೧೪. ಪಕಿಣ್ಣಕನಿಪಾತೋ

[೪೮೪] ೧. ಸಾಲಿಕೇದಾರಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಾಲಿಕೇದಾರನ್ತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಮಾತುಪೋಸಕಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನವತ್ಥು ಸಾಮಜಾತಕೇ (ಜಾ. ೨.೨೨.೨೯೬ ಆದಯೋ) ಆವಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸತ್ಥಾ ಪನ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖು ಗಿಹೀ ಪೋಸೇಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಕಿಂ ತೇ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಮಾತಾಪಿತರೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಾಧು ಭಿಕ್ಖು, ಪೋರಾಣಕಪಣ್ಡಿತಾ ತಿರಚ್ಛಾನಾ ಹುತ್ವಾ ಸುವಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾಪಿ ಜಿಣ್ಣೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಕುಲಾವಕೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಮುಖತುಣ್ಡಕೇನ ಗೋಚರಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪೋಸೇಸು’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ.

ಅತೀತೇ ರಾಜಗಹೇ ಮಗಧರಾಜಾ ನಾಮ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಸಿ. ತದಾ ನಗರತೋ ಪುಬ್ಬುತ್ತರದಿಸಾಯ ಸಾಲಿದ್ದಿಯೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬುತ್ತರದಿಸಾಯ ಮಗಧಖೇತ್ತಂ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಕೋಸಿಯಗೋತ್ತೋ ನಾಮ ಸಾಲಿದ್ದಿಯವಾಸೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಹಸ್ಸಕರೀಸಮತ್ತಂ ಖೇತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಲಿಂ ವಪಾಪೇಸಿ. ಉಟ್ಠಿತೇ ಚ ಪನ ಸಸ್ಸೇ ವತಿಂ ಥಿರಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಪಣ್ಣಾಸಕರೀಸಮತ್ತಂ, ಕಸ್ಸಚಿ ಸಟ್ಠಿಕರೀಸಮತ್ತನ್ತಿ ಏವಂ ಪಞ್ಚಸತಕರೀಸಮತ್ತಂ ಖೇತ್ತಂ ಅತ್ತನೋ ಪುರಿಸಾನಂಯೇವ ಆರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ದತ್ವಾ ಸೇಸಂ ಪಞ್ಚಸತಕರೀಸಮತ್ತಂ ಖೇತ್ತಂ ಭತಿಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಸ್ಸ ಭತಕಸ್ಸ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ಕುಟಿಂ ಕತ್ವಾ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ವಸತಿ. ಖೇತ್ತಸ್ಸ ಪನ ಪುಬ್ಬುತ್ತರದಿಸಾಭಾಗೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಸಾನುಪಬ್ಬತೇ ಮಹನ್ತಂ ಸಿಮ್ಬಲಿವನಂ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಅನೇಕಾನಿ ಸುವಸತಾನಿ ವಸನ್ತಿ. ತದಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸುವಸಙ್ಘೇ ಸುವರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಅಭಿರೂಪೋ ಥಾಮಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಕಟನಾಭಿಪಮಾಣಸರೀರೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಪಿತಾ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇ ‘‘ಅಹಂ ಇದಾನಿ ದೂರಂ ಗನ್ತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ತ್ವಂ ಇಮಂ ಗಣಂ ಪರಿಹರಾ’’ತಿ ಗಣಂ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ. ಸೋ ಪುನದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಗೋಚರತ್ಥಾಯ ಗನ್ತುಂ ನಾದಾಸಿ, ಸುವಗಣಂ ಪರಿಹರನ್ತೋ ಹಿಮವನ್ತಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಯಂಜಾತಸಾಲಿವನೇ ಯಾವದತ್ಥಂ ಸಾಲಿಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಆಗಮನಕಾಲೇ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಪಹೋನಕಂ ಗೋಚರಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪೋಸೇಸಿ.

ಅಥಸ್ಸ ಏಕದಿವಸಂ ಸುವಾ ಆರೋಚೇಸುಂ ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಮಗಧಖೇತ್ತೇ ಸಾಲಿ ಪಚ್ಚತಿ, ಇದಾನಿ ಕಿಂ ನು ಖೋ ಜಾತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ತೇನ ಹಿ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ ದ್ವೇ ಸುವೇ ಪಹಿಣಿಂಸು. ತೇ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಗಧಖೇತ್ತೇ ಓತರನ್ತಾ ತಸ್ಸ ಭತಿಯಾ ರಕ್ಖಣಪುರಿಸಸ್ಸ ಖೇತ್ತೇ ಓತರಿತ್ವಾ ಸಾಲಿಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಸಾಲಿಸೀಸಂ ಆದಾಯ ಸಿಮ್ಬಲಿವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಲಿಸೀಸಂ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ತತ್ಥ ಏವರೂಪೋ ಸಾಲೀ’’ತಿ ವದಿಂಸು. ಸೋ ಪುನದಿವಸೇ ಸುವಗಣಪರಿವುತೋ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಭತಕಸ್ಸ ಖೇತ್ತೇ ಓತರಿ. ಸೋ ಪನ ಪುರಿಸೋ ಸುವೇ ಸಾಲಿಂ ಖಾದನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಧಾವಿತ್ವಾ ವಾರೇನ್ತೋಪಿ ವಾರೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಸೇಸಾ ಸುವಾ ಯಾವದತ್ಥಂ ಸಾಲಿಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ತುಚ್ಛಮುಖಾವ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಸುವರಾಜಾ ಪನ ಬಹೂನಿ ಸಾಲಿಸೀಸಾನಿ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಹುತ್ವಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ದೇತಿ. ಸುವಾ ಪುನದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತತ್ಥೇವ ಸಾಲಿಂ ಖಾದಿಂಸು. ಅಥ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ‘‘ಸಚೇ ಇಮೇ ಅಞ್ಞಂ ಕತಿಪಾಹಂ ಏವಂ ಖಾದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಾಲಿಂ ಅಗ್ಘಾಪೇತ್ವಾ ಮಯ್ಹಂ ಇಣಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಾಲಿಮುಟ್ಠಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ತಥಾರೂಪಂ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಾಲಿದ್ದಿಯಗಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ದತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ‘‘ಕಿಂ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಾಲಿಖೇತ್ತ’’ನ್ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ‘‘ಆಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಮ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧. ‘‘ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಾಲಿಕೇದಾರಂ, ಸುವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಕೋಸಿಯ;

ಪಟಿವೇದೇಮಿ ತೇ ಬ್ರಹ್ಮೇ, ನ ನೇ ವಾರೇತುಮುಸ್ಸಹೇ.

೨. ‘‘ಏಕೋ ಚ ತತ್ಥ ಸಕುಣೋ, ಯೋ ನೇಸಂ ಸಬ್ಬಸುನ್ದರೋ;

ಭುತ್ವಾ ಸಾಲಿಂ ಯಥಾಕಾಮಂ, ತುಣ್ಡೇನಾದಾಯ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸಮ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಅವೇಕಲ್ಲಂ. ಸಾಲಿಕೇದಾರನ್ತಿ ಸಾಲಿಖೇತ್ತಂ. ಸಬ್ಬಸುನ್ದರೋತಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಕೋಟ್ಠಾಸೇಹಿ ಸುನ್ದರೋ ರತ್ತತುಣ್ಡೋ ಜಿಞ್ಜುಕಸನ್ನಿಭಅಕ್ಖಿ ರತ್ತಪಾದೋ ತೀಹಿ ರತ್ತರಾಜೀಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಗೀವೋ ಮಹಾಮಯೂರಪಮಾಣೋ ಸೋ ಯಾವದತ್ಥಂ ಸಾಲಿಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ತುಣ್ಡೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸುವರಾಜೇ ಸಿನೇಹಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಖೇತ್ತಪಾಲಂ ಪುಚ್ಛಿ ‘‘ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಪಾಸಂ ಓಡ್ಡೇತುಂ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

೩. ‘‘ಓಡ್ಡೇನ್ತು ವಾಲಪಾಸಾನಿ, ಯಥಾ ಬಜ್ಝೇಥ ಸೋ ದಿಜೋ;

ಜೀವಞ್ಚ ನಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಆನಯೇಹಿ ಮಮನ್ತಿಕೇ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಓಡ್ಡೇನ್ತೂತಿ ಓಡ್ಡಯನ್ತು. ವಾಲಪಾಸಾನೀತಿ ಅಸ್ಸವಾಲಾದಿರಜ್ಜುಮಯಪಾಸಾನಿ. ಜೀವಞ್ಚ ನನ್ತಿ ಜೀವನ್ತಂ ಏವ ನಂ. ಆನಯೇಹೀತಿ ಆನೇಹಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಖೇತ್ತಪಾಲೋ ಸಾಲಿಂ ಅಗ್ಘಾಪೇತ್ವಾ ಇಣಸ್ಸ ಅಕತಭಾವೇನ ತುಟ್ಠೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಸ್ಸವಾಲೇ ವಟ್ಟೇತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಓತರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸುವರಞ್ಞೋ ಓತರಣಟ್ಠಾನಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ಪಾತೋವ ಚಾಟಿಪಮಾಣಂ ಪಞ್ಜರಂ ಕತ್ವಾ ಪಾಸಞ್ಚ ಓಡ್ಡೇತ್ವಾ ಸುವಾನಂ ಆಗಮನಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಕುಟಿಯಂ ನಿಸೀದಿ. ಸುವರಾಜಾಪಿ ಸುವಗಣಪರಿವುತೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅಲೋಲುಪ್ಪಚಾರತಾಯ ಹಿಯ್ಯೋ ಖಾದಿತಟ್ಠಾನೇ ಓಡ್ಡಿತಪಾಸೇ ಪಾದಂ ಪವೇಸನ್ತೋವ ಓತರಿ. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಬದ್ಧಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ ‘‘ಸಚಾಹಂ ಇದಾನೇವ ಬದ್ಧರವಂ ರವಿಸ್ಸಾಮಿ, ಞಾತಕಾಮೇ ಭಯತಜ್ಜಿತಾ ಗೋಚರಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾವ ಪಲಾಯಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಯಾವ ಏತೇಸಂ ಗೋಚರಗ್ಗಹಣಂ, ತಾವ ಅಧಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ತೇಸಂ ಸುಹಿತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಮರಣಭಯತಜ್ಜಿತೋ ಹುತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಬದ್ಧರವಂ ರವಿ. ಅಥ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸುವಾ ಪಲಾಯಿಂಸು. ಸುವರಾಜಾ ‘‘ಏತ್ತಕೇಸು ಮೇ ಞಾತಕೇಸು ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಏಕೋಪಿ ನತ್ಥಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಯಾ ಪಾಪಂ ಕತ’’ನ್ತಿ ವಿಲಪನ್ತೋ ಗಾಥಮಾಹ –

೪. ‘‘ಏತೇ ಭುತ್ವಾ ಪಿವಿತ್ವಾ ಚ, ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ ವಿಹಙ್ಗಮಾ;

ಏಕೋ ಬದ್ಧೋಸ್ಮಿ ಪಾಸೇನ, ಕಿಂ ಪಾಪಂ ಪಕತಂ ಮಯಾ’’ತಿ.

ಖೇತ್ತಪಾಲೋ ಸುವರಾಜಸ್ಸ ಬದ್ಧರವಂ ಸುವಾನಞ್ಚ ಆಕಾಸೇ ಪಕ್ಖನ್ದನಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ’’ತಿ ಕುಟಿಯಾ ಓರುಯ್ಹ ಪಾಸಾಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸುವರಾಜಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಯಸ್ಸೇವ ಮೇ ಪಾಸೋ ಓಡ್ಡಿತೋ, ಸ್ವೇವ ಬದ್ಧೋ’’ತಿ ತುಟ್ಠಮಾನಸೋ ಸುವರಾಜಾನಂ ಪಾಸತೋ ಮೋಚೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಪಾದೇ ಏಕತೋ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ದಳ್ಹಂ ಆದಾಯ ಸಾಲಿದ್ದಿಯಗಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸುವರಾಜಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅದಾಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಬಲವಸಿನೇಹೇನ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ದಳ್ಹಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಪನ್ತೋ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೫. ‘‘ಉದರಂ ನೂನ ಅಞ್ಞೇಸಂ, ಸುವ ಅಚ್ಚೋದರಂ ತವ;

ಭುತ್ವಾ ಸಾಲಿಂ ಯಥಾಕಾಮಂ, ತುಣ್ಡೇನಾದಾಯ ಗಚ್ಛಸಿ.

೬. ‘‘ಕೋಟ್ಠಂ ನು ತತ್ಥ ಪೂರೇಸಿ, ಸುವ ವೇರಂ ನು ತೇ ಮಯಾ;

ಪುಟ್ಠೋ ಮೇ ಸಮ್ಮ ಅಕ್ಖಾಹಿ, ಕುಹಿಂ ಸಾಲಿಂ ನಿದಾಹಸೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಉದರಂ ನೂನಾತಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಉದರಂ ಉದರಮೇವ ಮಞ್ಞೇ, ತವ ಉದರಂ ಪನ ಅತಿಉದರಂ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಿಮ್ಬಲಿವನೇ. ಪೂರೇಸೀತಿ ವಸ್ಸಾರತ್ತತ್ಥಾಯ ಪೂರೇಸಿ. ನಿದಾಹಸೀತಿ ನಿಧಾನಂ ಕತ್ವಾ ಠಪೇಸಿ, ‘‘ನಿಧೀಯಸೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸುವರಾಜಾ ಮಧುರಾಯ ಮನುಸ್ಸಭಾಸಾಯ ಸತ್ತಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೭. ‘‘ನ ಮೇ ವೇರಂ ತಯಾ ಸದ್ಧಿಂ, ಕೋಟ್ಠೋ ಮಯ್ಹಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;

ಇಣಂ ಮುಞ್ಚಾಮಿಣಂ ದಮ್ಮಿ, ಸಮ್ಪತ್ತೋ ಕೋಟಸಿಮ್ಬಲಿಂ;

ನಿಧಿಮ್ಪಿ ತತ್ಥ ನಿದಹಾಮಿ, ಏವಂ ಜಾನಾಹಿ ಕೋಸಿಯಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಇಣಂ ಮುಞ್ಚಾಮಿಣಂ ದಮ್ಮೀತಿ ತವ ಸಾಲಿಂ ಹರಿತ್ವಾ ಇಣಂ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಚೇವ ದಮ್ಮಿ ಚಾತಿ ವದತಿ. ನಿಧಿಮ್ಪೀತಿ ಏಕಂ ತತ್ಥ ಸಿಮ್ಬಲಿವನೇ ಅನುಗಾಮಿಕನಿಧಿಮ್ಪಿ ನಿದಹಾಮಿ.

ಅಥ ನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪುಚ್ಛಿ –

೮. ‘‘ಕೀದಿಸಂ ತೇ ಇಣದಾನಂ, ಇಣಮೋಕ್ಖೋ ಚ ಕೀದಿಸೋ;

ನಿಧಿನಿಧಾನಮಕ್ಖಾಹಿ, ಅಥ ಪಾಸಾ ಪಮೋಕ್ಖಸೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಇಣದಾನನ್ತಿ ಇಣಸ್ಸ ದಾನಂ. ನಿಧಿನಿಧಾನನ್ತಿ ನಿಧಿನೋ ನಿಧಾನಂ.

ಏವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಪುಟ್ಠೋ ಸುವರಾಜಾ ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೋ ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೯. ‘‘ಅಜಾತಪಕ್ಖಾ ತರುಣಾ, ಪುತ್ತಕಾ ಮಯ್ಹ ಕೋಸಿಯ;

ತೇ ಮಂ ಭತಾ ಭರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಇಣಂ ದದೇ.

೧೦. ‘‘ಮಾತಾ ಪಿತಾ ಚ ಮೇ ವುದ್ಧಾ, ಜಿಣ್ಣಕಾ ಗತಯೋಬ್ಬನಾ;

ತೇಸಂ ತುಣ್ಡೇನ ಹಾತೂನ, ಮುಞ್ಚೇ ಪುಬ್ಬಕತಂ ಇಣಂ.

೧೧. ‘‘ಅಞ್ಞೇಪಿ ತತ್ಥ ಸಕುಣಾ, ಖೀಣಪಕ್ಖಾ ಸುದುಬ್ಬಲಾ;

ತೇಸಂ ಪುಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ದಮ್ಮಿ, ತಂ ನಿಧಿಂ ಆಹು ಪಣ್ಡಿತಾ.

೧೨. ‘‘ಈದಿಸಂ ಮೇ ಇಣದಾನಂ, ಇಣಮೋಕ್ಖೋ ಚ ಈದಿಸೋ;

ನಿಧಿನಿಧಾನಮಕ್ಖಾಮಿ, ಏವಂ ಜಾನಾಹಿ ಕೋಸಿಯಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಹಾತೂನಾತಿ ಹರಿತ್ವಾ. ತಂ ನಿಧಿನ್ತಿ ತಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಪಣ್ಡಿತಾ ಅನುಗಾಮಿಕನಿಧಿಂ ನಾಮ ಕಥೇನ್ತಿ. ನಿಧಿನಿಧಾನನ್ತಿ ನಿಧಿನೋ ನಿಧಾನಂ, ‘‘ನಿಧಾನನಿಧಿ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಅಯಮೇವತ್ಥೋ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

೧೩. ‘‘ಭದ್ದಕೋ ವತಯಂ ಪಕ್ಖೀ, ದಿಜೋ ಪರಮಧಮ್ಮಿಕೋ;

ಏಕಚ್ಚೇಸು ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.

೧೪. ‘‘ಭುಞ್ಜ ಸಾಲಿಂ ಯಥಾಕಾಮಂ, ಸಹ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಞಾತಿಭಿ;

ಪುನಾಪಿ ಸುವ ಪಸ್ಸೇಮು, ಪಿಯಂ ಮೇ ತವ ದಸ್ಸನ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಭುಞ್ಜ ಸಾಲಿನ್ತಿ ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ನಿಬ್ಭಯೋ ಹುತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾತಿ ಕರೀಸಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ತಸ್ಸೇವ ನಿಯ್ಯಾದೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಪಸ್ಸೇಮೂತಿ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿಯಾ ಆಗತಂ ಅಞ್ಞೇಸುಪಿ ದಿವಸೇಸು ತಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಾಮಾತಿ.

ಏವಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಪಿಯಪುತ್ತಂ ವಿಯ ಮುದುಚಿತ್ತೇನ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಪಾದತೋ ಬನ್ಧನಂ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಸತಪಾಕತೇಲೇನ ಪಾದೇ ಮಕ್ಖೇತ್ವಾ ಭದ್ದಪೀಠೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಕಞ್ಚನತಟ್ಟಕೇ ಮಧುಲಾಜೇ ಖಾದಾಪೇತ್ವಾ ಸಕ್ಖರೋದಕಂ ಪಾಯೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸುವರಾಜಾ ‘‘ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಹೋಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಓವಾದಂ ದೇನ್ತೋ ಆಹ –

೧೫. ‘‘ಭುತ್ತಞ್ಚ ಪೀತಞ್ಚ ತವಸ್ಸಮಮ್ಹಿ, ರತೀ ಚ ನೋ ಕೋಸಿಯ ತೇ ಸಕಾಸೇ;

ನಿಕ್ಖಿತ್ತದಣ್ಡೇಸು ದದಾಹಿ ದಾನಂ, ಜಿಣ್ಣೇ ಚ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಭರಸ್ಸೂ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ತವಸ್ಸಮಮ್ಹೀತಿ ತವ ನಿವೇಸನೇ. ರತೀತಿ ಅಭಿರತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತುಟ್ಠಮಾನಸೋ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇನ್ತೋ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೬. ‘‘ಲಕ್ಖೀ ವತ ಮೇ ಉದಪಾದಿ ಅಜ್ಜ, ಯೋ ಅದ್ದಸಾಸಿಂ ಪವರಂ ದಿಜಾನಂ;

ಸುವಸ್ಸ ಸುತ್ವಾನ ಸುಭಾಸಿತಾನಿ, ಕಾಹಾಮಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಅನಪ್ಪಕಾನೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಲಕ್ಖೀತಿ ಸಿರೀಪಿ ಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಪಞ್ಞಾಪಿ.

ಮಹಾಸತ್ತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಅತ್ತನೋ ದಿನ್ನಂ ಕರೀಸಸಹಸ್ಸಮತ್ತಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಕರೀಸಮೇವ ಗಣ್ಹಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಥಮ್ಭೇ ನಿಖನಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಖೇತ್ತಂ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಗನ್ಧಮಾಲಾದೀಹಿ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಖಮಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛ ಸಾಮಿ, ಅಸ್ಸುಮುಖೇ ರೋದಮಾನೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಅಸ್ಸಾಸೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಂ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಸೋ ತುಟ್ಠಮಾನಸೋ ಸಾಲಿಸೀಸಂ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಪುರತೋ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಮತಾತಾ, ಉಟ್ಠೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ಅಸ್ಸುಮುಖಾ ರೋದಮಾನಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು, ತಾವದೇವ ಸುವಗಣಾ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ‘‘ಕಥಂ ಮುತ್ತೋಸಿ, ದೇವಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಸೋ ತೇಸಂ ಸಬ್ಬಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಕಥೇಸಿ. ಕೋಸಿಯೋಪಿ ಸುವರಞ್ಞೋ ಓವಾದಂ ಸುತ್ವಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಧಮ್ಮಿಕಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಮಹಾದಾನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ತಮತ್ಥಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಸತ್ಥಾ ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ –

೧೭. ‘‘ಸೋ ಕೋಸಿಯೋ ಅತ್ತಮನೋ ಉದಗ್ಗೋ, ಅನ್ನಞ್ಚ ಪಾನಞ್ಚಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ;

ಅನ್ನೇನ ಪಾನೇನ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಸನ್ತಪ್ಪಯಿ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಚಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸನ್ತಪ್ಪಯೀತಿ ಗಹಿತಗಹಿತಾನಿ ಭಾಜನಾನಿ ಪೂರೇನ್ತೋ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸೀತಿ.

ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಏವಂ ಭಿಕ್ಖು ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಪೋಸನಂ ನಾಮ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ ವಂಸೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ, ಸಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ತದಾ ಸುವಗಣಾ ಬುದ್ಧಪರಿಸಾ ಅಹೇಸುಂ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ಮಹಾರಾಜಕುಲಾನಿ, ಖೇತ್ತಪಾಲೋ ಛನ್ನೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಆನನ್ದೋ, ಸುವರಾಜಾ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿನ್ತಿ.

ಸಾಲಿಕೇದಾರಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ಪಠಮಾ.

[೪೮೫] ೨. ಚನ್ದಕಿನ್ನರೀಜಾತಕವಣ್ಣನಾ

ಉಪನೀಯತಿದಂ ಮಞ್ಞೇತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಕಪಿಲವತ್ಥುಪುರಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮೇ ವಿಹರನ್ತೋ ರಾಜನಿವೇಸನೇ ರಾಹುಲಮಾತರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ಇದಂ ಪನ ಜಾತಕಂ ದೂರೇನಿದಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ಸಾ ಪನೇಸಾ ನಿದಾನಕಥಾ ಯಾವ ಲಟ್ಠಿವನೇ ಉರುವೇಲಕಸ್ಸಪಸೀಹನಾದಾ ಅಪಣ್ಣಕಜಾತಕೇ ಕಥಿತಾ, ತತೋ ಪರಂ ಯಾವ ಕಪಿಲವತ್ಥುಗಮನಾ ವೇಸ್ಸನ್ತರಜಾತಕೇ ಆವಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸತ್ಥಾ ಪನ ಪಿತು ನಿವೇಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಭತ್ತಸಮಯೇ ಮಹಾಧಮ್ಮಪಾಲಜಾತಕಂ (ಜಾ. ೧.೧೦.೯೨ ಆದಯೋ) ಕಥೇತ್ವಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೋ ‘‘ರಾಹುಲಮಾತು ನಿವೇಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಗುಣಂ ವಣ್ಣೇನ್ತೋ ಚನ್ದಕಿನ್ನರೀಜಾತಕಂ (ಜಾ. ೧.೧೪.೧೮ ಆದಯೋ) ಕಥೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರಾಜಾನಂ ಪತ್ತಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ದ್ವೀಹಿ ಅಗ್ಗಸಾವಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ರಾಹುಲಮಾತು ನಿವೇಸನಟ್ಠಾನಂ ಪಾಯಾಸಿ. ತದಾ ತಸ್ಸಾ ಸಮ್ಮುಖಾ ಚತ್ತಾಲೀಸಸಹಸ್ಸನಾಟಕಿತ್ಥಿಯೋ ವಸನ್ತಿ ತಾಸು ಖತ್ತಿಯಕಞ್ಞಾನಂಯೇವ ನವುತಿಅಧಿಕಸಹಸ್ಸಂ. ಸಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಆಗಮನಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಕಾಸಾವಾನೇವ ನಿವಾಸೇನ್ತೂ’’ತಿ ತಾಸಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ. ತಾ ತಥಾ ಕರಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ತಾ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ವಿರವಿಂಸು, ಮಹಾಪರಿದೇವಸದ್ದೋ ಅಹೋಸಿ. ರಾಹುಲಮಾತಾಪಿ ಪರಿದೇವಿತ್ವಾ ಸೋಕಂ ವಿನೋದೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ರಾಜಗತೇನ ಬಹುಮಾನೇನ ಸಗಾರವೇನ ನಿಸೀದಿ. ರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ಗುಣಕಥಂ ಆರಭಿ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಮ ಸುಣ್ಹಾ ‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಕಾಸಾವಾನಿ ನಿವತ್ಥಾನೀ’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಕಾಸಾವಾನೇವ ನಿವಾಸೇಸಿ, ‘ಮಾಲಾದೀನಿ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಾನೀ’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಮಾಲಾದೀನಿ ಪರಿಚ್ಚಜಿ, ‘ಭೂಮಿಯಂ ಸಯತೀ’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಭೂಮಿಸಯನಾವ ಜಾತಾ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪಬ್ಬಜಿತಕಾಲೇ ವಿಧವಾ ಹುತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ರಾಜೂಹಿ ಪೇಸಿತಂ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ನ ಗಣ್ಹಿ, ಏವಂ ತುಮ್ಹೇಸು ಅಸಂಹೀರಚಿತ್ತಾ ಏಸಾ’’ತಿ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇಹಿ ತಸ್ಸಾ ಗುಣಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಅನಚ್ಛರಿಯಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಯಂ ಏಸಾ ಇದಾನಿ ಮಮ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ಮಯಿ ಸಸಿನೇಹಾ ಅಸಂಹೀರಚಿತ್ತಾ ಅನಞ್ಞನೇಯ್ಯಾ ಭವೇಯ್ಯ. ಏಸಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಾಪಿ ಮಯಿ ಅಸಂಹೀರಚಿತ್ತಾ ಅನಞ್ಞನೇಯ್ಯಾ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ಯಾಚಿತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ.

ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಹಿಮವನ್ತಪದೇಸೇ ಕಿನ್ನರಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಚನ್ದಾ ನಾಮಸ್ಸ ಭರಿಯಾ. ತೇ ಉಭೋಪಿ ಚನ್ದನಾಮಕೇ ರಜತಪಬ್ಬತೇ ವಸಿಂಸು. ತದಾ ಬಾರಾಣಸಿರಾಜಾ ಅಮಚ್ಚಾನಂ ರಜ್ಜಂ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಕಾಸಾಯಾನಿ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಸನ್ನದ್ಧಪಞ್ಚಾವುಧೋ ಏಕಕೋವ ಹಿಮವನ್ತಂ ಪಾವಿಸಿ. ಸೋ ಮಿಗಮಂಸಂ ಖಾದನ್ತೋ ಏಕಂ ಖುದ್ದಕನದಿಂ ಅನುಸಞ್ಚರನ್ತೋ ಉದ್ಧಂ ಅಭಿರುಹಿ. ಚನ್ದಪಬ್ಬತವಾಸಿನೋ ಕಿನ್ನರಾ ವಸ್ಸಾರತ್ತಸಮಯೇ ಅನೋತರಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬತೇಯೇವ ವಸನ್ತಿ, ನಿದಾಘಸಮಯೇ ಓತರನ್ತಿ. ತದಾ ಚ ಸೋ ಚನ್ದಕಿನ್ನರೋ ಅತ್ತನೋ ಭರಿಯಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಓತರಿತ್ವಾ ತೇಸು ತೇಸು ಠಾನೇಸು ಗನ್ಧೇ ವಿಲಿಮ್ಪನ್ತೋ ಪುಪ್ಫರೇಣುಂ ಖಾದನ್ತೋ ಪುಪ್ಫಪಟೇ ನಿವಾಸೇನ್ತೋ ಪಾರುಪನ್ತೋ ಲತಾದೋಲಾಹಿ ಕೀಳನ್ತೋ ಮಧುರಸ್ಸರೇನ ಗಾಯನ್ತೋ ತಂ ಖುದ್ದಕನದಿಂ ಪತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ನಿವತ್ತನಟ್ಠಾನೇ ಓತರಿತ್ವಾ ಉದಕೇ ಪುಪ್ಫಾನಿ ವಿಕಿರಿತ್ವಾ ಉದಕಕೀಳಂ ಕೀಳಿತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಪಟೇ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ರಜತಪಟ್ಟವಣ್ಣಾಯ ವಾಲುಕಾಯ ಪುಪ್ಫಾಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಏಕಂ ವೇಳು ದಣ್ಡಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಯನೇ ನಿಸೀದಿ. ತತೋ ಚನ್ದಕಿನ್ನರೋ ವೇಳುