೨೦. ಸತ್ತತಿನಿಪಾತೋ

[೫೩೧] ೧. ಕುಸಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

ಇದಂ ತೇ ರಟ್ಠನ್ತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ಏಕೋ ಕಿರ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸೀ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಸಾಸನೇ ಉರಂ ದತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಏಕಂ ಅಲಙ್ಕತಇತ್ಥಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಸುಭನಿಮಿತ್ತಗ್ಗಾಹವಸೇನ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಕಿಲೇಸಾಭಿಭೂತೋ ಅನಭಿರತೋ ವಿಹಾಸಿ ದೀಘಕೇಸನಖೋ ಕಿಲಿಟ್ಠಚೀವರೋ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತೋ ಧಮನೀಸನ್ಥತಗತ್ತೋ. ಯಥಾ ಹಿ ದೇವಲೋಕಾ ಚವನಧಮ್ಮಾನಂ ದೇವಪುತ್ತಾನಂ ಪಞ್ಚ ಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ, ಮಾಲಾ ಮಿಲಾಯನ್ತಿ, ವತ್ಥಾನಿ ಕಿಲಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸರೀರೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಂ ಓಕ್ಕಮತಿ, ಉಭೋಹಿ ಕಚ್ಛೇಹಿ ಸೇದಾ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ದೇವೋ ದೇವಾಸನೇ ನಾಭಿರಮತಿ, ಏವಮೇವ ಸಾಸನಾ ಚವನಧಮ್ಮಾನಂ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಞ್ಚ ಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ, ಸದ್ಧಾಪುಪ್ಫಾನಿ ಮಿಲಾಯನ್ತಿ, ಸೀಲವತ್ಥಾನಿ ಕಿಲಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸರೀರೇ ಮಙ್ಕುತಾಯ ಚೇವ ಅಯಸವಸೇನ ಚ ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಂ ಓಕ್ಕಮತಿ, ಕಿಲೇಸಸೇದಾ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ಅರಞ್ಞರುಕ್ಖಮೂಲಸುಞ್ಞಾಗಾರೇಸು ನಾಭಿರಮನ್ತಿ. ತಸ್ಸಪಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಞಾಯಿಂಸು. ಅಥ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ನೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತೋ’’ತಿ ದಸ್ಸೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತೋಸೀ’’ತಿ ತಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಮಾ, ಭಿಕ್ಖು, ಕಿಲೇಸವಸಿಕೋ ಹೋಹಿ, ಮಾತುಗಾಮೋ ನಾಮೇಸ ಪಾಪೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತತಂ ವಿನೋದೇಹಿ, ಸಾಸನೇ ಅಭಿರಮ, ಮಾತುಗಾಮೇ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತತಾಯ ಹಿ ತೇಜವನ್ತೋಪಿ ಪೋರಾಣಕಪಣ್ಡಿತಾ ನಿತ್ತೇಜಾ ಹುತ್ವಾ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಪಾಪುಣಿಂಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ.

ಅತೀತೇ ಮಲ್ಲರಟ್ಠೇ ಕುಸಾವತೀರಾಜಧಾನಿಯಂ ಓಕ್ಕಾಕೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಸೋಳಸನ್ನಂ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಜೇಟ್ಠಿಕಾ ಸೀಲವತೀ ನಾಮ ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ಅಹೋಸಿ, ಸಾ ನೇವ ಪುತ್ತಂ, ನ ಧೀತರಂ ಲಭಿ. ಅಥಸ್ಸ ನಾಗರಾ ಚೇವ ರಟ್ಠವಾಸಿನೋ ಚ ರಾಜನಿವೇಸನದ್ವಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ರಟ್ಠಂ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ, ರಟ್ಠಂ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಉಪಕ್ಕೋಸಿಂಸು. ರಾಜಾ ಸೀಹಪಞ್ಜರಂ ಉಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ‘‘ಮಯಿ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಅಧಮ್ಮಕಾರೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಕಸ್ಮಾ ಉಪಕ್ಕೋಸಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ದೇವ, ಅಧಮ್ಮಕಾರೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಅಪಿಚ ವಂಸಾನುರಕ್ಖಕೋ ಪನ ವೋ ಪುತ್ತೋ ನತ್ಥಿ, ಅಞ್ಞೋ ರಜ್ಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ರಟ್ಠಂ ನಾಸೇಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತುಂ ಸಮತ್ಥಂ ಪುತ್ತಂ ಪತ್ಥೇಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಪುತ್ತಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಕಿಂ ಕರೋಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಠಮಂ ತಾವ ಏಕಂ ಸತ್ತಾಹಂ ಚುಲ್ಲನಾಟಕಂ ಧಮ್ಮನಾಟಕಂ ಕತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಥ, ಸಚೇ ಸಾ ಪುತ್ತಂ ಲಭಿಸ್ಸತಿ, ಸಾಧು, ನೋ ಚೇ, ಅಥ ಮಜ್ಝಿಮನಾಟಕಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಥ, ತತೋ ಜೇಟ್ಠನಾಟಕಂ, ಅವಸ್ಸಂ ಏತ್ತಕಾಸು ಇತ್ಥೀಸು ಏಕಾ ಪುಞ್ಞವತೀ ಪುತ್ತಂ ಲಭಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ರಾಜಾ ತೇಸಂ ವಚನೇನ ತಥಾ ಕತ್ವಾ ಸತ್ತ ದಿವಸೇ ಯಥಾಸುಖಂ ಅಭಿರಮಿತ್ವಾ ಆಗತಾಗತಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಚ್ಚಿ ವೋ ಪುತ್ತೋ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ? ಸಬ್ಬಾ ‘‘ನ ಲಭಾಮ, ದೇವಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ರಾಜಾ ‘‘ನ ಮೇ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ. ನಾಗರಾ ಪುನ ತಥೇವ ಉಪಕ್ಕೋಸಿಂಸು. ರಾಜಾ ‘‘ಕಿಂ ಉಪಕ್ಕೋಸಥ, ಮಯಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಚನೇನ ನಾಟಕಾನಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಾನಿ, ಏಕಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ನ ಲಭತಿ, ಇದಾನಿ ಕಿಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ದೇವ, ಏತಾ ದುಸ್ಸೀಲಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ನಿಪ್ಪುಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಏತಾಸಂ ಪುತ್ತಲಾಭಾಯ ಪುಞ್ಞಂ, ತುಮ್ಹೇ ಏತಾಸು ಪುತ್ತಂ ಅಲಭನ್ತೀಸುಪಿ ಮಾ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕತಂ ಆಪಜ್ಜಥ, ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ವೋ ಸೀಲವತೀ ದೇವೀ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾ, ತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಥ, ತಸ್ಸಾ ಪುತ್ತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ಕಿರ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ರಾಜಾ ಸೀಲವತಿಂ ದೇವಿಂ ಧಮ್ಮನಾಟಕಂ ಕತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸತಿ, ಪುರಿಸಾ ಸನ್ನಿಪತನ್ತೂ’’ತಿ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ದೇವಿಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ರಾಜನಿವೇಸನಾ ಓತಾರೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ತಸ್ಸಾ ಸೀಲತೇಜೇನ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಭವನಂ ಉಣ್ಹಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ದೇವಿಯಾ ಪುತ್ತಪತ್ಥನಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಏತಿಸ್ಸಾ ಮಯಾ ಪುತ್ತಂ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ದೇವಲೋಕೇ ಏತಿಸ್ಸಾ ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ ಪುತ್ತೋ’’ತಿ ಉಪಧಾರೇನ್ತೋ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಅದ್ದಸ. ಸೋ ಕಿರ ತದಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಆಯುಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ಉಪರಿದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ತಸ್ಸ ವಿಮಾನದ್ವಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ, ‘‘ಮಾರಿಸ, ತಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಓಕ್ಕಾಕರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ಅಪರಮ್ಪಿ ದೇವಪುತ್ತಂ ‘‘ತ್ವಮ್ಪಿ ಏತಿಸ್ಸಾ ಏವ ಪುತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಮಾ ಖೋ ಪನಸ್ಸಾ ಕೋಚಿ ಸೀಲಂ ಭಿನ್ದತೂ’’ತಿ ಮಹಲ್ಲಕಬ್ರಾಹ್ಮಣವೇಸೇನ ರಞ್ಞೋ ನಿವೇಸನದ್ವಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ.

ಮಹಾಜನೋಪಿ ನ್ಹಾತೋ ಅಲಙ್ಕತೋ ‘‘ಅಹಂ ದೇವಿಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಹಂ ದೇವಿಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರಾಜದ್ವಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಸಕ್ಕಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ಕಸ್ಮಾ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ಪರಿಹಾಸಮಕಾಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಕಿಂ ಮಂ ತುಮ್ಹೇ ಗರಹಥ, ಸಚೇಪಿ ಮೇ ಸರೀರಂ ಜಿಣ್ಣಂ, ರಾಗೋ ಪನ ನ ಜೀರತಿ, ಸಚೇ ಸೀಲವತಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ, ಆದಾಯ ನಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಆಗತೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಆನುಭಾವೇನ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪುರತೋವ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ತಸ್ಸ ತೇಜೇನ ಪುರತೋ ಭವಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಸೋ ತಂ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಪಟಿಮಣ್ಡಿತಂ ನಿವೇಸನಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿಞ್ಞೇವ ಹತ್ಥೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ನಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಠಿತಾ ಗರಹಿಂಸು ‘‘ಪಸ್ಸಥ, ಭೋ, ಮಹಲ್ಲಕಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಏವಂ ಉತ್ತಮರೂಪಧರಂ ದೇವಿಂ ಆದಾಯ ಗಚ್ಛತಿ, ಅತ್ತನೋ ಯುತ್ತಂ ನ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ. ದೇವೀಪಿ ‘‘ಮಹಲ್ಲಕೋ ಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ನ ಅಟ್ಟೀಯತಿ ನ ಹರಾಯತಿ. ರಾಜಾಪಿ ವಾತಪಾನೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ದೇವಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅನತ್ತಮನೋ ಅಹೋಸಿ.

ಸಕ್ಕೋ ತಂ ಆದಾಯ ನಗರದ್ವಾರತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಸಮೀಪೇ ಏಕಂ ಘರಂ ಮಾಪೇಸಿ ವಿವಟದ್ವಾರಂ ಪಞ್ಞತ್ತಕಟ್ಠತ್ಥರಿಕಂ. ಅಥ ನಂ ಸಾ ‘‘ಇದಂ ತೇ ನಿವೇಸನ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋ ‘‘ಆಮ, ಭದ್ದೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಪನಾಹಂ ಏಕೋ, ಇದಾನಿಮ್ಹಾ ಮಯಂ ದ್ವೇ ಜನಾ, ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ತಣ್ಡುಲಾದೀನಿ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮಿ, ತ್ವಂ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಕಟ್ಠತ್ಥರಿಕಾಯ ನಿಪಜ್ಜಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಂ ಮುದುನಾ ಹತ್ಥೇನ ಪರಾಮಸನ್ತೋ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಫರಾಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇಸಿ. ಸಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಫಸ್ಸಫರಣೇನ ಸಞ್ಞಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ಅತ್ತನೋ ಆನುಭಾವೇನ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ನೇತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತವಿಮಾನೇ ದಿಬ್ಬಸಯನೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇಸಿ. ಸಾ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಪಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ನ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮನುಸ್ಸೋ, ಸಕ್ಕೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅಞ್ಞಾಸಿ. ಸಕ್ಕೋಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಾರಿಚ್ಛತ್ತಕಮೂಲೇ ದಿಬ್ಬನಾಟಕಪರಿವುತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಸಯನಾ ಉಟ್ಠಾಯ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸಕ್ಕೋ ‘‘ವರಂ ತೇ, ದೇವಿ, ದದಾಮಿ, ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ದೇವ, ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಮೇ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ದೇವಿ, ತಿಟ್ಠತು ಏಕೋ ಪುತ್ತೋ, ಅಹಂ ತೇ ದ್ವೇ ಪುತ್ತೇ ದಸ್ಸಾಮಿ. ತೇಸು ಪನ ಏಕೋ ಪಞ್ಞವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ವಿರೂಪವಾ, ಏಕೋ ರೂಪವಾ ನ ಪಞ್ಞವಾ. ತೇಸು ಕತರಂ ಪಠಮಂ ಇಚ್ಛಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಞವನ್ತಂ, ದೇವಾ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಕುಸತಿಣಂ ದಿಬ್ಬವತ್ಥಂ ದಿಬ್ಬಚನ್ದನಂ ಪಾರಿಚ್ಛತ್ತಕಪುಪ್ಫಂ ಕೋಕನುದಞ್ಚ ನಾಮ ವೀಣಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಆದಾಯ ರಞ್ಞೋ ಸಯನಘರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರಞ್ಞಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಸಯನೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಅಙ್ಗುಟ್ಠಕೇನ ತಸ್ಸಾ ನಾಭಿಂ ಪರಾಮಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತಸ್ಸಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ಸಕ್ಕೋಪಿ ಸಕಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತೋ. ಪಣ್ಡಿತಾ ದೇವೀ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಿತಭಾವಂ ಜಾನಿ.

