೩. ರಥಕಾರಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ವೇಳುರಿಯಥಮ್ಭಂ ರುಚಿರಂ ಪಭಸ್ಸರನ್ತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಞ್ಞತರಂ ಪೇತಿಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ. ಅತೀತೇ ಕಿರ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಅಞ್ಞತರಾ ಇತ್ಥೀ ಸೀಲಾಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಾ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಸನ್ನಿಸ್ಸಯೇನ ಸಾಸನೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾ ಸುವಿಭತ್ತವಿಚಿತ್ರಭಿತ್ತಿಥಮ್ಭಸೋಪಾನಭೂಮಿತಲಂ ಅತಿವಿಯ ದಸ್ಸನೀಯಂ ಏಕಂ ಆವಾಸಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಪಣೀತೇನ ಆಹಾರೇನ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ. ಸಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಪಾಪಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಸೇನ ಹಿಮವತಿ ಪಬ್ಬತರಾಜೇ ರಥಕಾರದಹಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಮಾನಪೇತೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆವಾಸದಾನಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ ಸಬ್ಬರತನಮಯಂ ಉಳಾರಂ ಅತಿವಿಯ ಸಮನ್ತತೋ ಪಾಸಾದಿಕಂ ಮನೋಹರಂ ರಮಣೀಯಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಂ ನನ್ದನವನಸದಿಸಂ ಉಪಸೋಭಿತಂ ವಿಮಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಸಯಞ್ಚ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಅಭಿರೂಪಾ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಪಾಸಾದಿಕಾ ಅಹೋಸಿ.

ಸಾ ತತ್ಥ ಪುರಿಸೇಹಿ ವಿನಾವ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೀ ವಿಹರತಿ. ತಸ್ಸಾ ತತ್ಥ ದೀಘರತ್ತಂ ನಿಪ್ಪುರಿಸಾಯ ವಸನ್ತಿಯಾ ಅನಭಿರತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ. ಸಾ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಅತ್ಥೇಸೋ ಉಪಾಯೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಾನಿ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಾನಿ ನದಿಯಂ ಪಕ್ಖಿಪತಿ. ಸಬ್ಬಂ ಕಣ್ಣಮುಣ್ಡಪೇತಿವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಆಗತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇಧ ಪನ ಬಾರಾಣಸಿವಾಸೀ ಏಕೋ ಮಾಣವೋ ಗಙ್ಗಾಯ ತೇಸು ಏಕಂ ಅಮ್ಬಫಲಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಭವಂ ಗವೇಸನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ತಂ ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನದಿಂ ದಿಸ್ವಾ ತದನುಸಾರೇನ ತಸ್ಸಾ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗತೋ. ಸಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ನೇತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕರೋನ್ತೀ ನಿಸೀದಿ. ಸೋ ತಸ್ಸಾ ವಸನಟ್ಠಾನಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ –

೪೩೯. ‘‘ವೇಳುರಿಯಥಮ್ಭಂ ರುಚಿರಂ ಪಭಸ್ಸರಂ, ವಿಮಾನಮಾರುಯ್ಹ ಅನೇಕಚಿತ್ತಂ;

ತತ್ಥಚ್ಛಸಿ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಪಥದ್ಧನಿ ಪನ್ನರಸೇವ ಚನ್ದೋ.

೪೪೦. ‘‘ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಕನಕಸ್ಸ ಸನ್ನಿಭೋ, ಉತ್ತತ್ತರೂಪೋ ಭುಸ ದಸ್ಸನೇಯ್ಯೋ;

ಪಲ್ಲಙ್ಕಸೇಟ್ಠೇ ಅತುಲೇ ನಿಸಿನ್ನಾ, ಏಕಾ ತುವಂ ನತ್ಥಿ ಚ ತುಯ್ಹ ಸಾಮಿಕೋ.

೪೪೧. ‘‘ಇಮಾ ಚ ತೇ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ಸಮನ್ತಾ, ಪಹೂತಮಲ್ಯಾ ಬಹುಪುಣ್ಡರೀಕಾ;

ಸುವಣ್ಣಚುಣ್ಣೇಹಿ ಸಮನ್ತಮೋತ್ಥತಾ, ನ ತತ್ಥ ಪಙ್ಕೋ ಪಣಕೋ ಚ ವಿಜ್ಜತಿ.

