿಂಸಯೋಜನಮತ್ತೋ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣೋ ಮಣಿಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ತಿಯೋಜನುಬ್ಬೇಧೇ ಪುಪ್ಫಮಣ್ಡಪೇ ಅತ್ಥರೀಯತಿ. ತತ್ಥ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ. ಸಕ್ಕೇ ಪನ ದೇವಾನಮಿನ್ದೇ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳಾತೋ ಪಟಿನಿವತ್ತೇ ಪುನ ತಂ ರೂಪಂ ಸಂಹರಿತ್ವಾನ ದೇವಪುತ್ತೋವ ಹೋತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ – ‘‘ಆಗಞ್ಛಿ ತೇ ಸನ್ತಿಕೇ ನಾಗರಾಜಾ ಏರಾವಣೋ ನಾಮಾ’’ತಿ. ಜಿನೋತಿ ಸುತ್ವಾತಿ ‘‘ವಿಜಿತಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಏಸ ಭಗವಾ’’ತಿ ಏವಂ ಸುತ್ವಾ. ಸೋಪಿ ತಯಾ ಮನ್ತಯಿತ್ವಾತಿ ತಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತಯಿತ್ವಾ, ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಜ್ಝಗಮಾತಿ ಅಧಿಅಗಮಾ, ಗತೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸಾಧೂತಿ ಸುತ್ವಾನ ಪತೀತರೂಪೋತಿ ತಂ ಪಞ್ಹಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಸಾಧು ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ತುಟ್ಠರೂಪೋ ಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೮೩. ರಾಜಾಪಿ ತಂ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಕುವೇರೋತಿ ಏತ್ಥ ಸೋ ಯಕ್ಖೋ ರಞ್ಜನಟ್ಠೇನ ರಾಜಾ, ವಿಸಾಣಾಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತೀತಿ ವೇಸ್ಸವಣೋ, ಪುರಿಮನಾಮೇನ ಕುವೇರೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸೋ ಕಿರ ಕುವೇರೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲೋ ಹುತ್ವಾ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ವಿಸಾಣಾಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾ ಅಧಿಪತಿ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಕುವೇರೋ ವೇಸ್ಸವಣೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ವುತ್ತಞ್ಚೇತಂ ಆಟಾನಾಟಿಯಸುತ್ತೇ –

‘‘ಕುವೇರಸ್ಸ ಖೋ ಪನ, ಮಾರಿಸ, ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ವಿಸಾಣಾ ನಾಮ ರಾಜಧಾನೀ, ತಸ್ಮಾ ಕುವೇರೋ ಮಹಾರಾಜಾ ‘ವೇಸ್ಸವಣೋ’ತಿ ಪವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೩.೨೯೧) –

ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವ.

ತತ್ಥ ಸಿಯಾ – ಕಸ್ಮಾ ಪನ ದೂರತರೇ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ವಸನ್ತೋ ಏರಾವಣೋ ಪಠಮಂ ಆಗತೋ, ವೇಸ್ಸವಣೋ ಪಚ್ಛಾ, ಏಕನಗರೇವ ವಸನ್ತೋ ಅಯಂ ಉಪಾಸಕೋ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಾ, ಕಥಞ್ಚ ಸೋ ತೇಸಂ ಆಗಮನಂ ಅಞ್ಞಾಸಿ, ಯೇನ ಏವಮಾಹಾತಿ? ವುಚ್ಚತೇ – ವೇಸ್ಸವಣೋ ಕಿರ ತದಾ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸಪವಾಳಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಂ ನಾರಿವಾಹನಂ ಅಭಿರುಯ್ಹ ಪವಾಳಕುನ್ತಂ ಉಚ್ಚಾರೇತ್ವಾ ದಸಸಹಸ್ಸಕೋಟಿಯಕ್ಖೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ‘‘ಭಗವನ್ತಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಕಾಸಟ್ಠಕವಿಮಾನಾನಿ ಪರಿಹರಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗೇನ ಮಗ್ಗಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೋ ವೇಳುಕಣ್ಡಕನಗರೇ ನನ್ದಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ನಿವೇಸನಸ್ಸ ಉಪರಿಭಾಗಂ ಸಮ್ಪತ್ತೋ. ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಅಯಮಾನುಭಾವೋ – ಪರಿಸುದ್ಧಸೀಲಾ ಹೋತಿ, ನಿಚ್ಚಂ ವಿಕಾಲಭೋಜನಾ ಪಟಿವಿರತಾ, ಪಿಟಕತ್ತಯಧಾರಿನೀ, ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ. ಸಾ ತಮ್ಹಿ ಸಮಯೇ ಸೀಹಪಞ್ಜರಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಉತುಗ್ಗಹಣತ್ಥಾಯ ಮಾಲುತೇರಿತೋಕಾಸೇ ಠತ್ವಾ ಅಟ್ಠಕಪಾರಾಯನವಗ್ಗೇ ಪರಿಮಣ್ಡಲೇಹಿ ಪದಬ್ಯಞ್ಜನೇಹಿ ಮಧುರೇನ ಸರೇನ ಭಾಸತಿ. ವೇಸ್ಸವಣೋ ತತ್ಥೇವ ಯಾನಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಯಾವ ಉಪಾಸಿಕಾ ‘‘ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರನ್ತೋ ಪಾಸಾಣಕೇ ಚೇತಿಯೇ ಪರಿಚಾರಕಸೋಳಸನ್ನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ’’ನ್ತಿ ನಿಗಮನಂ ಅಭಾಸಿ, ತಾವ ಸಬ್ಬಂ ಸುತ್ವಾ ವಗ್ಗಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸುವಣ್ಣಮುರಜಸದಿಸಂ ಮಹನ್ತಂ ಗೀವಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು ಭಗಿನೀ’’ತಿ ಸಾಧುಕಾರಮದಾಸಿ. ಸಾ ‘‘ಕೋ ಏತ್ಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಅಹಂ ಭಗಿನಿ ವೇಸ್ಸವಣೋ’’ತಿ. ಉಪಾಸಿಕಾ ಕಿರ ಪಠಮಂ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಅಹೋಸಿ, ಪಚ್ಛಾ ವೇಸ್ಸವಣೋ. ತಂ ಸೋ ಧಮ್ಮತೋ ಸಹೋದರಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ಉಪಾಸಿಕಂ ಭಗಿನಿವಾದೇನ ಸಮುದಾಚರತಿ. ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಚ ‘‘ವಿಕಾಲೋ, ಭಾತಿಕ ಭದ್ರಮುಖ, ಯಸ್ಸ ದಾನಿ ಕಾಲಂ ಮಞ್ಞಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ‘‘ಅಹಂ ಭಗಿನಿ ತಯಿ ಪಸನ್ನೋ ಪಸನ್ನಾಕಾರಂ ಕರೋಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ತೇನ ಹಿ ಭದ್ರಮುಖ, ಮಮ ಖೇತ್ತೇ ನಿಪ್ಫನ್ನಂ ಸಾಲಿಂ ಕಮ್ಮಕರಾ ಆಹರಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ತಂ ತವ ಪರಿಸಾಯ ಆಣಾಪೇಹೀತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧು ಭಗಿನೀ’’ತಿ ಯಕ್ಖೇ ಆಣಾಪೇಸಿ. ತೇ ಅಡ್ಢತೇರಸ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಸತಾನಿ ಪೂರೇಸುಂ. ತತೋ ಪಭುತಿ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ ಊನಂ ನಾಮ ನಾಹೋಸಿ, ‘‘ನನ್ದಮಾತು ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಂ ವಿಯಾ’’ತಿ ಲೋಕೇ ನಿದಸ್ಸನಂ ಅಹೋಸಿ. ವೇಸ್ಸವಣೋ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರಾನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ಭಗವಾ ‘‘ವಿಕಾಲೇ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ಭಗವತೋ ಸಬ್ಬಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ಆಸನ್ನತರೇಪಿ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಭವನೇ ವಸನ್ತೋ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಪಚ್ಛಾ ಆಗತೋ. ಏರಾವಣಸ್ಸ ಪನ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅನ್ತರಾ ಕರಣೀಯಂ ಅಹೋಸಿ, ತೇನ ಸೋ ಪಠಮತರಂ ಆಗತೋ.

