೧. ಅಜಿತಮಾಣವಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

ಪಾರಾಯನವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಅಜಿತಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸೇ –

೧. ‘‘ಕೇನಸ್ಸು ನಿವುತೋ ಲೋಕೋ, (ಇಚ್ಚಾಯಸ್ಮಾ ಅಜಿತೋ,)

ಕೇನಸ್ಸು ನಪ್ಪಕಾಸತಿ;

ಕಿಸ್ಸಾಭಿಲೇಪನಂ ಬ್ರೂಸಿ, ಕಿಂಸು ತಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ. –

ಅಜಿತಮಾಣವಸ್ಸ ಪುಚ್ಛಿತೇ ಪಠಮಪಞ್ಹೇ ಚ ಉಪರೂಪರಿಪಞ್ಹೇ ಚ ನಿದ್ದೇಸೇಸು ಚ ವುತ್ತಞ್ಚ ಉತ್ತಾನಞ್ಚ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ವಿಸೇಸಮೇವ ವಕ್ಖಾಮ. ತತ್ಥ ನಿವುತೋತಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತೋ. ಕಿಸ್ಸಾಭಿಲೇಪನಂ ಬ್ರೂಸೀತಿ ಕಿಂ ಅಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಅಭಿಲೇಪನಂ ವದೇಸಿ?

ಆವುತೋತಿ ಆವರಿತೋ. ನಿವುತೋತಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತೋ. ಓವುತೋತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತೋ. ಪಿಹಿತೋತಿ ಉಪರಿಭಾಗೇನ ಛಾದಿತೋ. ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋತಿ ಅವಿವಟೋ. ಪಟಿಕುಜ್ಜಿತೋತಿ ಅಧೋಮುಖಂ ಛಾದಿತೋ.

ನಪ್ಪಕಾಸತೀತಿ ನಪ್ಪಕಾಸೋ ಹೋತಿ. ನಪ್ಪಭಾಸತೀತಿ ಞಾಣಪ್ಪಭಾಸಂ ನ ಕರೋತಿ. ನ ತಪತೀತಿ ಞಾಣತಪಂ ನ ಕರೋತಿ. ನ ವಿರೋಚತೀತಿ ಞಾಣವಿರೋಚನಂ ನ ಕರೋತಿ. ನ ಞಾಯತೀತಿ ನ ಜಾನೀಯತಿ. ನ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ನಪ್ಪಞ್ಞಾಯತೇ.

ಕೇನ ಲಿತ್ತೋತಿ ಕೇನ ಲಿಮ್ಪಿತೋ. ಸಂಲಿತ್ತೋ ಉಪಲಿತ್ತೋತಿ ಉಪಸಗ್ಗೇನ ಪದಂ ವಡ್ಢಿತಂ. ಆಚಿಕ್ಖಸಿ ನಿದ್ದೇಸವಸೇನ. ದೇಸೇಸಿ ಪಟಿನಿದ್ದೇಸವಸೇನ. ಪಞ್ಞಪೇಸಿ ತೇನ ತೇನ ಪಕಾರೇನ. ಅತ್ಥಂ ಬೋಧೇನ್ತೋ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ತಸ್ಸತ್ಥಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ವಿವರಸಿ. ಬ್ಯಞ್ಜನಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ವಿಭಜಸಿ. ನಿಕುಜ್ಜಿತಭಾವಂ ಗಮ್ಭೀರಭಾವಞ್ಚ ಹರಿತ್ವಾ ಸೋತೂನಂ ಞಾಣಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಂ ಜನಯನ್ತೋ ಉತ್ತಾನೀಕರೋಸಿ. ಸಬ್ಬೇಹಿಪಿ ಇಮೇಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಸೋತೂನಂ ಅಞ್ಞಾಣನ್ಧಕಾರಂ ವಿಧಮೇನ್ತೋ ಪಕಾಸೇಸೀತಿ ಏವಂ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

೨. ವೇವಿಚ್ಛಾ ಪಮಾದಾ ನಪ್ಪಕಾಸತೀತಿ ಮಚ್ಛರಿಯಹೇತು ಚ ಪಮಾದಹೇತು ಚ ನಪ್ಪಕಾಸತಿ. ಮಚ್ಛರಿಯಂ ಹಿಸ್ಸ ದಾನಾದೀಹಿ ಗುಣೇಹಿ ಪಕಾಸಿತುಂ ನ ದೇತಿ, ಪಮಾದೋ ಸೀಲಾದೀಹಿ. ಜಪ್ಪಾಭಿಲೇಪನನ್ತಿ ತಣ್ಹಾ ಅಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಮಕ್ಕಟಲೇಪೋ ವಿಯ ಮಕ್ಕಟಸ್ಸ ಅಭಿಲೇಪನಂ. ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಜಾತಿಆದಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ.

ಯೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಯೇಸಂ ರೂಪಾದಿಧಮ್ಮಾನಂ. ಆದಿತೋ ಸಮುದಾಗಮನಂ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಪಠಮತೋ ಉಪ್ಪಾದೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಅತ್ಥಙ್ಗಮತೋ ನಿರೋಧೋ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಭಙ್ಗತೋ ನಿರುಜ್ಝನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಕಮ್ಮಸನ್ನಿಸ್ಸಿತೋ ವಿಪಾಕೋತಿ ಕುಸಲಾಕುಸಲವಿಪಾಕೋ ಕಮ್ಮಂ ಅಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪವತ್ತನತೋ ಕಮ್ಮಸನ್ನಿಸ್ಸಿತೋ ವಿಪಾಕೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ವಿಪಾಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಕುಸಲಾಕುಸಲಂ ಕಮ್ಮಂ ವಿಪಾಕಸ್ಸ ಓಕಾಸಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತತ್ತಾ ವಿಪಾಕಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನಾಮಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ರೂಪನ್ತಿ ಪಞ್ಚವೋಕಾರೇ ರೂಪಂ ನಾಮಂ ಅಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪವತ್ತನತೋ ನಾಮಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ರೂಪನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ರೂಪಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ನಾಮನ್ತಿ ಪಞ್ಚವೋಕಾರೇ ನಾಮಂ ರೂಪಂ ಅಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪವತ್ತನತೋ ರೂಪಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಂ ನಾಮನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೩. ಸವನ್ತಿ ಸಬ್ಬಧಿ ಸೋತಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ರೂಪಾದಿಆಯತನೇಸು ತಣ್ಹಾದಿಕಾ ಸೋತಾ ಸನ್ದನ್ತಿ. ಕಿಂ ನಿವಾರಣನ್ತಿ ತೇಸಂ ಕಿಂ ಆವರಣಂ ಕಾ ರಕ್ಖಾ. ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಹೀತಿ ತಂ ತೇಸಂ ನಿವಾರಣಸಙ್ಖಾತಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಹಿ. ಏತೇನ ಸಾವಸೇಸಪ್ಪಹಾನಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ಕೇನ ಸೋತಾ ಪಿಧೀಯರೇತಿ ಕೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಏತೇ ಸೋತಾ ಪಿಧೀಯನ್ತಿ ಪಚ್ಛಿಜ್ಜನ್ತಿ. ಏತೇನ ಅನವಸೇಸಪ್ಪಹಾನಂ ಪುಚ್ಛತಿ.

ಸವನ್ತೀತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಆಸವನ್ತೀತಿ ಅಧೋಗಾಮಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಸವನ್ತಿ. ಸನ್ದನ್ತೀತಿ ನಿರನ್ತರಗಾಮಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಸನ್ದಮಾನಾ ಪವತ್ತನ್ತಿ. ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವತ್ತನ್ತಿ.

೪. ಸತಿ ತೇಸಂ ನಿವಾರಣನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಯುತ್ತಾ ಕುಸಲಾಕುಸಲಧಮ್ಮಾನಂ ಗತಿಯೋ ಸಮನ್ವೇಸಮಾನಾ ಸತಿ ತೇಸಂ ಸೋತಾನಂ ನಿವಾರಣಂ. ಸೋತಾನಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಮೀತಿ ತಮೇವಾಹಂ ಸತಿಂ ಸೋತಾನಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪಞ್ಞಾಯೇತೇ ಪಿಧೀಯರೇತಿ ರೂಪಾದೀಸು ಪನ ಅನಿಚ್ಚತಾದಿಪಟಿವೇಧಸಾಧಿಕಾಯ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಏತೇ ಸೋತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಪಿಧೀಯನ್ತಿ.

