೯. ಮಹಾಪೇಸಕಾರಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ಗೂಥಞ್ಚ ಮುತ್ತಂ ರುಹಿರಞ್ಚ ಪುಬ್ಬನ್ತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ಅಞ್ಞತರಂ ಪೇಸಕಾರಪೇತಿಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ. ದ್ವಾದಸಮತ್ತಾ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಸನಯೋಗ್ಗಟ್ಠಾನಂ ವೀಮಂಸನ್ತಾ ಉಪಕಟ್ಠಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ಅಞ್ಞತರಂ ಛಾಯೂದಕಸಮ್ಪನ್ನಂ ರಮಣೀಯಂ ಅರಞ್ಞಾಯತನಂ ತಸ್ಸ ಚ ನಾತಿದೂರೇ ನಾಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಗೋಚರಗಾಮಂ ದಿಸ್ವಾ ತತ್ಥ ಏಕರತ್ತಿಂ ವಸಿತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿಂಸು. ತತ್ಥ ಏಕಾದಸ ಪೇಸಕಾರಾ ಪಟಿವಸನ್ತಿ, ತೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಸೋಮನಸ್ಸಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹಂ ನೇತ್ವಾ ಪಣೀತೇನ ಆಹಾರೇನ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಆಹಂಸು ‘‘ಕುಹಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಯತ್ಥ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಫಾಸುಕಂ, ತತ್ಥ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಯದಿ ಏವಂ, ಭನ್ತೇ, ಇಧೇವ ವಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವಸ್ಸೂಪಗಮನಂ ಯಾಚಿಂಸು. ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂಸು. ಉಪಾಸಕಾ ತೇಸಂ ತತ್ಥ ಅರಞ್ಞಕುಟಿಕಾಯೋ ಕಾರೇತ್ವಾ ಅದಂಸು. ಭಿಕ್ಖೂ ತತ್ಥ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗಚ್ಛಿಂಸು.

ತತ್ಥ ಜೇಟ್ಠಕಪೇಸಕಾರೋ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹಿ, ಇತರೇ ಏಕೇಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಟ್ಠಹಿಂಸು. ಜೇಟ್ಠಕಪೇಸಕಾರಸ್ಸ ಭರಿಯಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಮಚ್ಛರಿನೀ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಾತಿ. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಕನಿಟ್ಠಭಗಿನಿಂ ಆನೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹೇ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ. ಸಾ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ ಹುತ್ವಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿ. ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಪೇಸಕಾರೋ ವಸ್ಸಂ ವುತ್ಥಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಏಕೇಕಂ ಸಾಟಕಮದಂಸು. ತತ್ಥ ಮಚ್ಛರಿನೀ ಜೇಟ್ಠಪೇಸಕಾರಸ್ಸ ಭರಿಯಾ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಸಾಮಿಕಂ ಪರಿಭಾಸಿ – ‘‘ಯಂ ತಯಾ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಾನಂ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಅನ್ನಪಾನಂ, ತಂ ತೇ ಪರಲೋಕೇ ಗೂಥಮುತ್ತಂ ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಞ್ಚ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತತು, ಸಾಟಕಾ ಚ ಜಲಿತಾ ಅಯೋಮಯಪಟ್ಟಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಜೇಟ್ಠಪೇಸಕಾರೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ವಿಞ್ಝಾಟವಿಯಂ ಆನುಭಾವಸಮ್ಪನ್ನಾ ರುಕ್ಖದೇವತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಪನ ಕದರಿಯಾ ಭರಿಯಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ವಸನಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಪೇತೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸಾ ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾ ಜಿಘಚ್ಛಾಪಿಪಾಸಾಭಿಭೂತಾ ತಸ್ಸ ಭೂಮದೇವಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಅಹಂ, ಸಾಮಿ, ನಿಚ್ಚೋಳಾ ಅತಿವಿಯ ಜಿಘಚ್ಛಾಪಿಪಾಸಾಭಿಭೂತಾ ವಿಚರಾಮಿ, ದೇಹಿ ಮೇ ವತ್ಥಂ ಅನ್ನಪಾನಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸಾ ದಿಬ್ಬಂ ಉಳಾರಂ ಅನ್ನಪಾನಂ ಉಪನೇಸಿ. ತಂ ತಾಯ ಗಹಿತಮತ್ತಮೇವ ಗೂಥಮುತ್ತಂ ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಞ್ಚ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಾಟಕಞ್ಚ ದಿನ್ನಂ ತಾಯ ಪರಿದಹಿತಂ ಪಜ್ಜಲಿತಂ ಅಯೋಮಯಪಟ್ಟಂ ಹೋತಿ. ಸಾ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವನ್ತೀ ತಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಕನ್ದನ್ತೀ ವಿಚರತಿ.

ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ವುತ್ಥವಸ್ಸೋ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತುಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಮಹತಾ ಸತ್ಥೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಞ್ಝಾಟವಿಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ. ಸತ್ಥಿಕಾ ರತ್ತಿಂ ಮಗ್ಗಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಿವಾ ವನೇ ಸನ್ದಚ್ಛಾಯೂದಕಸಮ್ಪನ್ನಂ ಪದೇಸಂ ದಿಸ್ವಾ ಯಾನಾನಿ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ವಿಸ್ಸಮಿಂಸು. ಭಿಕ್ಖು ಪನ ವಿವೇಕಕಾಮತಾಯ ಥೋಕಂ ಅಪಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಸನ್ದಚ್ಛಾಯಸ್ಸ ವನಗಹನಪಟಿಚ್ಛನ್ನಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಮೂಲೇ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ನಿಪನ್ನೋ ರತ್ತಿಯಂ ಮಗ್ಗಗಮನಪರಿಸ್ಸಮೇನ ಕಿಲನ್ತಕಾಯೋ ನಿದ್ದಂ ಉಪಗಞ್ಛಿ. ಸತ್ಥಿಕಾ ವಿಸ್ಸಮಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂಸು, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ನ ಪಟಿಬುಜ್ಝಿ. ಅಥ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ತೇ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಕುಮ್ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ತಸ್ಸಾ ದೇವತಾಯ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿ. ಅಥ ನಂ ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ದಿಸ್ವಾ ಮನುಸ್ಸರೂಪೇನ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಿಮಾನಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪಾದಬ್ಭಞ್ಜನಾದೀನಿ ದತ್ವಾ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸಮಯೇ ಸಾ ಪೇತೀ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ದೇಹಿ ಮೇ, ಸಾಮಿ, ಅನ್ನಪಾನಂ ಸಾಟಕಞ್ಚಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತಸ್ಸಾ ತಾನಿ ಅದಾಸಿ. ತಾನಿ ಚ ತಾಯ ಗಹಿತಮತ್ತಾನಿ ಗೂಥಮುತ್ತಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಪಜ್ಜಲಿತಅಯೋಪಟ್ಟಾಯೇವ ಅಹೇಸುಂ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗೋ ತಂ ದೇವಪುತ್ತಂ –

೫೪. ‘‘ಗೂಥಞ್ಚ ಮುತ್ತಂ ರುಹಿರಞ್ಚ ಪುಬ್ಬಂ, ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ ಕಿಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ;

ಅಯಂ ನು ಕಿಂ ಕಮ್ಮಮಕಾಸಿ ನಾರೀ, ಯಾ ಸಬ್ಬದಾ ಲೋಹಿತಪುಬ್ಬಭಕ್ಖಾ.

೫೫. ‘‘ನವಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಸುಭಾನಿ ಚೇವ, ಮುದೂನಿ ಸುದ್ಧಾನಿ ಚ ಲೋಮಸಾನಿ;

ದಿನ್ನಾನಿ ಮಿಸ್ಸಾ ಕಿತಕಾ ಭವನ್ತಿ, ಅಯಂ ನು ಕಿಂ ಕಮ್ಮಮಕಾಸಿ ನಾರೀ’’ತಿ. –

ದ್ವೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ. ತತ್ಥ ಕಿಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋತಿ ಕೀದಿಸಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ಯಂ ಏಸಾ ಇದಾನಿ ಪಚ್ಚನುಭವತೀತಿ. ಅಯಂ ನು ಕಿಂ ಕಮ್ಮಮಕಾಸಿ ನಾರೀತಿ ಅಯಂ ಇತ್ಥೀ ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕಮ್ಮಂ ಪುಬ್ಬೇ ಅಕಾಸಿ. ಯಾ ಸಬ್ಬದಾ ಲೋಹಿತಪುಬ್ಬಭಕ್ಖಾತಿ ಯಾ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ರುಹಿರಪುಬ್ಬಮೇವ ಭಕ್ಖತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ. ನವಾನೀತಿ ಪಚ್ಚಗ್ಘಾನಿ ತಾವದೇವ ಪಾತುಭೂತಾನಿ. ಸುಭಾನೀತಿ ಸುನ್ದರಾನಿ ದಸ್ಸನೀಯಾನಿ. ಮುದೂನೀತಿ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸಾನಿ. ಸುದ್ಧಾನೀತಿ ಪರಿಸುದ್ಧವಣ್ಣಾನಿ. ಲೋಮಸಾನೀತಿ ಸಲೋಮಕಾನಿ ಸುಖಸಮ್ಫಸ್ಸಾನಿ, ಸುನ್ದರಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಿನ್ನಾನಿ ಮಿಸ್ಸಾ ಕಿತಕಾ ಭವನ್ತೀತಿ ಕಿತಕಕಣ್ಟಕಸದಿಸಾನಿ ಲೋಹಪಟ್ಟಸದಿಸಾನಿ ಭವನ್ತಿ. ‘‘ಕೀಟಕಾ ಭವನ್ತೀ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಖಾದಕಪಾಣಕವಣ್ಣಾನಿ ಭವನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಂ ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪುಟ್ಠೋ ತಾಯ ಪುರಿಮಜಾತಿಯಾ ಕತಕಮ್ಮಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ –

೫೬. ‘‘ಭರಿಯಾ ಮಮೇಸಾ ಅಹು ಭದನ್ತೇ, ಅದಾಯಿಕಾ ಮಚ್ಛರಿನೀ ಕದರಿಯಾ;

ಸಾ ಮಂ ದದನ್ತಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ, ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಚ ಪರಿಭಾಸತಿ ಚ.

