೧೯. ಸಟ್ಠಿನಿಪಾತೋ

[೫೨೯] ೧. ಸೋಣಕಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

ಕಸ್ಸ ಸುತ್ವಾ ಸತಂ ದಮ್ಮೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪಾರಮಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ತದಾ ಹಿ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪಾರಮಿಂ ವಣ್ಣಯನ್ತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನೇವ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ತಥಾಗತೋ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನಂ ನಿಕ್ಖನ್ತೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ.

ಅತೀತೇ ರಾಜಗಹೇ ಮಗಧರಾಜಾ ನಾಮ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಮಹೇಸಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ಚಸ್ಸ ‘‘ಅರಿನ್ದಮಕುಮಾರೋ’’ತಿ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತಸ್ಸ ಜಾತದಿವಸೇಯೇವ ಪುರೋಹಿತಸ್ಸಪಿ ಪುತ್ತೋ ಜಾಯಿ, ‘‘ಸೋಣಕಕುಮಾರೋ’’ತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತೇ ಉಭೋಪಿ ಏಕತೋವ ವಡ್ಢಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಉತ್ತಮರೂಪಧರಾ ರೂಪೇನ ನಿಬ್ಬಿಸೇಸಾ ಹುತ್ವಾ ತಕ್ಕಸಿಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಗ್ಗಹಿತಸಿಪ್ಪಾ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬಸಮಯಸಿಪ್ಪಞ್ಚ ದೇಸಚಾರಿತ್ತಞ್ಚ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಾ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಪತ್ವಾ ರಾಜುಯ್ಯಾನೇ ವಸಿತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ನಗರಂ ಪವಿಸಿಂಸು. ತಂ ದಿವಸಞ್ಚ ಏಕಚ್ಚೇ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಾಚನಕಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪಾಯಾಸಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ ತೇ ಕುಮಾರೇ ದಿಸ್ವಾ ಘರಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇ ನಿಸೀದಾಪೇಸುಂ. ತತ್ಥ ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇ ಸುದ್ಧವತ್ಥಂ ಅತ್ಥತಂ ಅಹೋಸಿ, ಸೋಣಕಸ್ಸ ರತ್ತಕಮ್ಬಲಂ. ಸೋ ತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾವ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ಪಿಯಸಹಾಯೋ ಅರಿನ್ದಮಕುಮಾರೋ ಬಾರಾಣಸಿರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಪನ ಸೇನಾಪತಿಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅಞ್ಞಾಸಿ. ತೇ ಉಭೋಪಿ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾ ಉಯ್ಯಾನಮೇವ ಅಗಮಂಸು.

ತದಾ ಬಾರಾಣಸಿರಞ್ಞೋ ಕಾಲಕತಸ್ಸ ಸತ್ತಮೋ ದಿವಸೋ ಹೋತಿ, ಅಪುತ್ತಕಂ ರಾಜಕುಲಂ. ಅಮಚ್ಚಾದಯೋ ಪಾತೋವ ಸಸೀಸಂ ನ್ಹಾತಾ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ರಜ್ಜಾರಹಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಫುಸ್ಸರಥಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸುಂ. ಸೋ ನಗರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ರಾಜುಯ್ಯಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನದ್ವಾರೇ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಆರೋಹಣಸಜ್ಜೋ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಮಙ್ಗಲಸಿಲಾಪಟ್ಟೇಸಸೀಸಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿ, ಸೋಣಕಕುಮಾರೋ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸೀದಿ. ಸೋ ತೂರಿಯಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಅರಿನ್ದಮಸ್ಸ ಫುಸ್ಸರಥೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಅಜ್ಜೇಸ ರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ಮಮ ಸೇನಾಪತಿಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸತಿ, ನ ಖೋ ಪನ ಮಯ್ಹಂ ಇಸ್ಸರಿಯೇನತ್ಥೋ, ಏತಸ್ಮಿಂ ಗತೇ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತೇ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಪುರೋಹಿತೋ ಉಯ್ಯಾನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮಹಾಸತ್ತಂ ನಿಪನ್ನಕಂ ದಿಸ್ವಾ ತೂರಿಯಾನಿ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋ ಪಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಥೋಕಂ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯ ಸಿಲಾಪಟ್ಟೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ನಂ ಪುರೋಹಿತೋ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ರಜ್ಜಂ ತೇ, ದೇವ, ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಅಪುತ್ತಕಂ ರಾಜಕುಲ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಸಾಧೂ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ತೇ ತತ್ಥೇವ ಅಭಿಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ರಥಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ನಗರಂ ಪವೇಸೇಸುಂ. ಸೋ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರೂಹಿ. ಸೋ ಯಸಮಹನ್ತತಾಯ ಸೋಣಕಕುಮಾರಂ ನ ಸರಿ.

ಸೋಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಗರಂ ಪವಿಟ್ಠೇ ಪಚ್ಛಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸಿಲಾಪಟ್ಟೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥಸ್ಸ ಪುರತೋ ಬನ್ಧನಾ ಪವುತ್ತಂ ಸಾಲರುಕ್ಖತೋ ಪಣ್ಡುಪಲಾಸಂ ಪತಿ. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾವ ‘‘ಯಥೇವೇತಂ, ತಥಾ ಮಮಪಿ ಸರೀರಂ ಜರಂ ಪತ್ವಾ ಪತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬೋಧಿಂ ಪಾಪುಣಿ. ತಂಖಣಞ್ಞೇವಸ್ಸ ಗಿಹಿಲಿಙ್ಗಂ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಲಿಙ್ಗಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ಸೋ ‘‘ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇನ್ತೋ ನನ್ದಮೂಲಕಪಬ್ಭಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಮಹಾಸತ್ತೋಪಿ ಚತ್ತಾಲೀಸಮತ್ತಾನಂ ಸಂವಚ್ಛರಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸರಿತ್ವಾ ‘‘ಕಹಂ ನು ಖೋ ಮೇ ಸಹಾಯೋ ಸೋಣಕೋ’’ತಿ ಸೋಣಕಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸರನ್ತೋಪಿ ‘‘ಮಯಾ ಸುತೋ ವಾ ದಿಟ್ಠೋ ವಾ’’ತಿ ವತ್ತಾರಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಮಹಾತಲೇ ರಾಜಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಗನ್ಧಬ್ಬನಾಟಕನಚ್ಚಗೀತಾದೀಹಿ ಪರಿವುತೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಮನುಭವನ್ತೋ ‘‘ಯೋ ಮೇ ಕಸ್ಸಚಿ ಸನ್ತಿಕೇ ಸುತ್ವಾ ‘ಅಸುಕಟ್ಠಾನೇ ನಾಮ ಸೋಣಕೋ ವಸತೀ’ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ಸತಂ ದಸ್ಸಾಮಿ, ಯೋ ಮೇ ಸಾಮಂ ದಿಸ್ವಾ ಆರೋಚೇಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಏಕಂ ಉದಾನಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಗೀತವಸೇನ ಉದಾನೇನ್ತೋ ಪಠಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

‘‘ಕಸ್ಸ ಸುತ್ವಾ ಸತಂ ದಮ್ಮಿ, ಸಹಸ್ಸಂ ದಿಟ್ಠ ಸೋಣಕಂ;

ಕೋ ಮೇ ಸೋಣಕಮಕ್ಖಾತಿ, ಸಹಾಯಂ ಪಂಸುಕೀಳಿತ’’ನ್ತಿ.