ಅಯಂ ಪನ ಉಪಾಸಕೋ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅನಾಗಾಮೀ ಪಕತಿಯಾವ ಏಕಭತ್ತಿಕೋ, ತಥಾಪಿ ತದಾ ಉಪೋಸಥದಿವಸೋತಿ ಕತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಙ್ಗಾನಿ ಅಧಿಟ್ಠಾಯ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಸುನಿವತ್ಥೋ ಸುಪಾರುತೋ ಪಞ್ಚಸತಉಪಾಸಕಪರಿವುತೋ ಜೇತವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಘರಂ ಆಗಮ್ಮ ತೇಸಂ ಉಪಾಸಕಾನಂ ಸರಣಸೀಲಉಪೋಸಥಾನಿಸಂಸಾದಿಭೇದಂ ಉಪಾಸಕಧಮ್ಮಂ ಕಥೇತ್ವಾ ತೇ ಉಪಾಸಕೇ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ತೇಸಞ್ಚ ತಸ್ಸೇವ ಘರೇ ಮುಟ್ಠಿಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣಪಾದಕಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕಪ್ಪಿಯಮಞ್ಚಸತಾನಿ ಪಾಟೇಕ್ಕೋವರಕೇಸು ಪಞ್ಞತ್ತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ತೇ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಓವರಕಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಅಪ್ಪೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿಂಸು, ಉಪಾಸಕೋಪಿ ತಥೇವಾಕಾಸಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿನಗರೇ ಸತ್ತಪಞ್ಞಾಸ ಕುಲಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ವಸನ್ತಿ, ಮನುಸ್ಸಗಣನಾಯ ಅಟ್ಠಾರಸಕೋಟಿಮನುಸ್ಸಾ. ತೇನ ಪಠಮಯಾಮೇ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಮನುಸ್ಸಭೇರಿಸದ್ದಾದೀಹಿ ಸಾವತ್ಥಿನಗರಂ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ವಿಯ ಏಕಸದ್ದಂ ಹೋತಿ. ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮಸಮನನ್ತರೇ ಸೋ ಸದ್ದೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ತಮ್ಹಿ ಕಾಲೇ ಉಪಾಸಕೋ ಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಅತ್ತನೋ ಗುಣೇ ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ ‘‘ಯೇನಾಹಂ ಮಗ್ಗಸುಖೇನ ಫಲಸುಖೇನ ಸುಖಿತೋ ವಿಹರಾಮಿ, ಇದಂ ಸುಖಂ ಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಭಗವನ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯಾ’’ತಿ ಭಗವತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಭಗವಾ ಏತರಹಿ ಕತಮೇನ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹರತೀ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ಏರಾವಣವೇಸ್ಸವಣೇ ದಿಸ್ವಾ ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣೇನ ತೇಸಂ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತತಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಯಂನೂನಾಹಮ್ಪಿ ಭಗವನ್ತಂ ಉಭಯಹಿತಂ ಪಟಿಪದಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಏಕನಗರೇ ವಸನ್ತೋಪಿ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಾ ಆಗತೋ, ಏವಞ್ಚ ನೇಸಂ ಆಗಮನಂ ಅಞ್ಞಾಸಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಆಗಞ್ಛಿ ತೇ ಸನ್ತಿಕೇ ನಾಗರಾಜಾ…ಪೇ… ಸೋ ಚಾಪಿ ಸುತ್ವಾನ ಪತೀತರೂಪೋ’’ತಿ.

