೧೬. ತಿಂಸನಿಪಾತೋ

[೫೧೧] ೧. ಕಿಂಛನ್ದಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

ಕಿಂಛನ್ದೋ ಕಿಮಧಿಪ್ಪಾಯೋತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ಏಕದಿವಸಞ್ಹಿ ಸತ್ಥಾ ಬಹೂ ಉಪಾಸಕೇ ಚ ಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ಚ ಉಪೋಸಥಿಕೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನತ್ಥಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ‘‘ಉಪೋಸಥಿಕಾತ್ಥ ಉಪಾಸಕಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಾಧು ವೋ ಕತಂ ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ, ಪೋರಾಣಕಾ ಉಪಡ್ಢೂಪೋಸಥಕಮ್ಮಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಮಹನ್ತಂ ಯಸಂ ಪಟಿಲಭಿಂಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ಯಾಚಿತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ.

ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಧಮ್ಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೋ ಸದ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ ದಾನಸೀಲಉಪೋಸಥಕಮ್ಮೇಸು ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ. ಸೋ ಸೇಸೇಪಿ ಅಮಚ್ಚಾದಯೋ ದಾನಾದೀಸು ಸಮಾದಪೇಸಿ. ಪುರೋಹಿತೋ ಪನಸ್ಸ ಪರಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕೋ ಲಞ್ಜಖಾದಕೋ ಕೂಟವಿನಿಚ್ಛಯಿಕೋ ಅಹೋಸಿ. ರಾಜಾ ಉಪೋಸಥದಿವಸೇ ಅಮಚ್ಚಾದಯೋ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಉಪೋಸಥಿಕಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಪುರೋಹಿತೋ ಉಪೋಸಥಂ ನ ಸಮಾದಿಯಿ. ಅಥ ನಂ ದಿವಾ ಲಞ್ಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕೂಟಡ್ಡಂ ಕತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಆಗತಂ ರಾಜಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಉಪೋಸಥಿಕಾ’’ತಿ ಅಮಚ್ಚೇ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ತ್ವಮ್ಪಿ ಆಚರಿಯ ಉಪೋಸಥಿಕೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋ ‘‘ಆಮಾ’’ತಿ ಮುಸಾವಾದಂ ಕತ್ವಾ ಪಾಸಾದಾ ಓತರಿ. ಅಥ ನಂ ಏಕೋ ಅಮಚ್ಚೋ ‘‘ನನು ತುಮ್ಹೇ ನ ಉಪೋಸಥಿಕಾ’’ತಿ ಚೋದೇಸಿ. ಸೋ ಆಹ – ‘‘ಅಹಂ ವೇಲಾಯಮೇವ ಭುಞ್ಜಿಂ, ಗೇಹಂ ಪನ ಗನ್ತ್ವಾ ಮುಖಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಯ ಸಾಯಂ ನ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ರತ್ತಿಂ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ, ಏವಂ ಮೇ ಉಪಡ್ಢೂಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಾಧು, ಆಚರಿಯಾ’’ತಿ. ಸೋ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ಪುನೇಕದಿವಸಂ ತಸ್ಮಿಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೇ ನಿಸಿನ್ನೇ ಅಞ್ಞತರಾ ಸೀಲವತೀ ಇತ್ಥೀ ಅಡ್ಡಂ ಕರೋನ್ತೀ ಘರಂ ಗನ್ತುಂ ಅಲಭಮಾನಾ ‘‘ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ನಾತಿಕ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಪಕಟ್ಠೇ ಕಾಲೇ ಮುಖಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತುಂ ಆರಭಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಸುಪಕ್ಕಾನಂ ಅಮ್ಬಫಲಾನಂ ಅಮ್ಬಪಿಣ್ಡಿ ಆಹರಿಯಿತ್ಥ. ಸೋ ತಸ್ಸಾ ಉಪೋಸಥಿಕಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಖಾದಿತ್ವಾ ಉಪೋಸಥಿಕಾ ಹೋಹೀ’’ತಿ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ಏತ್ತಕಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ.

ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಹಿಮವನ್ತಪದೇಸೇ ಕೋಸಿಕಿಗಙ್ಗಾಯ ತೀರೇ ತಿಯೋಜನಿಕೇ ಅಮ್ಬವನೇ ರಮಣೀಯೇ ಭೂಮಿಭಾಗೇ ಸೋಭಗ್ಗಪ್ಪತ್ತೇ ಕನಕವಿಮಾನೇ ಅಲಙ್ಕತಸಿರಿಸಯನೇ ಸುತ್ತಪ್ಪಬುದ್ಧೋ ವಿಯ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತೋ ಉತ್ತಮರೂಪಧರೋ ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸದೇವಕಞ್ಞಾಪರಿವಾರೋ. ಸೋ ರತ್ತಿಞ್ಞೇವ ತಂ ಸಿರಿಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭೋತಿ. ವೇಮಾನಿಕಪೇತಭಾವೇನ ಹಿಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸರಿಕ್ಖಕೋ ವಿಪಾಕೋ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಮಾ ಅರುಣೇ ಉಗ್ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಅಮ್ಬವನಂ ಪವಿಸತಿ, ಪವಿಟ್ಠಕ್ಖಣೇಯೇವಸ್ಸ ದಿಬ್ಬತ್ತಭಾವೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ, ಅಸೀತಿಹತ್ಥತಾಲಕ್ಖನ್ಧಪ್ಪಮಾಣೋ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ಸಕಲಸರೀರಂ ಝಾಯತಿ, ಸುಪುಪ್ಫಿತಕಿಂಸುಕೋ ವಿಯ ಹೋತಿ. ದ್ವೀಸು ಹತ್ಥೇಸು ಏಕೇಕಾವ ಅಙ್ಗುಲಿ, ತತ್ಥ ಮಹಾಕುದ್ದಾಲಪ್ಪಮಾಣಾ ನಖಾ ಹೋನ್ತಿ. ತೇಹಿ ನಖೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಂ ಫಾಲೇತ್ವಾ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ಖಾದನ್ತೋ ವೇದನಾಪ್ಪತ್ತೋ ಮಹಾರವಂ ರವನ್ತೋ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭೋತಿ. ಸೂರಿಯೇ ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ತಂ ಸರೀರಂ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ, ದಿಬ್ಬಸರೀರಂ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತಾ ದಿಬ್ಬನಾಟಕಿತ್ಥಿಯೋ ನಾನಾತೂರಿಯಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿವಾರೇನ್ತಿ. ಸೋ ಮಹಾಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೋ ರಮಣೀಯೇ ಅಮ್ಬವನೇ ದಿಬ್ಬಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹತಿ. ಇತಿ ಸೋ ಉಪೋಸಥಿಕಾಯ ಇತ್ಥಿಯಾ ಅಮ್ಬಫಲದಾನಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ತಿಯೋಜನಿಕಂ ಅಮ್ಬವನಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ಲಞ್ಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕೂಟಡ್ಡಕರಣನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಪನ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ಖಾದತಿ, ಉಪಡ್ಢೂಪೋಸಥಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ರತ್ತಿಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭೋತಿ, ಸೋಳಸಸಹಸ್ಸನಾಟಕಿತ್ಥೀಹಿ ಪರಿವುತೋ ಪರಿಚಾರೇಸಿ.

ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಬಾರಾಣಸಿರಾಜಾ ಕಾಮೇಸು ದೋಸಂ ದಿಸ್ವಾ ಇಸಿಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅಧೋಗಙ್ಗಾಯ ರಮಣೀಯೇ ಭೂಮಿಪದೇಸೇ ಪಣ್ಣಸಾಲಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಉಞ್ಛಾಚರಿಯಾಯ ಯಾಪೇನ್ತೋ ವಿಹಾಸಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ತಮ್ಹಾ ಅಮ್ಬವನಾ ಮಹಾಘಟಪ್ಪಮಾಣಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ಗಙ್ಗಾಯ ಪತಿತ್ವಾ ಸೋತೇನ ವುಯ್ಹಮಾನಂ ತಸ್ಸ ತಾಪಸಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗತಿತ್ಥಾಭಿಮುಖಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸೋ ಮುಖಂ ಧೋವನ್ತೋ ತಂ ಮಜ್ಝೇ ನದಿಯಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಉದಕಂ ತರನ್ತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಆದಾಯ ಅಸ್ಸಮಪದಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಅಗ್ಯಾಗಾರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಕೇನ ಫಾಲೇತ್ವಾ ಯಾಪನಮತ್ತಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಸೇಸಂ ಕದಲಿಪಣ್ಣೇಹಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಯಾವ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಖಾದಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಖೀಣೇ ಅಞ್ಞಂ ಫಲಾಫಲಂ ಖಾದಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ, ರಸತಣ್ಹಾಯ ಬಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ತಮೇವ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ಖಾದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನದೀತೀರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನದಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ‘‘ಅಮ್ಬಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ನ ಉಟ್ಠಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ ಕತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ನಿರಾಹಾರೋ ಏಕಮ್ಪಿ ದಿವಸಂ, ದ್ವೇಪಿ, ತೀಣಿ, ಚತು, ಪಞ್ಚ, ಛ ದಿವಸಾನಿ ವಾತಾತಪೇನ ಪರಿಸುಸ್ಸನ್ತೋ ಅಮ್ಬಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ನದೀದೇವತಾ ಆವಜ್ಜಮಾನಾ ತಂ ಕಾರಣಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ತಾಪಸೋ ತಣ್ಹಾವಸಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರಾಹಾರೋ ಗಙ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ, ಇಮಸ್ಸ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ಅದಾತುಂ ನ ಯುತ್ತಂ, ಅಲಭನ್ತೋ ಮರಿಸ್ಸತಿ, ದಸ್ಸಾಮಿ ತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಗಙ್ಗಾಯ ಉಪರಿ ಆಕಾಸೇ ಠತ್ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಪನ್ತೀ ಪಠಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧. ‘‘ಕಿಂಛನ್ದೋ ಕಿಮಧಿಪ್ಪಾಯೋ, ಏಕೋ ಸಮ್ಮಸಿ ಘಮ್ಮನಿ;

ಕಿಂಪತ್ಥಯಾನೋ ಕಿಂ ಏಸಂ, ಕೇನ ಅತ್ಥೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಛನ್ದೋತಿ ಅಜ್ಝಾಸಯೋ. ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋತಿ ಚಿತ್ತಂ. ಸಮ್ಮಸೀತಿ ಅಚ್ಛಸಿ. ಘಮ್ಮನೀತಿ ಗಿಮ್ಹೇ. ಏಸನ್ತಿ ಏಸನ್ತೋ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾತಿ ಪಬ್ಬಜಿತತ್ತಾ ತಾಪಸಂ ಆಲಪತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತ್ವಂ ಕಿಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಕಿಂ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ಕಿಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಕಿಂ ಗವೇಸನ್ತೋ ಕೇನತ್ಥೇನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ಗಙ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೋತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ತಾಪಸೋ ನವ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨. ‘‘ಯಥಾ ಮಹಾ ವಾರಿಧರೋ, ಕುಮ್ಭೋ ಸುಪರಿಣಾಹವಾ;

ತಥೂಪಮಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ, ವಣ್ಣಗನ್ಧರಸುತ್ತಮಂ.

೩. ‘‘ತಂ ವುಯ್ಹಮಾನಂ ಸೋತೇನ, ದಿಸ್ವಾನಾಮಲಮಜ್ಝಿಮೇ;

ಪಾಣೀಭಿ ನಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಅಗ್ಯಾಯತನಮಾಹರಿಂ.

೪. ‘‘ತತೋ ಕದಲಿಪತ್ತೇಸು, ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸಯಂ ಅಹಂ;

ಸತ್ಥೇನ ನಂ ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ, ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಂ ಅಹಾಸಿ ಮೇ.

೫. ‘‘ಸೋಹಂ ಅಪೇತದರಥೋ, ಬ್ಯನ್ತೀಭೂತೋ ದುಖಕ್ಖಮೋ;

ಅಸ್ಸಾದಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛಾಮಿ, ಫಲೇಸ್ವಞ್ಞೇಸು ಕೇಸುಚಿ.

೬. ‘‘ಸೋಸೇತ್ವಾ ನೂನ ಮರಣಂ, ತಂ ಮಮಂ ಆವಹಿಸ್ಸತಿ;

ಅಮ್ಬಂ ಯಸ್ಸ ಫಲಂ ಸಾದು, ಮಧುರಗ್ಗಂ ಮನೋರಮಂ;

ಯಮುದ್ಧರಿಂ ವುಯ್ಹಮಾನಂ, ಉದಧಿಸ್ಮಾ ಮಹಣ್ಣವೇ.

೭. ‘‘ಅಕ್ಖಾತಂ ತೇ ಮಯಾ ಸಬ್ಬಂ, ಯಸ್ಮಾ ಉಪವಸಾಮಹಂ;

ರಮ್ಮಂ ಪತಿ ನಿಸಿನ್ನೋಸ್ಮಿ, ಪುಥುಲೋಮಾಯುತಾ ಪುಥು.

೮. ‘‘ತ್ವಞ್ಚ ಖೋ ಮೇವ ಅಕ್ಖಾಹಿ, ಅತ್ತಾನಮಪಲಾಯಿನಿ;

ಕಾ ವಾ ತ್ವಮಸಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಕಿಸ್ಸ ವಾ ತ್ವಂ ಸುಮಜ್ಝಿಮೇ.

೯. ‘‘ರುಪ್ಪಪಟ್ಟಪಲಿಮಟ್ಠೀವ, ಬ್ಯಗ್ಘೀವ ಗಿರಿಸಾನುಜಾ;

ಯಾ ಸನ್ತಿ ನಾರಿಯೋ ದೇವೇಸು, ದೇವಾನಂ ಪರಿಚಾರಿಕಾ.

೧೦. ‘‘ಯಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ರೂಪೇನಾನ್ವಾಗತಿತ್ಥಿಯೋ;

ರೂಪೇನ ತೇ ಸದಿಸೀ ನತ್ಥಿ, ದೇವೇಸು ಗನ್ಧಬ್ಬಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ;

ಪುಟ್ಠಾಸಿ ಮೇ ಚಾರುಪುಬ್ಬಙ್ಗಿ, ಬ್ರೂಹಿ ನಾಮಞ್ಚ ಬನ್ಧವೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ವಾರಿಧರೋ ಕುಮ್ಭೋತಿ ಉದಕಘಟೋ. ಸುಪರಿಣಾಹವಾತಿ ಸುಸಣ್ಠಾನೋ. ವಣ್ಣಗನ್ಧರಸುತ್ತಮನ್ತಿ ವಣ್ಣಗನ್ಧರಸೇಹಿ ಉತ್ತಮಂ. ದಿಸ್ವಾನಾತಿ ದಿಸ್ವಾ. ಅಮಲಮಜ್ಝಿಮೇತಿ ನಿಮ್ಮಲಮಜ್ಝೇ. ದೇವತಂ ಆಲಪನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಪಾಣೀಭೀತಿ ಹತ್ಥೇಹಿ. ಅಗ್ಯಾಯತನಮಾಹರಿನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಅಗ್ಗಿಹುತಸಾಲಂ ಆಹರಿಂ. ವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾತಿ ವಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ. ‘‘ವಿಕನ್ತೇತ್ವಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ‘‘ಖಾದಿ’’ನ್ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ. ಅಹಾಸಿ ಮೇತಿ ತಂ ಜಿವ್ಹಗ್ಗೇ ಠಪಿತಮತ್ತಮೇವ ಸತ್ತ ರಸಹರಣಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಫರಿತ್ವಾ ಮಮ ಖುದಞ್ಚ ಪಿಪಾಸಞ್ಚ ಹರಿ. ಅಪೇತದರಥೋತಿ ವಿಗತಕಾಯಚಿತ್ತದರಥೋ. ಸುಧಾಭೋಜನಂ ಭುತ್ತಸ್ಸ ವಿಯ ಹಿ ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬದರಥಂ ಅಪಹರಿ. ಬ್ಯನ್ತೀಭೂತೋತಿ ತಸ್ಸ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಸ್ಸ ವಿಗತನ್ತೋ ಜಾತೋ, ಪರಿಕ್ಖೀಣಅಮ್ಬಪಕ್ಕೋ ಹುತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುಖಕ್ಖಮೋತಿ ದುಕ್ಖೇನ ಅಸಾತೇನ ಕಾಯಕ್ಖಮೇನ ಚೇವ ಚಿತ್ತಕ್ಖಮೇನ ಚ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಅಞ್ಞೇಸು ಪನ ಕದಲಿಪನಸಾದೀಸು ಫಲೇಸು ಪರಿತ್ತಕಮ್ಪಿ ಅಸ್ಸಾದಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛಾಮಿ, ಸಬ್ಬಾನಿ ಮೇ ಜಿವ್ಹಾಯ ಠಪಿತಮತ್ತಾನಿ ತಿತ್ತಕಾನೇವ ಸಮ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ.

ಸೋಸೇತ್ವಾತಿ ನಿರಾಹಾರತಾಯ ಸೋಸೇತ್ವಾ ಸುಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ. ತಂ ಮಮನ್ತಿ ತಂ ಮಮ. ಯಸ್ಸಾತಿ ಯಂ ಅಸ್ಸ, ಅಹೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಂ ಫಲಂ ಮಮ ಸಾದು ಅಹೋಸಿ, ಯಮಹಂ ಗಮ್ಭೀರೇ ಪುಥುಲಉದಕಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತೇ ಮಹಣ್ಣವೇ ವುಯ್ಹಮಾನಂ ತತೋ ಉದಧಿಸ್ಮಾ ಉದ್ಧರಿಂ, ತಂ ಅಮ್ಬಂ ಮಮ ಮರಣಂ ಆವಹಿಸ್ಸತೀತಿ ಮಞ್ಞಾಮಿ, ಮಯ್ಹಂ ತಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ ನಪ್ಪವತ್ತಿಸ್ಸತೀತಿ. ಉಪವಸಾಮೀತಿ ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾಹಿ ಉಪಗತೋ ವಸಾಮಿ. ರಮ್ಮಂ ಪತಿ ನಿಸಿನ್ನೋಸ್ಮೀತಿ ರಮಣೀಯಂ ನದಿಂ ಪತಿ ಅಹಂ ನಿಸಿನ್ನೋ. ಪುಥುಲೋಮಾಯುತಾ ಪುಥೂತಿ ಅಯಂ ನದೀ ಪುಥುಲೋಮೇಹಿ ಮಚ್ಛೇಹಿ ಆಯುತಾ ಪುಥು ವಿಪುಲಾ, ಅಪಿ ನಾಮ ಮೇ ಇತೋ ಸೋತ್ಥಿ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಪಲಾಯಿನೀತಿ ಅಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಮಮ ಸಮ್ಮುಖೇ ಠಿತೇತಿ ತಂ ದೇವತಂ ಆಲಪತಿ. ‘‘ಅಪಲಾಸಿನೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಪಲಾಸರಹಿತೇ ಅನವಜ್ಜಸರೀರೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಿಸ್ಸ ವಾತಿ ಕಿಸ್ಸ ವಾ ಕಾರಣಾ ಇಧಾಗತಾಸೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ.