ಅಥಸ್ಸ ಮುಖತೋ ಲುಞ್ಚನ್ತೀ ವಿಯ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಾ ನಾಟಕೀತ್ಥೀ ತಂ ಗಾಯಿ. ಅಥಞ್ಞಾ ಅಥಞ್ಞಾತಿ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ರಞ್ಞೋ ಪಿಯಗೀತ’’ನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ ಓರೋಧಾ ಗಾಯಿಂಸು. ಅನುಕ್ಕಮೇನ ನಗರವಾಸಿನೋಪಿ ಜಾನಪದಾಪಿ ತಮೇವ ಗೀತಂ ಗಾಯಿಂಸು. ರಾಜಾಪಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ತಮೇವ ಗೀತಂ ಗಾಯತಿ. ಪಣ್ಣಾಸಮತ್ತಾನಂ ಸಂವಚ್ಛರಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪನಸ್ಸ ಬಹೂ ಪುತ್ತಧೀತರೋ ಅಹೇಸುಂ, ಜೇಟ್ಠಪುತ್ತೋ ದೀಘಾವುಕುಮಾರೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ತದಾ ಸೋಣಕಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ‘‘ಅರಿನ್ದಮರಾಜಾ ಮಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ, ಅಹಂ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಮೇಸು ಆದೀನವಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಚಾನಿಸಂಸಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜನಾಕಾರಂ ಕರೋಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಆಕಾಸೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನೇ ನಿಸೀದಿ. ತದಾ ಏಕೋ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ ಪಞ್ಚಚೂಳಕಕುಮಾರಕೋ ಮಾತರಾ ಪಹಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನವನೇ ದಾರೂನಿ ಉದ್ಧರನ್ತೋ ಪುನಪ್ಪುನಂ ತಮೇವ ಗೀತಂ ಗಾಯಿ. ಅಥ ನಂ ಸೋ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ‘‘ಕುಮಾರಕ, ತ್ವಂ ಅಞ್ಞಂ ಅಗಾಯಿತ್ವಾ ಏಕಮೇವ ಗೀತಂ ಗಾಯಸಿ, ಕಿಂ ಅಞ್ಞಂ ನ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಜಾನಾಮಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪನ ರಞ್ಞೋ ಇದಮೇವ ಪಿಯಂ, ತೇನ ನಂ ಪುನ್ನಪ್ಪುನಂ ಗಾಯಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏತಸ್ಸ ಪನ ತೇ ಗೀತಸ್ಸ ಪಟಿಗೀತಂ ಗಾಯನ್ತೋ ಕೋಚಿ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೋ’’ತಿ. ‘‘ನ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೋ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ತಂ ಸಿಕ್ಖಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿಗೀತಂ ಗಾಯಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸೋ ಪಟಿಗೀತಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಸುತ್ವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಚ ಪನ ತಂ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಕುಮಾರಕ, ಇಮಂ ಪಟಿಗೀತಂ ರಞ್ಞಾ ಸದ್ಧಿಂ ಗಾಯಾಹಿ, ರಾಜಾ ತೇ ಮಹನ್ತಂ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ದಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ತೇ ದಾರೂಹಿ, ವೇಗೇನ ಯಾಹೀ’’ತಿ.

ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ತಂ ಪಟಿಗೀತಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಯಾವಾಹಂ ರಾಜಾನಂ ಆನೇಮಿ, ತಾವ ಇಧೇವ ಹೋಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ವೇಗೇನ ಮಾತು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಮ, ಖಿಪ್ಪಂ ಮಂ ನ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕರೋಥ, ಅಜ್ಜ ತಂ ದಲಿದ್ದಭಾವತೋ ಮೋಚೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ನ್ಹಾತಮಣ್ಡಿತೋ ರಾಜದ್ವಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಅಯ್ಯ ದೋವಾರಿಕ, ‘ಏಕೋ ದಾರಕೋ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಗೀತಂ ಗಾಯಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ಠಿತೋ’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಅರೋಚೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ವೇಗೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ತಾತ, ತ್ವಂ ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಗೀತಂ ಗಾಯಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಆಮ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಗಾಯಸ್ಸೂ’’ತಿ. ‘‘ದೇವ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನ ಗಾಯಾಮಿ, ನಗರೇ ಪನ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾಜನಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇಥ, ಮಹಾಜನಮಜ್ಝೇ ಗಾಯಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ರಾಜಾ ತಥಾ ಕಾರೇತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಮಣ್ಡಪೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾನುರೂಪಂ ಆಸನಂ ದಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇದಾನಿ ತವ ಗೀತಂ ಗಾಯಸ್ಸೂ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ದೇವ, ತುಮ್ಹೇ ತಾವ ಗಾಯಥ, ಅಥಾಹಂ ಪಟಿಗೀತಂ ಗಾಯಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತತೋ ರಾಜಾ ಪಠಮಂ ಗಾಯನ್ತೋ ಗಾಥಮಾಹ –

೧. ‘‘ಕಸ್ಸ ಸುತ್ವಾ ಸತಂ ದಮ್ಮಿ, ಸಹಸ್ಸಂ ದಿಟ್ಠ ಸೋಣಕಂ;

ಸೋ ಮೇ ಸೋಣಕಮಕ್ಖಾತಿ, ಸಹಾಯಂ ಪಂಸುಕೀಳಿತ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಸುತ್ವಾತಿ ‘‘ಅಸುಕಟ್ಠಾನೇ ನಾಮ ತೇ ಪಿಯಸಹಾಯೋ ಸೋಣಕೋ ವಸತೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಸುತ್ವಾ ಆರೋಚೇನ್ತಸ್ಸ ಕಸ್ಸ ಸತಂ ದಮ್ಮಿ. ದಿಟ್ಠಾತಿ ‘‘ಅಸುಕಟ್ಠಾನೇ ನಾಮ ಮಯಾ ದಿಟ್ಠೋ’’ತಿ ದಿಸ್ವಾ ಆರೋಚೇನ್ತಸ್ಸ ಕಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸಂ ದಮ್ಮೀತಿ.

ಏವಂ ರಞ್ಞಾ ಪಠಮಂ ಉದಾನಗಾಥಾಯ ಗೀತಾಯ ಪಞ್ಚಚೂಳಕದಾರಕೇನ ಪಟಿಗೀತಭಾವಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಸತ್ಥಾ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಹುತ್ವಾ ದೀಯಡ್ಢಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨. ‘‘ಅಥಬ್ರವೀ ಮಾಣವಕೋ, ದಹರೋ ಪಞ್ಚಚೂಳಕೋ;

ಮಯ್ಹಂ ಸುತ್ವಾ ಸತಂ ದೇಹಿ, ಸಹಸ್ಸಂ ದಿಟ್ಠ ಸೋಣಕಂ;

ಅಹಂ ತೇ ಸೋಣಕಕ್ಖಿಸ್ಸಂ, ಸಹಾಯಂ ಪಂಸುಕೀಳಿತ’’ನ್ತಿ.

ತೇನ ವುತ್ತಗಾಥಾಯ ಪನ ಅಯಮತ್ಥೋ – ಮಹಾರಾಜ, ಯಂ ತ್ವಂ ‘‘ಸುತ್ವಾ ಆರೋಚೇನ್ತಸ್ಸ ಸತಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದಸಿ, ತಮ್ಪಿ ಮಮೇವ ದೇಹಿ, ಯಂ ‘‘ದಿಸ್ವಾ ಆರೋಚೇನ್ತಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದಸಿ, ತಮ್ಪಿ ಮಯ್ಹಮೇವ ದೇಹಿ, ಅಹಂ ತೇ ಪಿಯಸಹಾಯಂ ಇದಾನೇವ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋವ ‘‘ಅಯಂ ಸೋಣಕೋ’’ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ.

ಇತೋ ಪರಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಸಮ್ಬುದ್ಧಗಾಥಾ ಪಾಳಿನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಾ –

೩. ‘‘ಕತಮಸ್ಮಿಂ ಸೋ ಜನಪದೇ, ರಟ್ಠೇಸು ನಿಗಮೇಸು ಚ;

ಕತ್ಥ ಸೋಣಕಮದ್ದಕ್ಖಿ, ತಂ ಮೇ ಅಕ್ಖಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿತೋ.

೪. ‘‘ತವೇವ ದೇವ ವಿಜಿತೇ, ತವೇವುಯ್ಯಾನಭೂಮಿಯಂ;

ಉಜುವಂಸಾ ಮಹಾಸಾಲಾ, ನೀಲೋಭಾಸಾ ಮನೋರಮಾ.

೫. ‘‘ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಮೇಘಸಮಾನಾ, ರಮ್ಮಾ ಅಞ್ಞೋಞ್ಞನಿಸ್ಸಿತಾ;

ತೇಸಂ ಮೂಲಮ್ಹಿ ಸೋಣಕೋ, ಝಾಯತೀ ಅನುಪಾದನೋ;

ಉಪಾದಾನೇಸು ಲೋಕೇಸು, ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಿಬ್ಬುತೋ.

೬. ‘‘ತತೋ ಚ ರಾಜಾ ಪಾಯಾಸಿ, ಸೇನಾಯ ಚತುರಙ್ಗಿಯಾ;

ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಸಮಂ ಮಗ್ಗಂ, ಅಗಮಾ ಯೇನ ಸೋಣಕೋ.

೭. ‘‘ಉಯ್ಯಾನಭೂಮಿಂ ಗನ್ತ್ವಾನ, ವಿಚರನ್ತೋ ಬ್ರಹಾವನೇ;

ಆಸೀನಂ ಸೋಣಕಂ ದಕ್ಖಿ, ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಿಬ್ಬುತ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಉಜುವಂಸಾತಿ ಉಜುಕ್ಖನ್ಧಾ. ಮಹಾಸಾಲಾತಿ ಮಹಾರುಕ್ಖಾ. ಮೇಘಸಮಾನಾತಿ ನೀಲಮೇಘಸದಿಸಾ. ರಮ್ಮಾತಿ ರಮಣೀಯಾ. ಅಞ್ಞೋಞ್ಞನಿಸ್ಸಿತಾತಿ ಸಾಖಾಹಿ ಸಾಖಂ, ಮೂಲೇನ ಮೂಲಂ ಸಂಸಿಬ್ಬಿತ್ವಾ ಠಿತಾ. ತೇಸನ್ತಿ ತೇಸಂ ಏವರೂಪಾನಂ ತವ ಉಯ್ಯಾನವನೇ ಸಾಲಾನಂ ಹೇಟ್ಠಾ. ಝಾಯತೀತಿ ಲಕ್ಖಣೂಪನಿಜ್ಝಾನಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಜ್ಝಾನಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ಝಾನೇಹಿ ಝಾಯತಿ. ಅನುಪಾದನೋತಿ ಕಾಮುಪಾದಾನಾದಿವಿರಹಿತೋ. ಡಯ್ಹಮಾನೇಸೂತಿ ಏಕಾದಸಹಿ ಅಗ್ಗೀಹಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ಸತ್ತೇಸು. ನಿಬ್ಬುತೋತಿ ತೇ ಅಗ್ಗೀ ನಿಬ್ಬಾಪೇತ್ವಾ ಸೀತಲೇನ ಹದಯೇನ ಝಾಯಮಾನೋ ತವ ಉಯ್ಯಾನೇ ಮಙ್ಗಲಸಾಲರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಸಿಲಾಪಟ್ಟೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಏಸ ತೇ ಸಹಾಯೋ ಕಞ್ಚನಪಟಿಮಾ ವಿಯ ಸೋಭಮಾನೋ ಪಟಿಮಾನೇತೀತಿ. ತತೋ ಚಾತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತತೋ ಸೋ ಅರಿನ್ದಮೋ ರಾಜಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾವ ‘‘ಸೋಣಕಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಯಾ ಸೇನಾಯ ಪಾಯಾಸಿ ನಿಕ್ಖಮಿ. ವಿಚರನ್ತೋತಿ ಉಜುಕಮೇವ ಅಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಮಹನ್ತೇ ವನಸಣ್ಡೇ ವಿಚರನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಆಸೀನಂ ಅದ್ದಕ್ಖಿ.

ಸೋ ತಂ ಅವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಕಿಲೇಸಾಭಿರತತ್ತಾ ತಂ ‘‘ಕಪಣೋ’’ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೮. ‘‘ಕಪಣೋ ವತಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಮುಣ್ಡೋ ಸಙ್ಘಾಟಿಪಾರುತೋ;

ಅಮಾತಿಕೋ ಅಪಿತಿಕೋ, ರುಕ್ಖಮೂಲಸ್ಮಿ ಝಾಯತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಝಾಯತೀತಿ ನಿಮ್ಮಾತಿಕೋ ನಿಪ್ಪಿತಿಕೋ ಕಾರುಞ್ಞಪ್ಪತ್ತೋ ಝಾಯತಿ.

೯. ‘‘ಇಮಂ ವಾಕ್ಯಂ ನಿಸಾಮೇತ್ವಾ, ಸೋಣಕೋ ಏತದಬ್ರವಿ;

ನ ರಾಜ ಕಪಣೋ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಕಾಯೇನ ಫಸ್ಸಯಂ.

೧೦. ‘‘ಯೋ ಚ ಧಮ್ಮಂ ನಿರಂಕತ್ವಾ, ಅಧಮ್ಮಮನುವತ್ತತಿ;

ಸ ರಾಜ ಕಪಣೋ ಹೋತಿ, ಪಾಪೋ ಪಾಪಪರಾಯಣೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಇಮನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಕಿಲೇಸಾಭಿರತಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅರೋಚೇನ್ತಸ್ಸ ಇಮಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಗರಹವಚನಂ ಸುತ್ವಾ. ಏತದಬ್ರವೀತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಗುಣಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಏತಂ ಅಬ್ರವಿ. ಫಸ್ಸಯನ್ತಿ ಫಸ್ಸಯನ್ತೋ ಯೇನ ಅರಿಯಮಗ್ಗಧಮ್ಮೋ ನಾಮಕಾಯೇನ ಫಸ್ಸಿತೋ, ಸೋ ಕಪಣೋ ನಾಮ ನ ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ನಿರಂಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ತಭಾವತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ. ಪಾಪೋ ಪಾಪಪರಾಯಣೋತಿ ಸಯಂ ಪಾಪಾನಂ ಕರಣೇನ ಪಾಪೋ, ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಪತಿಟ್ಠಾಭಾವೇನ ಪಾಪಪರಾಯಣೋತಿ.

ಏವಂ ಸೋ ಬೋಧಿಸತ್ತಂ ಗರಹಿ. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಗರಹಿತಭಾವಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಕಥೇತ್ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕರೋನ್ತೋ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೧. ‘‘ಅರಿನ್ದಮೋತಿ ಮೇ ನಾಮಂ, ಕಾಸಿರಾಜಾತಿ ಮಂ ವಿದೂ;

ಕಚ್ಚಿ ಭೋತೋ ಸುಖಸ್ಸೇಯ್ಯಾ, ಇಧ ಪತ್ತಸ್ಸ ಸೋಣಕಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಕಚ್ಚೀತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ತಾವ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಫಾಸುಕಂ, ಭೋತೋ ಪನ ಕಚ್ಚಿ ಇಧ ಪತ್ತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಉಯ್ಯಾನೇ ವಸತೋ ಸುಖವಿಹಾರೋತಿ ಪುಚ್ಛತಿ.

ಅಥ ನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ, ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ನ ಕೇವಲಂ ಇಧ, ಅಞ್ಞತ್ರಾಪಿ ವಸನ್ತಸ್ಸ ಮೇ ಅಸುಖಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸಮಣಭದ್ರಗಾಥಾಯೋ ನಾಮ ಆರಭಿ –

೧೨. ‘‘ಸದಾಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ನ ತೇಸಂ ಕೋಟ್ಠೇ ಓಪೇನ್ತಿ, ನ ಕುಮ್ಭಿಂ ನ ಕಳೋಪಿಯಂ;

ಪರನಿಟ್ಠಿತಮೇಸಾನಾ, ತೇನ ಯಾಪೇನ್ತಿ ಸುಬ್ಬತಾ.

೧೩. ‘‘ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ಅನವಜ್ಜಪಿಣ್ಡೋ ಭೋತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಚ ಕೋಚೂಪರೋಧತಿ.

೧೪. ‘‘ತತಿಯಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ನಿಬ್ಬುತೋ ಪಿಣ್ಡೋ ಭೋತ್ತಬ್ಬೋ, ನ ಚ ಕೋಚೂಪರೋಧತಿ.

೧೫. ‘‘ಚತುತ್ಥಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ಮುತ್ತಸ್ಸ ರಟ್ಠೇ ಚರತೋ, ಸಙ್ಗೋ ಯಸ್ಸ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.

೧೬. ‘‘ಪಞ್ಚಮಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ನಗರಮ್ಹಿ ಡಯ್ಹಮಾನಮ್ಹಿ, ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಡಯ್ಹಥ.

೧೭. ‘‘ಛಟ್ಠಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ರಟ್ಠೇ ವಿಲುಮ್ಪಮಾನಮ್ಹಿ, ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಹೀರಥ.

೧೮. ‘‘ಸತ್ತಮಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ಚೋರೇಹಿ ರಕ್ಖಿತಂ ಮಗ್ಗಂ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಪರಿಪನ್ಥಿಕಾ;

ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ, ಸೋತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ಸುಬ್ಬತೋ.

೧೯. ‘‘ಅಟ್ಠಮಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮಧನಸ್ಸ, ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ;

ಯಂ ಯಂ ದಿಸಂ ಪಕ್ಕಮತಿ, ಅನಪೇಕ್ಖೋವ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅನಾಗಾರಸ್ಸಾತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಘರಾವಾಸಂ ಪಹಾಯ ಅನಾಗಾರಿಯಭಾವಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಅಧನಸ್ಸ ಅಕಿಞ್ಚನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಭದ್ರಮೇವ. ನ ತೇಸನ್ತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇಸಂ ಅಧನಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನ ಕೋಟ್ಠಾಗಾರೇ ಧನಧಞ್ಞಾನಿ ಓಪೇನ್ತಿ, ನ ಕುಮ್ಭಿಯಂ, ನ ಪಚ್ಛಿಯಂ, ತೇ ಪನ ಸುಬ್ಬತಾ ಪರನಿಟ್ಠಿತಂ ಪರೇಸಂ ಘರೇ ಪಕ್ಕಂ ಆಹಾರಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಕಪಾಲಮಾದಾಯ ಘರಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಏಸಾನಾ ಪರಿಯೇಸನ್ತಾ ತೇನ ತತೋ ಲದ್ಧೇನ ಪಿಣ್ಡೇನ ತಂ ಆಹಾರಂ ನವನ್ನಂ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯಾನಂ ವಸೇನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಜೀವಿತವುತ್ತಿಂ ಯಾಪೇನ್ತಿ.

ಅನವಜ್ಜಪಿಣ್ಡೋ ಭೋತ್ತಬ್ಬೋತಿ ವೇಜ್ಜಕಮ್ಮಾದಿಕಾಯ ಅನೇಸನಾಯ ವಾ ಕುಹನಾ ಲಪನಾ ನೇಮಿತ್ತಿಕತಾ ನಿಪ್ಪೇಸಿಕತಾ ಲಾಭೇನ ಲಾಭಂ ನಿಜಿಗೀಸನತಾತಿ ಏವರೂಪೇನ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೇನ ವಾ ಉಪ್ಪಾದಿತಾ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯಾ, ಧಮ್ಮೇನ ಉಪ್ಪಾದಿತಾಪಿ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರಿಭುತ್ತಾ ಸಾವಜ್ಜಪಿಣ್ಡೋ ನಾಮ. ಅನೇಸನಂ ಪನ ಪಹಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವಂ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಉಪ್ಪಾದಿತಾ ‘‘ಪಟಿಸಙ್ಖಾ ಯೋನಿಸೋ ಚೀವರಂ ಪಟಿಸೇವಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರಿಭುತ್ತಾ ಅನವಜ್ಜಪಿಣ್ಡೋ ನಾಮ. ಯೇನ ಏವರೂಪೋ ಅನವಜ್ಜಪಿಣ್ಡೋ ಭೋತ್ತಬ್ಬೋ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬೋ, ಯಞ್ಚ ಏವರೂಪಂ ಅನವಜ್ಜಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಭುಞ್ಜಮಾನಾನಂ ಪಚ್ಚಯೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕೋಚಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಕಿಲೇಸೋ ನ ಉಪರೋಧತಿ ನ ಪೀಳೇತಿ, ತಸ್ಸ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಭದ್ರಂ ಅಧನಸ್ಸ ಅನಾಗಾರಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ.

ನಿಬ್ಬುತೋತಿ ಪುಥುಜ್ಜನಭಿಕ್ಖುನೋ ಧಮ್ಮೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಪಿಣ್ಡೋಪಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ನಿಬ್ಬುತಪಿಣ್ಡೋ ನಾಮ, ಏಕನ್ತತೋ ಪನ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡೋವ ನಿಬ್ಬುತಪಿಣ್ಡೋ ನಾಮ. ಕಿಂಕಾರಣಾ? ಸೋ ಹಿ ಥೇಯ್ಯಪರಿಭೋಗೋ, ಇಣಪರಿಭೋಗೋ, ದಾಯಜ್ಜಪರಿಭೋಗೋ, ಸಾಮಿಪರಿಭೋಗೋತಿ ಇಮೇಸು ಚತೂಸು ಪರಿಭೋಗೇಸು ಸಾಮಿಪರಿಭೋಗವಸೇನ ತಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ತಣ್ಹಾದಾಸಬ್ಯಂ ಅತೀತೋ ಸಾಮೀ ಹುತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ನ ತಂ ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಕೋಚಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಕಿಲೇಸೋ ಉಪರೋಧತಿ.

ಮುತ್ತಸ್ಸ ರಟ್ಠೇ ಚರತೋತಿ ಉಪಟ್ಠಾಕಕುಲಾದೀಸು ಅಲಗ್ಗಮಾನಸಸ್ಸ ಛಿನ್ನವಲಾಹಕಸ್ಸ ವಿಯ ರಾಹುಮುಖಾ ಪಮುತ್ತಸ್ಸ ವಿಮಲಚನ್ದಮಣ್ಡಲಸ್ಸ ವಿಯ ಚ ಯಸ್ಸ ಗಾಮನಿಗಮಾದೀಸು ಚರನ್ತಸ್ಸ ರಾಗಸಙ್ಗಾದೀಸು ಏಕೋಪಿ ಸಙ್ಗೋ ನತ್ಥಿ. ಏಕಚ್ಚೋ ಹಿ ಕುಲೇಹಿ ಸಂಸಟ್ಠೋ ವಿಹರತಿ ಸಹಸೋಕೀ ಸಹನನ್ದೀ, ಏಕಚ್ಚೋ ಮಾತಾಪಿತೂಸುಪಿ ಅಲಗ್ಗಮಾನಸೋ ವಿಚರತಿ ಕೋರುನಗರಗಾಮವಾಸೀ ದಹರೋ ವಿಯ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸಪಿ ಭದ್ರಮೇವ.

ನಾಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚೀತಿ ಯೋ ಹಿ ಬಹುಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ‘‘ಮಾ ಮೇ ಚೋರಾ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಹರಿಂಸೂ’’ತಿ ಅತಿರೇಕಾನಿ ಚ ಚೀವರಾದೀನಿ ಅನ್ತೋನಗರೇ ಉಪಟ್ಠಾಕಕುಲೇ ನಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಅಥ ನಗರಮ್ಹಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇ ‘‘ಅಸುಕಕುಲೇ ನಾಮ ಅಗ್ಗಿ ಉಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಸೋಚತಿ ಕಿಲಮತಿ, ಏವರೂಪಸ್ಸ ಭದ್ರಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಯೋ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಕುಣವತ್ತಂ ಪೂರೇತಿ, ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧಪರಿಕ್ಖಾರೋವ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ತಾದಿಸಸ್ಸ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಡಯ್ಹಥ, ತೇನಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮೇವ.

ವಿಲುಮ್ಪಮಾನಮ್ಹೀತಿ ವಿಲುಪ್ಪಮಾನಮ್ಹಿ, ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ. ಅಹೀರಥಾತಿ ಯಥಾ ಪಬ್ಬತಗಹನಾದೀಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ರಟ್ಠಂ ವಿಲುಮ್ಪಮಾನೇಸು ಚೋರೇಸು ಬಹುಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಠಪಿತಂ ವಿಲುಮ್ಪತಿ ಹರತಿ, ತಥಾ ಯಸ್ಸ ಅಧನಸ್ಸ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಹೀರಥ ತಸ್ಸ ಛಟ್ಠಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮೇವ.

ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಪರಿಪನ್ಥಿಕಾತಿ ಯೇ ಚ ಅಞ್ಞೇಪಿ ತೇಸು ತೇಸು ಠಾನೇಸು ಸುಙ್ಕಗಹಣತ್ಥಾಯ ಠಪಿತಾ ಪರಿಪನ್ಥಿಕಾ, ತೇಹಿ ಚ ರಕ್ಖಿತಂ. ಪತ್ತಚೀವರನ್ತಿ ಚೋರಾನಂ ಅನುಪಕಾರಂ ಸುಙ್ಕಿಕಾನಂ ಅಸುಙ್ಕಾರಹಂ ಮತ್ತಿಕಾಪತ್ತಞ್ಚೇವ ಕತದಳ್ಹೀಕಮ್ಮಪರಿಭಣ್ಡಂ ಪಂಸುಕೂಲಚೀವರಞ್ಚ ಅಪ್ಪಗ್ಘಾನಿ ಕಾಯಬನ್ಧನಪರಿಸ್ಸಾವನಸೂಚಿವಾಸಿಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾನಿ ಚಾತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅಟ್ಠ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧೇ ಕತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಕೇನಚಿ ಅವಿಹೇಠಿಯಮಾನೋ ಸೋತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಸುಬ್ಬತೋತಿ ಲೋಭನೀಯಾನಿ ಹಿ ಚೀವರಾದೀನಿ ದಿಸ್ವಾ ಚೋರಾ ಹರನ್ತಿ, ಸುಙ್ಕಿಕಾಪಿ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ’’ತಿ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದೀನಿ ಸೋಧೇನ್ತಿ, ಸುಬ್ಬತೋ ಪನ ಸಲ್ಲಹುಕವುತ್ತಿ ತೇಸಂ ಪಸ್ಸನ್ತಾನಞ್ಞೇವ ಸೋತ್ಥಿಂ ಗಚ್ಛತಿ, ತೇನಸ್ಸ ಸತ್ತಮಮ್ಪಿ ಭದ್ರಮೇವ.

ಅನಪೇಕ್ಖೋವ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧತೋ ಅತಿರೇಕಸ್ಸ ವಿಹಾರೇ ಪಟಿಸಾಮಿತಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಅಭಾವಾ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾಪಿ ನ ಓಲೋಕೇತಿ. ಯಂ ಯಂ ದಿಸಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತಂ ತಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನಪೇಕ್ಖೋವ ಗಚ್ಛತಿ ಅನುರಾಧಪುರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಥೂಪಾರಾಮೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಕುಲಪುತ್ತಾನಂ ವುಡ್ಢತರೋ ವಿಯ.

ಇತಿ ಸೋಣಕಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಅಟ್ಠ ಸಮಣಭದ್ರಕಾನಿ ಕಥೇಸಿ. ತತೋ ಉತ್ತರಿಂ ಪನ ಸತಮ್ಪಿ ಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಅಪರಿಮಾಣಾನಿ ಸಮಣಭದ್ರಕಾನಿ ಏಸ ಕಥೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋಯೇವ. ರಾಜಾ ಪನ ಕಾಮಾಭಿರತತ್ತಾ ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಪಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಸಮಣಭದ್ರಕೇಹಿ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಕಾಮಾಧಿಮುತ್ತತಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಆಹ –

೨೦. ‘‘ಬಹೂನಿ ಸಮಣಭದ್ರಾನಿ, ಯೇ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖು ಪಸಂಸಸಿ;

ಅಹಞ್ಚ ಗಿದ್ಧೋ ಕಾಮೇಸು, ಕಥಂ ಕಾಹಾಮಿ ಸೋಣಕ.

೨೧. ‘‘ಪಿಯಾ ಮೇ ಮಾನುಸಾ ಕಾಮಾ, ಅಥೋ ದಿಬ್ಯಾಪಿ ಮೇ ಪಿಯಾ;

ಅಥ ಕೇನ ನು ವಣ್ಣೇನ, ಉಭೋ ಲೋಕೇ ಲಭಾಮಸೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಕಾರಣೇನ.

ಅಥ ನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಆಹ –

೨೨. ‘‘ಕಾಮೇ ಗಿದ್ಧಾ ಕಾಮರತಾ, ಕಾಮೇಸು ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತಾ;

ನರಾ ಪಾಪಾನಿ ಕತ್ವಾನ, ಉಪಪಜ್ಜನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿಂ.

೨೩. ‘‘ಯೇ ಚ ಕಾಮೇ ಪಹನ್ತ್ವಾನ, ನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಅಕುತೋಭಯಾ;

ಏಕೋದಿಭಾವಾಧಿಗತಾ, ನ ತೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿಂ.

೨೪. ‘‘ಉಪಮಂ ತೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಸುಣೋಹಿ ಅರಿನ್ದಮ;

ಉಪಮಾಯ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ, ಅತ್ಥಂ ಜಾನನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ.

೨೫. ‘‘ಗಙ್ಗಾಯ ಕುಣಪಂ ದಿಸ್ವಾ, ವುಯ್ಹಮಾನಂ ಮಹಣ್ಣವೇ;

ವಾಯಸೋ ಸಮಚಿನ್ತೇಸಿ, ಅಪ್ಪಪಞ್ಞೋ ಅಚೇತಸೋ.

೨೬. ‘‘ಯಾನಞ್ಚ ವತಿದಂ ಲದ್ಧಂ, ಭಕ್ಖೋ ಚಾಯಂ ಅನಪ್ಪಕೋ;

ತತ್ಥ ರತ್ತಿಂ ತತ್ಥ ದಿವಾ, ತತ್ಥೇವ ನಿರತೋ ಮನೋ.

೨೭. ‘‘ಖಾದಂ ನಾಗಸ್ಸ ಮಂಸಾನಿ, ಪಿವಂ ಭಾಗೀರಥೋದಕಂ;

ಸಮ್ಪಸ್ಸಂ ವನಚೇತ್ಯಾನಿ, ನ ಪಲೇತ್ಥ ವಿಹಙ್ಗಮೋ.

೨೮. ‘‘ತಞ್ಚ ಓತರಣೀ ಗಙ್ಗಾ, ಪಮತ್ತಂ ಕುಣಪೇ ರತಂ;

ಸಮುದ್ದಂ ಅಜ್ಝಗಾಹಾಸಿ, ಅಗತೀ ಯತ್ಥ ಪಕ್ಖಿನಂ.

೨೯. ‘‘ಸೋ ಚ ಭಕ್ಖಪರಿಕ್ಖೀಣೋ, ಉದಪತ್ವಾ ವಿಹಙ್ಗಮೋ;

ನ ಪಚ್ಛತೋ ನ ಪುರತೋ, ನುತ್ತರಂ ನೋಪಿ ದಕ್ಖಿಣಂ.

೩೦. ‘‘ದೀಪಂ ಸೋ ನಜ್ಝಗಾಗಞ್ಛಿ, ಅಗತೀ ಯತ್ಥ ಪಕ್ಖಿನಂ;

ಸೋ ಚ ತತ್ಥೇವ ಪಾಪತ್ಥ, ಯಥಾ ದುಬ್ಬಲಕೋ ತಥಾ.

೩೧. ‘‘ತಞ್ಚ ಸಾಮುದ್ದಿಕಾ ಮಚ್ಛಾ, ಕುಮ್ಭೀಲಾ ಮಕರಾ ಸುಸೂ;

ಪಸಯ್ಹಕಾರಾ ಖಾದಿಂಸು, ಫನ್ದಮಾನಂ ವಿಪಕ್ಖಕಂ.

೩೨. ‘‘ಏವಮೇವ ತುವಂ ರಾಜ, ಯೇ ಚಞ್ಞೇ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ;

ಗಿದ್ಧಾ ಚೇ ನ ವಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಕಾಕಪಞ್ಞಾವ ತೇ ವಿದೂ.

೩೩. ‘‘ಏಸಾ ತೇ ಉಪಮಾ ರಾಜ, ಅತ್ಥಸನ್ದಸ್ಸನೀ ಕತಾ;

ತ್ವಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯಸೇ ತೇನ, ಯದಿ ಕಾಹಸಿ ವಾ ನ ವಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಪಾಪಾನೀತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತ್ವಂ ಕಾಮಗಿದ್ಧೋ, ನರಾ ಚ ಕಾಮೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಾದೀನಿ ಪಾಪಾನಿ ಕತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಸುಪಿನನ್ತೇಪಿ ದಿಬ್ಬಾ ಚ ಮಾನುಸಿಕಾ ಚ ಕಾಮಾ ನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ತಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ಉಪಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಹನ್ತ್ವಾನಾತಿ ಖೇಳಪಿಣ್ಡಂ ವಿಯ ಪಹಾಯ. ಅಕುತೋಭಯಾತಿ ರಾಗಾದೀಸು ಕುತೋಚಿ ಅನಾಗತಭಯಾ. ಏಕೋದಿಭಾವಾಧಿಗತಾತಿ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಏಕವಿಹಾರಿಕತಂ ಅಧಿಗತಾ. ನ ತೇತಿ ತೇ ಏವರೂಪಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ದುಗ್ಗತಿಂ ನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ.

ಉಪಮಂ ತೇತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ದಿಬ್ಬಮಾನುಸಕೇ ಕಾಮೇ ಪತ್ಥೇನ್ತಸ್ಸ ಹತ್ಥಿಕುಣಪೇ ಪಟಿಬದ್ಧಕಾಕಸದಿಸಸ್ಸ ತವ ಏಕಂ ಉಪಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಸುಣೋಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕುಣಪನ್ತಿ ಹತ್ಥಿಕಳೇವರಂ. ಮಹಣ್ಣವೇತಿ ಗಮ್ಭೀರಪುಥುಲೇ ಉದಕೇ. ಏಕೋ ಕಿರ ಮಹಾವಾರಣೋ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ಚರನ್ತೋ ಗಙ್ಗಾಯಂ ಪತಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೇನ್ತೋ ತತ್ಥೇವ ಮತೋ ಗಙ್ಗಾಯ ವುಯ್ಹಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ವಾಯಸೋತಿ ಆಕಾಸೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಏಕೋ ಕಾಕೋ. ಯಾನಞ್ಚ ವತಿದನ್ತಿ ಸೋ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿಲೀಯಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಮಯಾ ಹತ್ಥಿಯಾನಂ ಲದ್ಧಂ, ಏತ್ಥ ನಿಲೀನೋ ಸುಖಂ ಚರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಯಮೇವ ಚ ಮೇ ಅನಪ್ಪಕೋ ಭಕ್ಖೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇದಾನಿ ಮಯಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗನ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಮಕಾಸಿ. ತತ್ಥ ರತ್ತಿನ್ತಿ ತತ್ಥ ರತ್ತಿಞ್ಚ ದಿವಾ ಚ ತತ್ಥೇವ ಮನೋ ಅಭಿರತೋ ಅಹೋಸಿ. ನ ಪಲೇತ್ಥಾತಿ ನ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಓತರಣೀತಿ ಸಮುದ್ದಾಭಿಮುಖೀ ಓತರಮಾನಾ. ‘‘ಓಹಾರಿಣೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಸಾ ಸಮುದ್ದಾಭಿಮುಖೀ ಅವಹಾರಿಣೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಗತೀ ಯತ್ಥಾತಿ ಸಮುದ್ದಮಜ್ಝಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ಭಕ್ಖಪರಿಕ್ಖೀಣೋತಿ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭಕ್ಖೋ. ಉದಪತ್ವಾತಿ ಖೀಣೇ ಚಮ್ಮೇ ಚ ಮಂಸೇ ಚ ಅಟ್ಠಿಸಙ್ಘಾತೋ ಊಮಿವೇಗೇನ ಭಿನ್ನೋ ಉದಕೇ ನಿಮುಜ್ಜಿ. ಅಥ ಸೋ ಕಾಕೋ ಉದಕೇ ಪತಿಟ್ಠಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಉಪ್ಪತಿ, ಏವಂ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಗತೀ ಯತ್ಥ ಪಕ್ಖಿನನ್ತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮುದ್ದಮಜ್ಝೇ ಪಕ್ಖೀನಂ ಅಗತಿ, ತತ್ಥ ಸೋ ಏವಂ ಉಪ್ಪತಿತೋ ಪಚ್ಛಿಮಂ ದಿಸಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪತಿಟ್ಠಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಪುರತ್ಥಿಮಂ, ತತೋ ಉತ್ತರಂ, ತತೋ ದಕ್ಖಿಣನ್ತಿ ಚತಸ್ಸೋಪಿ ದಿಸಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪತಿಟ್ಠಾನಂ ನ ಅಜ್ಝಗಾ ನಾಗಞ್ಛೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ವಾ ವಾಯಸೋ ಏವಂ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಾದೀಸು ಏಕೇಕಂ ದಿಸಂ ಆಗಞ್ಛಿ, ದೀಪಂ ಪನ ನಜ್ಝಾಗಮಾತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಪಾಪತ್ಥಾತಿ ಪಪತಿತೋ. ಯಥಾ ದುಬ್ಬಲಕೋತಿ ಯಥಾ ದುಬ್ಬಲಕೋ ಪತೇಯ್ಯ, ತಥೇವ ಪತಿತೋ. ಸುಸೂತಿ ಸುಸುನಾಮಕಾ ಚಣ್ಡಮಚ್ಛಾ. ಪಸಯ್ಹಕಾರಾತಿ ಅನಿಚ್ಛಮಾನಕಂಯೇವ ಬಲಕ್ಕಾರೇನ. ವಿಪಕ್ಖಕನ್ತಿ ವಿದ್ಧಸ್ತಪಕ್ಖಕಂ.