೪೪೨. ‘‘ಹಂಸಾ ಚಿಮೇ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಮನೋರಮಾ, ಉದಕಸ್ಮಿಮನುಪರಿಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬದಾ;

ಸಮಯ್ಯ ವಗ್ಗೂಪನದನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇ, ಬಿನ್ದುಸ್ಸರಾ ದುನ್ದುಭೀನಂವ ಘೋಸೋ.

೪೪೩. ‘‘ದದ್ದಲ್ಲಮಾನಾ ಯಸಸಾ ಯಸಸ್ಸಿನೀ, ನಾವಾಯ ಚ ತ್ವಂ ಅವಲಮ್ಬ ತಿಟ್ಠಸಿ;

ಆಳಾರಪಮ್ಹೇ ಹಸಿತೇ ಪಿಯಂವದೇ, ಸಬ್ಬಙ್ಗಕಲ್ಯಾಣಿ ಭುಸಂ ವಿರೋಚಸಿ.

೪೪೪. ‘‘ಇದಂ ವಿಮಾನಂ ವಿರಜಂ ಸಮೇ ಠಿತಂ, ಉಯ್ಯಾನವನ್ತಂ ರತಿನನ್ದಿವಡ್ಢನಂ;

ಇಚ್ಛಾಮಹಂ ನಾರಿ ಅನೋಮದಸ್ಸನೇ, ತಯಾ ಸಹ ನನ್ದನೇ ಇಧ ಮೋದಿತು’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

೪೩೯. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮಾನೇ. ಅಚ್ಛಸೀತಿ ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಕಾಲೇ ನಿಸೀದಸಿ. ದೇವೀತಿ ತಂ ಆಲಪತಿ. ಮಹಾನುಭಾವೇತಿ ಮಹತಾ ದಿಬ್ಬಾನುಭಾವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ಪಥದ್ಧನೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಥಭೂತೇ ಅದ್ಧನಿ, ಗಗನತಲಮಗ್ಗೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪನ್ನರಸೇವ ಚನ್ದೋತಿ ಪುಣ್ಣಮಾಸಿಯಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಮಣ್ಡಲೋ ಚನ್ದೋ ವಿಯ ವಿಜ್ಜೋತಮಾನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೪೪೦. ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಕನಕಸ್ಸ ಸನ್ನಿಭೋತಿ ತವ ವಣ್ಣೋ ಚ ಉತ್ತತ್ತಸಿಙ್ಗೀಸುವಣ್ಣೇನ ಸದಿಸೋ ಅತಿವಿಯ ಮನೋಹರೋ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉತ್ತತ್ತರೂಪೋ ಭುಸ ದಸ್ಸನೇಯ್ಯೋ’’ತಿ. ಅತುಲೇತಿ ಮಹಾರಹೇ. ಅತುಲೇತಿ ವಾ ದೇವತಾಯ ಆಲಪನಂ, ಅಸದಿಸರೂಪೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ನತ್ಥಿ ಚ ತುಯ್ಹ ಸಾಮಿಕೋತಿ ತುಯ್ಹಂ ಸಾಮಿಕೋ ಚ ನತ್ಥಿ.

೪೪೧. ಪಹೂತಮಲ್ಯಾತಿ ಕಮಲಕುವಲಯಾದಿಬಹುವಿಧಕುಸುಮವತಿಯೋ. ಸುವಣ್ಣಚುಣ್ಣೇಹೀತಿ ಸುವಣ್ಣವಾಲುಕಾಹಿ. ಸಮನ್ತಮೋತ್ಥತಾತಿ ಸಮನ್ತತೋ ಓಕಿಣ್ಣಾ. ತತ್ಥಾತಿ ತಾಸು ಪೋಕ್ಖರಣೀಸು. ಪಙ್ಕೋ ಪಣಕೋ ಚಾತಿ ಕದ್ದಮೋ ವಾ ಉದಕಪಿಚ್ಛಿಲ್ಲೋ ವಾ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.