ಅಥ ನಂ ಪಬುದ್ಧೋ ರಾಜಾ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ದೇವಿ, ಕೇನ ನೀತಾಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಸಕ್ಕೇನ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಏಕಂ ಮಹಲ್ಲಕಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ತಂ ಆದಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ಅದ್ದಸಂ, ಕಸ್ಮಾ ಮಂ ವಞ್ಚೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಸದ್ದಹಥ, ದೇವ, ಸಕ್ಕೋ ಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದೇವಲೋಕಂ ನೇಸೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಸದ್ದಹಾಮಿ, ದೇವೀ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸಾ ಸಕ್ಕದತ್ತಿಯಂ ಕುಸತಿಣಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಸದ್ದಹಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ರಾಜಾ ‘‘ಕುಸತಿಣಂ ನಾಮ ಯತೋ ಕುತೋಚಿ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ ನ ಸದ್ದಹಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸಾ ದಿಬ್ಬವತ್ಥಾದೀನಿ ದಸ್ಸೇಸಿ. ರಾಜಾ ತಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ಸದ್ದಹಿತ್ವಾ, ‘‘ಭದ್ದೇ, ಸಕ್ಕೋ ತಾವ ತಂ ನೇತು, ಪುತ್ತೋ ಪನ ತೇ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಲದ್ಧೋ ಮಹಾರಾಜ, ಗಬ್ಭೋ ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ. ಸೋ ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಪರಿಹಾರಂ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ದಸಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ, ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಂ ನಾಮಂ ಅಕತ್ವಾ ಕುಸತಿಣನಾಮಮೇವ ಅಕಂಸು. ಕುಸಕುಮಾರಸ್ಸ ಪದಸಾ ಗಮನಕಾಲೇ ಇತರೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ತಸ್ಸಾ ಕುಚ್ಛಿಯಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿ. ಸಾ ದಸಮಾಸೇ ಪರಿಪುಣ್ಣೇ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ, ತಸ್ಸ ‘‘ಜಯಮ್ಪತೀ’’ತಿ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತೇ ಮಹನ್ತೇನ ಯಸೇನ ವಡ್ಢಿಂಸು. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಪಞ್ಞವಾ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಪ್ಪಂ ಅನುಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋವ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಬ್ಬಸಿಪ್ಪೇಸು ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿ.

ಅಥಸ್ಸ ಸೋಳಸವಸ್ಸಕಾಲೇ ರಾಜಾ ರಜ್ಜಂ ದಾತುಕಾಮೋ ದೇವಿಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಭದ್ದೇ, ಪುತ್ತಸ್ಸ ತೇ ರಜ್ಜಂ ದತ್ವಾ ನಾಟಕಾನಿ ಉಪಟ್ಠಪೇಸ್ಸಾಮ, ಮಯಂ ಜೀವನ್ತಾಯೇವ ನಂ ರಜ್ಜೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮ, ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಖೋ ಪನ ಯಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಧೀತರಂ ಇಚ್ಛತಿ, ತಮಸ್ಸ ಆನೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸ ಜಾನಾಹಿ, ಕತರಂ ರಾಜಧೀತರಂ ರೋಚೇಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಕುಮಾರಸ್ಸ ಇಮಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ ಏಕಂ ಪರಿಚಾರಿಕಂ ಪೇಸೇಸಿ. ಸಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಹಂ ನ ರೂಪವಾ, ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ರಾಜಧೀತಾ ಆನೀತಾಪಿ ಮಂ ದಿಸ್ವಾ ‘ಕಿಂ ಮೇ ಇಮಿನಾ ವಿರೂಪೇನಾ’ತಿ ಪಲಾಯಿಸ್ಸತಿ ಇತಿ ನೋ ಲಜ್ಜಿತಬ್ಬಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ಮೇ ಘರಾವಾಸೇನ, ಧರಮಾನೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ನೇವ ರಜ್ಜೇನತ್ಥೋ, ನ ನಾಟಕೇಹಿ, ಅಹಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಕಥಂ ದೇವಿಯಾ ಆರೋಚೇಸಿ, ದೇವೀಪಿ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾ ಅನತ್ತಮನೋ ಹುತ್ವಾ ಪುನ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ಸಾಸನಂ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋಪಿ ಪಟಿಬಾಹತಿಯೇವ. ಏವಂ ಯಾವತತಿಯಂ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ವಾ ಚತುತ್ಥವಾರೇ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕನ್ತೇನ ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವೋ ನಾಮ ನ ಯುತ್ತೋ, ಏಕಂ ಉಪಾಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ.

ಸೋ ಕಮ್ಮಾರಜೇಟ್ಠಕಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಬಹುಂ ಸುವಣ್ಣಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಏಕಂ ಇತ್ಥಿರೂಪಕಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಕನ್ತೇ ಅಞ್ಞಂ ಸುವಣ್ಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಯಮ್ಪಿ ಇತ್ಥಿರೂಪಕಂ ಅಕಾಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಾನಞ್ಹಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ನಾಮ ಸಮಿಜ್ಝತಿ. ತಂ ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಂ ಜಿವ್ಹಾಯ ಅವಣ್ಣನೀಯಸೋಭಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ನಂ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಖೋಮಂ ನಿವಾಸಾಪೇತ್ವಾ ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ಠಪಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಕಮ್ಮಾರಜೇಟ್ಠಕೇನ ಆಭತರೂಪಕಂ ದಿಸ್ವಾ ತಂ ಗರಹಿತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ಠಪಿತರೂಪಕಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಸಿರಿಗಬ್ಭಂ ಪವಿಟ್ಠೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕುಮಾರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಭಿರಮಿತುಂ ಏಕಾ ದೇವಚ್ಛರಾ, ಆಗತಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತುಂ ಅವಿಸಹನ್ತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ‘‘ದೇವ, ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ಅಯ್ಯಾ ಏಕಿಕಾವ ಠಿತಾ, ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ತಾತ, ಗಚ್ಛ, ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಂ ಏತಂ, ಆಹರಾ’’ತಿ ಪುನ ಪೇಸಿತೋ ಆಹರಿ. ಕುಮಾರೋ ಕಮ್ಮಾರೇನ ಕತಂ ರೂಪಕಂ ಸುವಣ್ಣಗಬ್ಭೇ ನಿಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಕತಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ರಥೇ ಠಪಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಏವರೂಪಂ ಲಭನ್ತೋ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ ಮಾತು ಸನ್ತಿಕಂ ಪಹಿಣಿ.

ಸಾ ಅಮಚ್ಚೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ತಾತಾ, ಮಯ್ಹಂ ಪುತ್ತೋ ಮಹಾಪುಞ್ಞೋ ಸಕ್ಕದತ್ತಿಯೋ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಕುಮಾರಿಕಂ ಲಭಿಸ್ಸತಿ, ತುಮ್ಹೇ ಏವರೂಪಂ ಲಭನ್ತಾ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಥ, ಇಮಂ ರೂಪಕಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಯಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪಂ ಚರನ್ತಾ ಯಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಏವರೂಪಂ ಧೀತರಂ ಪಸ್ಸಥ, ತಸ್ಸೇತಂ ದತ್ವಾ ‘ಓಕ್ಕಾಕರಾಜಾ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಆವಾಹಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ದಿವಸಂ ವವತ್ಥಪೇತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ತಂ ಆದಾಯ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಾ ಯಂ ರಾಜಧಾನಿಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಮೋಸರಣಟ್ಠಾನೇ ತಂ ರೂಪಕಂ ವತ್ಥಪುಪ್ಫಾಲಙ್ಕಾರೇಹಿ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಸಿವಿಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ತಿತ್ಥಮಗ್ಗೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಮಚ್ಚಾ ಸಯಂ ಪಟಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಕಥಾಸವನತ್ಥಂ ಏಕಮನ್ತೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಮಹಾಜನೋ ತಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಸುವಣ್ಣರೂಪಕ’’ನ್ತಿ ಸಞ್ಞಂ ಅಕತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಮನುಸ್ಸಿತ್ಥೀ ಸಮಾನಾಪಿ ದೇವಚ್ಛರಪಟಿಭಾಗಾ ಅತಿವಿಯ ಸೋಭತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತ್ಥ ಠಿತಾ, ಕುತೋ ವಾ ಆಗತಾ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಗರೇ ಏವರೂಪಾ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವಣ್ಣೇನ್ತೋ ಪಕ್ಕಮತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಅಮಚ್ಚಾ ‘‘ಸಚೇ ಇಧ ಏವರೂಪಾ ದಾರಿಕಾ ಭವೇಯ್ಯ, ‘ಅಸುಕಾ ರಾಜಧೀತಾ ವಿಯ ಅಸುಕಾ ಅಮಚ್ಚಧೀತಾ ವಿಯಾ’ತಿ ವದೇಯ್ಯುಂ, ಅದ್ಧಾ ಇಧ ಏವರೂಪಾ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ತಂ ಆದಾಯ ಅಞ್ಞಂ ನಗರಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ.

ತೇ ಏವಂ ವಿಚರನ್ತಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಮದ್ದರಟ್ಠೇ ಸಾಗಲನಗರಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿಂಸು. ತತ್ಥ ಮದ್ದರಞ್ಞೋ ಅಟ್ಠ ಧೀತರೋ ಉತ್ತಮರೂಪಧರಾ ದೇವಚ್ಛರಪಟಿಭಾಗಾ, ತಾಸಂ ಸಬ್ಬಜೇಟ್ಠಿಕಾ ಪಭಾವತೀ ನಾಮ. ತಸ್ಸಾ ಸರೀರತೋ ಬಾಲಸೂರಿಯಸ್ಸ ಪಭಾ ವಿಯ ಪಭಾ ನಿಚ್ಛರನ್ತಿ, ಅನ್ಧಕಾರೇಪಿ ಚತುಹತ್ಥೇ ಅನ್ತೋಗಬ್ಭೇ ಪದೀಪಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬೋ ಗಬ್ಭೋ ಏಕೋಭಾಸೋವ ಹೋತಿ. ಧಾತೀ ಪನಸ್ಸಾ ಖುಜ್ಜಾ, ಸಾ ಪಭಾವತಿಂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಸೀಸನ್ಹಾಪನತ್ಥಂ ಅಟ್ಠಹಿ ವಣ್ಣದಾಸೀಹಿ ಅಟ್ಠ ಘಟೇ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಉದಕತ್ಥಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೀ ತಿತ್ಥಮಗ್ಗೇ ಠಿತಂ ತಂ ರೂಪಕಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಪಭಾವತೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ‘‘ಅಯಂ ದುಬ್ಬಿನೀತಾ ‘ಸೀಸಂ ನ್ಹಾಯಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಅಮ್ಹೇ ಉದಕತ್ಥಾಯ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಪಠಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಿತ್ಥಮಗ್ಗೇ ಠಿತಾ’’ತಿ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ಅರೇ ಕುಲಲಜ್ಜಾಪನಿಕೇ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಪುರಿಮತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಕಸ್ಮಾ ಇಧ ಠಿತಾಸಿ, ಸಚೇ ರಾಜಾ ಜಾನಿಸ್ಸತಿ, ನಾಸೇಸ್ಸತಿ ನೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಹತ್ಥೇನ ಗಣ್ಡಪಸ್ಸೇ ಪಹರಿ, ಹತ್ಥತಲಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಂ ವಿಯ ಜಾತಂ. ತತೋ ‘‘ಸುವಣ್ಣರೂಪಕ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾ ಹಸಮಾನಾ ತಾಸಂ ವಣ್ಣದಾಸೀನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀ ‘‘ಪಸ್ಸಥೇತಂ ಮೇ ಕಮ್ಮಂ, ಮಮ ಧೀತಾತಿಸಞ್ಞಾಯ ಪಹಾರಂ ಅದಾಸಿಂ, ಅಯಂ ಮಮ ಧೀತು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಿಮಗ್ಘತಿ, ಕೇವಲಂ ಮೇ ಹತ್ಥೋ ದುಕ್ಖಾಪಿತೋ’’ತಿ ಆಹ.

ಅಥ ನಂ ರಾಜದೂತಾ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ‘ಮಮ ಧೀತಾ ಇತೋ ಅಭಿರೂಪತರಾ’ತಿ ವದನ್ತೀ ಕಂ ನಾಮ ಕಥೇಸೀ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ‘‘ಮದ್ದರಞ್ಞೋ ಧೀತರಂ ಪಭಾವತಿಂ, ಇದಂ ರೂಪಕಂ ತಸ್ಸಾ ಸೋಳಸಿಮ್ಪಿ ಕಲಂ ನ ಅಗ್ಘತೀ’’ತಿ. ತೇ ತುಟ್ಠಮಾನಸಾ ರಾಜದ್ವಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಓಕ್ಕಾಕರಞ್ಞೋ ದೂತಾ ದ್ವಾರೇ ಠಿತಾ’’ತಿ ಪಟಿಹಾರೇಸುಂ. ರಾಜಾ ಆಸನಾ ವುಟ್ಠಾಯ ಠಿತಕೋವ ‘‘ಪಕ್ಕೋಸಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಆರೋಗ್ಯಂ ಪುಚ್ಛತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಕತಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನಾ ‘‘ಕಿಮತ್ಥಂ ಆಗತತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಟ್ಠಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಞ್ಞೋ ಸೀಹಸ್ಸರೋ ಪುತ್ತೋ ಕುಸಕುಮಾರೋ ನಾಮ, ರಾಜಾ ತಸ್ಸ ರಜ್ಜಂ ದಾತುಕಾಮೋ ಅಮ್ಹೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಪಹಿಣಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕಿರ ಧೀತಾ ಪಭಾವತೀ, ತಂ ತಸ್ಸ ದೇಥ, ಇಮಞ್ಚ ಸುವಣ್ಣರೂಪಕಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ತಂ ರೂಪಕಂ ತಸ್ಸ ಅದಂಸು. ಸೋಪಿ ‘‘ಏವರೂಪೇನ ಮಹಾರಾಜೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿವಾಹಮಙ್ಗಲಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ದೂತಾ ಆಹಂಸು – ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ನ ಸಕ್ಕಾ ಪಪಞ್ಚಂ ಕಾತುಂ, ಕುಮಾರಿಕಾಯ ಲದ್ಧಭಾವಂ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸ್ಸಾಮ, ಅಥ ನಂ ಸೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆದಾಯ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಸಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ತೇ ಗನ್ತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಚ ದೇವಿಯಾ ಚ ಆರೋಚೇಸುಂ. ರಾಜಾ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ಕುಸಾವತಿತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸಾಗಲನಗರಂ ಪಾಪುಣಿ. ಮದ್ದರಾಜಾ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ನಗರಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಸಕ್ಕಾರಮಕಾಸಿ.