ಪಚ್ಛಿಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜನ್ತಿ. ಸಮುದಯಞ್ಚಾತಿ ಪಚ್ಚಯಞ್ಚ. ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚಾತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಅಭಾವಗಮನಞ್ಚ, ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಂ ವಾ. ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚಾತಿ ಆನಿಸಂಸಞ್ಚ. ಆದೀನವಞ್ಚಾತಿ ದೋಸಞ್ಚ. ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚಾತಿ ನಿಕ್ಖಮನಞ್ಚ.

೫. ಪಞ್ಞಾ ಚೇವಾತಿ ಪಞ್ಹಾಗಾಥಾಯ ಯಾ ಚಾಯಂ ತಯಾ ವುತ್ತಾ ಪಞ್ಞಾ, ಯಾ ಚ ಸತಿ, ಯಞ್ಚ ತದವಸೇಸಂ ನಾಮರೂಪಂ, ಏತಂ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಕತ್ಥ ನಿರುಜ್ಝತಿ. ಏತಂ ಮೇ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಪಬ್ರೂಹೀತಿ ಏವಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಕತ್ಥೇತಂ ಉಪರುಜ್ಝತೀತಿ ಏತಂ ನಾಮರೂಪಂ ಕತ್ಥ ನ ಭವತಿ. ವೂಪಸಮ್ಮತೀತಿ ನಿಬ್ಬಾತಿ. ಅತ್ಥಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಭಾವಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತೀತಿ ಸನ್ನಿಸೀದತಿ.

೬. ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಗಾಥಾಯ ಪನಸ್ಸ ಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞಾಸತಿಯೋ ನಾಮೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಾ ವಿಸುಂ ನ ವುತ್ತಾ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಯಂ ಮಂ ತ್ವಂ, ಅಜಿತ, ಏತಂ ಪಞ್ಹಂ ಅಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕತ್ಥೇತಂ ಉಪರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ, ತದೇತಂ ಯತ್ಥ ನಾಮಞ್ಚ ರೂಪಞ್ಚ ಅಸೇಸಂ ಉಪರುಜ್ಝತಿ, ತಂ ತೇ ವದಾಮಿ. ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಹಿ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನ ಸಹೇವ ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಏತ್ಥೇತಂ ಉಪರುಜ್ಝತಿ, ಏತ್ಥೇವ ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧೇನ ನಿರುಜ್ಝತಿ ಏತಂ, ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧಾ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ನಿರೋಧೋ ಹೋತಿ, ತಂ ನಾತಿವತ್ತತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಞಾಣೇನ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನಾತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ಕುಸಲಾಕುಸಲಚೇತನಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕವಸೇನ ನಿರುಜ್ಝನೇನ. ತತ್ಥ ದುವಿಧೋ ನಿರೋಧೋ ಅನುಪಾದಿನ್ನಕನಿರೋಧೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕನಿರೋಧೋತಿ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇನ ಹಿ ಚತ್ತಾರಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪಯುತ್ತಾನಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಹಗತನ್ತಿ ಪಞ್ಚ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ, ತಾನಿ ರೂಪಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ. ತಂ ಅನುಪಾದಿನ್ನಕರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋ, ತಾನಿ ಚಿತ್ತಾನಿ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೋ, ತಂಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ವೇದನಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಙ್ಖಾರಾ ತಯೋ ಅರೂಪಕ್ಖನ್ಧಾ. ತತ್ಥ ಸಚೇ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಅಭಾವಿತೋ ಅಭವಿಸ್ಸಾ, ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಚಿತ್ತಾನಿ ಛಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯುಂ. ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಪನ ನೇಸಂ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನುಪ್ಪತ್ತಿಂ ವಾರಯಮಾನೋ ಸೇತುಸಮುಗ್ಘಾತಂ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕಭಾವಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅನುಪಾದಿನ್ನಕಂ ನಿರೋಧೇತಿ ನಾಮ. ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ ಚತ್ತಾರಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾನಿ ದ್ವೇ ದೋಮನಸ್ಸಸಹಗತಾನೀತಿ ಓಳಾರಿಕಕಾಮರಾಗಬ್ಯಾಪಾದವಸೇನ ಛ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ ಅಣುಸಹಗತಕಾಮರಾಗಬ್ಯಾಪಾದವಸೇನ ತಾನಿ ಏವ ಛ ಚಿತ್ತಾನಿ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಚತ್ತಾರಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾನಿ ಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತಞ್ಚಾತಿ ಪಞ್ಚ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಾನಿ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಸಚೇ ತೇಸಂ ಅರಿಯಾನಂ ತೇ ಮಗ್ಗಾ ಅಭಾವಿತಾ ಅಸ್ಸು, ತಾನಿ ಚಿತ್ತಾನಿ ಛಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಂ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯುಂ. ತೇ ಪನ ತೇಸಂ ಮಗ್ಗಾ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನುಪ್ಪತ್ತಿಂ ವಾರಯಮಾನಾ ಸೇತುಸಮುಗ್ಘಾತಂ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕಭಾವಂ ಕುರುಮಾನಾ ಅನುಪಾದಿನ್ನಕಂ ನಿರೋಧೇನ್ತಿ ನಾಮ. ಏವಂ ಅನುಪಾದಿನ್ನಕನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಸಚೇ ಪನ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಅಭಾವಿತೋ ಅಭವಿಸ್ಸಾ, ಠಪೇತ್ವಾ ಸತ್ತ ಭವೇ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ ಉಪಾದಿನ್ನಕಕ್ಖನ್ಧಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತೇಯ್ಯ. ಕಸ್ಮಾ? ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಯಾ ಹೇತೂನಂ ಅತ್ಥಿತಾಯ. ತೀಣಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ದಿಟ್ಠಾನುಸಯೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾನುಸಯೋತಿ ಇಮೇ ಪನ ಪಞ್ಚ ಕಿಲೇಸೇ ಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋವ ಸಮುಗ್ಘಾತೇತಿ. ಇದಾನಿ ಕುತೋ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸ ಸತ್ತ ಭವೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಂ ಕುರುಮಾನೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಂ ನಿರೋಧೇತಿ ನಾಮ.