ರೂಪಪಟ್ಟಪಲಿಮಟ್ಠೀವಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಪರಿಮಜ್ಜಿತಕಞ್ಚನಪಟ್ಟಸದಿಸೀ. ಬ್ಯಗ್ಘೀವಾತಿ ಲೀಲಾವಿಲಾಸೇನ ತರುಣಬ್ಯಗ್ಘಪೋತಿಕಾ ವಿಯ. ದೇವಾನನ್ತಿ ಛನ್ನಂ ಕಾಮಾವಚರದೇವಾನಂ. ಯಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಸ್ಮಿನ್ತಿ ಯಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ. ರೂಪೇನಾನ್ವಾಗತಿತ್ಥಿಯೋತಿ ರೂಪೇನ ಅನ್ವಾಗತಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಸಮ್ಭಾವನಾಯ ಏವಮಾಹ. ತವ ರೂಪಸದಿಸಾಯ ನಾಮ ನ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಹಿಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಗನ್ಧಬ್ಬಮನುಸ್ಸಲೋಕೇತಿ ಮೂಲಗನ್ಧಾದಿನಿಸ್ಸಿತೇಸು ಗನ್ಧಬ್ಬೇಸು ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಚ. ಚಾರುಪುಬ್ಬಙ್ಗೀತಿ ಚಾರುನಾ ಪುಬ್ಬಙ್ಗೇನ ಊರುಲಕ್ಖಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ನಾಮಞ್ಚ ಬನ್ಧವೇತಿ ಅತ್ತನೋ ನಾಮಗೋತ್ತಞ್ಚ ಬನ್ಧವೇ ಚ ಮಯ್ಹಂ ಅಕ್ಖಾಹೀತಿ ವದತಿ.

ತತೋ ದೇವಧೀತಾ ಅಟ್ಠ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧೧. ‘‘ಯಂ ತ್ವಂ ಪತಿ ನಿಸಿನ್ನೋಸಿ, ರಮ್ಮಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕೋಸಿಕಿಂ;

ಸಾಹಂ ಭುಸಾಲಯಾವುತ್ಥಾ, ವರವಾರಿವಹೋಘಸಾ.

೧೨. ‘‘ನಾನಾದುಮಗಣಾಕಿಣ್ಣಾ, ಬಹುಕಾ ಗಿರಿಕನ್ದರಾ;

ಮಮೇವ ಪಮುಖಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಭಿಸನ್ದನ್ತಿ ಪಾವುಸೇ.

೧೩. ‘‘ಅಥೋ ಬಹೂ ವನತೋದಾ, ನೀಲವಾರಿವಹಿನ್ಧರಾ;

ಬಹುಕಾ ನಾಗವಿತ್ತೋದಾ, ಅಭಿಸನ್ದನ್ತಿ ವಾರಿನಾ.

೧೪. ‘‘ತಾ ಅಮ್ಬಜಮ್ಬುಲಬುಜಾ, ನೀಪಾ ತಾಲಾ ಚುದುಮ್ಬರಾ;

ಬಹೂನಿ ಫಲಜಾತಾನಿ, ಆವಹನ್ತಿ ಅಭಿಣ್ಹಸೋ.

೧೫. ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಭತೋ ತೀರೇ, ಫಲಂ ಪತತಿ ಅಮ್ಬುನಿ;

ಅಸಂಸಯಂ ತಂ ಸೋತಸ್ಸ, ಫಲಂ ಹೋತಿ ವಸಾನುಗಂ.

೧೬. ‘‘ಏತದಞ್ಞಾಯ ಮೇಧಾವಿ, ಪುಥುಪಞ್ಞ ಸುಣೋಹಿ ಮೇ;

ಮಾ ರೋಚಯ ಮಭಿಸಙ್ಗಂ, ಪಟಿಸೇಧ ಜನಾಧಿಪ.

೧೭. ‘‘ನ ವಾಹಂ ವಡ್ಢವಂ ಮಞ್ಞೇ, ಯಂ ತ್ವಂ ರಟ್ಠಾಭಿವಡ್ಢನ;

ಆಚೇಯ್ಯಮಾನೋ ರಾಜಿಸಿ, ಮರಣಂ ಅಭಿಕಙ್ಖಸಿ.

೧೮. ‘‘ತಸ್ಸ ಜಾನನ್ತಿ ಪಿತರೋ, ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಚ ಸದೇವಕಾ;

ಯೇ ಚಾಪಿ ಇಸಯೋ ಲೋಕೇ, ಸಞ್ಞತತ್ತಾ ತಪಸ್ಸಿನೋ;

ಅಸಂಸಯಂ ತೇಪಿ ಜಾನನ್ತಿ, ಪಟ್ಠಭೂತಾ ಯಸಸ್ಸಿನೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಕೋಸಿಕಿನ್ತಿ ಯಂ ತ್ವಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಮ್ಮಂ ಕೋಸಿಕಿಂ ಗಙ್ಗಂ ಪತಿ ನಿಸಿನ್ನೋ. ಭುಸಾಲಯಾವುತ್ಥಾತಿ ಭುಸೇ ಚಣ್ಡಸೋತೇ ಆಲಯೋ ಯಸ್ಸ ವಿಮಾನಸ್ಸ, ತಸ್ಮಿಂ ಅಧಿವತ್ಥಾ, ಗಙ್ಗಟ್ಠಕವಿಮಾನವಾಸಿನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವರವಾರಿವಹೋಘಸಾತಿ ವರವಾರಿವಹೇನ ಓಘೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಪಮುಖಾತಿ ತಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾ ಗಿರಿಕನ್ದರಾ ಮಂ ಪಮುಖಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಅಹಂ ತಾಸಂ ಪಾಮೋಕ್ಖಾ ಹೋಮೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಭಿಸನ್ದನ್ತೀತಿ ಸನ್ದನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತಿ, ತತೋ ತತೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಮಂ ಕೋಸಿಕಿಗಙ್ಗಂ ಪವಿಸನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವನತೋದಾತಿ ನ ಕೇವಲಂ ಕನ್ದರಾವ, ಅಥ ಖೋ ಬಹೂ ವನತೋದಾ ತಮ್ಹಾ ತಮ್ಹಾ ವನಮ್ಹಾ ಉದಕಾನಿಪಿ ಮಂ ಬಹೂನಿ ಪವಿಸನ್ತಿ. ನೀಲವಾರಿವಹಿನ್ಧರಾತಿ ಮಣಿವಣ್ಣೇನ ನೀಲವಾರಿನಾ ಯುತ್ತೇ ಉದಕಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತೇ ವಹೇ ಧಾರಯನ್ತಿಯೋ. ನಾಗವಿತ್ತೋದಾತಿ ನಾಗಾನಂ ವಿತ್ತಿಕಾರೇನ ಧನಸಙ್ಖಾತೇನ ವಾ ಉದಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ವಾರಿನಾತಿ ಏವರೂಪಾ ಹಿ ಬಹೂ ನದಿಯೋ ಮಂ ವಾರಿನಾವ ಅಭಿಸನ್ದನ್ತಿ ಪೂರೇನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ತಾತಿ ತಾ ನದಿಯೋ. ಆವಹನ್ತೀತಿ ಏತಾನಿ ಅಮ್ಬಾದೀನಿ ಆಕಡ್ಢನ್ತಿ. ಸಬ್ಬಾನಿ ಹಿ ಏತಾನಿ ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ಪಚ್ಚತ್ತವಚನಾನಿ. ಅಥ ವಾ ತಾತಿ ಉಪಯೋಗಬಹುವಚನಂ. ಆವಹನ್ತೀತಿ ಇಮಾನಿ ಅಮ್ಬಾದೀನಿ ತಾ ನದಿಯೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ, ಏವಂ ಉಪಗತಾನಿ ಪನ ಮಮ ಸೋತಂ ಪವಿಸನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸೋತಸ್ಸಾತಿ ಯಂ ಉಭತೋ ತೀರೇ ಜಾತರುಕ್ಖೇಹಿ ಫಲಂ ಮಮ ಅಮ್ಬುನಿ ಪತತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಮಮ ಸೋತಸ್ಸೇವ ವಸಾನುಗಂ ಹೋತಿ. ನತ್ಥೇತ್ಥ ಸಂಸಯೋತಿ ಏವಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಸ್ಸ ನದೀಸೋತೇನ ಆಗಮನಕಾರಣಂ ಕಥೇಸಿ.