ಸೀಲವತೀ ದೇವೀ ಪಣ್ಡಿತತ್ತಾ ‘‘ಕೋ ಜಾನಾತಿ, ಕಿಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏಕಾಹದ್ವೀಹಚ್ಚಯೇನ ಮದ್ದರಾಜಾನಂ ಆಹ – ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಸುಣಿಸಂ ದಟ್ಠುಕಾಮಾಮ್ಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇಸಿ. ಪಭಾವತೀ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಪಟಿಮಣ್ಡಿತಾ ಧಾತಿಗಣಪರಿವುತಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸಸ್ಸುಂ ವನ್ದಿ. ಸಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಕುಮಾರಿಕಾ ಅಭಿರೂಪಾ, ಮಯ್ಹಂ ಪುತ್ತೋ ವಿರೂಪೋ. ಸಚೇ ಏಸಾ ತಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ, ಏಕಾಹಮ್ಪಿ ಅವಸಿತ್ವಾ ಪಲಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಉಪಾಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾ ಮದ್ದರಾಜಾನಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ, ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಸುಣಿಸಾ ಮೇ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕಾ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಪನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕುಲಪವೇಣಿಯಾ ಆಗತಂ ಚಾರಿತ್ತಂ ಅತ್ಥಿ, ಸಚೇ ಅಯಂ ತಸ್ಮಿಂ ಚಾರಿತ್ತೇ ವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ನೇಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ವೋ ಚಾರಿತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಂಸೇ ಯಾವ ಏಕಸ್ಸ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾನಂ ಹೋತಿ, ತಾವ ದಿವಾ ಸಾಮಿಕಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ ನ ಲಭತಿ. ಸಚೇ ಏಸಾ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ನೇಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಕಿಂ, ಅಮ್ಮ, ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ಏವಂ ವತ್ತಿತು’’ನ್ತಿ ಧೀತರಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಸಾ ‘‘ಆಮ ತಾತಾ’’ತಿ ಆಹ. ತತೋ ಓಕ್ಕಾಕರಾಜಾ ಮದ್ದರಞ್ಞೋ ಬಹುಂ ಧನಂ ದತ್ವಾ ತಂ ಆದಾಯ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಮದ್ದರಾಜಾಪಿ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ಧೀತರಂ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ.

ಓಕ್ಕಾಕೋ ಕುಸಾವತಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಗರಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಬನ್ಧನಾನಿ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಅಭಿಸೇಕಂ ಕತ್ವಾ ರಜ್ಜಂ ದತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಂ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ನಗರೇ ‘‘ಕುಸರಾಜಸ್ಸ ಆಣಾ’’ತಿ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇಸಿ. ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪತಲೇ ರಾಜಾನೋ ಯೇಸಂ ಧೀತರೋ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ಕುಸರಞ್ಞೋ ಧೀತರೋ ಪಹಿಣಿಂಸು. ಯೇಸಂ ಪುತ್ತಾ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮಿತ್ತಭಾವಂ ಆಕಙ್ಖನ್ತಾ ಪುತ್ತೇ ಉಪಟ್ಠಾಕೇ ಕತ್ವಾ ಪಹಿಣಿಂಸು. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ನಾಟಕಪರಿವಾರೋ ಮಹಾ ಅಹೋಸಿ, ಮಹನ್ತೇನ ಯಸೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ಸೋ ಪಭಾವತಿಂ ದಿವಾ ಪಸ್ಸಿತುಂ ನ ಲಭತಿ, ಸಾಪಿ ತಂ ದಿವಾ ಪಸ್ಸಿತುಂ ನ ಲಭತಿ, ಉಭಿನ್ನಂ ರತ್ತಿದಸ್ಸನಮೇವ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಪಭಾವತಿಯಾ ಸರೀರಪ್ಪಭಾಪಿ ಅಬ್ಬೋಹಾರಿಕಾ ಅಹೋಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಸಿರಿಗಬ್ಭತೋ ರತ್ತಿಂಯೇವ ನಿಕ್ಖಮತಿ.

ಸೋ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ಪಭಾವತಿಂ ದಿವಾ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ಮಾತುಯಾ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸಾ ‘‘ಮಾ ತೇ ತಾತ, ರುಚ್ಚಿ, ಯಾವ ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಲಭಸಿ, ತಾವ ಆಗಮೇಹೀ’’ತಿ, ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿ. ಸೋ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಯಾಚಿಯೇವ. ಅಥ ನಂ ಸಾ ಆಹ – ‘‘ತೇನ ಹಿ ಹತ್ಥಿಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಮೇಣ್ಡವೇಸೇನ ತಿಟ್ಠ, ಅಹಂ ತಂ ತತ್ಥ ಆನೇಸ್ಸಾಮಿ, ಅಥ ನಂ ಅಕ್ಖೀನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇಯ್ಯಾಸಿ, ಮಾ ಚ ಅತ್ತಾನಂ ಜಾನಾಪೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಸಾಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾ ಹತ್ಥಿಸಾಲಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಂ ‘‘ಏಹಿ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಹತ್ಥಿನೋ ಪಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ತತ್ಥ ನೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಹತ್ಥೀ ಅಸುಕೋ ನಾಮ, ಅಯಂ ಹತ್ಥೀ ಅಸುಕೋ ನಾಮಾ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ದಸ್ಸೇಸಿ. ತತ್ಥ ತಂ ರಾಜಾ ಮಾತು ಪಚ್ಛತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಹತ್ಥಿಗೋಪಕವೇಸೇನ ಹತ್ಥಿಛಕಣಪಿಣ್ಡೇನ ಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಪಹರಿ. ಸಾ ಕುದ್ಧಾ ‘‘ರಞ್ಞೋ ಕಥೇತ್ವಾ ತೇ ಹತ್ಥಂ ಛಿನ್ದಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ದೇವಿಂ ಉಜ್ಝಾಪೇಸಿ. ರಾಜಮಾತಾ ‘‘ಮಾ ಅಮ್ಮ ಕುಜ್ಝೀ’’ತಿ ಸುಣಿಸಂ ಸಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಪಿಟ್ಠಿಂ ಪರಿಮಜ್ಜಿ. ಪುನಪಿ ರಾಜಾ ತಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ಅಸ್ಸಸಾಲಾಯ ಅಸ್ಸಗೋಪಕವೇಸೇನ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಥೇವ ಅಸ್ಸಛಕಣಪಿಣ್ಡೇನ ಪಹರಿ. ತದಾಪಿ ತಂ ಕುದ್ಧಂ ಸಸ್ಸು ಸಞ್ಞಾಪೇಸಿ.

ಪುನೇಕದಿವಸೇ ಪಭಾವತೀ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಪಸ್ಸಿತುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾ ಸಸ್ಸುಯಾ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ‘‘ಅಲಂ ಮಾ ತೇ ರುಚ್ಚೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಾಪಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಯಾಚಿ. ಅಥ ನಂ ಸಾ ಆಹ – ‘‘ತೇನ ಹಿ ಸ್ವೇ ಮಮ ಪುತ್ತೋ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ತ್ವಂ ಸೀಹಪಞ್ಜರಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ತಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ನಗರಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಜಯಮ್ಪತಿಕುಮಾರಂ ರಾಜವೇಸಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಪಿಟ್ಠೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಪಚ್ಛಿಮಾಸನೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕಾರಾಪೇಸಿ. ಸಾ ಪಭಾವತಿಂ ಆದಾಯ ಸೀಹಪಞ್ಜರೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಪಸ್ಸ ತವ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಸಿರಿಸೋಭಗ್ಗ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಸಾ ‘‘ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ ಮೇ ಸಾಮಿಕೋ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ಅತ್ತಮನಾ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ದಿವಸಂ ಪನ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಹತ್ಥಿಮೇಣ್ಡವೇಸೇನ ಜಯಮ್ಪತಿಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮಾಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಯಥಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಪಭಾವತಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಹತ್ಥವಿಕಾರಾದಿವಸೇನ ಚಿತ್ತರುಚಿಯಾ ಕೇಳಿಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಹತ್ಥಿಮ್ಹಿ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ರಾಜಮಾತಾ ಪಭಾವತಿಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ದಿಟ್ಠೋ ತೇ, ಅಮ್ಮ, ಸಾಮಿಕೋ’’ತಿ. ‘‘ಆಮ ಅಯ್ಯೇ, ಪಚ್ಛಿಮಾಸನೇ ಪನಸ್ಸ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹತ್ಥಿಮೇಣ್ಡೋ ಅತಿವಿಯ ದುಬ್ಬಿನೀತೋ, ಮಯ್ಹಂ ಹತ್ಥವಿಕಾರಾದೀನಿ ದಸ್ಸೇಸಿ, ಕಸ್ಮಾ ಏವರೂಪಂ ಅಲಕ್ಖಿಕಂ ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಛಿಮಾಸನೇ ನಿಸೀದಾಪೇಸುಂ, ನೀಹರಾಪೇಹಿ ನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅಮ್ಮ, ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಛಿಮಾಸನೇ ರಕ್ಖಾ ನಾಮ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ.

ಸಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಹತ್ಥಿಮೇಣ್ಡೋ ಅತಿವಿಯ ನಿಬ್ಭಯೋ, ರಾಜಾನಂ ‘ರಾಜಾ’ತಿಪಿ ನ ಮಞ್ಞತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏಸೋವ ಕುಸರಾಜಾ, ಅದ್ಧಾ ಹಿ ಏಸೋ ಅತಿವಿಯ ವಿರೂಪೋ ಏವ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತೇನೇವ ಮಂ ನ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಸಾ ಖುಜ್ಜಂ ಕಣ್ಣಮೂಲೇ ಆಹ – ‘‘ಅಮ್ಮ, ಗಚ್ಛ ತಾವ ಜಾನಾಹಿ, ಕಿಂ ಪುರಿಮಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನಕೋ ರಾಜಾ, ಉದಾಹು ಪಚ್ಛಿಮಾಸನೇ’’ತಿ? ‘‘ಕಥಂ ಪನಾಹಂ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇ ಹಿ ಸೋ ರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪಠಮತರಂ ಹತ್ಥಿಪಿಟ್ಠಿತೋ ಓತರಿಸ್ಸತಿ, ಇಮಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ಸಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತೇ ಠಿತಾ ಪಠಮಂ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಓತರನ್ತಂ ಅದ್ದಸ, ಪಚ್ಛಾ ಜಯಮ್ಪತಿಕುಮಾರಂ. ಮಹಾಸತ್ತೋಪಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಖುಜ್ಜಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಿನಾ ನಾಮ ಕಾರಣೇನ ಏಸಾ ಆಗತಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಅನ್ತರಂ ಪಭಾವತಿಯಾ ಮಾ ಕಥೇಹೀ’’ತಿ ದಳ್ಹಂ ವತ್ವಾ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಸಾ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಪುರಿಮಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಪಠಮಂ ಓತರೀ’’ತಿ ಆಹ. ಪಭಾವತೀ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸದ್ದಹಿ.

ಮಹಾಸತ್ತೋಪಿ ಪುನ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ಮಾತರಂ ಯಾಚಿ. ಸಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಅಞ್ಞಾತಕವೇಸೇನ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಉಯ್ಯಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಂ ಗಲಪ್ಪಮಾಣಂ ಉದಕಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪದುಮಿನಿಪತ್ತೇನ ಸೀಸಂ ಛಾದೇತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಿತಪದುಮೇನ ಮುಖಂ ಆವರಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಮಾತಾಪಿಸ್ಸ ಪಭಾವತಿಂ ಉಯ್ಯಾನಂ ನೇತ್ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ‘‘ಇಮೇ ರುಕ್ಖೇ ಪಸ್ಸ, ಸಕುಣೇ ಪಸ್ಸ, ಮಿಗೇ ಪಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪಲೋಭಯಮಾನಾ ಪೋಕ್ಖರಣೀತೀರಂ ಪಾಯಾಸಿ. ಸಾ ಪಞ್ಚವಿಧಪದುಮಸಞ್ಛನ್ನಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ದಿಸ್ವಾ ನ್ಹಾಯಿತುಕಾಮಾ ಪರಿಚಾರಿಕಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಕೀಳನ್ತೀ ತಂ ಪದುಮಂ ದಿಸ್ವಾ ವಿಚಿನಿತುಕಾಮಾ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ರಾಜಾ ಪದುಮಿನಿಪತ್ತಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಕುಸರಾಜಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಹತ್ಥೇ ಗಣ್ಹಿ. ಸಾ ತಸ್ಸ ಮುಖಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಯಕ್ಖೋ ಮಂ ಗಣ್ಹೀ’’ತಿ ವಿರವಿತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ವಿಸಞ್ಞಿತಂ ಪತ್ತಾ. ಅಥಸ್ಸಾ ರಾಜಾ ಹತ್ಥಂ ಮುಞ್ಚಿ. ಸಾ ಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ‘‘ಕುಸರಾಜಾ ಕಿರ ಮಂ ಹತ್ಥೇ ಗಣ್ಹಿ, ಇಮಿನಾವಾಹಂ ಹತ್ಥಿಸಾಲಾಯ ಹತ್ಥಿಛಕಣಪಿಣ್ಡೇನ, ಅಸ್ಸಸಾಲಾಯ ಅಸ್ಸಛಕಣಪಿಣ್ಡೇನ ಪಹಟಾ, ಅಯಮೇವ ಮಂ ಹತ್ಥಿಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮಾಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಣ್ಡೇಸಿ, ಕಿಂ ಮೇ ಏವರೂಪೇನ ದುಮ್ಮುಖೇನ ಪತಿನಾ, ಇಮಂ ಜಹಿತ್ವಾ ಅಹಂ ಜೀವನ್ತೀ ಅಞ್ಞಂ ಪತಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಆಗತೇ ಅಮಚ್ಚೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಮಮ ಯಾನವಾಹನಂ ಸಜ್ಜಂ ಕರೋಥ, ಅಜ್ಜೇವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹಂ. ತೇ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ರಾಜಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಚೇ ಗನ್ತುಂ ನ ಲಭಿಸ್ಸತಿ, ಹದಯಮಸ್ಸಾ ಫಲಿಸ್ಸತಿ, ಗಚ್ಛತು ಪುನ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಬಲೇನ ಆನೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಅಥಸ್ಸಾ ಗಮನಂ ಅನುಜಾನಿ. ಸಾ ಪಿತುನಗರಮೇವ ಅಗಮಾಸಿ.