ಸಚೇ ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಅಭಾವಿತೋ ಅಭವಿಸ್ಸಾ, ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಭವೇ ಪಞ್ಚಸು ಭವೇಸು ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತೇಯ್ಯ. ಕಸ್ಮಾ? ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಯಾ ಹೇತೂನಂ ಅತ್ಥಿತಾಯ. ಓಳಾರಿಕಾನಿ ಕಾಮರಾಗಪಟಿಘಸಂಯೋಜನಾನಿ ಓಳಾರಿಕೋ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯೋ ಪಟಿಘಾನುಸಯೋತಿ ಇಮೇ ಪನ ಚತ್ತಾರೋ ಕಿಲೇಸೇ ಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋವ ಸಮುಗ್ಘಾತೇತಿ. ಇದಾನಿ ಕುತೋ ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸ ದ್ವೇ ಭವೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚಸು ಭವೇಸು ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಂ ಕುರುಮಾನೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಂ ನಿರೋಧೇತಿ ನಾಮ.

ಸಚೇ ಅನಾಗಾಮಿಸ್ಸ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಅಭಾವಿತೋ ಅಭವಿಸ್ಸಾ, ಠಪೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಭವಂ ದುತಿಯಭವೇ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತೇಯ್ಯ. ಕಸ್ಮಾ? ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಯಾ ಹೇತೂನಂ ಅತ್ಥಿತಾಯ. ಅಣುಸಹಗತಾನಿ ಕಾಮರಾಗಪಟಿಘಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ಅಣುಸಹಗತೋ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯೋ ಪಟಿಘಾನುಸಯೋತಿ ಇಮೇ ಪನ ಚತ್ತಾರೋ ಕಿಲೇಸೇ ಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋವ ಸಮುಗ್ಘಾತೇತಿ. ಇದಾನಿ ಕುತೋ ಅನಾಗಾಮಿಸ್ಸ ಏಕಂ ಭವಂ ಠಪೇತ್ವಾ ದುತಿಯಭವೇ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಂ ಕುರುಮಾನೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಂ ನಿರೋಧೇತಿ ನಾಮ.

ಸಚೇ ಅರಹತೋ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಅಭಾವಿತೋ ಅಭವಿಸ್ಸಾ, ರೂಪಾರೂಪಭವೇಸು ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತೇಯ್ಯ. ಕಸ್ಮಾ? ತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಯಾ ಹೇತೂನಂ ಅತ್ಥಿತಾಯ. ರೂಪರಾಗೋ ಅರೂಪರಾಗೋ ಮಾನೋ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಅವಿಜ್ಜಾ ಮಾನಾನುಸಯೋ ಭವರಾಗಾನುಸಯೋ ಅವಿಜ್ಜಾನುಸಯೋತಿ ಇಮೇ ಪನ ಅಟ್ಠ ಕಿಲೇಸೇ ಸೋ ಮಗ್ಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋವ ಸಮುಗ್ಘಾತೇತಿ. ಇದಾನಿ ಕುತೋ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಪುನಬ್ಭವೇ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತಿ? ಏವಂ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಪ್ಪವತ್ತಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಂ ಕುರುಮಾನೋ ಉಪಾದಿನ್ನಕಂ ನಿರೋಧೇತಿ ನಾಮ.

ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಚೇತ್ಥ ಅಪಾಯಭವಂ ನಿರೋಧೇತಿ. ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಸುಗತಿಕಾಮಭವೇಕದೇಸಂ. ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ ಕಾಮಭವಂ. ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೋ ರೂಪಾರೂಪಭವಂ, ಸಬ್ಬಭವೇಪಿ ನಿರೋಧೇತಿ ಏವಾತಿ ವದನ್ತಿ. ಏವಂ ಉಪಾದಿನ್ನಕನಿರೋಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ತತ್ಥ ‘‘ಅಭಿಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನಾ’’ತಿ ಏತೇನ ಅನುಪಾದಿನ್ನಕನಿರೋಧಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ನಾಮಞ್ಚ ರೂಪಞ್ಚ, ಏತ್ಥೇತೇ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪನ ಉಪಾದಿನ್ನಕನಿರೋಧಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ತತ್ಥ ಸತ್ತ ಭವೇ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಕಾಮಭವತೋ ಕಾಮಭವಂ ಸಂಸರನ್ತಸ್ಸ ಸತ್ತ ಭವೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ. ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರೇತಿ –

‘‘ಖನ್ಧಾನಞ್ಚ ಪಟಿಪಾಟಿ, ಧಾತುಆಯತನಾನ ಚ;

ಅಬ್ಬೋಚ್ಛಿನ್ನಂ ವತ್ತಮಾನಾ, ‘ಸಂಸಾರೋ’ತಿ ಪವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. (ವಿಸುದ್ಧಿ. ೨.೬೧೯; ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ನಿದಾನಕಥಾ; ಅ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೪.೧೯೯; ಪಟಿ. ಮ. ಅಟ್ಠ. ೨.೧.೧೧೭; ಇತಿವು. ಅಟ್ಠ. ೧೪, ೫೮; ಉದಾ. ಅಟ್ಠ. ೩೯) –

ಏವಂ ವಣ್ಣಿತೇ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ. ಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ನಾಮಞ್ಚ ರೂಪಞ್ಚಾತಿ ನಮನಲಕ್ಖಣಂ ಚತುಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತಂ ನಾಮಞ್ಚ ರುಪ್ಪನಲಕ್ಖಣಂ ಭೂತೋಪಾದಾಯಸಙ್ಖಾತಂ ರೂಪಞ್ಚ ಏತೇ ಧಮ್ಮಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ. ಏತ್ಥೇತೇ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೇ ಏತೇ ನಾಮರೂಪಧಮ್ಮಾ ಅಭಬ್ಬುಪ್ಪತ್ತಿಕವಸೇನ ನಿರೋಧಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗಞಾಣೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಸಕಿಂಯೇವ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಕದಾಗಾಮೀ, ತಸ್ಸ ಮಗ್ಗೋ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೋ. ತೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಞಾಣೇನ. ದ್ವೇ ಭವೇ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಕಾಮಧಾತುಯಾಯೇವ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ದ್ವೇ ಭವೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ. ಪಞ್ಚಸು ಭವೇಸೂತಿ ತದವಸಿಟ್ಠೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಭವೇಸು. ಏತ್ಥೇತೇ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಕದಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇ ಏತೇ ಧಮ್ಮಾ ವುತ್ತನಯೇನ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ಏಕಂ ಭವಂ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಉಕ್ಕಟ್ಠವಸೇನ ರೂಪಧಾತುಯಾ ವಾ ಅರೂಪಧಾತುಯಾ ವಾ ಏಕಂ ಭವಂ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ. ರೂಪಧಾತುಯಾ ವಾ ಅರೂಪಧಾತುಯಾ ವಾತಿ ದುತಿಯಕಭವೇ ರೂಪಧಾತುಯಾ ಚೇವ ಅರೂಪಧಾತುಯಾ ಚ. ನಾಮಞ್ಚ ರೂಪಞ್ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ರೂಪಭವೇ ನಾಮರೂಪಂ, ಅರೂಪಭವೇ ನಾಮಮೇವ. ಏತ್ಥೇತೇ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇ ಏತೇ ನಾಮರೂಪಧಮ್ಮಾ ವುತ್ತನಯೇನ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ.

ಅರಹತೋತಿ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಆರಕತ್ತಾ ‘‘ಅರಹಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ. ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾತಿ ದುವಿಧಾ ಹಿ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತು ಸಉಪಾದಿಸೇಸಾ ಚ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾ ಚ. ತತ್ಥ ಉಪಾದೀಯತಿ ‘‘ಅಹಂ ಮಮಾ’’ತಿ ಭುಸಂ ಗಣ್ಹೀಯತೀತಿ ಉಪಾದಿ, ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಉಪಾದಿಯೇವ ಸೇಸೋ ಅವಸಿಟ್ಠೋ ಉಪಾದಿಸೇಸೋ, ಸಹ ಉಪಾದಿಸೇಸೇನ ವತ್ತತೀತಿ ಸಉಪಾದಿಸೇಸಾ. ನತ್ಥೇತ್ಥ ಉಪಾದಿಸೇಸೋತಿ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾ. ತಾಯ ಅನುಪಾದಿಸೇಸಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ. ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಸ್ಸಾತಿ ನಿರಿನ್ಧನಸ್ಸ ವಿಯ ಜಾತವೇದಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಸ್ಸ ಅಪ್ಪವತ್ತಂ ಪವಿಸನ್ತಸ್ಸ. ಚರಿಮವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾನಂ ನಿರೋಧವಸೇನ. ತಯೋ ಚರಿಮಾ ಭವಚರಿಮೋ ಝಾನಚರಿಮೋ ಚುತಿಚರಿಮೋತಿ. ಭವೇಸು ಹಿ ಕಾಮಭವೇ ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾ ಪವತ್ತನ್ತಿ, ರೂಪಾರೂಪಭವೇಸು ನಪ್ಪವತ್ತನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಭವಚರಿಮೋ. ಝಾನೇಸು ಪುರಿಮಝಾನತ್ತಯೇವ ಪವತ್ತನ್ತಿ, ಚತುತ್ಥೇ ನಪ್ಪವತ್ತನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಝಾನಚರಿಮೋ. ಯೇ ಪನ ಚುತಿಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಸೋಳಸಮೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಸಹುಪ್ಪನ್ನಾ, ತೇ ಚುತಿಚಿತ್ತೇನ ಸಹ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ಸೋ ಚುತಿಚರಿಮೋ ನಾಮ. ಅಯಂ ಇಧ ಚರಿಮೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ ಬುದ್ಧಾ ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ವಾ ಅರಿಯಸಾವಕಾ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಕುನ್ಥಕಿಪಿಲ್ಲಿಕಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಬ್ಬೇ ಭವಙ್ಗಚಿತ್ತೇನೇವ ಅಬ್ಯಾಕತೇನ ದುಕ್ಖಸಚ್ಚೇನ ಕಾಲಂ ಕರೋನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಚರಿಮವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನಾತಿ ಚುತಿಚಿತ್ತಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪಞ್ಞಾ ಚ ಸತಿ ಚ ನಾಮಞ್ಚಾತಿ ಏತೇಹಿ ಚತುನ್ನಂ ಅರೂಪಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಗಹಣಂ ಪಚ್ಚೇತಬ್ಬಂ. ರೂಪಞ್ಚಾತಿ ಏತೇನ ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾಭೂತಾನಂ ಚತುವೀಸತಿಉಪಾದಾರೂಪಾನಞ್ಚ ಗಹಣಂ ಪಚ್ಚೇತಬ್ಬಂ. ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ನಿರುಜ್ಝನೂಪಾಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ನಿರೋಧೇನ, ಏತ್ಥೇತಂ ಉಪರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ ಆಹ. ತತ್ಥ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಚರಿಮವಿಞ್ಞಾಣಮ್ಪಿ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣಮ್ಪಿ. ಅಭಿಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಪಹೀನನಿರೋಧೇನ ಏತ್ಥೇತಂ ಉಪರುಜ್ಝತಿ ನಿರುಜ್ಝತಿ ದೀಪಸಿಖಾ ವಿಯ ಅಪಣ್ಣತ್ತಿಕಭಾವಂ ಯಾತಿ, ಚರಿಮವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪಾದಪಚ್ಚಯತ್ತಾ ಅನುಪ್ಪಾದನಿರೋಧೇನ ಅನುಪ್ಪಾದವಸೇನೇವ ಉಪರುಜ್ಝತೀತಿ (ದೀ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೪೯೯).