೩೮೪. ಇದಾನಿ ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಲೋಕಸಮ್ಮತೇಹಿ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ಉಕ್ಕಟ್ಠಭಾವೇನ ಭಗವನ್ತಂ ಪಸಂಸನ್ತೋ ‘‘ಯೇ ಕೇಚಿಮೇ’’ತಿ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ತಿತ್ಥಿಯಾತಿ ನನ್ದವಚ್ಛಸಂಕಿಚ್ಚೇಹಿ ಆದಿಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ತೀಹಿ ತಿತ್ಥಕರೇಹಿ ಕತೇ ದಿಟ್ಠಿತಿತ್ಥೇ ಜಾತಾ, ತೇಸಂ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಪೂರಣಾದಯೋ ಛ ಸತ್ಥಾರೋ. ತತ್ಥ ನಾಟಪುತ್ತೋ ನಿಗಣ್ಠೋ, ಅವಸೇಸಾ ಆಜೀವಕಾತಿ ತೇ ಸಬ್ಬೇ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯೇ ಕೇಚಿಮೇ ತಿತ್ಥಿಯಾ ವಾದಸೀಲಾ’’ತಿ, ‘‘ಮಯಂ ಸಮ್ಮಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ಅಞ್ಞೇ ಮಿಚ್ಛಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ’’ತಿ ಏವಂ ವಾದಕರಣಸೀಲಾ ಲೋಕಂ ಮುಖಸತ್ತೀಹಿ ವಿತುದನ್ತಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ಆಜೀವಕಾ ವಾತಿ ತೇ ಏಕಜ್ಝಮುದ್ದಿಟ್ಠೇ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಾತಿತರನ್ತೀತಿ ನಾತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಸಬ್ಬೇತಿ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಯೇ ಕೇಚಿ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಾದಯೋ, ತೇಪಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಆಹ. ‘‘ಠಿತೋ ವಜನ್ತಂ ವಿಯಾ’’ತಿ ಯಥಾ ಕೋಚಿ ಠಿತೋ ಗತಿವಿಕಲೋ ಸೀಘಗಾಮಿನಂ ಪುರಿಸಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ನಾತಿತರೇಯ್ಯ, ಏವಂ ತೇ ಪಞ್ಞಾಗತಿಯಾ ಅಭಾವೇನ ತೇ ತೇ ಅತ್ಥಪ್ಪಭೇದೇ ಬುಜ್ಝಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಠಿತಾ, ಅತಿಜವನಪಞ್ಞಂ ಭಗವನ್ತಂ ನಾತಿತರನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೮೫. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾದಸೀಲಾ ವುದ್ಧಾ ಚಾತಿ ಏತ್ತಾವತಾ ಚಙ್ಕೀತಾರುಕ್ಖಪೋಕ್ಖರಸಾತಿಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿಆದಯೋ ದಸ್ಸೇತಿ, ಅಪಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸನ್ತಿ ಕೇಚೀತಿ ಇಮಿನಾ ಮಜ್ಝಿಮಾಪಿ ದಹರಾಪಿ ಕೇವಲಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸನ್ತಿ ಅತ್ಥಿ ಉಪಲಬ್ಭನ್ತಿ ಕೇಚೀತಿ ಏವಂ ಅಸ್ಸಲಾಯನವಾಸೇಟ್ಠಅಮ್ಬಟ್ಠಉತ್ತರಮಾಣವಕಾದಯೋ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅತ್ಥಬದ್ಧಾತಿ ‘‘ಅಪಿ ನು ಖೋ ಇಮಂ ಪಞ್ಹಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ, ಇಮಂ ಕಙ್ಖಂ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ಅತ್ಥಬದ್ಧಾ ಭವನ್ತಿ. ಯೇ ಚಾಪಿ ಅಞ್ಞೇತಿ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಯೇ ‘‘ಮಯಂ ವಾದಿನೋ’’ತಿ ಏವಂ ಮಞ್ಞಮಾನಾ ವಿಚರನ್ತಿ ಖತ್ತಿಯಪಣ್ಡಿತಬ್ರಾಹ್ಮಣಬ್ರಹ್ಮದೇವಯಕ್ಖಾದಯೋ ಅಪರಿಮಾಣಾ. ತೇಪಿ ಸಬ್ಬೇ ತಯಿ ಅತ್ಥಬದ್ಧಾ ಭವನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೩೮೬-೭. ಏವಂ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇಹಿ ಭಗವನ್ತಂ ಪಸಂಸಿತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಧಮ್ಮೇನೇವ ತಂ ಪಸಂಸಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಯಾಚನ್ತೋ ‘‘ಅಯಞ್ಹಿ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅಯಞ್ಹಿ ಧಮ್ಮೋತಿ ಸತ್ತತಿಂಸ ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮೇ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ನಿಪುಣೋತಿ ಸಣ್ಹೋ ದುಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝೋ. ಸುಖೋತಿ ಪಟಿವಿದ್ಧೋ ಸಮಾನೋ ಲೋಕುತ್ತರಸುಖಮಾವಹತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸುಖಾವಹತ್ತಾ ‘‘ಸುಖೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸುಪ್ಪವುತ್ತೋತಿ ಸುದೇಸಿತೋ. ಸುಸ್ಸೂಸಮಾನಾತಿ ಸೋತುಕಾಮಮ್ಹಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಂ ನೋ ವದಾತಿ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವದ. ‘‘ತ್ವಂ ನೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ತ್ವಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವದಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಬ್ಬೇಪಿಮೇ ಭಿಕ್ಖವೋತಿ ತಙ್ಖಣಂ ನಿಸಿನ್ನಾನಿ ಕಿರ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತಾನಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಯಾಚತಿ. ಉಪಾಸಕಾ ಚಾಪೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಪರಿವಾರೇ ಅಞ್ಞೇ ಚ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವ.

೩೮೮. ಅಥ ಭಗವಾ ಅನಗಾರಿಯಪಟಿಪದಂ ತಾವ ದಸ್ಸೇತುಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಸುಣಾಥ ಮೇ ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಂ ಧುತಂ ತಞ್ಚ ಚರಾಥ ಸಬ್ಬೇತಿ ಕಿಲೇಸೇ ಧುನಾತೀತಿ ಧುತೋ, ಏವರೂಪಂ ಕಿಲೇಸಧುನನಕಂ ಪಟಿಪದಾಧಮ್ಮಂ ಸಾವಯಾಮಿ ವೋ, ತಞ್ಚ ಮಯಾ ಸಾವಿತಂ ಸಬ್ಬೇ ಚರಥ ಪಟಿಪಜ್ಜಥ, ಮಾ ಪಮಾದಿತ್ಥಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಇರಿಯಾಪಥನ್ತಿ ಗಮನಾದಿಚತುಬ್ಬಿಧಂ. ಪಬ್ಬಜಿತಾನುಲೋಮಿಕನ್ತಿ ಸಮಣಸಾರುಪ್ಪಂ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞಯುತ್ತಂ. ಅರಞ್ಞೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾನುಯೋಗವಸೇನ ಪವತ್ತಮೇವಾತಿ ಅಪರೇ. ಸೇವೇಥ ನನ್ತಿ ತಂ ಇರಿಯಾಪಥಂ ಭಜೇಯ್ಯ. ಅತ್ಥದಸೋತಿ ಹಿತಾನುಪಸ್ಸೀ. ಮುತೀಮಾತಿ ಬುದ್ಧಿಮಾ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಗಾಥಾಯ ಪಾಕಟಮೇವ.

೩೮೯. ನೋ ವೇ ವಿಕಾಲೇತಿ ಏವಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾನುಲೋಮಿಕಂ ಇರಿಯಾಪಥಂ ಸೇವಮಾನೋ ಚ ದಿವಾಮಜ್ಝನ್ಹಿಕವೀತಿಕ್ಕಮಂ ಉಪಾದಾಯ ವಿಕಾಲೇ ನ ಚರೇಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖು, ಯುತ್ತಕಾಲೇ ಏವ ಪನ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರೇಯ್ಯ. ಕಿಂ ಕಾರಣಂ? ಅಕಾಲಚಾರಿಞ್ಹಿ ಸಜನ್ತಿ ಸಙ್ಗಾ, ಅಕಾಲಚಾರಿಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ರಾಗಸಙ್ಗಾದಯೋ ಅನೇಕೇ ಸಙ್ಗಾ ಸಜನ್ತಿ ಪರಿಸ್ಸಜನ್ತಿ ಉಪಗುಹನ್ತಿ ಅಲ್ಲೀಯನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ವಿಕಾಲೇ ನ ಚರನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ, ತಸ್ಮಾ ಯೇ ಚತುಸಚ್ಚಬುದ್ಧಾ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ, ನ ತೇ ವಿಕಾಲೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೀತಿ. ತೇನ ಕಿರ ಸಮಯೇನ ವಿಕಾಲಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾವಸೇನೇವೇತ್ಥ ಪುಥುಜ್ಜನಾನಂ ಆದೀನವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ. ಅರಿಯಾ ಪನ ಸಹ ಮಗ್ಗಪಟಿಲಾಭಾ ಏವ ತತೋ ಪಟಿವಿರತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಏಸಾ ಧಮ್ಮತಾ.

೩೯೦. ಏವಂ ವಿಕಾಲಚರಿಯಂ ಪಟಿಸೇಧೇತ್ವಾ ‘‘ಕಾಲೇ ಚರನ್ತೇನಪಿ ಏವಂ ಚರಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ರೂಪಾ ಚ ಸದ್ದಾ ಚಾ’’ತಿ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯೇ ತೇ ರೂಪಾದಯೋ ನಾನಪ್ಪಕಾರಕಂ ಮದಂ ಜನೇನ್ತಾ ಸತ್ತೇ ಸಮ್ಮದಯನ್ತಿ, ತೇಸು ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸುತ್ತಾದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೪೩೮ ಆದಯೋ) ವುತ್ತನಯೇನ ಛನ್ದಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ಯುತ್ತಕಾಲೇನೇವ ಪಾತರಾಸಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯಾತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಪಾತೋ ಅಸಿತಬ್ಬೋತಿ ಪಾತರಾಸೋ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ. ಯೋ ಯತ್ಥ ಲಬ್ಭತಿ, ಸೋ ಪದೇಸೋಪಿ ತಂ ಯೋಗೇನ ‘‘ಪಾತರಾಸೋ’’ತಿ ಇಧ ವುತ್ತೋ. ಯತೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಲಭತಿ, ತಂ ಓಕಾಸಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೩೯೧. ಏವಂ ಪವಿಟ್ಠೋ –

‘‘ಪಿಣ್ಡಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖು ಸಮಯೇನ ಲದ್ಧಾ,

ಏಕೋ ಪಟಿಕ್ಕಮ್ಮ ರಹೋ ನಿಸೀದೇ;

ಅಜ್ಝತ್ತಚಿನ್ತೀ ನ ಮನೋ ಬಹಿದ್ಧಾ,

ನಿಚ್ಛಾರಯೇ ಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಭಾವೋ’’.