ಮಹಾಸತ್ತೋಪಿ ಉಯ್ಯಾನತೋ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಞ್ಹಿ ಸಾ ಪುಬ್ಬಪತ್ಥನಾವಸೇನ ನ ಇಚ್ಛಿ, ಸೋಪಿ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮವಸೇನೇವ ವಿರೂಪೋ ಅಹೋಸಿ. ಅತೀತೇ ಕಿರ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ದ್ವಾರಗಾಮೇ ಉಪರಿಮವೀಥಿಯಾ ಚ ಹೇಟ್ಠಿಮವೀಥಿಯಾ ಚ ದ್ವೇ ಕುಲಾನಿ ವಸಿಂಸು. ಏಕಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ದ್ವೇ ಪುತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ. ಏಕಸ್ಸ ಏಕಾವ ಧೀತಾ ಅಹೋಸಿ. ದ್ವೀಸು ಪುತ್ತೇಸು ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಕನಿಟ್ಠೋ. ತಂ ಕುಮಾರಿಕಂ ಜೇಟ್ಠಕಸ್ಸ ಅದಂಸು. ಕನಿಟ್ಠೋ ಅದಾರಭರಣೋ ಭಾತು ಸನ್ತಿಕೇಯೇವ ವಸಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ತಸ್ಮಿಂ ಘರೇ ಅತಿರಸಕಪೂವೇ ಪಚಿಂಸು. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಅರಞ್ಞಂ ಗತೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಪೂವಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸೇ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಖಾದಿಂಸು. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಘರದ್ವಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಭಾತುಜಾಯಾ ‘‘ಚೂಳಪತಿನೋ ಅಞ್ಞಂ ಪೂವಂ ಪಚಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅದಾಸಿ. ಸೋಪಿ ತಂ ಖಣಞ್ಞೇವ ಅರಞ್ಞತೋ ಆಗಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ಸಾ ಆಹ – ‘‘ಸಾಮಿ, ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇಹಿ, ತವ ಕೋಟ್ಠಾಸೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಿನ್ನೋ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ತವ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಮಮ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ದೇಸಿ, ಅಹಂ ಕಿಂ ಖಾದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಕುದ್ಧೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ಅನುಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತತೋ ಪೂವಂ ಗಣ್ಹಿ. ಸಾ ಮಾತು ಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನವವಿಲೀನಂ ಚಮ್ಪಕಪುಪ್ಫವಣ್ಣಂ ಸಪ್ಪಿಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಪೂರೇಸಿ, ತಂ ಓಭಾಸಂ ಮುಞ್ಚಿ. ಸಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪತ್ಥನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಿನಾ ದಾನಬಲೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಮೇ ಸರೀರಂ ಓಭಾಸಜಾತಂ ಹೋತು, ಉತ್ತಮರೂಪಧರಾ ಚ ಭವೇಯ್ಯಂ, ಇಮಿನಾ ಚ ಮೇ ಅಸಪ್ಪುರಿಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ವಾಸೋ ಮಾ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ. ಇತಿ ಸಾ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪುಬ್ಬಪತ್ಥನಾಯ ವಸೇನ ತಂ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋಪಿ ತಂ ಪೂವ ತಸ್ಮಿಂ ಸಪ್ಪಿಪತ್ತೇ ಓಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಪತ್ಥನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಯೋಜನಸತೇ ವಸನ್ತಿಮ್ಪಿ ಆನೇತ್ವಾ ಮಮ ಪಾದಪರಿಚಾರಿಕಂ ಕಾತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಯಂ ಸೋ ಕುದ್ಧೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಪೂವಂ ಗಣ್ಹಿ, ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಸೇನ ವಿರೂಪೋ ಅಹೋಸಿ, ಪುಬ್ಬಪತ್ಥನಾಯ ಸಾ ಚ ತಂ ನ ಇಚ್ಛೀತಿ.

ಸೋ ಪಭಾವತಿಯಾ ಗತಾಯ ಸೋಕಪ್ಪತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ನಾನಾಕಾರೇಹಿ ಪರಿಚಾರಯಮಾನಾಪಿ ನಂ ಸೇಸಿತ್ಥಿಯೋ ಓಲೋಕಾಪೇತುಮ್ಪಿ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು,, ಪಭಾವತಿರಹಿತಮಸ್ಸ ಸಕಲಮ್ಪಿ ನಿವೇಸನಂ ತುಚ್ಛಂ ವಿಯ ಖಾಯಿ. ಸೋ ‘‘ಇದಾನಿ ಸಾಗಲನಗರಂ ಪತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯೇ ಮಾತು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಮ, ಅಹಂ ಪಭಾವತಿಂ ಆನೇಸ್ಸಾಮಿ, ತುಮ್ಹೇ ರಜ್ಜಂ ಅನುಸಾಸಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧. ‘‘ಇದಂ ತೇ ರಟ್ಠಂ ಸಧನಂ ಸಯೋಗ್ಗಂ, ಸಕಾಯುರಂ ಸಬ್ಬಕಾಮೂಪಪನ್ನಂ;

ಇದಂ ತೇ ರಜ್ಜಂ ಅನುಸಾಸ ಅಮ್ಮ, ಗಚ್ಛಾಮಹಂ ಯತ್ಥ ಪಿಯಾ ಪಭಾವತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸಯೋಗ್ಗನ್ತಿ ಹತ್ಥಿಯೋಗ್ಗಾದಿಸಹಿತಂ. ಸಕಾಯುರನ್ತಿ ಸಪಞ್ಚರಾಜಕಕುಧಭಣ್ಡಂ. ಅನುಸಾಸ, ಅಮ್ಮಾತಿ ಸೋ ಕಿರ ಪುರಿಸಸ್ಸ ರಜ್ಜಂ ದತ್ವಾ ಪುನ ಗಣ್ಹನಂ ನಾಮ ನ ಯುತ್ತನ್ತಿ ಪಿತು ವಾ ಭಾತು ವಾ ಅನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಮಾತು ನಿಯ್ಯಾದೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ.

ಸಾ ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ತೇನ ಹಿ, ತಾತ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ, ಮಾತುಗಾಮೋ ನಾಮ ಅಪರಿಸುದ್ಧಹದಯೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ನಾನಗ್ಗರಸಭೋಜನಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣಕರೋಟಿಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಸೋ ತಂ ಆದಾಯ ಮಾತರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಜೀವನ್ತೋ ಪುನ ತುಮ್ಹೇ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸಿರಿಗಬ್ಭಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಾವುಧಂ ಸನ್ನಯ್ಹಿತ್ವಾ ಭತ್ತಕರೋಟಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಕಹಾಪಣಸಹಸ್ಸಂ ಪಸಿಬ್ಬಕೇ ಕತ್ವಾ ಕೋಕನುದಞ್ಚ ವೀಣಂ ಆದಾಯ ನಗರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಮಹಬ್ಬಲೋ ಮಹಾಥಾಮೋ ಯಾವ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಾ ಪಣ್ಣಾಸ ಯೋಜನಾನಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸೇಸದಿವಸಭಾಗೇನ ಪುನ ಪಣ್ಣಾಸ ಯೋಜನಾನಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಾಹೇನೇವ ಯೋಜನಸತಿಕಂ ಮಗ್ಗಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ನ್ಹತ್ವಾ ಸಾಗಲನಗರಂ ಪಾವಿಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಪವಿಟ್ಠಮತ್ತೇಯೇವ ತಸ್ಸ ತೇಜೇನ ಪಭಾವತೀ ಸಯನಪಿಟ್ಠೇ ಸಣ್ಠಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ಓತರಿತ್ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಕಿಲನ್ತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ವೀಥಿಯಾ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ಅಞ್ಞತರಾ ಇತ್ಥೀ ದಿಸ್ವಾ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಪಾದೇ ಧೋವಾಪೇತ್ವಾ ಸಯನಂ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಕಿಲನ್ತಕಾಯೋ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮಿ.

ಅಥ ಸಾ ತಸ್ಮಿಂ ನಿದ್ದಮುಪಗತೇ ಭತ್ತಂ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ತಂ ಪಬೋಧೇತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ಭೋಜೇಸಿ. ಸೋ ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸಾ ಸದ್ಧಿಂ ಭತ್ತಕರೋಟಿಯಾ ಕಹಾಪಣಸಹಸ್ಸಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಪಞ್ಚಾವುಧಂ ತತ್ಥೇವ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಗನ್ತಬ್ಬಟ್ಠಾನಂ ಮೇ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ವೀಣಂ ಆದಾಯ ಹತ್ಥಿಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ಇಧ ವಸಿತುಂ ದೇಥ, ಗನ್ಧಬ್ಬಂ ವೋ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಗೋಪಕೇಹಿ ಅನುಞ್ಞಾತೋ ಏಕಮನ್ತೇ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಥೋಕಂ ನಿದ್ದಾಯಿತ್ವಾ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧದರಥೋ ಉಟ್ಠಾಯ ವೀಣಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ‘‘ಸಾಗಲನಗರವಾಸಿನೋ ಇಮಂ ಸದ್ದಂ ಸುಣನ್ತೂ’’ತಿ ವೀಣಂ ವಾದೇನ್ತೋ ಗಾಯಿ. ಪಭಾವತೀ ಭೂಮಿಯಂ ನಿಪನ್ನಾ ತಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾವ ‘‘ಅಯಂ ನ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ವೀಣಾಸದ್ದೋ, ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಕುಸರಾಜಾ ಮಮತ್ಥಾಯ ಆಗತೋ’’ತಿ ಅಞ್ಞಾಸಿ. ಮದ್ದರಾಜಾಪಿ ತಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಅತಿವಿಯ ಮಧುರಂ ವಾದೇತಿ, ಸ್ವೇ ಏತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಮಮ ಗನ್ಧಬ್ಬಂ ಕಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ಇಧ ವಸಮಾನೇನ ಪಭಾವತೀ ದಟ್ಠುಂ, ಅಟ್ಠಾನಮೇತ’’ನ್ತಿ ಪಾತೋವ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸಾಯಂ ಭುತ್ತಗೇಹೇಯೇವ ಪಾತರಾಸಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ವೀಣಂ ಠಪೇತ್ವಾ ರಾಜಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಭಾವಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಏಕದಿವಸೇನೇವ ಘರಂ ಮತ್ತಿಕಾಯ ಪೂರೇತ್ವಾ ‘‘ಭಾಜನಾನಿ ಕರೋಮಿ ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಆಮ, ಕಾರೋಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಏಕಂ ಮತ್ತಿಕಾಪಿಣ್ಡಂ ಚಕ್ಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಚಕ್ಕಂ ಆವಿಞ್ಛಿ, ಸಕಿಂ ಆವಿದ್ಧಮೇವ ಯಾವ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಾತಿಕ್ಕಮಾ ಭಮಿಯೇವ. ಸೋ ನಾನಾವಣ್ಣಾನಿ ಖುದ್ದಕಮಹನ್ತಾನಿ ಭಾಜನಾನಿ ಕತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಯಾ ಅತ್ಥಾಯ ಭಾಜನಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಾನಾರೂಪಾನಿ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತಾನಞ್ಹಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ನಾಮ ಸಮಿಜ್ಝತಿ, ‘‘ತಾನಿ ರೂಪಾನಿ ಪಭಾವತೀಯೇವ ಪಸ್ಸತೂ’’ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ಸಬ್ಬಭಾಜನಾನಿ ಸುಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ಗೇಹಂ ಪೂರೇಸಿ. ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ನಾನಾಭಾಜನಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ರಾಜಕುಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ರಾಜಾ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕೇನಿಮಾನಿ ಕತಾನೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಮಯಾ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ತಯಾ ಕತಾನಿ ಜಾನಾಮಿ, ಕಥೇಹಿ, ಕೇನ ಕತಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಮೇ ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ತೇ ಸೋ ಅನ್ತೇವಾಸೀ, ಆಚರಿಯೋ ತೇ ಸೋ, ತ್ವಂ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖ, ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚ ಸೋ ಮಮ ಧೀತಾನಂ ಭಾಜನಾನಿ ಕರೋತು, ಇಮಞ್ಚಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಸಹಸ್ಸಂ ದಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ನಾನಾವಣ್ಣಾನಿ ಇಮಾನಿ ಖುದ್ದಕಭಾಜನಾನಿ ಮಮ ಧೀತಾನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ.

ಸೋ ತಾನಿ ತಾಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ನೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ವೋ ಕೀಳನತ್ಥಾಯ ಖುದ್ದಕಭಾಜನಾನೀ’’ತಿ ಆಹ. ತಾ ಸಬ್ಬಾ ಆಗಮಿಂಸು. ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಮಹಾಸತ್ತೇನ ಪಭಾವತಿಯಾ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಭಾಜನಮೇವ ತಸ್ಸಾ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ಚ ಭಾಜನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಅತ್ತನೋ ಚ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಚ ಖುಜ್ಜಾಯ ಚ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ನ ಅಞ್ಞೇನ ಕತಂ, ಕುಸರಾಜೇನೇವ ಕತ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಿನಾ ಮಯ್ಹಂ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥಿ, ಇಚ್ಛನ್ತಾನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥಸ್ಸಾ ಭಗಿನಿಯೋ ಕುದ್ಧಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಖುದ್ದಕಭಾಜನಂ ಕುಸರಞ್ಞಾ ಕತನ್ತಿ ಮಞ್ಞಸಿ, ಇದಂ ತೇನ ನ ಕತಂ, ಕುಮ್ಭಕಾರೇನೇವ ಕತಂ, ಗಣ್ಹಾಹಿ ನ’’ನ್ತಿ ಅವಹಸಿಂಸು. ಸಾ ತೇನ ಕತಭಾವಂ ತಸ್ಸ ಚ ಆಗತಭಾವಂ ತಾಸಂ ನ ಕಥೇಸಿ. ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಸಹಸ್ಸಂ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ದತ್ವಾ ‘‘ತಾತ, ರಾಜಾ ತೇ ತುಟ್ಠೋ, ಇತೋ ಕಿರ ಪಟ್ಠಾಯ ರಾಜಧೀತಾನಂ ಭಾಜನಾನಿ ಕರೇಯ್ಯಾಸಿ, ಅಹಂ ತಾಸಂ ಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ.

ಸೋ ‘‘ಇಧಾಪಿ ವಸನ್ತೇನ ನ ಸಕ್ಕಾ ಪಭಾವತೀ ದಟ್ಠು’’ನ್ತಿ ತಂ ಸಹಸ್ಸಂ ತಸ್ಸೇವ ದತ್ವಾ ರಾಜುಪಟ್ಠಾಕಸ್ಸ ನಳಕಾರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಯಾ ಅತ್ಥಾಯ ತಾಲವಣ್ಟಂ ಕತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಞ್ಚ ಆಪಾನಭೂಮಿಞ್ಚ ವತ್ಥಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತಂ ಪಭಾವತಿಞ್ಚಾತಿ ನಾನಾರೂಪಾನಿ ದಸ್ಸೇಸಿ. ನಳಕಾರೋ ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ತೇನ ಕತಭಣ್ಡಕಂ ಆದಾಯ ರಾಜಕುಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ರಾಜಾ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕೇನಿಮಾನಿ ಕತಾನೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ನಳಕಾರಭಣ್ಡಾನಿ ಮಮ ಧೀತಾನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋಪಿ ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ ಪಭಾವತಿಯಾ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಂ ತಾಲವಣ್ಟಂ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಅದಾಸಿ. ತತ್ರಪಿ ರೂಪಾನಿ ಅಞ್ಞೋ ಜನೋ ನ ಪಸ್ಸತಿ, ಪಭಾವತೀ ಪನ ದಿಸ್ವಾ ಕುಸರಞ್ಞಾ ಕತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮಾ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ಕುದ್ಧಾ ಭೂಮಿಯಂ ಖಿಪಿ. ಅಥ ನಂ ಸೇಸಾ ಅವಹಸಿಂಸು. ನಳಕಾರೋ ಸಹಸ್ಸಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ದತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ.

ಸೋ ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ಮಯ್ಹಂ ಅವಸನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಸಹಸ್ಸಂ ತಸ್ಸೇವ ದತ್ವಾ ರಾಜಮಾಲಾಕಾರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಭಾವಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ನಾನಾವಿಧಂ ಮಾಲಾವಿಕತಿಂ ಗನ್ಥಿತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಯಾ ಅತ್ಥಾಯ ನಾನಾರೂಪವಿಚಿತ್ರಂ ಏಕಂ ಚುಮ್ಬಟಕಂ ಅಕಾಸಿ. ಮಾಲಾಕಾರೋ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಆದಾಯ ರಾಜಕುಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ರಾಜಾ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕೇನಿಮಾನಿ ಗನ್ಥಿತಾನೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಮಯಾ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ತಯಾ ಗನ್ಥಿತಾನಿ ಜಾನಾಮಿ, ಕಥೇಹಿ, ಕೇನ ಗನ್ಥಿತಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇನ ಮೇ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ಸೋ ಅನ್ತೇವಾಸೀ, ಆಚರಿಯೋ ತೇ ಸೋ, ತ್ವಂ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖ, ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚ ಸೋ ಮಮ ಧೀತಾನಂ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಗನ್ಥತು, ಇಮಞ್ಚಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಮಮ ಧೀತಾನಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋಪಿ ಬೋಧಿಸತ್ತೇನ ಪಭಾವತಿಯಾ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಂ ಚುಮ್ಬಟಕಂ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ಅತ್ತನೋ ಚ ರಞ್ಞೋ ಚ ರೂಪೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಾನಾರೂಪಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ತೇನ ಕತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ಖಿಪಿ. ಸೇಸಾ ಭಗಿನಿಯೋ ತಂ ತಥೇವ ಅವಹಸಿಂಸು. ಮಾಲಾಕಾರೋಪಿ ಸಹಸ್ಸಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ದತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ.

ಸೋ ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ಮಯ್ಹಂ ಅವಸನಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಸಹಸ್ಸಂ ತಸ್ಸೇವ ದತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಸೂದಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಭಾವಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಸೂದೋ ರಞ್ಞೋ ಭೋಜನವಿಕತಿಂ ಹರನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಪಚಿತುಂ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಅಟ್ಠಿಮಂಸಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಾದೇಸಿ, ಯಥಾಸ್ಸ ಗನ್ಧೋ ಸಕಲನಗರಂ ಅವತ್ಥರಿ. ರಾಜಾ ತಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ತೇ ಮಹಾನಸೇ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಮಂಸಂ ಪಚಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ನತ್ಥಿ, ದೇವ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಸ್ಸ ಅಟ್ಠಿಮಂಸಂ ಪಚನತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನಂ, ತಸ್ಸೇವ ಸೋ ಗನ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ರಾಜಾ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ತತೋ ಥೋಕಂ ಜಿವ್ಹಗ್ಗೇ ಠಪೇಸಿ, ತಾವದೇವ ಸತ್ತ ರಸಹರಣಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಖೋಭೇನ್ತಂ ಫರಿ. ರಾಜಾ ರಸತಣ್ಹಾಯ ಬಜ್ಝಿತ್ವಾ ಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತವ ಅನ್ತೇವಾಸಿನಾ ಮಮ ಚ ಧೀತಾನಞ್ಚ ಮೇ ಭತ್ತಂ ಪಚಾಪೇತ್ವಾ ತ್ವಂ ಮಯ್ಹಂ ಆಹರ, ಸೋ ಮೇ ಧೀತಾನಂ ಹರತೂ’’ತಿ ಆಹ. ಸೂದೋ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸೋ ತಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಇದಾನಿ ಮೇ ಮನೋರಥೋ ಮತ್ಥಕಂ ಪತ್ತೋ, ಇದಾನಿ ಪನಾಹಂ ಪಭಾವತಿಂ ದಟ್ಠುಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತುಟ್ಠೋ ತಂ ಸಹಸ್ಸಂ ತಸ್ಸೇವ ದತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ಭತ್ತಂ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಭತ್ತಭಾಜನಾನಿ ಪೇಸೇತ್ವಾ ರಾಜಧೀತಾನಂ ಭತ್ತಕಾಜಂ ಸಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಯಾ ವಸನಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹಿ. ಸಾ ತಂ ಭತ್ತಕಾಜಂ ಆದಾಯ ಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಅತ್ತನೋ ಅನನುಚ್ಛವಿಕಂ ದಾಸಕಮ್ಮಕರೇಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕರೋತಿ. ಸಚೇ ಪನಾಹಂ ಕತಿಪಾಹಂ ತುಣ್ಹೀ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ, ‘ಇದಾನಿ ಮಂ ಏಸಾ ರೋಚತೀ’ತಿ ಸಞ್ಞೀ ಹುತ್ವಾ ಕತ್ಥಚಿ ಅಗನ್ತ್ವಾ ಮಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಇಧೇವ ವಸಿಸ್ಸತಿ, ಇದಾನೇವ ತಂ ಅಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಪರಿಭಾಸಿತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಮ್ಪಿ ಇಧ ವಸಿತುಂ ಅದತ್ವಾ ಪಲಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾ ದ್ವಾರಂ ಅಡ್ಢವಿವಟಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಂ ಹತ್ಥಂ ಕವಾಟೇ ಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ಅಗ್ಗಳಂ ಉಪ್ಪೀಳೇತ್ವಾ ದುತಿಯಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨. ‘‘ಅನುಜ್ಜುಭೂತೇನ ಹರಂ ಮಹನ್ತಂ, ದಿವಾ ಚ ರತ್ತೋ ಚ ನಿಸೀಥಕಾಲೇ;

ಪಟಿಗಚ್ಛ ತ್ವಂ ಖಿಪ್ಪಂ ಕುಸಾವತಿಂ ಕುಸ, ನಿಚ್ಛಾಮಿ ದುಬ್ಬಣ್ಣಮಹಂ ವಸನ್ತ’’ನ್ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಮಹಾರಾಜ, ತ್ವಂ ಭತ್ತಕಾರಕೋ ಹುತ್ವಾ ಉಜುಕೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಯೋಪಿ ತೇ ಸೀಸಂ ಭಿನ್ದೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸಪೇತಂ ಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೋಸಿ, ಅನುಜುಭೂತೇನ ಪನ ಚಿತ್ತೇನ ಮಮತ್ಥಾಯ ಏತಂ ಮಹನ್ತಂ ಕಾಜಂ ಹರನ್ತೋ ದಿವಾ ಚ ರತ್ತೋ ಚ ನಿಸೀಥಕಾಲೇ ಚ ಮಹನ್ತಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಿಸ್ಸಸಿ, ಕಿಂ ತೇ ತೇನ ಅನುಭೂತೇನ ದುಕ್ಖೇನ, ತ್ವಂ ಅತ್ತನೋ ನಗರಂ ಕುಸಾವತಿಮೇವ ಪಟಿಗಚ್ಛ, ಅಞ್ಞಂ ಅತ್ತನಾ ಸದಿಸಿಂ ಅತಿರಸಕಪೂವಸಣ್ಠಾನಮುಖಿಂ ಯಕ್ಖಿನಿಂ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಂ ಕತ್ವಾ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಹೀತಿ. ನಿಚ್ಛಾಮಿ ದುಬ್ಬಣ್ಣಮಹಂ ವಸನ್ತನ್ತಿ ಅಹಂ ಪನ ತಂ ದುಬ್ಬಣ್ಣಂ ದುಸ್ಸಣ್ಠಿತಂ ಇಧ ವಸನ್ತಂ ನ ಇಚ್ಛಾಮೀತಿ.

ಸೋ ‘‘ಪಭಾವತಿಯಾ ಮೇ ಸನ್ತಿಕಾ ಕಥಾ ಲದ್ಧಾ’’ತಿ ತುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩. ‘‘ನಾಹಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ ಇತೋ ಕುಸಾವತಿಂ, ಪಭಾವತೀ ವಣ್ಣಪಲೋಭಿತೋ ತವ;

ರಮಾಮಿ ಮದ್ದಸ್ಸ ನಿಕೇತರಮ್ಮೇ, ಹಿತ್ವಾನ ರಟ್ಠಂ ತವ ದಸ್ಸನೇ ರತೋ.

೪. ‘‘ಪಭಾವತೀ ವಣ್ಣಪಲೋಭಿತೋ ತವ, ಸಮ್ಮೂಳ್ಹರೂಪೋ ವಿಚರಾಮಿ ಮೇದಿನಿಂ;

ದಿಸಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ಕುತೋಮ್ಹಿ ಆಗತೋ, ತಯಮ್ಹಿ ಮತ್ತೋ ಮಿಗಮನ್ದಲೋಚನೇ.

೫. ‘‘ಸುವಣ್ಣಚೀರವಸನೇ, ಜಾತರೂಪಸುಮೇಖಲೇ;

ಸುಸ್ಸೋಣಿ ತವ ಕಾಮಾ ಹಿ, ನಾಹಂ ರಜ್ಜೇನ ಮತ್ಥಿಕೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ರಮಾಮೀತಿ ಅಭಿರಮಾಮಿ ನ ಉಕ್ಕಣ್ಠಾಮಿ. ಸಮ್ಮೂಳ್ಹರೂಪೋತಿ ಕಿಲೇಸಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಹುತ್ವಾ. ತಯಮ್ಹಿ ಮತ್ತೋತಿ ತಯಿ ಮತ್ತೋಮ್ಹಿ, ತಯಾ ವಾ ಮತ್ತೋಮ್ಹಿ. ಸುವಣ್ಣಚೀರವಸನೇತಿ ಸುವಣ್ಣಖಚಿತವತ್ಥವಸನೇ. ನಾಹಂ ರಜ್ಜೇನ ಮತ್ಥಿಕೋತಿ ನ ಅಹಂ ರಜ್ಜೇನ ಅತ್ಥಿಕೋ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಹಂ ಏತಂ ‘ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಪರಿಭಾಸಾಮಿ, ಅಯಂ ಪನ ರಜ್ಜಿತ್ವಾವ ಕಥೇತಿ, ಸಚೇ ಖೋ ಪನ ಮಂ ‘ಅಹಂ ಕುಸರಾಜಾ’ತಿ ವತ್ವಾ ಹತ್ಥೇ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಕೋ ತಂ ನಿವಾರೇಯ್ಯ, ಕೋಚಿ ನೋ ಇಮಂ ಕಥಂ ಸುಣೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಸೂಚಿಂ ದತ್ವಾ ಅನ್ತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋಪಿ ಭತ್ತಕಾಜಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ರಾಜಧೀತರೋ ಭೋಜೇಸಿ. ಪಭಾವತೀ ‘‘ಗಚ್ಛ ಕುಸರಾಜೇನ ಪಕ್ಕಭತ್ತಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ಖುಜ್ಜಂ ಪೇಸೇಸಿ. ಸಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಭುಞ್ಜಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ನಾಹಂ ತೇನ ಪಕ್ಕಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಾಮಿ, ತ್ವಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಲದ್ಧನಿವಾಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ಪಚಿತ್ವಾ ಆಹರ, ಕುಸರಞ್ಞೋ ಆಗತಭಾವಞ್ಚ ಮಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಆರೋಚೇಸೀತಿ. ಖುಜ್ಜಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಸ್ಸಾ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಸಯಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಅತ್ತನೋ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ತಸ್ಸಾ ಉಪನೇತಿ. ಕುಸರಾಜಾಪಿ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಪಭಾವತಿಯಾ ಮಯಿ ಸಿನೇಹೋ, ಉದಾಹು ನತ್ಥಿ, ವೀಮಂಸಿಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಪನ ರಾಜಧೀತರೋ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಭತ್ತಕಾಜಂ ಆದಾಯ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ತಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭದ್ವಾರೇ ಪಾಸಾದತಲಂ ಪಾದೇನ ಪಹರಿತ್ವಾ ಭಾಜನಾನಿ ಘಟ್ಟೇತ್ವಾ ನಿತ್ಥುನಿತ್ವಾ ವಿಸಞ್ಞೀ ಹುತ್ವಾ ವಿಯ ಅವಕುಜ್ಜೋ ಪತಿ. ಸಾ ತಸ್ಸ ನಿತ್ಥುನಿತಸದ್ದೇನ ದ್ವಾರಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ತಂ ಭತ್ತಕಾಜೇನ ಓತ್ಥತಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಅಗ್ಗರಾಜಾ ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭೋತಿ, ಸುಖುಮಾಲತಾಯ ಭತ್ತಕಾಜೇನ ಅವತ್ಥತೋ ಪತತಿ, ಜೀವತಿ ನು ಖೋ, ನೋ ವಾ’’ತಿ. ಸಾ ಗಬ್ಭತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ನಾಸವಾತಂ ಉಪಧಾರೇತುಂ ಗೀವಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ ಮುಖಂ ಓಲೋಕೇಸಿ. ಸೋ ಮುಖಪೂರಂ ಖೇಳಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಸರೀರೇ ಪಾತೇಸಿ. ಸಾ ತಂ ಪರಿಭಾಸಿತ್ವಾ ಗಬ್ಭಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಅಡ್ಢವಿವಟಂ ಥಕೇತ್ವಾ ಠಿತಾ ಗಾಥಮಾಹ –

೬. ‘‘ಅಬ್ಭೂತಿ ತಸ್ಸ ಭೋ ಹೋತಿ, ಯೋ ಅನಿಚ್ಛನ್ತಮಿಚ್ಛತಿ;

ಅಕಾಮಂ ರಾಜ ಕಾಮೇಸಿ, ಅಕನ್ತಂ ಕನ್ತುಮಿಚ್ಛಸೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಬ್ಭೂತೀತಿ ಅಭೂತಿ, ಅವುಡ್ಢೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸೋ ಪನ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತತಾಯ ಅಕ್ಕೋಸಿಯಮಾನೋಪಿ ಪರಿಭಾಸಿಯಮಾನೋಪಿ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಂ ಅನುಪ್ಪಾದೇತ್ವಾವ ಅನನ್ತರಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೭. ‘‘ಅಕಾಮಂ ವಾ ಸಕಾಮಂ ವಾ, ಯೋ ನರೋ ಲಭತೇ ಪಿಯಂ;

ಲಾಭಮೇತ್ಥ ಪಸಂಸಾಮ, ಅಲಾಭೋ ತತ್ಥ ಪಾಪಕೋ’’ತಿ.

ಸಾಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ಏವಂ ಕಥೇನ್ತೇಪಿ ಅನೋಸಕ್ಕಿತ್ವಾ ಥದ್ಧತರವಚನಂ ವತ್ವಾ ಪಲಾಪೇತುಕಾಮಾ ಇತರಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೮. ‘‘ಪಾಸಾಣಸಾರಂ ಖಣಸಿ, ಕಣಿಕಾರಸ್ಸ ದಾರುನಾ;

ವಾತಂ ಜಾಲೇನ ಬಾಧೇಸಿ, ಯೋ ಅನಿಚ್ಛನ್ತಮಿಚ್ಛಸೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಕಣಿಕಾರಸ್ಸ ದಾರುನಾತಿ ಕಣಿಕಾರಕಟ್ಠೇನ. ಬಾಧೇಸೀತಿ ಬನ್ಧಸೀತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

೯. ‘‘ಪಾಸಾಣೋ ನೂನ ತೇ ಹದಯೇ, ಓಹಿತೋ ಮುದುಲಕ್ಖಣೇ;

ಯೋ ತೇ ಸಾತಂ ನ ವಿನ್ದಾಮಿ, ತಿರೋಜನಪದಾಗತೋ.

೧೦. ‘‘ಯದಾ ಮಂ ಭಕುಟಿಂ ಕತ್ವಾ, ರಾಜಪುತ್ತೀ ಉದಿಕ್ಖತಿ;

ಆಳಾರಿಕೋ ತದಾ ಹೋಮಿ, ರಞ್ಞೋ ಮದ್ದಸ್ಸನ್ತೇಪುರೇ.

೧೧. ‘‘ಯದಾ ಉಮ್ಹಯಮಾನಾ ಮಂ, ರಾಜಪುತ್ತೀ ಉದಿಕ್ಖತಿ;

ನಾಳಾರಿಕೋ ತದಾ ಹೋಮಿ, ರಾಜಾ ಹೋಮಿ ತದಾ ಕುಸೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಮುದುಲಕ್ಖಣೇತಿ ಮುದುನಾ ಇತ್ಥಿಲಕ್ಖಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ಯೋತಿ ಯೋ ಅಹಂ ತಿರೋರಟ್ಠಾ ಆಗತೋ ತವ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸನ್ತೋ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಮತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾತಂ ನ ಲಭಾಮಿ, ಸೋ ಏವಂ ಮಞ್ಞಾಮಿ, ಮಯಿ ಸಿನೇಹುಪ್ಪತ್ತಿನಿವಾರಣಾಯ ನೂನ ತವ ಹದಯೇ ಪಾಸಾಣೋ ಠಪಿತೋ. ಭಕುಟಿಂ ಕತ್ವಾತಿ ಕೋಧವಸೇನ ವಲಿವಿಸಮಂ ನಲಾಟಂ ಕತ್ವಾ. ಆಳಾರಿಕೋತಿ ಭತ್ತಕಾರಕೋ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಅಹಂ ಮದ್ದರಞ್ಞೋ ಅನ್ತೇಪುರೇ ಭತ್ತಕಾರಕದಾಸೋ ವಿಯ ಹೋಮೀತಿ ವದತಿ. ಉಮ್ಹಯಮಾನಾತಿ ಪಹಟ್ಠಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಹಸಮಾನಾ. ರಾಜಾ ಹೋಮೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಅಹಂ ಕುಸಾವತೀನಗರೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೋ ರಾಜಾ ವಿಯ ಹೋಮಿ, ಕಸ್ಮಾಸಿ ಏವಂ ಫರುಸಾ, ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಾ ಏವರೂಪಂ ಕರಿ, ಭದ್ದೇತಿ.

ಸಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಅತಿವಿಯ ಅಲ್ಲೀಯಿತ್ವಾ ಕಥೇತಿ, ಮುಸಾವಾದಂ ಕತ್ವಾ ಉಪಾಯೇನ ನಂ ಇತೋ ಪಲಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೨. ‘‘ಸಚೇ ಹಿ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ನೇಮಿತ್ತಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ;

ನೇವ ಮೇ ತ್ವಂ ಪತೀ ಅಸ್ಸ, ಕಾಮಂ ಛಿನ್ದನ್ತು ಸತ್ತಧಾ’’ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಮಹಾರಾಜ, ಮಯಾ ‘‘ಅಯಂ ಕುಸರಾಜಾ ಮಯ್ಹಂ ಪತಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ನ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬಹೂ ನಿಮಿತ್ತಪಾಠಕಾ ಪುಚ್ಛಿತಾ, ತೇ ‘‘ಕಾಮಂ ಕಿರ ಮಂ ಸತ್ತಧಾ ಛಿನ್ದನ್ತು, ನೇವ ಮೇ ತ್ವಂ ಪತಿ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವದಿಂಸೂತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ತಂ ಪಟಿಬಾಹನ್ತೋ ‘‘ಭದ್ದೇ, ಮಯಾಪಿ ಅತ್ತನೋ ರಟ್ಠೇ ನೇಮಿತ್ತಕಾ ಪುಚ್ಛಿತಾ, ತೇ ‘ಅಞ್ಞತ್ರ ಸೀಹಸ್ಸರಕುಸರಾಜತೋ ತವ ಪತಿ ನಾಮ ಅಞ್ಞೋ ನತ್ಥೀ’ತಿ ಬ್ಯಾಕರಿಂಸು, ಅಹಮ್ಪಿ ಅತ್ತನೋ ಞಾಣಬಲನಿಮಿತ್ತೇನ ಏವಮೇವ ಕಥೇಸಿ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಅನನ್ತರಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೩. ‘‘ಸಚೇ ಹಿ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಯದಿ ವಾ ಮಮ;

ನೇವ ತುಯ್ಹಂ ಪತೀ ಅತ್ಥಿ, ಅಞ್ಞೋ ಸೀಹಸ್ಸರಾ ಕುಸಾ’’ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯದಿ ಹಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ನೇಮಿತ್ತಾನಂ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ಯದಿ ವಾ ಮಮ ವಚನಂ ಸಚ್ಚಂ, ತವ ಅಞ್ಞೋ ಪತಿ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ.

ಸಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ಇಮಂ ಲಜ್ಜಾಪೇತುಂ ವಾ ಪಲಾಪೇತುಂ ವಾ, ಕಿಂ ಮೇ ಇಮಿನಾ’’ತಿ ದ್ವಾರಂ ಪಿಧಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ನ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಸೋಪಿ ಕಾಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಓತರಿ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಂ ದಟ್ಠುಂ ನ ಲಭತಿ, ಭತ್ತಕಾರಕಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅತಿವಿಯ ಕಿಲಮತಿ, ಭುತ್ತಪಾತರಾಸೋ ದಾರೂನಿ ಫಾಲೇತಿ, ಭಾಜನಾನಿ ಧೋವತಿ, ಕಾಜೇನ ಉದಕಂ ಆಹರತಿ, ಸಯನ್ತೋ ಅಮ್ಬಣಪಿಟ್ಠೇ ಸಯತಿ, ಪಾತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಯಾಗುಆದೀನಿ ಪಚತಿ ಹರತಿ ಭೋಜೇತಿ, ನನ್ದಿರಾಗಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅತಿದುಕ್ಖಂ ಅನುಭೋತಿ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಭತ್ತಗೇಹದ್ವಾರೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ಖುಜ್ಜಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಕ್ಕೋಸಿ. ಸಾ ಪಭಾವತಿಯಾ ಭಯೇನ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತುಂ ಅವಿಸಹನ್ತೀ ತುರಿತತುರಿತಾ ವಿಯ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥ ನಂ ವೇಗೇನ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಖುಜ್ಜೇ’’ತಿ ಆಹ.

ಸಾ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಠಿತಾ ‘‘ಕೋ ಏಸೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸದ್ದಂ ನ ಸುಣಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಖುಜ್ಜೇ ತ್ವಮ್ಪಿ ಸಾಮಿನೀಪಿ ತೇ ಉಭೋಪಿ ಅತಿವಿಯ ಥದ್ಧಾ, ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸನ್ತೋ ಆರೋಗ್ಯಸಾಸನಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಲಭಾಮಿ, ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಪನ ಕಿಂ ದಸ್ಸಥ, ತಿಟ್ಠತು ತಾವೇತಂ, ಅಪಿ ಮೇ ಪಭಾವತಿಂ ಮುದುಕಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಸಚೇ ಮೇ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ಖುಜ್ಜಭಾವಂ ತೇ ಉಜುಕಂ ಕತ್ವಾ ಗೀವೇಯ್ಯಕಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಲೋಭೇನ್ತೋ ಪಞ್ಚ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

೧೪. ‘‘ನೇಕ್ಖಂ ಗೀವಂ ತೇ ಕಾರೇಸ್ಸಂ, ಪತ್ವಾ ಖುಜ್ಜೇ ಕುಸಾವತಿಂ;

ಸಚೇ ಮಂ ನಾಗನಾಸೂರೂ, ಓಲೋಕೇಯ್ಯ ಪಭಾವತೀ.

೧೫. ‘‘ನೇಕ್ಖಂ ಗೀವಂ ತೇ ಕಾರೇಸ್ಸಂ, ಪತ್ವಾ ಖುಜ್ಜೇ ಕುಸಾವತಿಂ;

ಸಚೇ ಮಂ ನಾಗನಾಸೂರೂ, ಆಲಪೇಯ್ಯ ಪಭಾವತೀ.

೧೬. ‘‘ನೇಕ್ಖಂ ಗೀವಂ ತೇ ಕಾರೇಸ್ಸಂ, ಪತ್ವಾ ಖುಜ್ಜೇ ಕುಸಾವತಿಂ;

ಸಚೇ ಮಂ ನಾಗನಾಸೂರೂ, ಉಮ್ಹಾಯೇಯ್ಯ ಪಭಾವತೀ.

