೧೨. ಅಮ್ಬವನಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ಅಯಞ್ಚ ತೇ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸುರಮ್ಮಾತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಮ್ಬಪೇತಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ಅಞ್ಞತರೋ ಗಹಪತಿ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭೋಗೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಭರಿಯಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ, ಏಕಾ ಧೀತಾಯೇವ ಹೋತಿ. ಸೋ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಮಿತ್ತಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಇಣವಸೇನ ಗಹಿತೇನ ಕಹಾಪಣಸತೇನ ಭಣ್ಡಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸತ್ಥೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಣಿಜ್ಜಾಯ ಗತೋ, ನ ಚಿರೇನೇವ ಮೂಲೇನ ಸಹ ಉದಯಭೂತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕಹಾಪಣಸತಾನಿ ಲಭಿತ್ವಾ ಸತ್ಥೇನ ಸಹ ಪಟಿನಿವತ್ತಿ. ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಚೋರಾ ಪರಿಯುಟ್ಠಾಯ ಸತ್ಥಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು, ಸತ್ಥಿಕಾ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಪಲಾಯಿಂಸು. ಸೋ ಪನ ಗಹಪತಿ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗಚ್ಛೇ ಕಹಾಪಣೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅವಿದೂರೇ ನಿಲೀಯಿ. ಚೋರಾ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ಸೋ ಧನಲೋಭೇನ ತತ್ಥೇವ ಪೇತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ವಾಣಿಜಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಧೀತುಯಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸಾ ಪಿತು ಮರಣೇನ ಆಜೀವಿಕಾಭಯೇನ ಚ ಅತಿವಿಯ ಸಞ್ಜಾತದೋಮನಸ್ಸಾ ಬಾಳ್ಹಂ ಪರಿದೇವಿ. ಅಥ ನಂ ಸೋ ಪಿತು ಸಹಾಯೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ‘‘ಯಥಾ ನಾಮ ಕುಲಾಲಭಾಜನಂ ಸಬ್ಬಂ ಭೇದನಪರಿಯನ್ತಂ, ಏವಮೇವ ಸತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಭೇದನಪರಿಯನ್ತಂ. ಮರಣಂ ನಾಮ ಸಬ್ಬಸಾಧಾರಣಂ ಅಪ್ಪಟಿಕಾರಞ್ಚ, ತಸ್ಮಾ ಮಾ ತ್ವಂ ಪಿತರಿ ಅತಿಬಾಳ್ಹಂ ಸೋಚಿ, ಮಾ ಪರಿದೇವಿ, ಅಹಂ ತೇ ಪಿತಾ, ತ್ವಂ ಮಯ್ಹಂ ಧೀತಾ, ಅಹಂ ತವ ಪಿತು ಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋಮಿ, ತ್ವಂ ಪಿತುನೋ ಗೇಹೇ ವಿಯ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಅವಿಮನಾ ಅಭಿರಮಸ್ಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸಮಸ್ಸಾಸೇಸಿ. ಸಾ ತಸ್ಸ ವಚನೇನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಸೋಕಾ ಪಿತರಿ ವಿಯ ತಸ್ಮಿಂ ಸಞ್ಜಾತಗಾರವಬಹುಮಾನಾ ಅತ್ತನೋ ಕಪಣಭಾವೇನ ತಸ್ಸ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕಾರಿನೀ ಹುತ್ವಾ ವತ್ತಮಾನಾ ಪಿತರಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಮತಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತುಕಾಮಾ ಯಾಗುಂ ಪಚಿತ್ವಾ ಮನೋಸಿಲಾವಣ್ಣಾನಿ ಸುಪರಿಪಕ್ಕಾನಿ ಮಧುರಾನಿ ಅಮ್ಬಫಲಾನಿ ಕಂಸಪಾತಿಯಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಯಾಗುಂ ಅಮ್ಬಫಲಾನಿ ಚ ದಾಸಿಯಾ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಭಗವಾ ಮಯ್ಹಂ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇನ ಅನುಗ್ಗಹಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಮಹಾಕರುಣಾಯ ಸಞ್ಚೋದಿತಮಾನಸೋ ತಸ್ಸಾ ಮನೋರಥಂ ಪೂರೇನ್ತೋ ನಿಸಜ್ಜಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಸಾ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠಾ ಪಞ್ಞತ್ತವರಬುದ್ಧಾಸನೇ ಅತ್ತನಾ ಉಪನೀತಂ ಸುವಿಸುದ್ಧವತ್ಥಂ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ, ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ.

ಅಥ ಸಾ ಭಗವತೋ ಯಾಗುಂ ಉಪನಾಮೇಸಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ ಭಗವಾ ಯಾಗುಂ. ಅಥ ಸಙ್ಘಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ಯಾಗುಂ ದತ್ವಾ ಪುನ ಧೋತಹತ್ಥಾ ಅಮ್ಬಫಲಾನಿ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ, ಭಗವಾ ತಾನಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿ. ಸಾ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಯಾ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಯಾಗುಅಮ್ಬಫಲದಾನವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ದಕ್ಖಿಣಾ, ಸಾ ಮೇ ಪಿತರಂ ಪಾಪುಣಾತೂ’’ತಿ. ಭಗವಾ ‘‘ಏವಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸಾ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ತಾಯ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಸಮುದ್ದಿಟ್ಠಮತ್ತಾಯ ಸೋ ಪೇತೋ ಅಮ್ಬವನಉಯ್ಯಾನವಿಮಾನಕಪ್ಪರುಕ್ಖಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಮಹತಿಞ್ಚ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಲಭಿ.

ಅಥ ತೇ ವಾಣಿಜಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ವಣಿಜ್ಜಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ತಮೇವ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪನ್ನಾ ಪುಬ್ಬೇ ವಸಿತಟ್ಠಾನೇ ಏಕರತ್ತಿಂ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸುಂ. ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಸೋ ವಿಮಾನಪೇತೋ ಉಯ್ಯಾನವಿಮಾನಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ತೇಸಂ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ತೇ ವಾಣಿಜಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತೇನ ಲದ್ಧಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಾ –

೭೯೬. ‘‘ಅಯಞ್ಚ ತೇ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸುರಮ್ಮಾ, ಸಮಾ ಸುತಿತ್ಥಾ ಚ ಮಹೋದಕಾ ಚ;

ಸುಪುಪ್ಫಿತಾ ಭಮರಗಣಾನುಕಿಣ್ಣಾ, ಕಥಂ ತಯಾ ಲದ್ಧಾ ಅಯಂ ಮನುಞ್ಞಾ.

೭೯೭. ‘‘ಇದಞ್ಚ ತೇ ಅಮ್ಬವನಂ ಸುರಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬೋತುಕಂ ಧಾರಯತೇ ಫಲಾನಿ;

ಸುಪುಪ್ಫಿತಂ ಭಮರಗಣಾನುಕಿಣ್ಣಂ, ಕಥಂ ತಯಾ ಲದ್ಧಮಿದಂ ವಿಮಾನ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅವೋಚುಂ.

೭೯೬. ತತ್ಥ ಸುರಮ್ಮಾತಿ ಸುಟ್ಠು ರಮಣೀಯಾ. ಸಮಾತಿ ಸಮತಲಾ. ಸುತಿತ್ಥಾತಿ ರತನಮಯಸೋಪಾನತಾಯ ಸುನ್ದರತಿತ್ಥಾ. ಮಹೋದಕಾತಿ ಬಹುಜಲಾ.

೭೯೭. ಸಬ್ಬೋತುಕನ್ತಿ ಪುಪ್ಫೂಪಗಫಲೂಪಗರುಕ್ಖಾದೀಹಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಉತೂಸು ಸುಖಾವಹಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಧಾರಯತೇ ಫಲಾನೀ’’ತಿ. ಸುಪುಪ್ಫಿತನ್ತಿ ನಿಚ್ಚಂ ಸುಪುಪ್ಫಿತಂ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೋ ಪೋಕ್ಖರಣಿಆದೀನಂ ಪಟಿಲಾಭಕಾರಣಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ –

೭೯೮. ‘‘ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ದಕಂ ಯಾಗು, ಸೀತಚ್ಛಾಯಾ ಮನೋರಮಾ;

ಧೀತಾಯ ದಿನ್ನದಾನೇನ, ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ. –

ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ತೇನ ಮೇ ಇಧ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಯಂ ತಂ ಭಗವತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ಉದಕಂ ಯಾಗುಞ್ಚ ಮಮಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದೇನ್ತಿಯಾ ಮಯ್ಹಂ ಧೀತಾಯ ದಿನ್ನಂ ದಾನಂ, ತೇನ ಮೇ ಧೀತಾಯ ದಿನ್ನದಾನೇನ ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ದಿಬ್ಬೇ ಅಮ್ಬವನೇ ಸಬ್ಬೋತುಕಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ, ಇಮಿಸ್ಸಾ ದಿಬ್ಬಾಯ ಮನುಞ್ಞಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ದಿಬ್ಬಂ ಉದಕಂ, ಯಾಗುಯಾ ಅತ್ಥರಣಸ್ಸ ಚ ದಾನೇನ ಉಯ್ಯಾನವಿಮಾನಕಪ್ಪರುಕ್ಖಾದೀಸು ಸೀತಚ್ಛಾಯಾ ಮನೋರಮಾ ಇಧ ಲಬ್ಭತಿ, ಸಮಿಜ್ಝತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ಸೋ ಪೇತೋ ತೇ ವಾಣಿಜೇ ನೇತ್ವಾ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಕಹಾಪಣಸತಾನಿ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ಉಪಡ್ಢಂ ತುಮ್ಹೇ ಗಣ್ಹಥ, ಉಪಡ್ಢಂ ಮಯಾ ಗಹಿತಂ ಇಣಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಸುಖೇನ ಜೀವತೂತಿ ಮಯ್ಹಂ ಧೀತಾಯ ದೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ವಾಣಿಜಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಧೀತಾಯ ಕಥೇತ್ವಾ ತೇನ ಅತ್ತನೋ ದಿನ್ನಭಾಗಮ್ಪಿ ತಸ್ಸಾ ಏವ ಅದಂಸು. ಸಾ ಕಹಾಪಣಸತಂ ಧನಿಕಾನಂ ದತ್ವಾ ಇತರಂ ಅತ್ತನೋ ಪಿತು ಸಹಾಯಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಸಯಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ ನಿವಸತಿ. ಸೋ ‘‘ಇದಂ ಸಬ್ಬಂ ತುಯ್ಹಂಯೇವ ಹೋತೂ’’ತಿ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಪಟಿದತ್ವಾ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಜೇಟ್ಠಪುತ್ತಸ್ಸ ಘರಸಾಮಿನಿಂ ಅಕಾಸಿ.

ಸಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಕಾಲೇ ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತಂ ಉಪಲಾಲೇನ್ತೀ –

೭೯೯. ‘‘ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಏವಂ ಪಸ್ಸಥ, ದಾನಸ್ಸ ದಮಸ್ಸ ಸಂಯಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ;

ದಾಸೀ ಅಹಂ ಅಯ್ಯಕುಲೇಸು ಹುತ್ವಾ, ಸುಣಿಸಾ ಹೋಮಿ ಅಗಾರಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ’’ತಿ. –

ಇಮಂ ಗಾಥಂ ವದತಿ.

ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ಞಾಣಪರಿಪಾಕಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಓಭಾಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮುಖೇ ಠಿತೋ ವಿಯ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ –

‘‘ಅಸಾತಂ ಸಾತರೂಪೇನ, ಪಿಯರೂಪೇನ ಅಪ್ಪಿಯಂ;

ದುಕ್ಖಂ ಸುಖಸ್ಸ ರೂಪೇನ, ಪಮತ್ತಂ ಅತಿವತ್ತತೀ’’ತಿ. (ಉದಾ. ೧೮; ಜಾ. ೧.೧.೧೦೦) –

ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ. ಸಾ ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ. ಸಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಅಮ್ಬವನಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.