ಗಿದ್ಧಾ ಚೇ ನ ವಮಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಯದಿ ಗಿದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಕಾಮೇ ನ ವಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಛಡ್ಡೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಕಾಕಪಞ್ಞಾವ ತೇತಿ ಕಾಕಸ್ಸ ಸಮಾನಪಞ್ಞಾ ಇತಿ ತೇ ಬುದ್ಧಾದಯೋ ಪಣ್ಡಿತಾ ವಿದೂ ವಿದನ್ತಿ, ಜಾನನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತ್ಥಸನ್ದಸ್ಸನೀತಿ ಅತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಿಕಾ. ತ್ವಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯಸೇತಿ ತ್ವಞ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸಸಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಮಹಾರಾಜ, ಮಯಾ ಹಿತಕಾಮೇನ ತವ ಓವಾದೋ ದಿನ್ನೋ, ತಂ ಪನ ತ್ವಂ ಯದಿ ಕಾಹಸಿ, ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸಸಿ, ಯದಿ ನ ಕಾಹಸಿ, ಕಾಮಪಙ್ಕೇ ನಿಮುಗ್ಗೋ ಜೀವಿತಪರಿಯೋಸಾನೇ ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸಸೀತಿ ಏವಂ ತ್ವಮೇವ ತೇನ ಕಾರಣೇನ ವಾ ಅಕಾರಣೇನ ವಾ ಸಗ್ಗೇ ವಾ ನಿರಯೇ ವಾ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸಸಿ. ಅಹಂ ಪನ ಸಬ್ಬಭವೇಹಿ ಮುತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿಸನ್ಧಿಕೋತಿ.

ಇಮಂ ಪನ ಓವಾದಂ ದೇನ್ತೇನ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇನ ನದೀ ದಸ್ಸಿತಾ, ತಾಯ ವುಯ್ಹಮಾನಂ ಹತ್ಥಿಕುಣಪಂ ದಸ್ಸಿತಂ, ಕುಣಪಖಾದಕೋ ಕಾಕೋ ದಸ್ಸಿತೋ, ತಸ್ಸ ಕುಣಪಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಪಿವನಕಾಲೋ ದಸ್ಸಿತೋ, ರಮಣೀಯವನಸಣ್ಡದಸ್ಸನಕಾಲೋ ದಸ್ಸಿತೋ, ಕುಣಪಸ್ಸ ನದಿಯಾ ವುಯ್ಹಮಾನಸ್ಸ ಸಮುದ್ದಪವೇಸೋ ದಸ್ಸಿತೋ, ಸಮುದ್ದಮಜ್ಝೇ ಕಾಕಸ್ಸ ಹತ್ಥಿಕುಣಪೇ ಪತಿಟ್ಠಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ವಿನಾಸಂ ಪತ್ತಕಾಲೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ತತ್ಥ ನದೀ ವಿಯ ಅನಮತಗ್ಗೋ ಸಂಸಾರೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ, ನದಿಯಾ ವುಯ್ಹಮಾನಂ ಹತ್ಥಿಕುಣಪಂ ವಿಯ ಸಂಸಾರೇ ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ, ಕಾಕೋ ವಿಯ ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನೋ, ಕಾಕಸ್ಸ ಕುಣಪಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಪಿವನಕಾಲೋ ವಿಯ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಾಮಗುಣೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಿಕಕಾಲೋ, ಕಾಕಸ್ಸ ಕುಣಪೇ ಲಗ್ಗಸ್ಸೇವ ರಮಣೀಯವನಸಣ್ಡದಸ್ಸನಂ ವಿಯ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಲಗ್ಗಸ್ಸೇವ ಸವನವಸೇನ ಅಟ್ಠತಿಂಸಾರಮ್ಮಣದಸ್ಸನಂ, ಕುಣಪೇ ಸಮುದ್ದಂ ಪವಿಟ್ಠೇ ಕಾಕಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಂ ಲಭಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ವಿನಾಸಂ ಪತ್ತಕಾಲೋ ವಿಯ ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಕಾಮಗುಣಗಿದ್ಧಸ್ಸ ಪಾಪಪರಾಯಣಸ್ಸ ಕುಸಲಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಂ ಲಭಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ಮಹಾನಿರಯೇ ಮಹಾವಿನಾಸಪತ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾತಿ.

ಏವಮಸ್ಸ ಸೋ ಇಮಾಯ ಉಪಮಾಯ ಓವಾದಂ ದತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತಮೇವ ಓವಾದಂ ಥಿರಂ ಕತ್ವಾ ಪತಿಟ್ಠಪೇತುಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೪. ‘‘ಏಕವಾಚಮ್ಪಿ ದ್ವಿವಾಚಂ, ಭಣೇಯ್ಯ ಅನುಕಮ್ಪಕೋ;

ತತುತ್ತರಿಂ ನ ಭಾಸೇಯ್ಯ, ದಾಸೋವಯ್ಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ನ ಭಾಸೇಯ್ಯಾತಿ ವಚನಂ ಅಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಹಿ ತತೋ ಉತ್ತರಿಂ ಭಾಸಮಾನೋ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ದಾಸೋ ವಿಯ ಹೋತಿ. ದಾಸೋ ಹಿ ಸಾಮಿಕೇ ಕಥಂ ಗಣ್ಹನ್ತೇಪಿ ಅಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೇಪಿ ಕಥೇತಿಯೇವ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತತುತ್ತರಿಂ ನ ಭಾಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

೩೫. ‘‘ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಪಕ್ಕಾಮಿ, ಸೋಣಕೋ ಅಮಿತಬುದ್ಧಿಮಾ;

ವೇಹಾಸೇ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಸ್ಮಿಂ, ಅನುಸಾಸಿತ್ವಾನ ಖತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ. –

ಅಯಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಗಾಥಾ.