೫೭. ‘‘ಗೂಥಞ್ಚ ಮುತ್ತಂ ರುಹಿರಞ್ಚ ಪುಬ್ಬಂ, ಪರಿಭುಞ್ಜ ತ್ವಂ ಅಸುಚಿಂ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ;

ಏತಂ ತೇ ಪರಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಹೋತು, ವತ್ಥಾ ಚ ತೇ ಕಿತಕಸಮಾ ಭವನ್ತು;

ಏತಾದಿಸಂ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ಇಧಾಗತಾ ಚಿರರತ್ತಾಯ ಖಾದತೀ’’ತಿ. –

ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ. ತತ್ಥ ಅದಾಯಿಕಾತಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ ಅದಾನಸೀಲಾ. ಮಚ್ಛರಿನೀ ಕದರಿಯಾತಿ ಪಠಮಂ ಮಚ್ಛೇರಮಲಸ್ಸ ಸಭಾವೇನ ಮಚ್ಛರಿನೀ, ತಾಯ ಚ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಆಸೇವನತಾಯ ಥದ್ಧಮಚ್ಛರಿನೀ, ತಾಯ ಕದರಿಯಾ ಅಹೂತಿ ಯೋಜನಾ. ಇದಾನಿ ತಸ್ಸಾ ತಮೇವ ಕದರಿಯತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಾ ಮಂ ದದನ್ತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಏತಾದಿಸನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ಯಥಾವುತ್ತವಚೀದುಚ್ಚರಿತಾದಿಂ ಚರಿತ್ವಾ. ಇಧಾಗತಾತಿ ಇಮಂ ಪೇತಲೋಕಂ ಆಗತಾ, ಪೇತತ್ತಭಾವಂ ಉಪಗತಾ. ಚಿರರತ್ತಾಯ ಖಾದತೀತಿ ಚಿರಕಾಲಂ ಗೂಥಾದಿಮೇವ ಖಾದತಿ. ತಸ್ಸಾ ಹಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ ಅಕ್ಕುಟ್ಠಂ, ತೇನೇವಾಕಾರೇನ ಪವತ್ತಮಾನಮ್ಪಿ ಫಲಂ. ಯಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅಕ್ಕುಟ್ಠಂ, ತತೋ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಪಥವಿಯಂ ಕಮನ್ತಕಸಙ್ಖಾತೇ ಮತ್ಥಕೇ ಅಸನಿಪಾತೋ ವಿಯ ಅತ್ತನೋ ಉಪರಿ ಪತತಿ.

ಏವಂ ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ತಾಯ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಕಮ್ಮಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಪುನ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಹ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಚಿ ಉಪಾಯೋ ಇಮಂ ಪೇತಲೋಕತೋ ಮೋಚೇತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ‘‘ಕಥೇಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಯದಿ ಭಗವತೋ ಅರಿಯಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಏಕಸ್ಸೇವ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಉದ್ದಿಸಿಯತಿ, ಅಯಞ್ಚ ತಂ ಅನುಮೋದತಿ, ಏವಮೇತಿಸ್ಸಾ ಇತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಮುತ್ತಿ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ದೇವಪುತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಣೀತಂ ಅನ್ನಪಾನಂ ದತ್ವಾ ತಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ತಸ್ಸಾ ಪೇತಿಯಾ ಆದಿಸಿ. ತಾವದೇವ ಸಾ ಪೇತೀ ಸುಹಿತಾ ಪೀಣಿನ್ದ್ರಿಯಾ ದಿಬ್ಬಾಹಾರಸ್ಸ ತಿತ್ತಾ ಅಹೋಸಿ. ಪುನ ತಸ್ಸೇವ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಹತ್ಥೇ ದಿಬ್ಬಸಾಟಕಯುಗಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದತ್ವಾ ತಞ್ಚ ದಕ್ಖಿಣಂ ಪೇತಿಯಾ ಆದಿಸಿ. ತಾವದೇವ ಚ ಸಾ ದಿಬ್ಬವತ್ಥನಿವತ್ಥಾ ದಿಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರವಿಭೂಸಿತಾ ಸಬ್ಬಕಾಮಸಮಿದ್ಧಾ ದೇವಚ್ಛರಾಪಟಿಭಾಗಾ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಚ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ದೇವಪುತ್ತಸ್ಸ ಇದ್ಧಿಯಾ ತದಹೇವ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪತ್ವಾ ಜೇತವನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ತಂ ಸಾಟಕಯುಗಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾಪಿ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಮಹಾಪೇಸಕಾರಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.