೭. ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ‘‘ದುಕ್ಖಮಸ್ಸ ಮಹಬ್ಭಯ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಕಾಸಿತಂ ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಂ, ‘‘ಯಾನಿ ಸೋತಾನೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮುದಯಸಚ್ಚಂ, ‘‘ಪಞ್ಞಾಯೇತೇ ಪಿಧೀಯರೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಮಗ್ಗಸಚ್ಚಂ, ‘‘ಅಸೇಸಂ ಉಪರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನಿರೋಧಸಚ್ಚನ್ತಿ ಏವಂ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ ಸುತ್ವಾಪಿ ಅರಿಯಭೂಮಿಂ ಅನಧಿಗತೋ ಪುನ ಸೇಕ್ಖಾಸೇಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಯೇ ಚ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾಸೇ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸಙ್ಖಾತಧಮ್ಮಾತಿ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ಪರಿವೀಮಂಸಿತಧಮ್ಮಾ, ಅರಹನ್ತಾನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಸೇಕ್ಖಾತಿ ಸೀಲಾದೀನಿ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ಅವಸೇಸಾ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾ. ಪುಥೂತಿ ಬಹೂ ಸತ್ತಜನಾ. ತೇಸಂ ಮೇ ನಿಪಕೋ ಇರಿಯಂ ಪುಟ್ಠೋ ಪಬ್ರೂಹೀತಿ ತೇಸಂ ಮೇ ಸೇಕ್ಖಾಸೇಕ್ಖಾನಂ ನಿಪಕೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ತ್ವಂ ಪುಟ್ಠೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಬ್ರೂಹೀತಿ.

ತೇಸಂ ಖನ್ಧಾ ಸಙ್ಖಾತಾತಿ ತೇಸಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಕಂ ಕತ್ವಾ ದೇಸಿತಾ, ಸಙ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾ ಠಪಿತಾ ವಾ. ಧಾತುಆದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇರಿಯನ್ತಿ ಪಯೋಗಂ. ಚರಿಯನ್ತಿ ಕಿರಿಯಂ. ವುತ್ತಿನ್ತಿ ಪವತ್ತಿಂ. ಆಚರನ್ತಿ ಚರಣಂ. ಗೋಚರನ್ತಿ ಪಚ್ಚಯಂ. ವಿಹಾರನ್ತಿ ಇರಿಯಾಪಥಪವತ್ತನಂ. ಪಟಿಪದನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸನಂ.

೮. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ಯಸ್ಮಾ ಸೇಕ್ಖೇನ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಾ ಪಹಾತಬ್ಬಾ ಏವ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಕಾಮೇಸೂತಿ ಉಪಡ್ಢಗಾಥಾಯ ಸೇಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ವತ್ಥುಕಾಮೇಸು ಕಿಲೇಸಕಾಮೇನ ನಾಭಿಗಿಜ್ಝೇಯ್ಯ, ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಾದಯೋ ಚ ಮನಸೋ ಆವಿಲಭಾವಕರೇ ಧಮ್ಮೇ ಪಜಹನ್ತೋ ಮನಸಾನಾವಿಲೋ ಸಿಯಾತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಅಸೇಕ್ಖೋ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಾದೀನಂ ಪರಿತುಲಿತತ್ತಾ ಕುಸಲೋ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾಸತಿಆದೀಹಿ ಚ ಸತೋ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಆದೀನಂ ಭಿನ್ನತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖುಭಾವಂ ಪತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ಸಬ್ಬಇರಿಯಾಪಥೇಸು ಪರಿಬ್ಬಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಕುಸಲೋ’’ತಿ ಉಪಡ್ಢಗಾಥಾಯ ಅಸೇಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ನಾಭಿಗಿಜ್ಝೇಯ್ಯಾತಿ ಗೇಧಂ ನಾಪಜ್ಜೇಯ್ಯ. ನ ಪಲಿಗಿಜ್ಝೇಯ್ಯಾತಿ ಲೋಭಂ ನಾಪಜ್ಜೇಯ್ಯ. ನ ಪಲಿಬುನ್ಧೇಯ್ಯಾತಿ ಲೋಭವಸೇನ ನ ಅಲ್ಲೀಯೇಯ್ಯ.

ಆವಿಲಕರೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹೇಯ್ಯಾತಿ ಚಿತ್ತಾಲುಳಕರೇ ಉಪತಾಪಸಙ್ಖಾತೇ ಕಿಲೇಸೇ ಜಹೇಯ್ಯ.

ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನತ್ತಾತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅನ್ತೋಕರಿತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮನ್ತಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯಸಭಾವಂ.

ಸಹ ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನಾತಿ ಗಾಥಾವಸಾನೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ. ಯೇತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಚ್ಛನ್ದಾತಿ ಯೇ ಏತೇ ಅಜಿತಮಾಣವೇನ ಕಲ್ಯಾಣಛನ್ದೇನ ಏಕಜ್ಝಾಸಯಾ. ಏಕಪ್ಪಯೋಗಾತಿ ಕಾಯವಚೀಮನೋಪಯೋಗೇಹಿ ಏಕಪ್ಪಯೋಗಾ. ಏಕಾಧಿಪ್ಪಾಯಾತಿ ಏಕೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ರುಚಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ಏಕಾಧಿಪ್ಪಾಯಾ, ಏಕರುಚಿಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕವಾಸನವಾಸಿತಾತಿ ಅತೀತಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಭಾವಿತಭಾವನಾ. ಅನೇಕಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನನ್ತಿ ಅನೇಕೇಸಂ ದೇವಮನುಸ್ಸಸಙ್ಖಾತಾನಂ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ. ವಿರಜಂ ವೀತಮಲನ್ತಿ ರಾಗಾದಿರಜವಿರಹಿತಂ ರಾಗಾದಿಮಲವಿರಹಿತಞ್ಚ.

ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುನ್ತಿ ಇಧ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ಅಞ್ಞತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಾಮಗ್ಗತ್ತಯಂ. ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಕಾರಣದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ತಞ್ಹಿ ನಿರೋಧಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಕತ್ವಾ ಕಿಚ್ಚವಸೇನ ಏವಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖತಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝನ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚೀತಿ ತಸ್ಸ ಚ ಅಜಿತಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸಹಸ್ಸಾನಞ್ಚ ತಣ್ಹಾದೀಹಿ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಕಾಮಾಸವಾದೀಹಿ ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಮಾನಂ ಫಲಕ್ಖಣೇ ವಿಮುಚ್ಚಿ. ಸಹ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತಾತಿ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಸಹೇವ ಆಯಸ್ಮತೋ ಅಜಿತಸ್ಸ ಚ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಚ ಅಜಿನಜಟಾವಾಕಚೀರತಿದಣ್ಡಕಮಣ್ಡಲುಆದಯೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿಂಸು. ಸಬ್ಬೇವ ಇದ್ಧಿಮಯಪತ್ತಚೀವರಧರಾ ದ್ವಙ್ಗುಲಕೇಸಾ ಏಹಿಭಿಕ್ಖೂ ಹುತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ನಮಸ್ಸಮಾನಾ ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಪಾಳಿಯಂ ಪನ ಅಜಿತತ್ಥೇರೋವ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ತತ್ಥ ಅನ್ವತ್ಥಪಟಿಪತ್ತಿಯಾತಿ ಸಯಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಿತಲದ್ಧಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ, ನಿಬ್ಬಾನಲದ್ಧಭಾವೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವ. ಏವಂ ಭಗವಾ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇಸೀತಿ.

ಸದ್ಧಮ್ಮಪ್ಪಜ್ಜೋತಿಕಾಯ ಚೂಳನಿದ್ದೇಸ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಅಜಿತಮಾಣವಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.