ತತ್ಥ ಇದಂ ವತ್ವಾನಾತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಅಮಿತಾಯ ಲೋಕುತ್ತರಬುದ್ಧಿಯಾ ಅಮಿತಬುದ್ಧಿಮಾ ಇದಂ ವತ್ವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಸಿ, ತವೇವ, ನೋ ಚೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಸಿ, ತವೇವ, ದಿನ್ನೋ ತೇ ಮಯಾ ಓವಾದೋ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಹೋಹೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅನುಸಾಸಿತ್ವಾನ ಖತ್ತಿಯಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಬೋಧಿಸತ್ತೋಪಿ ತಂ ಆಕಾಸೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ಯಾವ ದಸ್ಸನಪಥಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಠತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಚಕ್ಖುಪಥೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಸಂವೇಗಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಹೀನಜಚ್ಚೋ ಸಮಾನೋ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನೇ ಖತ್ತಿಯವಂಸೇ ಜಾತಸ್ಸ ಮಮ ಮತ್ಥಕೇ ಅತ್ತನೋ ಪಾದರಜಂ ಓಕಿರನ್ತೋ ಆಕಾಸಂ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಗತೋ, ಮಯಾಪಿ ಅಜ್ಜೇವ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಸೋ ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ –

೩೬. ‘‘ಕೋ ನುಮೇ ರಾಜಕತ್ತಾರೋ, ಸುದ್ದಾ ವೇಯ್ಯತ್ತಮಾಗತಾ;

ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ನಾಹಂ ರಜ್ಜೇನ ಮತ್ಥಿಕೋ.

೩೭. ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕೋ ಜಞ್ಞಾ ಮರಣಂ ಸುವೇ;

ಮಾಹಂ ಕಾಕೋವ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಕಾಮಾನಂ ವಸಮನ್ವಗ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಕೋ ನುಮೇತಿ ಕುಹಿಂ ನು ಇಮೇ. ರಾಜಕತ್ತಾರೋತಿ ಯೇ ರಾಜಾರಹಂ ಅಭಿಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಸುದ್ದಾ ವೇಯ್ಯತ್ತಮಾಗತಾತಿ ಸುದ್ದಾ ಚ ಯೇ ಚ ಅಞ್ಞೇ ಬ್ಯತ್ತಭಾವಂ ಆಗತಾ ಮುಖಮಙ್ಗಲಿಕಾ. ರಜ್ಜೇನ ಮತ್ಥಿಕೋತಿ ರಜ್ಜೇನ ಅತ್ಥಿಕೋ. ಕೋ ಜಞ್ಞಾ ಮರಣಂ ಸುವೇತಿ ಮರಣಂ ಅಜ್ಜ ವಾ ಸುವೇ ವಾತಿ ಇದಂ ಕೋ ಜಾನಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ.

ಏವಂ ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಸುತ್ವಾ ಅಮಚ್ಚಾ ಆಹಂಸು –

೩೮. ‘‘ಅತ್ಥಿ ತೇ ದಹರೋ ಪುತ್ತೋ, ದೀಘಾವು ರಟ್ಠವಡ್ಢನೋ;

ತಂ ರಜ್ಜೇ ಅಭಿಸಿಞ್ಚಸ್ಸು, ಸೋ ನೋ ರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ತತೋ ಪರಂ ರಞ್ಞಾ ವುತ್ತಗಾಥಮಾದಿಂ ಕತ್ವಾ ಉದಾನಸಮ್ಬನ್ಧಗಾಥಾ ಪಾಳಿನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಾ –

೩೯. ‘‘ಖಿಪ್ಪಂ ಕುಮಾರಮಾನೇಥ, ದೀಘಾವುಂ ರಟ್ಠವಡ್ಢನಂ;

ತಂ ರಜ್ಜೇ ಅಭಿಸಿಞ್ಚಿಸ್ಸಂ, ಸೋ ವೋ ರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

೪೦. ‘‘ತತೋ ಕುಮಾರಮಾನೇಸುಂ, ದೀಘಾವುಂ ರಟ್ಠವಡ್ಢನಂ;

ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಆಲಪೀ ರಾಜಾ, ಏಕಪುತ್ತಂ ಮನೋರಮಂ.

೪೧. ‘‘ಸಟ್ಠಿ ಗಾಮಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ;

ತೇ ಪುತ್ತ ಪಟಿಪಜ್ಜಸು, ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದಯಾಮಿ ತೇ.

೪೨. ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕೋ ಜಞ್ಞಾ ಮರಣಂ ಸುವೇ;

ಮಾಹಂ ಕಾಕೋ ವ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಕಾಮಾನಂ ವಸಮನ್ವಗಂ.

೪೩. ‘‘ಸಟ್ಠಿ ನಾಗಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಭೂಸಿತಾ;

ಸುವಣ್ಣಕಚ್ಛಾ ಮಾತಙ್ಗಾ, ಹೇಮಕಪ್ಪನವಾಸಸಾ.

೪೪. ‘‘ಆರೂಳ್ಹಾ ಗಾಮಣೀಯೇಭಿ, ತೋಮರಙ್ಕುಸಪಾಣಿಭಿ;

ತೇ ಪುತ್ತ ಪಟಿಪಜ್ಜಸ್ಸು, ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದಯಾಮಿ ತೇ.

೪೫. ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕೋ ಜಞ್ಞಾ ಮರಣಂ ಸುವೇ;

ಮಾಹಂ ಕಾಕೋವ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಕಾಮಾನಂ ವಸಮನ್ವಗಂ.

೪೬. ‘‘ಸಟ್ಠಿ ಅಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಭೂಸಿತಾ;

ಆಜಾನೀಯಾವ ಜಾತಿಯಾ, ಸಿನ್ಧವಾ ಸೀಘವಾಹಿನೋ.

೪೭. ‘‘ಆರೂಳ್ಹಾ ಗಾಮಣೀಯೇಭಿ, ಇಲ್ಲಿಯಾಚಾಪಧಾರಿಭಿ;

ತೇ ಪುತ್ತ ಪಟಿಪಜ್ಜಸ್ಸು, ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದಯಾಮಿ ತೇ.

೪೮. ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕೋ ಜಞ್ಞಾ ಮರಣಂ ಸುವೇ;

ಮಾಹಂ ಕಾಕೋವ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಕಾಮಾನಂ ವಸಮನ್ವಗಂ.

೪೯. ‘‘ಸಟ್ಠಿ ರಥಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸನ್ನದ್ಧಾ ಉಸ್ಸಿತದ್ಧಜಾ;

ದೀಪಾ ಅಥೋಪಿ ವೇಯ್ಯಗ್ಘಾ, ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಭೂಸಿತಾ.

೫೦. ‘‘ಆರೂಳ್ಹಾ ಗಾಮಣೀಯೇಭಿ, ಚಾಪಹತ್ಥೇಹಿ ವಮ್ಮಿಭಿ;

ತೇ ಪುತ್ತ ಪಟಿಪಜ್ಜಸ್ಸು, ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದಯಾಮಿ ತೇ.

೫೧. ‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕೋ ಜಞ್ಞಾ ಮರಣಂ ಸುವೇ;