೪೪೨. ಹಂಸಾ ಚಿಮೇ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಮನೋರಮಾತಿ ಇಮೇ ಹಂಸಾ ಚ ದಸ್ಸನಸುಖಾ ಮನೋರಮಾ ಚ. ಅನುಪರಿಯನ್ತೀತಿ ಅನುವಿಚರನ್ತಿ. ಸಬ್ಬದಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಉತೂಸು. ಸಮಯ್ಯಾತಿ ಸಙ್ಗಮ್ಮ. ವಗ್ಗೂತಿ ಮಧುರಂ. ಉಪನದನ್ತೀತಿ ವಿಕೂಜನ್ತಿ. ಬಿನ್ದುಸ್ಸರಾತಿ ಅವಿಸಟಸ್ಸರಾ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತಸ್ಸರಾ. ದುನ್ದುಭೀನಂವ ಘೋಸೋತಿ ವಗ್ಗುಬಿನ್ದುಸ್ಸರಭಾವೇನ ದುನ್ದುಭೀನಂ ವಿಯ ತವ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಂ ಹಂಸಾನಂ ಘೋಸೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

೪೪೩. ದದ್ದಲ್ಲಮಾನಾತಿ ಅತಿವಿಯ ಅಭಿಜಲನ್ತೀ. ಯಸಸಾತಿ ದೇವಿದ್ಧಿಯಾ. ನಾವಾಯಾತಿ ದೋಣಿಯಂ. ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಞ್ಹಿ ಪದುಮಿನಿಯಂ ಸುವಣ್ಣನಾವಾಯ ಮಹಾರಹೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಉದಕಕೀಳಂ ಕೀಳನ್ತಿಂ ಪೇತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಮಾಹ. ಅವಲಮ್ಬಾತಿ ಅವಲಮ್ಬಿತ್ವಾ ಅಪಸ್ಸೇನಂ ಅಪಸ್ಸಾಯ. ತಿಟ್ಠಸೀತಿ ಇದಂ ಠಾನಸದ್ದಸ್ಸ ಗತಿನಿವತ್ತಿ ಅತ್ಥತ್ತಾ ಗತಿಯಾ ಪಟಿಕ್ಖೇಪವಚನಂ. ‘‘ನಿಸಜ್ಜಸೀ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ನಿಸೀದಸಿಚ್ಚೇವಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಆಳಾರಪಮ್ಹೇತಿ ವೇಲ್ಲಿತದೀಘನೀಲಪಖುಮೇ. ಹಸಿತೇತಿ ಹಸಿತಮಹಾಹಸಿತಮುಖೇ. ಪಿಯಂವದೇತಿ ಪಿಯಭಾಣಿನೀ. ಸಬ್ಬಙ್ಗಕಲ್ಯಾಣೀತಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಸುನ್ದರೇ, ಸೋಭನಸಬ್ಬಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿರೋಚಸೀತಿ ವಿರಾಜೇಸಿ.

೪೪೪. ವಿರಜನ್ತಿ ವಿಗತರಜಂ ನಿದ್ದೋಸಂ. ಸಮೇ ಠಿತನ್ತಿ ಸಮೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಠಿತಂ, ಚತುರಸ್ಸಸೋಭಿತತಾಯ ವಾ ಸಮಭಾಗೇ ಠಿತಂ, ಸಮನ್ತಭದ್ದಕನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಯ್ಯಾನವನ್ತನ್ತಿ ನನ್ದನವನಸಹಿತಂ. ರತಿನನ್ದಿವಡ್ಢನನ್ತಿ ರತಿಞ್ಚ ನನ್ದಿಞ್ಚ ವಡ್ಢೇತೀತಿ ರತಿನನ್ದಿವಡ್ಢನಂ, ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪೀತಿಯಾ ಚ ಸಂವಡ್ಢನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಾರೀತಿ ತಸ್ಸಾ ಆಲಪನಂ. ಅನೋಮದಸ್ಸನೇತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಅಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗತಾಯ ಅನಿನ್ದಿತದಸ್ಸನೇ. ನನ್ದನೇತಿ ನನ್ದನಕರೇ. ಇಧಾತಿ ನನ್ದನವನೇ, ವಿಮಾನೇ ವಾ. ಮೋದಿತುನ್ತಿ ಅಭಿರಮಿತುಂ ಇಚ್ಛಾಮೀತಿ ಯೋಜನಾ.

ಏವಂ ತೇನ ಮಾಣವೇನ ವುತ್ತೇ ಸಾ ವಿಮಾನಪೇತಿದೇವತಾ ತಸ್ಸ ಪಟಿವಚನಂ ದೇನ್ತೀ –

೪೪೫. ‘‘ಕರೋಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಇಧ ವೇದನೀಯಂ, ಚಿತ್ತಞ್ಚ ತೇ ಇಧ ನಿಹಿತಂ ಭವತು;

ಕತ್ವಾನ ಕಮ್ಮಂ ಇಧ ವೇದನೀಯಂ, ಏವಂ ಮಮಂ ಲಚ್ಛಸಿ ಕಾಮಕಾಮಿನಿ’’ನ್ತಿ. –

ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕರೋಹಿ ಕಮ್ಮಂ ಇಧ ವೇದನೀಯನ್ತಿ ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ದಿಬ್ಬಟ್ಠಾನೇ ವಿಪಚ್ಚನಕಂ ವಿಪಾಕದಾಯಕಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ ಕರೋಹಿ ಪಸವೇಯ್ಯಾಸಿ. ಇಧ ನಿಹಿತನ್ತಿ ಇಧೂಪನೀತಂ, ‘‘ಇಧ ನಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನಿನ್ನಂ ಪೋಣಂ ಪಬ್ಭಾರಂ ತವ ಚಿತ್ತಂ ಭವತು ಹೋತು. ಮಮನ್ತಿ ಮಂ. ಲಚ್ಛಸೀತಿ ಲಭಿಸ್ಸಸಿ.

ಸೋ ಮಾಣವೋ ತಸ್ಸಾ ವಿಮಾನಪೇತಿಯಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ತತೋ ಮನುಸ್ಸಪಥಂ ಗತೋ ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿಧಾಯ ತಜ್ಜಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ ತಸ್ಸಾ ಪೇತಿಯಾ ಸಹಬ್ಯತಂ. ತಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇನ್ತಾ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರಾ –

೪೪೬. ‘‘ಸಾಧೂತಿ ಸೋ ತಸ್ಸಾ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ,

ಅಕಾಸಿ ಕಮ್ಮಂ ತಹಿಂ ವೇದನೀಯಂ;

ಕತ್ವಾನ ಕಮ್ಮಂ ತಹಿಂ ವೇದನೀಯಂ,

ಉಪಪಜ್ಜಿ ಸೋ ಮಾಣವೋ ತಸ್ಸಾ ಸಹಬ್ಯತ’’ನ್ತಿ. –

ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹಂಸು. ತತ್ಥ ಸಾಧೂತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನೇ ನಿಪಾತೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸಾ ವಿಮಾನಪೇತಿಯಾ. ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾತಿ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ. ತಹಿಂ ವೇದನೀಯನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮಾನೇ ತಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ವೇದಿತಬ್ಬಸುಖವಿಪಾಕಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮಂ. ಸಹಬ್ಯತನ್ತಿ ಸಹಭಾವಂ. ಸೋ ಮಾಣವೋ ತಸ್ಸಾ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಏವಂ ತೇಸು ತತ್ಥ ಚಿರಕಾಲಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೇಸು ಪುರಿಸೋ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಯೇನ ಕಾಲಮಕಾಸಿ, ಇತ್ಥೀ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಸ್ಸ ಖೇತ್ತಙ್ಗತಭಾವೇನ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ತತ್ಥ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾ ವಸಿ. ಅಥ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತಿ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಏಕದಿವಸಂ ಪಬ್ಬತಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ತಂ ವಿಮಾನಞ್ಚ ವಿಮಾನಪೇತಿಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ವೇಳುರಿಯಥಮ್ಭಂ ರುಚಿರಂ ಪಭಸ್ಸರ’’ನ್ತಿಆದಿಕಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸಾ ಚಸ್ಸ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಂ ಅತ್ತನೋ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಥೇರೋ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಜನೋ ದಾನಾದಿಪುಞ್ಞಧಮ್ಮನಿರತೋ ಅಹೋಸೀತಿ.

ರಥಕಾರಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.