ತತ್ಥ ಪಿಣ್ಡನ್ತಿ ಮಿಸ್ಸಕಭಿಕ್ಖಂ, ಸಾ ಹಿ ತತೋ ತತೋ ಸಮೋಧಾನೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತಟ್ಠೇನ ‘‘ಪಿಣ್ಡೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸಮಯೇನಾತಿ ಅನ್ತೋಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಕಾಲೇ. ಏಕೋ ಪಟಿಕ್ಕಮ್ಮಾತಿ ಕಾಯವಿವೇಕಂ ಸಮ್ಪಾದೇನ್ತೋ ಅದುತಿಯೋ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ. ಅಜ್ಝತ್ತಚಿನ್ತೀತಿ ತಿಲಕ್ಖಣಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಖನ್ಧಸನ್ತಾನಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ. ನ ಮನೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ನಿಚ್ಛಾರಯೇತಿ ಬಹಿದ್ಧಾ ರೂಪಾದೀಸು ರಾಗವಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ನ ನೀಹರೇ. ಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಭಾವೋತಿ ಸುಟ್ಠು ಗಹಿತಚಿತ್ತೋ.

೩೯೨. ಏವಂ ವಿಹರನ್ತೋ ಚ –

‘‘ಸಚೇಪಿ ಸೋ ಸಲ್ಲಪೇ ಸಾವಕೇನ,

ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಕೇನಚಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಾ;

ಧಮ್ಮಂ ಪಣೀತಂ ತಮುದಾಹರೇಯ್ಯ,

ನ ಪೇಸುಣಂ ನೋಪಿ ಪರೂಪವಾದಂ’’.

ಕಿಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ? ಸೋ ಯೋಗಾವಚರೋ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಸೋತುಕಾಮತಾಯ ಉಪಗತೇನ ಸಾವಕೇನ ವಾ ಕೇನಚಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಗಹಟ್ಠಾದಿನಾ ವಾ ಇಧೇವ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಚೇಪಿ ಸಲ್ಲಪೇ, ಅಥ ಯ್ವಾಯಂ ಮಗ್ಗಫಲಾದಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತೋ ದಸಕಥಾವತ್ಥುಭೇದೋ ವಾ ಅತಪ್ಪಕಟ್ಠೇನ ಪಣೀತೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಣೀತಂ ಉದಾಹರೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞಂ ಪನ ಪಿಸುಣವಚನಂ ವಾ ಪರೂಪವಾದಂ ವಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ನ ಉದಾಹರೇಯ್ಯಾತಿ.

೩೯೩. ಇದಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪರೂಪವಾದೇ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಾದಞ್ಹಿ ಏಕೇ’’ತಿ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಇಧೇಕಚ್ಚೇ ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಪರೂಪವಾದಸಞ್ಹಿತಂ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ ವಿಗ್ಗಾಹಿಕಕಥಾಭೇದಂ ವಾದಂ ಪಟಿಸೇನಿಯನ್ತಿ ವಿರುಜ್ಝನ್ತಿ, ಯುಜ್ಝಿತುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾ ಸೇನಾಯ ಪಟಿಮುಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ವಿಯ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಮಯಂ ಲಾಮಕಪಞ್ಞೇ ನ ಪಸಂಸಾಮ. ಕಿಂ ಕಾರಣಂ? ತತೋ ತತೋ ನೇ ಪಸಜನ್ತಿ ಸಙ್ಗಾ, ಯಸ್ಮಾ ತೇ ತಾದಿಸಕೇ ಪುಗ್ಗಲೇ ತತೋ ತತೋ ವಚನಪಥತೋ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ವಿವಾದಸಙ್ಗಾ ಸಜನ್ತಿ ಅಲ್ಲೀಯನ್ತಿ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ಸಜನ್ತೀತಿ? ಚಿತ್ತಞ್ಹಿ ತೇ ತತ್ಥ ಗಮೇನ್ತಿ ದೂರೇ, ಯಸ್ಮಾ ತೇ ಪಟಿಸೇನಿಯನ್ತಾ ಚಿತ್ತಂ ತತ್ಥ ಗಮೇನ್ತಿ, ಯತ್ಥ ಗತಂ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾನಂ ದೂರೇ ಹೋತೀತಿ.

೩೯೪-೫. ಏವಂ ಪರಿತ್ತಪಞ್ಞಾನಂ ಪವತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಮಹಾಪಞ್ಞಾನಂ ಪವತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಿಣ್ಡಂ ವಿಹಾರಂ…ಪೇ… ಸಾವಕೋ’’ತಿ. ತತ್ಥ ವಿಹಾರೇನ ಪತಿಸ್ಸಯೋ, ಸಯನಾಸನೇನ ಮಞ್ಚಪೀಠನ್ತಿ ತೀಹಿಪಿ ಪದೇಹಿ ಸೇನಾಸನಮೇವ ವುತ್ತಂ. ಆಪನ್ತಿ ಉದಕಂ. ಸಙ್ಘಾಟಿರಜೂಪವಾಹನನ್ತಿ ಪಂಸುಮಲಾದಿನೋ ಸಙ್ಘಾಟಿರಜಸ್ಸ ಧೋವನಂ. ಸುತ್ವಾನ ಧಮ್ಮಂ ಸುಗತೇನ ದೇಸಿತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾಸವಸಂವರಾದೀಸು ‘‘ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಯೋನಿಸೋ ಚೀವರಂ ಪಟಿಸೇವತಿ ಸೀತಸ್ಸ ಪಟಿಘಾತಾಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೩; ಅ. ನಿ. ೬.೫೮) ನಯೇನ ಭಗವತಾ ದೇಸಿತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ. ಸಙ್ಖಾಯ ಸೇವೇ ವರಪಞ್ಞಸಾವಕೋತಿ ಏತಂ ಇಧ ಪಿಣ್ಡನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ, ವಿಹಾರಾದೀಹಿ ವುತ್ತಂ ಸೇನಾಸನಂ, ಆಪಮುಖೇನ ದಸ್ಸಿತಂ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಂ, ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾ ಚೀವರನ್ತಿ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ಪಚ್ಚಯಂ ಸಙ್ಖಾಯ ‘‘ಯಾವದೇವ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ಮ. ನಿ. ೧.೨೩; ಅ. ನಿ. ೬.೫೮) ನಯೇನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಸೇವೇ ವರಪಞ್ಞಸಾವಕೋ, ಸೇವಿತುಂ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯ ವರಪಞ್ಞಸ್ಸ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಾವಕೋ ಸೇಕ್ಖೋ ವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ವಾ, ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯೇನ ಚ ಅರಹಾ. ಸೋ ಹಿ ಚತುರಾಪಸ್ಸೇನೋ ‘‘ಸಙ್ಖಾಯೇಕಂ ಪಟಿಸೇವತಿ, ಸಙ್ಖಾಯೇಕಂ ಅಧಿವಾಸೇತಿ, ಸಙ್ಖಾಯೇಕಂ ಪರಿವಜ್ಜೇತಿ, ಸಙ್ಖಾಯೇಕಂ ವಿನೋದೇತೀ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೩.೩೦೮; ಮ. ನಿ. ೨.೧೬೮; ಅ. ನಿ. ೧೦.೨೦) ವುತ್ತೋ. ಯಸ್ಸಾ ಚ ಸಙ್ಖಾಯ ಸೇವೇ ವರಪಞ್ಞಸಾವಕೋ, ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಪಿಣ್ಡೇ…ಪೇ… ಯಥಾ ಪೋಕ್ಖರೇ ವಾರಿಬಿನ್ದು, ತಥಾ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೩೯೬. ಏವಂ ಖೀಣಾಸವಪಟಿಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ಅನಗಾರಿಯಪಟಿಪದಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅಗಾರಿಯಪಟಿಪದಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಗಹಟ್ಠವತ್ತಂ ಪನ ವೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ತಾವ ಸಾವಕೋತಿ ಅಗಾರಿಯಸಾವಕೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ಅಯಂ ಪನ ಯೋಜನಾ – ಯೋ ಮಯಾ ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಕೇವಲೋ ಅಬ್ಯಾಮಿಸ್ಸೋ ಸಕಲೋ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ಭಿಕ್ಖುಧಮ್ಮೋ ಕಥಿತೋ. ಏಸ ಖೇತ್ತವತ್ಥುಆದಿಪರಿಗ್ಗಹೇಹಿ ಸಪರಿಗ್ಗಹೇನ ನ ಲಬ್ಭಾ ಫಸ್ಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ಅಧಿಗನ್ತುನ್ತಿ.

೩೯೭. ಏವಂ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇಧೇತ್ವಾ ಗಹಟ್ಠಧಮ್ಮಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಾಣಂ ನ ಹನೇ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಪುರಿಮಡ್ಢೇನ ತಿಕೋಟಿಪರಿಸುದ್ಧಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾವೇರಮಣಿ ವುತ್ತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಡ್ಢೇನ ಸತ್ತೇಸು ಹಿತಪಟಿಪತ್ತಿ. ತತಿಯಪಾದೋ ಚೇತ್ಥ ಖಗ್ಗವಿಸಾಣಸುತ್ತೇ (ಸು. ನಿ. ೩೫ ಆದಯೋ) ಚತುತ್ಥಪಾದೇ ಥಾವರತಸಭೇದೋ ಮೇತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯಂ (ಸು. ನಿ. ೧೪೩ ಆದಯೋ) ಸಬ್ಬಪ್ಪಕಾರತೋ ವಣ್ಣಿತೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪನ ಯೋಜನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ – ತಸಥಾವರೇಸು ಸಬ್ಬೇಸು ಭೂತೇಸು ನಿಧಾಯ ದಣ್ಡಂ ನ ಹನೇ ನ ಘಾತಯೇಯ್ಯ ನಾನುಜಞ್ಞಾತಿ. ‘‘ನಿಧಾಯ ದಣ್ಡ’’ನ್ತಿ ಇತೋ ವಾ ಪರಂ ‘‘ವತ್ತೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ ಆಹರಿತಬ್ಬೋ. ಇತರಥಾ ಹಿ ನ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ಸನ್ಧಿಯತಿ.

೩೯೮. ಏವಂ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತತೋ ಅದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚೀತಿ ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಬಹುಂ ವಾ. ಕ್ವಚೀತಿ ಗಾಮೇ ವಾ ಅರಞ್ಞೇ ವಾ. ಸಾವಕೋತಿ ಅಗಾರಿಯಸಾವಕೋ. ಬುಜ್ಝಮಾನೋತಿ ‘‘ಪರಸನ್ತಕಮಿದ’’ನ್ತಿ ಜಾನಮಾನೋ. ಸಬ್ಬಂ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜಯೇಯ್ಯಾತಿ ಏವಞ್ಹಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನೋ ಸಬ್ಬಂ ಅದಿನ್ನಂ ಪರಿವಜ್ಜೇಯ್ಯ, ನೋ ಅಞ್ಞಥಾತಿ ದೀಪೇತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ವುತ್ತನಯಞ್ಚ ಪಾಕಟಞ್ಚಾತಿ.

೩೯೯. ಏವಂ ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಮ್ಪಿ ತಿಕೋಟಿಪರಿಸುದ್ಧಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಉಕ್ಕಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದತೋ ಪಭುತಿ ತತಿಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಅಸಮ್ಭುಣನ್ತೋತಿ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ.

೪೦೦. ಇದಾನಿ ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಭಗ್ಗತೋ ವಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಸಭಗ್ಗತೋತಿ ಸನ್ಥಾಗಾರಾದಿಗತೋ. ಪರಿಸಗ್ಗತೋತಿ ಪೂಗಮಜ್ಜಗತೋ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ವುತ್ತನಯಞ್ಚ ಪಾಕಟಞ್ಚಾತಿ.

೪೦೧. ಏವಂ ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದಮ್ಪಿ ತಿಕೋಟಿಪರಿಸುದ್ಧಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚಮಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಜ್ಜಞ್ಚ ಪಾನ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಮಜ್ಜಞ್ಚ ಪಾನನ್ತಿ ಗಾಥಾಬನ್ಧಸುಖತ್ಥಂ ಏವಂ ವುತ್ತಂ. ಅಯಂ ಪನತ್ಥೋ ‘‘ಮಜ್ಜಪಾನಞ್ಚ ನ ಸಮಾಚರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಧಮ್ಮಂ ಇಮನ್ತಿ ಇಮಂ ಮಜ್ಜಪಾನವೇರಮಣೀಧಮ್ಮಂ. ಉಮ್ಮಾದನನ್ತನ್ತಿ ಉಮ್ಮಾದನಪರಿಯೋಸಾನಂ. ಯೋ ಹಿ ಸಬ್ಬಲಹುಕೋ ಮಜ್ಜಪಾನಸ್ಸ ವಿಪಾಕೋ, ಸೋ ಮನುಸ್ಸಭೂತಸ್ಸ ಉಮ್ಮತ್ತಕಸಂವತ್ತನಿಕೋ ಹೋತಿ. ಇತಿ ನಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಇತಿ ನಂ ಮಜ್ಜಪಾನಂ ಞತ್ವಾ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ವುತ್ತನಯಞ್ಚ ಪಾಕಟಞ್ಚಾತಿ.

೪೦೨. ಏವಂ ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದಮ್ಪಿ ತಿಕೋಟಿಪರಿಸುದ್ಧಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಮ್ಪಿ ಮಜ್ಜಪಾನಮೇವ ಸಂಕಿಲೇಸಕರಞ್ಚ ಭೇದಕರಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ದಳ್ಹತರಂ ತತೋ ವೇರಮಣಿಯಂ ನಿಯೋಜೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮದಾ ಹಿ ಪಾಪಾನಿ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಮದಾತಿ ಮದಹೇತು. ಹಿಕಾರೋ ಪದಪೂರಣಮತ್ತೇ ನಿಪಾತೋ. ಪಾಪಾನಿ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದೀನಿ ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ. ಉಮ್ಮಾದನಂ ಮೋಹನನ್ತಿ ಪರಲೋಕೇ ಉಮ್ಮಾದನಂ ಇಹಲೋಕೇ ಮೋಹನಂ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ.

೪೦೩-೪. ಏತ್ತಾವತಾ ಅಗಾರಿಯಸಾವಕಸ್ಸ ನಿಚ್ಚಸೀಲಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಉಪೋಸಥಙ್ಗಾನಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪಾಣಂ ನ ಹನೇ’’ತಿ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾತಿ ಅಸೇಟ್ಠಚರಿಯಭೂತಾ. ಮೇಥುನಾತಿ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸಮಾಪತ್ತಿತೋ. ರತ್ತಿಂ ನ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ವಿಕಾಲಭೋಜನನ್ತಿ ರತ್ತಿಮ್ಪಿ ನ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ದಿವಾಪಿ ಕಾಲಾತಿಕ್ಕನ್ತಭೋಜನಂ ನ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ. ನ ಚ ಗನ್ಧನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಗನ್ಧಗ್ಗಹಣೇನ ವಿಲೇಪನಚುಣ್ಣಾದೀನಿಪಿ ಗಹಿತಾನೇವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಮಞ್ಚೇತಿ ಕಪ್ಪಿಯಮಞ್ಚೇ. ಸನ್ಥತೇತಿ ತಟ್ಟಿಕಾದೀಹಿ ಕಪ್ಪಿಯತ್ಥರಣೇಹಿ ಅತ್ಥತೇ. ಛಮಾಯಂ ಪನ ಗೋನಕಾದಿಸನ್ಥತಾಯಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕನ್ತಿ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕಂ ವಿಯ ತೂರಿಯಂ, ನ ಅಙ್ಗವಿನಿಮುತ್ತಂ. ದುಕ್ಖನ್ತಗುನಾತಿ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಸ್ಸ ಅನ್ತಗತೇನ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವ. ಪಚ್ಛಿಮಡ್ಢುಂ ಪನ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರಕೇಹಿ ವುತ್ತನ್ತಿಪಿ ಆಹು.