೧೭. ‘‘ನೇಕ್ಖಂ ಗೀವಂ ತೇ ಕಾರೇಸ್ಸಂ, ಪತ್ವಾ ಖುಜ್ಜೇ ಕುಸಾವತಿಂ;

ಸಚೇ ಮಂ ನಾಗನಾಸೂರೂ, ಪಮ್ಹಾಯೇಯ್ಯ ಪಭಾವತೀ.

೧೮. ‘‘ನೇಕ್ಖಂ ಗೀವಂ ತೇ ಕಾರೇಸ್ಸಂ, ಪತ್ವಾ ಖುಜ್ಜೇ ಕುಸಾವತಿಂ;

ಸಚೇ ಮಂ ನಾಗನಾಸೂರೂ, ಪಾಣೀಹಿ ಉಪಸಮ್ಫುಸೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ನೇಕ್ಖಂ ಗೀವಂ ತೇತಿ ತವ ಗೀವೇಯ್ಯಂ ಸಬ್ಬಸುವಣ್ಣಮಯಮೇವ ಕಾರೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ನೇಕ್ಖಂ ಗೀವಂ ತೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ತವ ಗೀವಾಯ ನೇಕ್ಖಮಯಂ ಪಿಳನ್ಧನಂ ಪಿಳನ್ಧೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಓಲೋಕೇಯ್ಯಾತಿ ಸಚೇ ತವ ವಚನೇನ ಮಂ ಪಭಾವತೀ ಓಲೋಕೇಯ್ಯ, ಸಚೇ ಮಂ ತಾಯ ಓಲೋಕಾಪೇತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಆಲಪೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏತ್ಥ ಪನ ಉಮ್ಹಾಯೇಯ್ಯಾತಿ ಮನ್ದಹಸಿತವಸೇನ ಪರಿಹಾಸೇಯ್ಯ. ಪಮ್ಹಾಯೇಯ್ಯಾತಿ ಮಹಾಹಸಿತವಸೇನ ಪರಿಹಾಸೇಯ್ಯ.

ಸಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛಥ ತುಮ್ಹೇ, ದೇವ, ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ನಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಸೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಸ್ಸಥ ಮೇ ಪರಕ್ಕಮ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ತಂ ಕರಣೀಯಂ ತೀರೇತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಯಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ವಸನಗಬ್ಭಂ ಸೋಧೇನ್ತೀ ವಿಯ ಪಹರಣಯೋಗ್ಗಂ ಲೇಡ್ಡುಖಣ್ಡಮ್ಪಿ ಅಸೇಸೇತ್ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಾದುಕಾಪಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಕಲಗಬ್ಭಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಗಬ್ಭದ್ವಾರೇ ಉಮ್ಮಾರಂ ಅನ್ತರಂ ಕತ್ವಾ ಉಚ್ಚಾಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಯಾ ಏಕಂ ನೀಚಪೀಠಕಂ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ, ಅಮ್ಮ, ಸೀಸೇ ತೇ ಊಕಾ ವಿಚಿನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಂ ತತ್ಥ ಪೀಠಕೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಊರುಅನ್ತರೇ ತಸ್ಸಾ ಸೀಸಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಥೋಕಂ ಕಣ್ಡುಯಿತ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಸೀಸೇ ಬಹೂ ಊಕಾ’’ತಿ ಸಕಸೀಸತೋ ಊಕಾ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಪಸ್ಸ ಕಿತ್ತಕಾ ತೇ ಸೀಸೇ ಊಕಾ’’ತಿ ಪಿಯಕಥಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಗುಣಂ ಕಥೇನ್ತೀ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೯. ‘‘ನ ಹಿ ನೂನಾಯಂ ರಾಜಪುತ್ತೀ, ಕುಸೇ ಸಾತಮ್ಪಿ ವಿನ್ದತಿ;

ಆಳಾರಿಕೇ ಭತೇ ಪೋಸೇ, ವೇತನೇನ ಅನತ್ಥಿಕೇ’’ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಏಕಂಸೇನ ಅಯಂ ರಾಜಪುತ್ತೀ ಪುಬ್ಬೇ ಕುಸಾವತೀನಗರೇ ಕುಸನರಿನ್ದಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನವತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರವಸೇನ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಸಾತಂ ನ ವಿನ್ದತಿ ನ ಲಭತಿ, ತಮ್ಬೂಲಮತ್ತಮ್ಪಿ ಏತೇನ ಏತಿಸ್ಸಾ ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಕಿಂಕಾರಣಾ? ಇತ್ಥಿಯೋ ನಾಮ ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ಅಙ್ಕಂ ಅವತ್ಥರಿತ್ವಾ ನಿಪನ್ನಸಾಮಿಕಮ್ಹಿ ಹದಯಂ ಭಿನ್ದಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಅಯಂ ಪನ ಆಳಾರಿಕೇ ಭತೇ ಪೋಸೇ ಆಳಾರಿಕತ್ತಞ್ಚ ಭತಕತ್ತಞ್ಚ ಉಪಗತೇ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪುರಿಸೇ ಮೂಲೇನಪಿ ಅನತ್ಥಿಕೇ ಕೇವಲಂ ತಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ರಜ್ಜಂ ಪಹಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಏವಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವನ್ತೇ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಮತ್ತಮ್ಪಿ ನ ಕರೋತಿ, ಸಚೇಪಿ ತೇ, ಅಮ್ಮ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಿನೇಹೋ ನತ್ಥಿ, ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಅಗ್ಗರಾಜಾ ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕಿಲಮತೀತಿ ತಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದಾತುಂ ಅರಹಸೀತಿ.

ಸಾ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಖುಜ್ಜಾಯ ಕುಜ್ಝಿ. ಅಥ ನಂ ಖುಜ್ಜಾ ಗೀವಾಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅನ್ತೋಗಬ್ಭೇ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸಯಂ ಬಹಿ ಹುತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಪಿಧಾಯ ಆವಿಞ್ಛನರಜ್ಜುಮ್ಹಿ ಓಲಮ್ಬನ್ತೀ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಪಭಾವತೀ ತಂ ಗಹೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ದ್ವಾರಮೂಲೇ ಠತ್ವಾ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತೀ ಇತರಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೦. ‘‘ನ ಹಿ ನೂನಾಯಂ ಸಾ ಖುಜ್ಜಾ, ಲಭತಿ ಜಿವ್ಹಾಯ ಛೇದನಂ;

ಸುನಿಸಿತೇನ ಸತ್ಥೇನ, ಏವಂ ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ ಭಣ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಸುನಿಸಿತೇನಾತಿ ಸುಟ್ಠು ನಿಸಿತೇನ ತಿಖಿಣಸತ್ಥೇನ. ಏವಂ ದುಬ್ಭಾಸಿತನ್ತಿ ಏವಂ ಅಸೋತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ ಭಣನ್ತೀ.

ಅಥ ಖುಜ್ಜಾ ಆವಿಞ್ಚನರಜ್ಜುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತಾವ ‘‘ನಿಪ್ಪಞ್ಞೇ ದುಬ್ಬಿನೀತೇ ತವ ರೂಪಂ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ಮಯಂ ತವ ರೂಪಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಯಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇರಸಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಗುಣಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೀ ಖುಜ್ಜಾಗಜ್ಜಿತಂ ನಾಮ ಗಜ್ಜಿ –

೨೧. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಮಹಾಯಸೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೨. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಮಹದ್ಧನೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೩. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಮಹಬ್ಬಲೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೪. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಮಹಾರಟ್ಠೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೫. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಮಹಾರಾಜಾತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೬. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಸೀಹಸ್ಸರೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೭. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ವಗ್ಗುಸ್ಸರೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೮. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಬಿನ್ದುಸ್ಸರೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೨೯. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಮಞ್ಜುಸ್ಸರೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೩೦. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಮಧುಸ್ಸರೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೩೧. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಸತಸಿಪ್ಪೋತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೩೨. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಖತ್ತಿಯೋತಿಪಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯಂ.

೩೩. ‘‘ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ ಪಭಾವತಿ;

ಕುಸರಾಜಾತಿ ಕತ್ವಾನ, ಕರಸ್ಸು ರುಚಿರೇ ಪಿಯ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಮಾ ನಂ ರೂಪೇನ ಪಾಮೇಸಿ, ಆರೋಹೇನ, ಪಭಾವತೀತಿ ಅರೇ ಪಭಾವತಿ, ಮಾ ತ್ವಂ ಏತಂ ಕುಸನರಿನ್ದಂ ಅತ್ತನೋ ರೂಪೇನ ಆರೋಹಪರಿಣಾಹೇನ ಪಮಿನಿ, ಏವಂ ಪಮಾಣಂ ಗಣ್ಹಿ. ಮಹಾಯಸೋತಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಸೋತಿ ಏವಂ ಹದಯೇ ಕತ್ವಾನ ರುಚಿರೇ ಪಿಯದಸ್ಸನೇ ಕರಸ್ಸು ತಸ್ಸ ಪಿಯಂ. ಆನುಭಾವೋಯೇವ ಹಿಸ್ಸ ರೂಪನ್ತಿ ವದತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ. ಅಪಿ ಚ ಮಹಾಯಸೋತಿ ಮಹಾಪರಿವಾರೋ. ಮಹದ್ಧನೋತಿ ಮಹಾಭೋಗೋ. ಮಹಬ್ಬಲೋತಿ ಮಹಾಥಾಮೋ. ಮಹಾರಟ್ಠೋತಿ ವಿಪುಲರಟ್ಠೋ. ಮಹಾರಾಜಾತಿ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಅಗ್ಗರಾಜಾ. ಸೀಹಸ್ಸರೋತಿ ಸೀಹಸದ್ದಸಮಾನಸದ್ದೋ. ವಗ್ಗುಸ್ಸರೋತಿ ಲೀಲಾಯುತ್ತಸ್ಸರೋ. ಬಿನ್ದುಸ್ಸರೋತಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತಘನಸ್ಸರೋ. ಮಞ್ಜುಸ್ಸರೋತಿ ಸುನ್ದರಸ್ಸರೋ. ಮಧುಸ್ಸರೋತಿ ಮಧುರಯುತ್ತಸ್ಸರೋ. ಸತಸಿಪ್ಪೋತಿ ಪರೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಅಸಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಬಲೇನೇವ ನಿಪ್ಫನ್ನಅನೇಕಸತಸಿಪ್ಪೋ. ಖತ್ತಿಯೋತಿ ಓಕ್ಕಾಕಪವೇಣಿಯಂ ಜಾತೋ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನಖತ್ತಿಯೋ. ಕುಸರಾಜಾತಿ ಸಕ್ಕದತ್ತಿಯಕುಸತಿಣಸಮಾನನಾಮೋ ರಾಜಾ. ಏವರೂಪೋ ಹಿ ಅಞ್ಞೋ ರಾಜಾ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ಜಾನಿತ್ವಾ ಏತಸ್ಸ ಪಿಯಂ ಕರೋಹೀತಿ ಖುಜ್ಜಾ ಏತ್ತಕಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ತಸ್ಸ ಗುಣಂ ಕಥೇಸಿ.

ಪಭಾವತೀ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಖುಜ್ಜೇ ಅತಿವಿಯ ಗಜ್ಜಸಿ, ಹತ್ಥೇನ ಪಾಪುಣನ್ತೀ ಸಸಾಮಿಕಭಾವಂ ತೇ ಜಾನಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಖುಜ್ಜಂ ತಜ್ಜೇಸಿ. ಸಾಪಿ ತಂ ‘‘ಅಹಂ ತಂ ರಕ್ಖಮಾನಾ ಪಿತುನೋ ತೇ ಕುಸರಾಜಸ್ಸ ಆಗತಭಾವಂ ನಾರೋಚೇಸಿಂ, ಹೋತು, ಅಜ್ಜ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಮಹನ್ತೇನ ಸದ್ದೇನ ಭಾಯಾಪೇಸಿ. ಸಾಪಿ ‘‘ಕೋಚಿದೇವ ಸುಣೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಖುಜ್ಜಂ ಸಞ್ಞಾಪೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋಪಿ ತಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಸತ್ತ ಮಾಸೇ ದುಬ್ಭೋಜನೇನ ದುಕ್ಖಸೇಯ್ಯಾಯ ಕಿಲಮನ್ತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕೋ ಮೇ ಏತಾಯ ಅತ್ಥೋ, ಸತ್ತ ಮಾಸೇ ವಸನ್ತೋ ಏತಂ ಪಸ್ಸಿತುಮ್ಪಿ ನ ಲಭಾಮಿ, ಅತಿವಿಯ ಕಕ್ಖಳಾ ಸಾಹಸಿಕಾ, ಗನ್ತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸಕ್ಕೋ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ರಾಜಾ ಸತ್ತ ಮಾಸೇ ಪಭಾವತಿಂ ದಟ್ಠುಮ್ಪಿ ನ ಲಭಿ, ಲಭನಾಕಾರಮಸ್ಸ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಮದ್ದರಞ್ಞೋ ದೂತೇ ಕತ್ವಾ ಸತ್ತನ್ನಂ ರಾಜೂನಂ ದೂತಂ ಪಾಹೇನ್ತೋ ‘‘ಪಭಾವತೀ, ಕುಸರಾಜಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಆಗತಾ, ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಪಭಾವತಿಂ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ಏಕೇಕಸ್ಸ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಸಾಸನಂ ಪಹಿಣಿ. ತೇ ಮಹಾಪರಿವಾರೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ನಗರಂ ಪತ್ವಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಆಗತಕಾರಣಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ. ತೇ ‘‘ತ್ವಂ ಕಸ್ಮಾ ಆಗತೋ, ತ್ವಂ ಕಸ್ಮಾ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಞತ್ವಾ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ಏಕಂ ಕಿರ ಧೀತರಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ದಸ್ಸತಿ, ಪಸ್ಸಥಸ್ಸ ಅನಾಚಾರಂ, ಉಪ್ಪಣ್ಡೇತಿ ನೋ, ಗಣ್ಹಥ ನ’’ನ್ತಿ ‘‘ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಭಾವತಿಂ ದೇತು ಯುದ್ಧಂ ವಾ’’ತಿ ಸಾಸನಾನಿ ಪಹಿಣಿತ್ವಾ ನಗರಂ ಪರಿವಾರಯಿಂಸು. ಮದ್ದರಾಜಾ ಸಾಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಭೀತತಸಿತೋ ಅಮಚ್ಚೇ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಥ ನಂ ಅಮಚ್ಚಾ ‘‘ದೇವ, ಸತ್ತಪಿ ರಾಜಾನೋ ಪಭಾವತಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಆಗತಾ, ‘ಸಚೇ ನ ದಸ್ಸತಿ, ಪಾಕಾರಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಪಾಕಾರೇ ಅಭಿನ್ನೇಯೇವ ತೇಸಂ ಪಭಾವತಿಂ ಪೇಸೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗಾಥಮಾಹಂಸು –

೩೪. ‘‘ಏತೇ ನಾಗಾ ಉಪತ್ಥದ್ಧಾ, ಸಬ್ಬೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ವಮ್ಮಿತಾ;

ಪುರಾ ಮದ್ದನ್ತಿ ಪಾಕಾರಂ, ಆನೇನ್ತೇತಂ ಪಭಾವತಿ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಉಪತ್ಥದ್ಧಾತಿ ಅತಿಥದ್ಧಾ ದಪ್ಪಿತಾ. ಆನೇನ್ತೇತಂ ಪಭಾವತಿನ್ತಿ ಆನೇನ್ತು ಏತಂ ಪಭಾವತಿನ್ತಿ ಸಾಸನಾನಿ ಪಹಿಣಿಂಸು. ತಸ್ಮಾ ಯಾವ ಏತೇ ನಾಗಾ ಪಾಕಾರಂ ನ ಮದ್ದನ್ತಿ, ತಾವ ನೇಸಂ ಪಭಾವತಿಂ ಪೇಸೇಹಿ, ಮಹಾರಾಜಾತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ‘‘ಸಚಾಹಂ ಏಕಸ್ಸ ಪಭಾವತಿಂ ಪೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ಸೇಸಾ ಯುದ್ಧಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಏಕಸ್ಸ ದಾತುಂ, ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಅಗ್ಗರಾಜಾನಂ ‘ವಿರೂಪೋ’ತಿ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಆಗತಾ ಆಗಮನಸ್ಸ ಫಲಂ ಲಭತು, ವಧಿತ್ವಾನ ನಂ ಸತ್ತ ಖಣ್ಡಾನಿ ಕತ್ವಾ ಸತ್ತನ್ನಂ ಖತ್ತಿಯಾನಂ ಪೇಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಅನನ್ತರಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೫. ‘‘ಸತ್ತ ಬಿಲೇ ಕರಿತ್ವಾನ, ಅಹಮೇತಂ ಪಭಾವತಿಂ;

ಖತ್ತಿಯಾನಂ ಪದಸ್ಸಾಮಿ, ಯೇ ಮಂ ಹನ್ತುಂ ಇಧಾಗತಾ’’ತಿ.

ತಸ್ಸ ಸಾ ಕಥಾ ಸಕಲನಿವೇಸನೇ ಪಾಕಟಾ ಅಹೋಸಿ. ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ರಾಜಾ ಕಿರ ತಂ ಸತ್ತ ಖಣ್ಡಾನಿ ಕತ್ವಾ ಸತ್ತನ್ನಂ ರಾಜೂನಂ ಪೇಸೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪಭಾವತಿಯಾ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸಾ ಮರಣಭಯಭೀತಾ ಆಸನಾ ವುಟ್ಠಾಯ ಭಗಿನೀಹಿ ಪರಿವುತಾ ಮಾತು ಸಿರಿಗಬ್ಭಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಸತ್ಥಾ ಆಹ –

೩೬. ‘‘ಅವುಟ್ಠಹಿ ರಾಜಪುತ್ತೀ, ಸಾಮಾ ಕೋಸೇಯ್ಯವಾಸಿನೀ;

ಅಸ್ಸುಪುಣ್ಣೇಹಿ ನೇತ್ತೇಹಿ, ದಾಸೀಗಣಪುರಕ್ಖತಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸಾಮಾತಿ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ. ಕೋಸೇಯ್ಯವಾಸಿನೀತಿ ಸುವಣ್ಣಖಚಿತಕೋಸೇಯ್ಯನಿವಸನಾ.

ಸಾ ಮಾತು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಾತರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿದೇವಮಾನಾ ಆಹ –

೩೭. ‘‘ತಂ ನೂನ ಕಕ್ಕೂಪನಿಸೇವಿತಂ ಮುಖಂ, ಆದಾಸದನ್ತಾಥರುಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಂ;

ಸುಭಂ ಸುನೇತ್ತಂ ವಿರಜಂ ಅನಙ್ಗಣಂ, ಛುದ್ಧಂ ವನೇ ಠಸ್ಸತಿ ಖತ್ತಿಯೇಹಿ.

೩೮. ‘‘ತೇ ನೂನ ಮೇ ಅಸಿತೇ ವೇಲ್ಲಿತಗ್ಗೇ, ಕೇಸೇ ಮುದೂ ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತೇ;

ಸಮಾಕುಲೇ ಸೀವಥಿಕಾಯ ಮಜ್ಝೇ, ಪಾದೇಹಿ ಗಿಜ್ಝಾ ಪರಿಕಡ್ಢಿಸ್ಸನ್ತಿ.

೩೯. ‘‘ತಾ ನೂನ ಮೇ ತಮ್ಬನಖಾ ಸುಲೋಮಾ, ಬಾಹಾ ಮುದೂ ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತಾ;

ಛಿನ್ನಾ ವನೇ ಉಜ್ಝಿತಾ ಖತ್ತಿಯೇಹಿ, ಗಯ್ಹ ಧಙ್ಕೋ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಾಮಂ.

೪೦. ‘‘ತೇ ನೂನ ತಾಲೂಪನಿಭೇ ಅಲಮ್ಬೇ, ನಿಸೇವಿತೇ ಕಾಸಿಕಚನ್ದನೇನ;

ಥನೇಸು ಮೇ ಲಮ್ಬಿಸ್ಸತಿ ಸಿಙ್ಗಾಲೋ, ಮಾತೂವ ಪುತ್ತೋ ತರುಣೋ ತನೂಜೋ.

೪೧. ‘‘ತಂ ನೂನ ಸೋಣಿಂ ಪುಥುಲಂ ಸುಕೋಟ್ಟಿತಂ, ನಿಸೇವಿತಂ ಕಞ್ಚನಮೇಖಲಾಹಿ;

ಛಿನ್ನಂ ವನೇ ಖತ್ತಿಯೇಹೀ ಅವತ್ಥಂ, ಸಿಙ್ಗಾಲಸಙ್ಘಾ ಪರಿಕಡ್ಢಿಸ್ಸನ್ತಿ.

೪೨. ‘‘ಸೋಣಾ ಧಙ್ಕಾ ಸಿಙ್ಗಾಲಾ ಚ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಸನ್ತಿ ದಾಠಿನೋ;

ಅಜರಾ ನೂನ ಹೇಸ್ಸನ್ತಿ, ಭಕ್ಖಯಿತ್ವಾ ಪಭಾವತಿಂ.

೪೩. ‘‘ಸಚೇ ಮಂಸಾನಿ ಹರಿಂಸು, ಖತ್ತಿಯಾ ದೂರಗಾಮಿನೋ;

ಅಟ್ಠೀನಿ ಅಮ್ಮ ಯಾಚಿತ್ವಾ, ಅನುಪಥೇ ದಹಾಥ ನಂ.

೪೪. ‘‘ಖೇತ್ತಾನಿ ಅಮ್ಮ ಕಾರೇತ್ವಾ, ಕಣಿಕಾರೇತ್ಥ ರೋಪಯ;

ಯದಾ ತೇ ಪುಪ್ಫಿತಾ ಅಸ್ಸು, ಹೇಮನ್ತಾನಂ ಹಿಮಚ್ಚಯೇ;

ಸರೇಯ್ಯಾಥ ಮಮಂ ಅಮ್ಮ, ಏವಂವಣ್ಣಾ ಪಭಾವತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಕಕ್ಕೂಪನಿಸೇವಿತನ್ತಿಲ ಕಕ್ಕೂಪನಿಸೇವಿತನ್ತಿ ಸಾಸಪಕಕ್ಕಲೋಣಕಕ್ಕಮತ್ತಿಕಕಕ್ಕತಿಲಕಕ್ಕಹಲಿದ್ದಿಕಕ್ಕಮುಖಚುಣ್ಣಕೇಹಿ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಕ್ಕೇಹಿ ಉಪನಿಸೇವಿತಂ. ಆದಾಸದನ್ತಾಥರುಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತನ್ತಿ ದನ್ತಮಯಥರುಮ್ಹಿ ಆದಾಸೇ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಂ ತತ್ಥ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಮಣ್ಡಿತಂ. ಸುಭನ್ತಿ ಸುಭಮುಖಂ. ವಿರಜನ್ತಿ ವಿಗತರಜಂ ನಿಮ್ಮಲಂ. ಅನಙ್ಗಣನ್ತಿ ಗಣ್ಡಪಿಳಕಾದಿದೋಸರಹಿತಂ. ಛುದ್ಧನ್ತಿ ಅಮ್ಮ ಏವರೂಪಂ ಮಮ ಮುಖಂ ಅದ್ಧಾ ಇದಾನಿ ಖತ್ತಿಯೇಹಿ ಛಡ್ಡಿತಂ ವನೇ ಅರಞ್ಞೇ ಠಸ್ಸತೀತಿ ಪರಿದೇವತಿ. ಅಸಿತೇತಿ ಕಾಳಕೇ. ವೇಲ್ಲಿತಗ್ಗೇತಿ ಉನ್ನತಗ್ಗೇ. ಸೀವಥಿಕಾಯಾತಿ ಸುಸಾನಮ್ಹಿ. ಪರಿಕಡ್ಢಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಏವರೂಪೇ ಮಮ ಕೇಸೇ ಮನುಸ್ಸಮಂಸಖಾದಕಾ ಗಿಜ್ಝಾ ಪಾದೇಹಿ ಪಹರಿತ್ವಾ ನೂನ ಪರಿಕಡ್ಢಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಗಯ್ಹ ಧಙ್ಕೋ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಾಮನ್ತಿ ಅಮ್ಮ ಮಮ ಏವರೂಪಂ ಬಾಹಂ ನೂನ ಧಙ್ಕೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಲುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಖಾದನ್ತೋ ಯೇನಕಾಮಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ.

ತಾಲೂಪನಿಭೇತಿ ಸುವಣ್ಣತಾಲಫಲಸದಿಸೇ. ಕಾಸಿಕಚನ್ದನೇನಾತಿ ಸುಖುಮಚನ್ದನೇನ ನಿಸೇವಿತೇ. ಥನೇಸು ಮೇತಿ ಅಮ್ಮ ಮಮ ಸುಸಾನೇ ಪತಿತಾಯ ಏವರೂಪೇ ಥನೇ ದಿಸ್ವಾ ಮುಖೇನ ಡಂಸಿತ್ವಾ ತೇಸು ಮೇ ಥನೇಸು ಅತ್ತನೋ ತನುಜೋ ಮಾತು ತರುಣಪುತ್ತೋ ವಿಯ ನೂನ ಸಿಙ್ಗಾಲೋ ಲಮ್ಬಿಸ್ಸತಿ. ಸೋಣಿನ್ತಿ ಕಟಿಂ. ಸುಕೋಟ್ಟಿತನ್ತಿ ಗೋಹನುಕೇನ ಪಹರಿತ್ವಾ ಸುವಡ್ಢಿತಂ. ಅವತ್ಥನ್ತಿ ಛಡ್ಡಿತಂ. ಭಕ್ಖಯಿತ್ವಾತಿ ಅಮ್ಮ ಏತೇ ಏತ್ತಕಾ ನೂನ ಮಮ ಮಂಸಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಅಜರಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ.

ಸಚೇ ಮಂಸಾನಿ ಹರಿಂಸೂತಿ ಅಮ್ಮ ಸಚೇ ತೇ ಖತ್ತಿಯಾ ಮಯಿಂ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಮಮ ಮಂಸಾನಿ ಹರೇಯ್ಯುಂ, ಅಥ ತುಮ್ಹೇ ಅಟ್ಠೀನಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಅನುಪಥೇ ದಹಾಥನಂ, ಜಙ್ಘಮಗ್ಗಮಹಾಮಗ್ಗಾನಂ ಅನ್ತರೇ ದಹೇಯ್ಯಾಥಾತಿ ವದತಿ. ಖೇತ್ತಾನೀತಿ ಅಮ್ಮ ಮಮ ಝಾಪಿತಟ್ಠಾನೇ ಮಾಲಾದಿವತ್ಥೂನಿ ಕಾರೇತ್ವಾ ಏತ್ಥ ಏತೇಸು ಖೇತ್ತೇಸು ಕಣಿಕಾರರುಕ್ಖೇ ರೋಪಯ. ಹಿಮಚ್ಚಯೇತಿ ಹಿಮಪಾತಾತಿಕ್ಕಮೇ ಫಗ್ಗುಣಮಾಸೇ. ಸರೇಯ್ಯಾಥಾತಿ ತೇಸಂ ಪುಪ್ಫಾನಂ ಸುವಣ್ಣಚಙ್ಕೋಟಕಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಊರೂಸು ಠಪೇತ್ವಾ ಮಮ ಧೀತಾ ಪಭಾವತೀ ಏವಂವಣ್ಣಾತಿ ಸರೇಯ್ಯಾಥ.