ಮೇಧಾವಿ ಪುಥುಪಞ್ಞಾತಿ ಉಭಯಂ ಆಲಪನಮೇವ. ಮಾ ರೋಚಯಾತಿ ಏವಂ ತಣ್ಹಾಭಿಸಙ್ಗಂ ಮಾ ರೋಚಯ. ಪಟಿಸೇಧಾತಿ ಪಟಿಸೇಧೇಹಿ ನನ್ತಿ ರಾಜಾನಂ ಓವದತಿ. ವಡ್ಢವನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾವಡ್ಢಭಾವಂ ಪಣ್ಡಿತಭಾವಂ. ರಟ್ಠಾಭಿವಡ್ಢನಾತಿ ರಟ್ಠಸ್ಸ ಅಭಿವಡ್ಢನ. ಆಚೇಯ್ಯಮಾನೋತಿ ಮಂಸಲೋಹಿತೇಹಿ ಆಚಿಯನ್ತೋ ವಡ್ಢನ್ತೋ, ತರುಣೋವ ಹುತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ರಾಜಿಸೀತಿ ತಂ ಆಲಪತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಂ ತ್ವಂ ನಿರಾಹಾರತಾಯ ಸುಸ್ಸಮಾನೋ ತರುಣೋವ ಸಮಾನೋ ಅಮ್ಬಲೋಭೇನ ಮರಣಂ ಅಭಿಕಙ್ಖಸಿ, ನ ವೇ ಅಹಂ ತವ ಇಮಂ ಪಣ್ಡಿತಭಾವಂ ಮಞ್ಞಾಮೀತಿ.

ತಸ್ಸಾತಿ ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ತಣ್ಹಾವಸಿಕೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ತಣ್ಹಾವಸಿಕಭಾವಂ ‘‘ಪಿತರೋ’’ತಿ ಸಙ್ಖಂ ಗತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾನೋ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಕಾಮಾವಚರದೇವೇಹಿ ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಚ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಾ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಕಾ ಇಸಯೋ ಚ ಅಸಂಸಯಂ ಜಾನನ್ತಿ. ಅನಚ್ಛರಿಯಞ್ಚೇತಂ, ಯಂ ತೇ ಇದ್ಧಿಮನ್ತೋ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ‘‘ಅಸುಕೋ ಹಿ ನಾಮ ತಣ್ಹಾವಸಿಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಪುನ ತೇಸಂ ಭಾಸಮಾನಾನಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಯೇಪಿ ತೇಸಂ ಪಟ್ಠಭೂತಾ ಯಸಸ್ಸಿನೋ ಪರಿಚಾರಕಾ, ತೇಪಿ ಜಾನನ್ತಿ. ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಹಿ ರಹೋ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ತಾಪಸಸ್ಸ ಸಂವೇಗಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತೀ ಏವಮಾಹ.

ತತೋ ತಾಪಸೋ ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧೯. ‘‘ಏವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ವಿದೂ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಂ, ವಿದ್ಧಂಸನಂ ಚವನಂ ಜೀವಿತಸ್ಸ;

ನ ಚೀಯತೀ ತಸ್ಸ ನರಸ್ಸ ಪಾಪಂ, ಸಚೇ ನ ಚೇತೇತಿ ವಧಾಯ ತಸ್ಸ.

೨೦. ‘‘ಇಸಿಪೂಗಸಮಞ್ಞಾತೇ, ಏವಂ ಲೋಕ್ಯಾ ವಿದಿತಾ ಸತಿ;

ಅನರಿಯಪರಿಸಮ್ಭಾಸೇ, ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಜಿಗೀಸಸಿ.

೨೧. ‘‘ಸಚೇ ಅಹಂ ಮರಿಸ್ಸಾಮಿ, ತೀರೇ ತೇ ಪುಥುಸುಸ್ಸೋಣಿ;

ಅಸಂಸಯಂ ತಂ ಅಸಿಲೋಕೋ, ಮಯಿ ಪೇತೇ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ.

೨೨. ‘‘ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ, ರಕ್ಖಸ್ಸೇವ ಸುಮಜ್ಝಿಮೇ;

ಮಾ ತಂ ಸಬ್ಬೋ ಜನೋ ಪಚ್ಛಾ, ಪಕುಟ್ಠಾಯಿ ಮಯಿ ಮತೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಏವಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಯಥಾ ಅಹಂ ಸೀಲಞ್ಚ ಅನಿಚ್ಚತಞ್ಚ ಜಾನಾಮಿ, ಏವಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ. ವಿದೂತಿ ವಿದುನೋ. ಸಬ್ಬಧಮ್ಮನ್ತಿ ಸಬ್ಬಂ ಸುಚರಿತಧಮ್ಮಂ. ತಿವಿಧಞ್ಹಿ ಸುಚರಿತಂ ಇಧ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ. ವಿದ್ಧಂಸನನ್ತಿ ಭಙ್ಗಂ. ಚವನನ್ತಿ ಚುತಿಂ. ಜೀವಿತಸ್ಸಾತಿ ಆಯುನೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಏವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ ಪಣ್ಡಿತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಂ ಸುಚರಿತಧಮ್ಮಂ ಜೀವಿತಸ್ಸ ಚ ಅನಿಚ್ಚತಂ ಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಏವರೂಪಸ್ಸ ನರಸ್ಸ ಪಾಪಂ ನ ಚೀಯತಿ ನ ವಡ್ಢತಿ. ಸಚೇ ನ ಚೇತೇತಿ ವಧಾಯ ತಸ್ಸಾತಿ ತಸ್ಸ ಸಙ್ಖಂ ಗತಸ್ಸ ಪರಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಧಾಯ ನ ಚೇತೇತಿ ನ ಪಕಪ್ಪೇತಿ, ನೇವ ಪರಪುಗ್ಗಲಂ ವಧಾಯ ಚೇತೇತಿ, ನಾಪಿ ಪರಸನ್ತಕಂ ವಿನಾಸೇತಿ, ಅಹಞ್ಚ ಕಸ್ಸಚಿ ವಧಾಯ ಅಚೇತೇತ್ವಾ ಕೇವಲಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕೇ ಆಸಙ್ಗಂ ಕತ್ವಾ ಗಙ್ಗಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ, ತ್ವಂ ಮಯ್ಹಂ ಕಿಂ ನಾಮ ಅಕುಸಲಂ ಪಸ್ಸಸೀತಿ.

ಇಸಿಪೂಗಸಮಞ್ಞಾತೇತಿ ಇಸಿಗಣೇನ ಸುಟ್ಠು ಅಞ್ಞಾತೇ ಇಸೀನಂ ಸಮ್ಮತೇ. ಏವಂ ಲೋಕ್ಯಾತಿ ತ್ವಂ ನಾಮ ಪಾಪಪವಾಹನೇನ ಲೋಕಸ್ಸ ಹಿತಾತಿ ಏವಂ ವಿದಿತಾ. ಸತೀತಿ ಸತಿ ಸೋಭನೇ ಉತ್ತಮೇತಿ ಆಲಪನಮೇತಂ. ಅನರಿಯಪರಿಸಮ್ಭಾಸೇತಿ ‘‘ತಸ್ಸ ಜಾನನ್ತಿ ಪಿತರೋ’’ತಿಆದಿಕಾಯ ಅಸುನ್ದರಾಯ ಪರಿಭಾಸಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ಜಿಗೀಸಸೀತಿ ಮಯಿ ಪಾಪೇ ಅಸಂವಿಜ್ಜನ್ತೇಪಿ ಮಂ ಏವಂ ಪರಿಭಾಸನ್ತೀ ಚ ಪರಮರಣಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖನ್ತೀ ಚ ಅತ್ತನೋ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಗವೇಸಸಿ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ. ತೀರೇ ತೇತಿ ತವ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ. ಪುಥುಸುಸ್ಸೋಣೀತಿ ಪುಥುಲಾಯ ಸುನ್ದರಾಯ ಸೋಣಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ಪೇತೇತಿ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಪರಲೋಕಂ ಗತೇ, ಮತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಕುಟ್ಠಾಯೀತಿ ಅಕ್ಕೋಸಿ ಗರಹಿ ನಿನ್ದಿ. ‘‘ಪಕ್ವತ್ಥಾಸೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ದೇವಧೀತಾ ಪಞ್ಚ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨೩. ‘‘ಅಞ್ಞಾತಮೇತಂ ಅವಿಸಯ್ಹಸಾಹಿ, ಅತ್ತಾನಮಮ್ಬಞ್ಚ ದದಾಮಿ ತೇ ತಂ;

ಯೋ ದುಬ್ಬಜೇ ಕಾಮಗುಣೇ ಪಹಾಯ, ಸನ್ತಿಞ್ಚ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಅಧಿಟ್ಠಿತೋಸಿ.

೨೪. ‘‘ಯೋ ಹಿತ್ವಾ ಪುಬ್ಬಸಞ್ಞೋಗಂ, ಪಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನೇ ಠಿತೋ;

ಅಧಮ್ಮಞ್ಚೇವ ಚರತಿ, ಪಾಪಞ್ಚಸ್ಸ ಪವಡ್ಢತಿ.

೨೫. ‘‘ಏಹಿ ತಂ ಪಾಪಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ಕಾಮಂ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕೋ ಭವ;

ಉಪನಯಾಮಿ ಸೀತಸ್ಮಿಂ, ವಿಹರಾಹಿ ಅನುಸ್ಸುಕೋ.

೨೬. ‘‘ತಂ ಪುಪ್ಫರಸಮತ್ತೇಭಿ, ವಕ್ಕಙ್ಗೇಹಿ ಅರಿನ್ದಮ;

ಕೋಞ್ಚಾ ಮಯೂರಾ ದಿವಿಯಾ, ಕೋಲಟ್ಠಿಮಧುಸಾಳಿಕಾ;

ಕೂಜಿತಾ ಹಂಸಪೂಗೇಹಿ, ಕೋಕಿಲೇತ್ಥ ಪಬೋಧರೇ.

೨೭. ‘‘ಅಮ್ಬೇತ್ಥ ವಿಪ್ಪಸಾಖಗ್ಗಾ, ಪಲಾಲಖಲಸನ್ನಿಭಾ;

ಕೋಸಮ್ಬಸಲಳಾ ನೀಪಾ, ಪಕ್ಕತಾಲವಿಲಮ್ಬಿನೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಾತಮೇತನ್ತಿ ‘‘ಗರಹಾ ತೇ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ವದನ್ತೋ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕತ್ಥಾಯ ವದಸೀ’’ತಿ ಏತಂ ಕಾರಣಂ ಮಯಾ ಅಞ್ಞಾತಂ. ಅವಿಸಯ್ಹಸಾಹೀತಿ ರಾಜಾನೋ ನಾಮ ದುಸ್ಸಹಂ ಸಹನ್ತಿ, ತೇನ ನಂ ಆಲಪನ್ತೀ ಏವಮಾಹ. ಅತ್ತಾನನ್ತಿ ತಂ ಆಲಿಙ್ಗಿತ್ವಾ ಅಮ್ಬವನಂ ನಯನ್ತೀ ಅತ್ತಾನಞ್ಚ ತೇ ದದಾಮಿ ತಞ್ಚ ಅಮ್ಬಂ. ಕಾಮಗುಣೇತಿ ಕಞ್ಚನಮಾಲಾಸೇತಚ್ಛತ್ತಪಟಿಮಣ್ಡಿತೇ ವತ್ಥುಕಾಮೇ. ಸನ್ತಿಞ್ಚ ಧಮ್ಮಞ್ಚಾತಿ ದುಸ್ಸೀಲ್ಯವೂಪಸಮೇನ ಸನ್ತಿಸಙ್ಖಾತಂ ಸೀಲಞ್ಚೇವ ಸುಚರಿತಧಮ್ಮಞ್ಚ. ಅಧಿಟ್ಠಿತೋಸೀತಿ ಯೋ ತ್ವಂ ಇಮೇ ಗುಣೇ ಉಪಗತೋ, ಏತೇಸು ವಾ ಪತಿಟ್ಠಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪುಬ್ಬಸಞ್ಞೋಗನ್ತಿ ಪುರಿಮಬನ್ಧನಂ. ಪಚ್ಛಾಸಂಯೋಜನೇತಿ ಪಚ್ಛಿಮಬನ್ಧನೇ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಅಮ್ಭೋ ತಾಪಸ ಯೋ ಮಹನ್ತಂ ರಜ್ಜಸಿರಿವಿಭವಂ ಪಹಾಯ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕಮತ್ತೇ ರಸತಣ್ಹಾಯ ಬಜ್ಝಿತ್ವಾ ವಾತಾತಪಂ ಅಗಣೇತ್ವಾ ನದೀತೀರೇ ಸುಸ್ಸಮಾನೋ ನಿಸೀದತಿ, ಸೋ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ತರಿತ್ವಾ ವೇಲನ್ತೇ ಸಂಸೀದನಪುಗ್ಗಲಸದಿಸೋ. ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ರಸತಣ್ಹಾವಸಿಕೋ ಅಧಮ್ಮಞ್ಚೇವ ಚರತಿ, ರಸತಣ್ಹಾವಸೇನ ಕರಿಯಮಾನಂ ಪಾಪಞ್ಚಸ್ಸ ಪವಡ್ಢತೀತಿ. ಇತಿ ಸಾ ತಾಪಸಂ ಗರಹನ್ತೀ ಏವಮಾಹ.

ಕಾಮಂ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕೋ ಭವಾತಿ ಏಕಂಸೇನೇವ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕೇ ನಿರಾಲಯೋ ಹೋಹಿ. ಸೀತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಸೀತಲೇ ಅಮ್ಬವನೇ. ತನ್ತಿ ಏವಂ ವದಮಾನಾವ ದೇವತಾ ತಾಪಸಂ ಆಲಿಙ್ಗಿತ್ವಾ ಉರೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ಪಕ್ಖನ್ತಾ ತಿಯೋಜನಿಕಂ ದಿಬ್ಬಅಮ್ಬವನಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಕುಣಸದ್ದಞ್ಚ ಸುತ್ವಾ ತಾಪಸಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೀ ‘‘ತ’’ನ್ತಿ ಏವಮಾಹ. ಪುಪ್ಫರಸಮತ್ತೇಭೀತಿ ಪುಪ್ಫರಸೇನ ಮತ್ತೇಹಿ. ವಕ್ಕಙ್ಗೇಹೀತಿ ವಙ್ಕಗೀವೇಹಿ ಸಕುಣೇಹಿ ಅಭಿನಾದಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಾನಿ ತೇ ಸಕುಣೇ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೀ ‘‘ಕೋಞ್ಚಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ದಿವಿಯಾತಿ ದಿಬ್ಯಾ. ಕೋಲಟ್ಠಿಮಧುಸಾಳಿಕಾತಿ ಕೋಲಟ್ಠಿಸಕುಣಾ ಚ ನಾಮ ಸುವಣ್ಣಸಾಳಿಕಾ ಸಕುಣಾ ಚ. ಏತೇ ದಿಬ್ಬಸಕುಣಾ ಏತ್ಥ ವಸನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕೂಜಿತಾ ಹಂಸಪೂಗೇಹೀತಿ ಹಂಸಗಣೇಹಿ ಉಪಕೂಜಿತಾ ವಿರವಸಙ್ಘಟ್ಟಿತಾ. ಕೋಕಿಲೇತ್ಥ ಪಬೋಧರೇತಿ ಏತ್ಥ ಅಮ್ಬವನೇ ಕೋಕಿಲಾ ವಸ್ಸನ್ತಿಯೋ ಅತ್ತಾನಂ ಪಬೋಧೇನ್ತಿ ಞಾಪೇನ್ತಿ. ಅಮ್ಬೇತ್ಥಾತಿ ಅಮ್ಬಾ ಏತ್ಥ. ವಿಪ್ಪಸಾಖಗ್ಗಾತಿ ಫಲಭಾರೇನ ಓನಮಿತಸಾಖಗ್ಗಾ. ಪಲಾಲಖಲಸನ್ನಿಭಾತಿ ಪುಪ್ಫಸನ್ನಿಚಯೇನ ಸಾಲಿಪಲಾಲಖಲಸದಿಸಾ. ಪಕ್ಕತಾಲವಿಲಮ್ಬಿನೋತಿ ಪಕ್ಕತಾಲಫಲವಿಲಮ್ಬಿನೋ. ಏವರೂಪಾ ರುಕ್ಖಾ ಚ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಮ್ಬವನಂ ವಣ್ಣೇತಿ.

ವಣ್ಣಯಿತ್ವಾ ಚ ಪನ ತಾಪಸಂ ತತ್ಥ ಓತಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅಮ್ಬವನೇ ಅಮ್ಬಾನಿ ಖಾದನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ತಣ್ಹಂ ಪೂರೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ತಾಪಸೋ ಅಮ್ಬಾನಿ ಖಾದಿತ್ವಾ ತಣ್ಹಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಮಿತ್ವಾ ಅಮ್ಬವನೇ ವಿಚರನ್ತೋ ತಂ ಪೇತಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಸೂರಿಯೇ ಪನ ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ತಂ ನಾಟಕಿತ್ಥಿಪರಿವಾರಿತಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಮಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨೮. ‘‘ಮಾಲೀ ಕಿರಿಟೀ ಕಾಯೂರೀ, ಅಙ್ಗದೀ ಚನ್ದನುಸ್ಸದೋ;

ರತ್ತಿಂ ತ್ವಂ ಪರಿಚಾರೇಸಿ, ದಿವಾ ವೇದೇಸಿ ವೇದನಂ.

೨೯. ‘‘ಸೋಳಸಿತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಯಾ ತೇಮಾ ಪರಿಚಾರಿಕಾ;

ಏವಂ ಮಹಾನುಭಾವೋಸಿ, ಅಬ್ಭುತೋ ಲೋಮಹಂಸನೋ.

೩೦. ‘‘ಕಿಂ ಕಮ್ಮಮಕರೀ ಪುಬ್ಬೇ, ಪಾಪಂ ಅತ್ತದುಖಾವಹಂ;

ಯಂ ಕರಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಾನಿ ಖಾದಸೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಮಾಲೀತಿ ದಿಬ್ಬಮಾಲಾಧರೋ. ಕಿರಿಟೀತಿ ದಿಬ್ಬವೇಠನಧರೋ. ಕಾಯೂರೀತಿ ದಿಬ್ಬಾಭರಣಪಟಿಮಣ್ಡಿತೋ. ಅಙ್ಗದೀತಿ ದಿಬ್ಬಙ್ಗದಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಚನ್ದನುಸ್ಸದೋತಿ ದಿಬ್ಬಚನ್ದನವಿಲಿತ್ತೋ. ಪರಿಚಾರೇಸೀತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ದಿಬ್ಬವಿಸಯೇಸು ಚಾರೇಸಿ. ದಿವಾತಿ ದಿವಾ ಪನ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭೋಸಿ. ಯಾ ತೇಮಾತಿ ಯಾ ತೇ ಇಮಾ. ಅಬ್ಭುತೋತಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಭೂತಪುಬ್ಬೋ. ಲೋಮಹಂಸನೋತಿ ಯೇ ತಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಲೋಮಾನಿ ಹಂಸನ್ತಿ. ಪುಬ್ಬೇತಿ ಪುರಿಮಭವೇ. ಅತ್ತದುಖಾವಹನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ದುಕ್ಖಾವಹಂ. ಮನುಸ್ಸೇಸೂತಿ ಯಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಕತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅತ್ತನೋ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಾನಿ ಖಾದಸೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ.

ಪೇತೋ ತಂ ಸಞ್ಜಾನಿತ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಮಂ ನ ಸಞ್ಜಾನಾಥ, ಅಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪುರೋಹಿತೋ ಅಹೋಸಿಂ, ಇದಂ ಮೇ ರತ್ತಿಂ ಸುಖಾನುಭವನಂ ತುಮ್ಹೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕತಸ್ಸ ಉಪಡ್ಢೂಪೋಸಥಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಲದ್ಧಂ, ದಿವಾ ದುಕ್ಖಾನುಭವನಂ ಪನ ಮಯಾ ಪಕತಸ್ಸ ಪಾಪಸ್ಸೇವ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ. ಅಹಞ್ಹಿ ತುಮ್ಹೇಹಿ ವಿನಿಚ್ಛಯೇ ಠಪಿತೋ ಕೂಟಡ್ಡಂ ಕರಿತ್ವಾ ಲಞ್ಜಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ತಸ್ಸ ದಿವಾ ಕತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ –

೩೧. ‘‘ಅಜ್ಝೇನಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಯ್ಹ, ಕಾಮೇಸು ಗಧಿತೋ ಅಹಂ;

ಅಚರಿಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ, ಪರೇಸಂ ಅಹಿತಾಯಹಂ.

೩೨. ‘‘ಯೋ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಉಕ್ಕಚ್ಚ ಖಾದತಿ;

ಯಥಾಹಂ ಅಜ್ಜ ಖಾದಾಮಿ, ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಾನಿ ಅತ್ತನೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಜ್ಝೇನಾನೀತಿ ವೇದೇ. ಪಟಿಗ್ಗಯ್ಹಾತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಅಧೀಯಿತ್ವಾ. ಅಚರಿನ್ತಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂ. ಅಹಿತಾಯಹನ್ತಿ ಅಹಿತಾಯ ಅತ್ಥನಾಸನಾಯ ಅಹಂ. ಯೋ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಿಕೋತಿ ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪರೇಸಂ ಪಿಟ್ಠಿಮಂಸಖಾದಕೋ ಪಿಸುಣೋ ಹೋತಿ. ಉಕ್ಕಚ್ಚಾತಿ ಉಕ್ಕನ್ತಿತ್ವಾ.

ಇದಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ತಾಪಸಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಕಥಂ ಇಧಾಗತಾ’’ತಿ. ತಾಪಸೋ ಸಬ್ಬಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಕಥೇಸಿ. ‘‘ಇದಾನಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಇಧೇವ ವಸಿಸ್ಸಥ, ಗಮಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ವಸಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಸ್ಸಮಪದಂಯೇವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಪೇತೋ ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಅಹಂ ವೋ ನಿಬದ್ಧಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕೇನ ಉಪಟ್ಠಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಆನುಭಾವೇನ ಅಸ್ಸಮಪದೇಯೇವ ಓತಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಅನುಕ್ಕಣ್ಠಾ ಇಧೇವ ವಸಥಾ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗತೋ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನಿಬದ್ಧಂ ಅಮ್ಬಪಕ್ಕೇನ ಉಪಟ್ಠಹಿ. ತಾಪಸೋ ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಕಸಿಣಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಝಾನಾಭಿಞ್ಞಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪರಾಯಣೋ ಅಹೋಸಿ.

ಸತ್ಥಾ ಉಪಾಸಕಾನಂ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ, ಸಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಕೇಚಿ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಅಹೇಸುಂ, ಕೇಚಿ ಸಕದಾಗಾಮಿನೋ, ಕೇಚಿ ಅನಾಗಾಮಿನೋ. ತದಾ ದೇವಧೀತಾ ಉಪ್ಪಲವಣ್ಣಾ ಅಹೋಸಿ, ತಾಪಸೋ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿನ್ತಿ.

ಕಿಂಛನ್ದಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ಪಠಮಾ.

[೫೧೨] ೨. ಕುಮ್ಭಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

ಕೋ ಪಾತುರಾಸೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ವಿಸಾಖಾಯ ಸಹಾಯಿಕಾ ಸುರಾಪೀತಾ ಪಞ್ಚಸತಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ಸುರಾಛಣೇ ಸಙ್ಘುಟ್ಠೇ ತಾ ಪಞ್ಚಸತಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಸಾಮಿಕಾನಂ ಛಣೇ ಕೀಳಮಾನಾನಂ ತಿಕ್ಖಸುರಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಛಣಂ ಕೀಳಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬಾಪಿ ವಿಸಾಖಾಯ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಸಹಾಯಿಕೇ ಛಣಂ ಕೀಳಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಸುರಾಛಣೋ, ನ ಅಹಂ ಸುರಂ ಪಿವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇಥ, ಮಯಂ ಛಣಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಾ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ನಿಮನ್ತಾಪೇತ್ವಾ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ ಬಹುಂ ಗನ್ಧಮಾಲಂ ಆದಾಯ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸೋತುಂ ತಾಹಿ ಪರಿವುತಾ ಜೇತವನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಾ ಪನಿತ್ಥಿಯೋ ಸುರಂ ಪಿವಮಾನಾವ ತಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಠತ್ವಾ ಸುರಂ ಪಿವಿತ್ವಾವ ತಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಂಸು. ವಿಸಾಖಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ, ಇತರಾಸು ಏಕಚ್ಚಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇಯೇವ ನಚ್ಚಿಂಸು, ಏಕಚ್ಚಾ ಗಾಯಿಂಸು, ಏಕಚ್ಚಾ ಹತ್ಥಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪಾದಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾನಿ, ಏಕಚ್ಚಾ ಕಲಹಂ ಅಕಂಸು.

ಸತ್ಥಾ ತಾಸಂ ಸಂವೇಗಜನನತ್ಥಾಯ ಭಮುಕಲೋಮತೋ ರಂಸೀ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ, ಅನ್ಧಕಾರತಿಮಿಸಾ ಅಹೋಸಿ. ತಾ ಭೀತಾ ಅಹೇಸುಂ ಮರಣಭಯತಜ್ಜಿತಾ, ತೇನ ತಾಸಂ ಸುರಾ ಜೀರಿ. ಸತ್ಥಾ ನಿಸಿನ್ನಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಸಿನೇರುಮುದ್ಧನಿ ಠತ್ವಾ ಉಣ್ಣಲೋಮತೋ ರಂಸೀ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ, ಚನ್ದಸೂರಿಯಸಹಸ್ಸುಗ್ಗಮನಂ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತತ್ಥ ಠಿತೋವ ತಾಸಂ ಸಂವೇಗಜನನತ್ಥಾಯ –

‘‘ಕೋ ನು ಹಾಸೋ ಕಿಮಾನನ್ದೋ, ನಿಚ್ಚಂ ಪಜ್ಜಲಿತೇ ಸತಿ;

ಅನ್ಧಕಾರೇನ ಓನದ್ಧಾ, ಪದೀಪಂ ನ ಗವೇಸಥಾ’’ತಿ. (ಧ. ಪ. ೧೪೬) –

ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ. ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ತಾ ಪಞ್ಚಸತಾಪಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಛಾಯಾಯ ಬುದ್ಧಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ನಂ ವಿಸಾಖಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇದಂ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಭೇದಕಂ ಸುರಾಪಾನಂ ನಾಮ ಕದಾ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋ ತಸ್ಸಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ.

ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಏಕೋ ಕಾಸಿರಟ್ಠವಾಸೀ ಸುರೋ ನಾಮ ವನಚರಕೋ ಭಣ್ಡಪರಿಯೇಸನತ್ಥಾಯ ಹಿಮವನ್ತಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತತ್ಥೇಕೋ ರುಕ್ಖೋ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪೋರಿಸಮತ್ತೇ ಠಾನೇ ತಿಧಾಕಪ್ಪೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ತಿಣ್ಣಂ ಕಪ್ಪಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಚಾಟಿಪ್ಪಮಾಣೋ ಆವಾಟೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ಉದಕೇನ ಪೂರಿತೋ, ತಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ಹರೀತಕೀ ಆಮಲಕೀ ಮರಿಚಗಚ್ಛೋ ಚ ಅಹೋಸಿ, ತೇಸಂ ಪಕ್ಕಾನಿ ಫಲಾನಿ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪತನ್ತಿ. ತಸ್ಸಾವಿದೂರೇ ಸಯಂಜಾತಸಾಲಿ ಜಾತೋ, ತತೋ ಸುವಕಾ ಸಾಲಿಸೀಸಾನಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಖಾದನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಖಾದಮಾನಾನಂ ಸಾಲೀಪಿ ತಣ್ಡುಲಾಪಿ ತತ್ಥ ಪತನ್ತಿ. ಇತಿ ತಂ ಉದಕಂ ಸೂರಿಯಸನ್ತಾಪೇನ ಪಚ್ಚಮಾನಂ ರಸಂ ಲೋಹಿತವಣ್ಣಂ ಅಹೋಸಿ. ನಿದಾಘಸಮಯೇ ಪಿಪಾಸಿತಾ ಸಕುಣಗಣಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮತ್ತಾ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಪತಿಂಸು, ತಸ್ಮಿಂ ಥೋಕಂ ನಿದ್ದಾಯಿತ್ವಾ ವಿಕೂಜಮಾನಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ರುಕ್ಖಸುನಖಮಕ್ಕಟಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ವನಚರಕೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಇದಂ ವಿಸಂ ಭವೇಯ್ಯ, ಇಮೇ ಮರೇಯ್ಯುಂ, ಇಮೇ ಪನ ಥೋಕಂ ನಿದ್ದಾಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಸುಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನಯಿದಂ ವಿಸ’’ನ್ತಿ ಸಯಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ಮಂಸಂ ಖಾದಿತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ತತೋ ಅಗ್ಗಿಂ ಕತ್ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಪತಿತೇ ತಿತ್ತಿರಕುಕ್ಕುಟಾದಯೋ ಮಾರೇತ್ವಾ ಮಂಸಂ ಅಙ್ಗಾರೇ ಪಚಿತ್ವಾ ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನ ನಚ್ಚನ್ತೋ ಏಕೇನ ಮಂಸಂ ಖಾದನ್ತೋ ಏಕಾಹದ್ವೀಹಂ ತತ್ಥೇವ ಅಹೋಸಿ.

ತತೋ ಪನ ಅವಿದೂರೇ ಏಕೋ ವರುಣೋ ನಾಮ ತಾಪಸೋ ವಸತಿ. ವನಚರಕೋ ಅಞ್ಞದಾಪಿ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇದಂ ಪಾನಂ ತಾಪಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪಿವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಏಕಂ ವೇಳುನಾಳಿಕಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಂಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪಣ್ಣಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಪಿವಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಉಭೋಪಿ ಮಂಸಂ ಖಾದನ್ತಾ ಪಿವಿಂಸು. ಇತಿ ಸುರೇನ ಚ ವರುಣೇನ ಚ ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ತಸ್ಸ ಪಾನಸ್ಸ ‘‘ಸುರಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ವರುಣಾ’’ತಿ ಚ ನಾಮಂ ಜಾತಂ. ತೇ ಉಭೋಪಿ ‘‘ಅತ್ಥೇಸೋ ಉಪಾಯೋ’’ತಿ ವೇಳುನಾಳಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ಕಾಜೇನಾದಾಯ ಪಚ್ಚನ್ತನಗರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಪಾನಕಾರಕಾ ನಾಮ ಆಗತಾ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚಾಪೇಸುಂ. ರಾಜಾ ನೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇಸಿ, ತೇ ತಸ್ಸ ಪಾನಂ ಉಪನೇಸುಂ. ರಾಜಾ ದ್ವೇ ತಯೋ ವಾರೇ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮಜ್ಜಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಏಕಾಹದ್ವೀಹಮತ್ತಮೇವ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ನೇ ‘‘ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕುಹಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಹಿಮವನ್ತೇ ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಆನೇಥಾ’’ತಿ. ತೇ ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕದ್ವೇ ವಾರೇ ಆನೇತ್ವಾ ‘‘ನಿಬದ್ಧಂ ಗನ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಮ್ಭಾರೇ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ತಚಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸಮ್ಭಾರೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ನಗರೇ ಸುರಂ ಕರಿಂಸು. ನಾಗರಾ ಸುರಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಪಮಾದಂ ಆಪನ್ನಾ ದುಗ್ಗತಾ ಅಹೇಸುಂ, ನಗರಂ ಸುಞ್ಞಂ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ, ತೇನ ಪಾನಕಾರಕಾ ತತೋ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಪಾನಕಾರಕಾ ಆಗತಾ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚಾಪೇಸುಂ. ರಾಜಾ ನೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಪರಿಬ್ಬಯಂ ಅದಾಸಿ. ತೇ ತತ್ಥಾಪಿ ಸುರಂ ಅಕಂಸು, ತಮ್ಪಿ ನಗರಂ ತಥೇವ ವಿನಸ್ಸಿ, ತತೋ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಸಾಕೇತಂ, ಸಾಕೇತತೋ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಅಗಮಂಸು.

ತದಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸಬ್ಬಮಿತ್ತೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ತೇಸಂ ಸಙ್ಗಹಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಕೇನ ವೋ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಸಮ್ಭಾರಮೂಲೇನ ಚೇವ ಸಾಲಿಪಿಟ್ಠೇನ ಚ ಪಞ್ಚಹಿ ಚಾಟಿಸತೇಹಿ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಬ್ಬಂ ದಾಪೇಸಿ. ತೇ ಪಞ್ಚಸು ಚಾಟಿಸತೇಸು ಸುರಂ ಸಣ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಮೂಸಿಕಭಯೇನ ಚಾಟಿರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ಏಕೇಕಾಯ ಚಾಟಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಏಕೇಕಂ ಬಿಳಾರಂ ಬನ್ಧಿಂಸು. ತೇ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಣಕಾಲೇ ಚಾಟಿಕುಚ್ಛೀಸು ಪಗ್ಘರನ್ತಂ ಸುರಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮತ್ತಾ ನಿದ್ದಾಯಿಂಸು. ಮೂಸಿಕಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತೇಸಂ ಕಣ್ಣನಾಸಿಕದಾಠಿಕನಙ್ಗುಟ್ಠೇ ಖಾದಿತ್ವಾ ಅಗಮಂಸು. ‘‘ಬಿಳಾರಾ ಸುರಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಮತಾ’’ತಿ ಆಯುತ್ತಕಪುರಿಸಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ರಾಜಾ ‘‘ವಿಸಕಾರಕಾ ಏತೇ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ತೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಜನಾನಂ ಸೀಸಾನಿ ಛಿನ್ದಾಪೇಸಿ. ತೇ ‘‘ಸುರಂ ದೇವ, ಮಧುರಂ ದೇವಾ’’ತಿ ವಿರವನ್ತಾವ ಮರಿಂಸು. ರಾಜಾ ತೇ ಮಾರಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಚಾಟಿಯೋ ಭಿನ್ದಥಾ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಬಿಳಾರಾಪಿ ಸುರಾಯ ಜಿಣ್ಣಾಯ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಕೀಳನ್ತಾ ವಿಚರಿಂಸು, ತೇ ದಿಸ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ರಾಜಾ ‘‘ಸಚೇ ವಿಸಂ ಅಸ್ಸ, ಏತೇ ಮರೇಯ್ಯುಂ, ಮಧುರೇನೇವ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಪಿವಿಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ ನಗರಂ ಅಲಙ್ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ರಾಜಙ್ಗಣೇ ಮಣ್ಡಪಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಮಣ್ಡಪೇ ಸಮುಸ್ಸಿತಸೇತಚ್ಛತ್ತೇ ರಾಜಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಮಚ್ಚಗಣಪರಿವುತೋ ಸುರಂ ಪಾತುಂ ಆರಭಿ.

ತದಾ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ‘‘ಕೇ ನು ಖೋ ಮಾತುಪಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ತೀಣಿ ಸುಚರಿತಾನಿ ಪೂರೇನ್ತೀ’’ತಿ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ರಾಜಾನಂ ಸುರಂ ಪಾತುಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಚಾಯಂ ಸುರಂ ಪಿವಿಸ್ಸತಿ, ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೋ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ. ಯಥಾ ನ ಪಿವಿಸ್ಸತಿ, ತಥಾ ನಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏಕಂ ಸುರಾಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಂ ಹತ್ಥತಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವೇಸೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇ ಆಕಾಸೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಕುಮ್ಭಂ ಕಿಣಾಥ, ಇಮಂ ಕುಮ್ಭಂ ಕಿಣಾಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸಬ್ಬಮಿತ್ತರಾಜಾ ತಂ ತಥಾ ವದನ್ತಂ ಆಕಾಸೇ ಠಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕುತೋ ನು ಖೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಆಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಪನ್ತೋ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೩. ‘‘ಕೋ ಪಾತುರಾಸೀ ತಿದಿವಾ ನಭಮ್ಹಿ, ಓಭಾಸಯಂ ಸಂವರಿಂ ಚನ್ದಿಮಾವ;

ಗತ್ತೇಹಿ ತೇ ರಸ್ಮಿಯೋ ನಿಚ್ಛರನ್ತಿ, ಸತೇರತಾ ವಿಜ್ಜುರಿವನ್ತಲಿಕ್ಖೇ.

೩೪. ‘‘ಸೋ ಛಿನ್ನವಾತಂ ಕಮಸೀ ಅಘಮ್ಹಿ, ವೇಹಾಯಸಂ ಗಚ್ಛಸಿ ತಿಟ್ಠಸೀ ಚ;

ಇದ್ಧೀ ನು ತೇ ವತ್ಥುಕತಾ ಸುಭಾವಿತಾ, ಅನದ್ಧಗೂನಂ ಅಪಿ ದೇವತಾನಂ.