೪೦೫. ಏವಂ ಉಪೋಸಥಙ್ಗಾನಿ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಉಪೋಸಥಕಾಲಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತತೋ ಚ ಪಕ್ಖಸ್ಸಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ತತೋತಿ ಪದಪೂರಣಮತ್ತೇ ನಿಪಾತೋ. ಪಕ್ಖಸ್ಸುಪವಸ್ಸುಪೋಸಥನ್ತಿ ಏವಂ ಪರಪದೇನ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ ‘‘ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಚಾತುದ್ದಸಿಂ ಪಞ್ಚದಸಿಂ ಅಟ್ಠಮಿನ್ತಿ ಏತೇ ತಯೋ ದಿವಸೇ ಉಪವಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಂ, ಏತಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಉಪೋಸಥಂ ಉಪಗಮ್ಮ ವಸಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ಪುರಿಮಭಾಗೇ ಆಸಾಳ್ಹಮಾಸೋ, ಅನ್ತೋವಸ್ಸಂ ತಯೋ ಮಾಸಾ, ಕತ್ತಿಕಮಾಸೋತಿ ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ‘‘ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಆಸಾಳ್ಹಕತ್ತಿಕಫಗ್ಗುಣಮಾಸಾ ತಯೋ ಏವಾತಿ ಅಪರೇ. ಪಕ್ಖುಪೋಸಥದಿವಸಾನಂ ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮದಿವಸವಸೇನ ಪಕ್ಖೇ ಪಕ್ಖೇ ತೇರಸೀಪಾಟಿಪದಸತ್ತಮೀನವಮೀಸಙ್ಖಾತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಚತ್ತಾರೋ ದಿವಸಾತಿ ಅಪರೇ. ಯಂ ರುಚ್ಚತಿ, ತಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಂ ವಾ ಪನ ಪುಞ್ಞಕಾಮೀನಂ ಭಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಏವಮೇತಂ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಸುಸಮತ್ತರೂಪಂ ಸುಪರಿಪುಣ್ಣರೂಪಂ ಏಕಮ್ಪಿ ದಿವಸಂ ಅಪರಿಚ್ಚಜನ್ತೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಪೇತಂ ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ.

೪೦೬. ಏವಂ ಉಪೋಸಥಕಾಲಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತೇಸು ಕಾಲೇಸು ಏತಂ ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸ್ಸ ಯಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತತೋ ಚ ಪಾತೋ’’ತಿ. ಏತ್ಥಾಪಿ ತತೋತಿ ಪದಪೂರಣಮತ್ತೇ ನಿಪಾತೋ, ಅನನ್ತರತ್ಥೇ ವಾ, ಅಥಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪಾತೋತಿ ಅಪರಜ್ಜುದಿವಸಪುಬ್ಬಭಾಗೇ. ಉಪವುತ್ಥುಪೋಸಥೋತಿ ಉಪವಸಿತಉಪೋಸಥೋ. ಅನ್ನೇನಾತಿ ಯಾಗುಭತ್ತಾದಿನಾ. ಪಾನೇನಾತಿ ಅಟ್ಠವಿಧಪಾನೇನ. ಅನುಮೋದಮಾನೋತಿ ಅನುಪಮೋದಮಾನೋ, ನಿರನ್ತರಂ ಮೋದಮಾನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಥಾರಹನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಅನುರೂಪೇನ, ಯಥಾಸತ್ತಿ ಯಥಾಬಲನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸಂವಿಭಜೇಥಾತಿ ಭಾಜೇಯ್ಯ ಪತಿಮಾನೇಯ್ಯ. ಸೇಸಂ ಪಾಕಟಮೇವ.

೪೦೭. ಏವಂ ಉಪವುತ್ಥುಪೋಸಥಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚಂ ವತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯಾವಜೀವಿಕಂ ಗರುವತ್ತಂ ಆಜೀವಪಾರಿಸುದ್ಧಿಞ್ಚ ಕಥೇತ್ವಾ ತಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ಅಧಿಗನ್ತಬ್ಬಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಧಮ್ಮೇನ ಮಾತಾಪಿತರೋ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಧಮ್ಮೇನಾತಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇನ ಭೋಗೇನ. ಭರೇಯ್ಯಾತಿ ಪೋಸೇಯ್ಯ. ಧಮ್ಮಿಕಂ ಸೋ ವಣಿಜ್ಜನ್ತಿ ಸತ್ತವಣಿಜ್ಜಾ, ಸತ್ಥವಣಿಜ್ಜಾ, ವಿಸವಣಿಜ್ಜಾ, ಮಂಸವಣಿಜ್ಜಾ, ಸುರಾವಣಿಜ್ಜಾತಿ ಇಮಾ ಪಞ್ಚ ಅಧಮ್ಮವಣಿಜ್ಜಾ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಿಕವಣಿಜ್ಜಾ. ವಣಿಜ್ಜಾಮುಖೇನ ಚೇತ್ಥ ಕಸಿಗೋರಕ್ಖಾದಿ ಅಪರೋಪಿ ಧಮ್ಮಿಕೋ ವೋಹಾರೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋ. ಸೇಸಮುತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ಅಯಂ ಪನ ಯೋಜನಾ – ಸೋ ನಿಚ್ಚಸೀಲಉಪೋಸಥಸೀಲದಾನಧಮ್ಮಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಪಯೋಜಯೇ ಧಮ್ಮಿಕಂ ವಣಿಜ್ಜಂ, ತತೋ ಲದ್ಧೇನ ಚ ಧಮ್ಮತೋ ಅನಪೇತತ್ತಾ ಧಮ್ಮೇನ ಭೋಗೇನ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಭರೇಯ್ಯ. ಅಥ ಸೋ ಗಿಹೀ ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆದಿತೋ ಪಭುತಿ ವುತ್ತಂ ಇಮಂ ವತ್ತಂ ವತ್ತಯನ್ತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಯೇ ತೇ ಅತ್ತನೋ ಆಭಾಯ ಅನ್ಧಕಾರಂ ವಿಧಮೇತ್ವಾ ಆಲೋಕಕರಣೇನ ಸಯಮ್ಪಭಾತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ ಛ ಕಾಮಾವಚರದೇವಾ, ತೇ ಸಯಮ್ಪಭೇ ನಾಮ ದೇವೇ ಉಪೇತಿ ಭಜತಿ ಅಲ್ಲೀಯತಿ, ತೇಸಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತೀತಿ.

ಪರಮತ್ಥಜೋತಿಕಾಯ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಧಮ್ಮಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತೋ ಚ ದುತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ ಅತ್ಥವಣ್ಣನಾನಯತೋ, ನಾಮೇನ

ಚೂಳವಗ್ಗೋತಿ.