೩೫. ‘‘ವೇಹಾಯಸಂ ಗಮ್ಮಮಾಗಮ್ಮ ತಿಟ್ಠಸಿ, ಕುಮ್ಭಂ ಕಿಣಾಥಾತಿ ಯಮೇತಮತ್ಥಂ;

ಕೋ ವಾ ತುವಂ ಕಿಸ್ಸ ವಾ ತಾಯ ಕುಮ್ಭೋ, ಅಕ್ಖಾಹಿ ಮೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಏತಮತ್ಥ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಕೋ ಪಾತುರಾಸೀತಿ ಕುತೋ ಪಾತುಭೂತೋಸಿ, ಕುತೋ ಆಗತೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಿದಿವಾ ನಭಮ್ಹೀತಿ ಕಿಂ ತಾವತಿಂಸಭವನಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಇಧ ನಭಮ್ಹಿ ಆಕಾಸೇ ಪಾಕಟೋ ಜಾತೋಸೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಸಂವರಿನ್ತಿ ರತ್ತಿಂ. ಸತೇರತಾತಿ ಏವಂನಾಮಿಕಾ. ಸೋತಿ ಸೋ ತ್ವಂ. ಛಿನ್ನವಾತನ್ತಿ ವಲಾಹಕೋಪಿ ತಾವ ವಾತೇನ ಕಮತಿ, ತಸ್ಸ ಪನ ಸೋಪಿ ವಾತೋ ನತ್ಥಿ, ತೇನೇವಮಾಹ. ಕಮಸೀತಿ ಪವತ್ತೇಸಿ. ಅಘಮ್ಹೀತಿ ಅಪ್ಪಟಿಘೇ ಆಕಾಸೇ. ವತ್ಥುಕತಾತಿ ವತ್ಥು ವಿಯ ಪತಿಟ್ಠಾ ವಿಯ ಕತಾ. ಅನದ್ಧಗೂನಂ ಅಪಿ ದೇವತಾನನ್ತಿ ಯಾ ಪದಸಾ ಅದ್ಧಾನಂ ಅಗಮನೇನ ಅನದ್ಧಗೂನಂ ದೇವತಾನಂ ಇದ್ಧಿ, ಸಾ ಅಪಿ ತವ ಸುಭಾವಿತಾತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ವೇಹಾಯಸಂ ಗಮ್ಮಮಾಗಮ್ಮಾತಿ ಆಕಾಸೇ ಪವತ್ತಂ ಪದವೀತಿಹಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ ನಿಸ್ಸಾಯ. ‘‘ತಿಟ್ಠಸೀ’’ತಿ ಇಮಸ್ಸ ‘‘ಕೋ ವಾ ತುವ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಏವಂ ತಿಟ್ಠಮಾನೋ ಕೋ ವಾ ತ್ವನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಮೇತಮತ್ಥನ್ತಿ ಯಂ ಏತಂ ವದಸಿ. ಇಮಸ್ಸ ‘‘ಕಿಸ್ಸ ವಾ ತಾಯ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಯಂ ಏತಂ ಕುಮ್ಭಂ ಕಿಣಾಥಾತಿ ವದಸಿ, ಕಿಸ್ಸ ವಾ ತೇ ಅಯಂ ಕುಮ್ಭೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತತೋ ಸಕ್ಕೋ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಸುಣಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸುರಾಯ ದೋಸೇ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ –

೩೬. ‘‘ನ ಸಪ್ಪಿಕುಮ್ಭೋ ನಪಿ ತೇಲಕುಮ್ಭೋ, ನ ಫಾಣಿತಸ್ಸ ನ ಮಧುಸ್ಸ ಕುಮ್ಭೋ;

ಕುಮ್ಭಸ್ಸ ವಜ್ಜಾನಿ ಅನಪ್ಪಕಾನಿ, ದೋಸೇ ಬಹೂ ಕುಮ್ಭಗತೇ ಸುಣಾಥ.

೩೭. ‘‘ಗಳೇಯ್ಯ ಯಂ ಪಿತ್ವಾ ಪತೇ ಪಪಾತಂ, ಸೋಬ್ಭಂ ಗುಹಂ ಚನ್ದನಿಯೋಳಿಗಲ್ಲಂ;

ಬಹುಮ್ಪಿ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ಅಭೋಜನೇಯ್ಯಂ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೩೮. ‘‘ಯಂ ಪಿತ್ವಾ ಚಿತ್ತಸ್ಮಿಂ ಅನೇಸಮಾನೋ, ಆಹಿಣ್ಡತೀ ಗೋರಿವ ಭಕ್ಖಸಾದೀ;

ಅನಾಥಮಾನೋ ಉಪಗಾಯತಿ ನಚ್ಚತಿ ಚ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೩೯. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿವಿತ್ವಾ ಅಚೇಲೋವ ನಗ್ಗೋ, ಚರೇಯ್ಯ ಗಾಮೇ ವಿಸಿಖನ್ತರಾನಿ;

ಸಮ್ಮೂಳ್ಹಚಿತ್ತೋ ಅತಿವೇಲಸಾಯೀ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೦. ‘‘ಯಂ ಪಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯ ಪವೇಧಮಾನೋ, ಸೀಸಞ್ಚ ಬಾಹುಞ್ಚ ಪಚಾಲಯನ್ತೋ;

ಸೋ ನಚ್ಚತೀ ದಾರುಕಟಲ್ಲಕೋವ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೧. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿವಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿದಡ್ಢಾ ಸಯನ್ತಿ, ಅಥೋ ಸಿಗಾಲೇಹಿಪಿ ಖಾದಿತಾಸೇ;

ಬನ್ಧಂ ವಧಂ ಭೋಗಜಾನಿಞ್ಚುಪೇನ್ತಿ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೨. ‘‘ಯಂ ಪಿತ್ವಾ ಭಾಸೇಯ್ಯ ಅಭಾಸನೇಯ್ಯಂ, ಸಭಾಯಮಾಸೀನೋ ಅಪೇತವತ್ಥೋ;

ಸಮ್ಮಕ್ಖಿತೋ ವನ್ತಗತೋ ಬ್ಯಸನ್ನೋ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೩. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿವಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕಟ್ಠೋ ಆವಿಲಕ್ಖೋ, ಮಮೇವ ಸಬ್ಬಪಥವೀತಿ ಮಞ್ಞೇ;

ನ ಮೇ ಸಮೋ ಚಾತುರನ್ತೋಪಿ ರಾಜಾ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೪. ‘‘ಮಾನಾತಿಮಾನಾ ಕಲಹಾನಿ ಪೇಸುಣೀ, ದುಬ್ಬಣ್ಣಿನೀ ನಗ್ಗಯಿನೀ ಪಲಾಯಿನೀ;

ಚೋರಾನ ಧುತ್ತಾನ ಗತೀ ನಿಕೇತೋ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೫. ‘‘ಇದ್ಧಾನಿ ಫೀತಾನಿ ಕುಲಾನಿ ಅಸ್ಸು, ಅನೇಕಸಾಹಸ್ಸಧನಾನಿ ಲೋಕೇ;

ಉಚ್ಛಿನ್ನದಾಯಜ್ಜಕತಾನಿಮಾಯ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೬. ‘‘ಧಞ್ಞಂ ಧನಂ ರಜತಂ ಜಾತರೂಪಂ, ಖೇತ್ತಂ ಗವಂ ಯತ್ಥ ವಿನಾಸಯನ್ತಿ;

ಉಚ್ಛೇದನೀ ವಿತ್ತಗತಂ ಕುಲಾನಂ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೭. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿತ್ವಾ ದಿತ್ತರೂಪೋವ ಪೋಸೋ, ಅಕ್ಕೋಸತಿ ಮಾತರಂ ಪಿತರಞ್ಚ;

ಸಸ್ಸುಮ್ಪಿ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ಅಥೋಪಿ ಸುಣ್ಹಂ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೮. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿತ್ವಾ ದಿತ್ತರೂಪಾವ ನಾರೀ, ಅಕ್ಕೋಸತೀ ಸಸ್ಸುರಂ ಸಾಮಿಕಞ್ಚ;

ದಾಸಮ್ಪಿ ಗಣ್ಹೇ ಪರಿಚಾರಿಕಮ್ಪಿ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೪೯. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿವಿತ್ವಾನ ಹನೇಯ್ಯ ಪೋಸೋ, ಧಮ್ಮೇ ಠಿತಂ ಸಮಣಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾ;

ಗಚ್ಛೇ ಅಪಾಯಮ್ಪಿ ತತೋನಿದಾನಂ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೫೦. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿವಿತ್ವಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರನ್ತಿ, ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಚ ಚೇತಸಾ ಚ;

ನಿರಯಂ ವಜನ್ತಿ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೫೧. ‘‘ಯಂ ಯಾಚಮಾನಾ ನ ಲಭನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ, ಬಹುಂ ಹಿರಞ್ಞಮ್ಪಿ ಪರಿಚ್ಚಜನ್ತಾ;

ಸೋ ತಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ಅಲಿಕಂ ಭಣಾತಿ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.

೫೨. ‘‘ಯಂ ವೇ ಪಿತ್ವಾ ಪೇಸನೇ ಪೇಸಿಯನ್ತೋ, ಅಚ್ಚಾಯಿಕೇ ಕರಣೀಯಮ್ಹಿ ಜಾತೇ;

ಅತ್ಥಮ್ಪಿ ಸೋ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ ವುತ್ತೋ, ತಸ್ಸಾ ಪುಣ್ಣಂ ಕುಮ್ಭಮಿಮಂ ಕಿಣಾಥ.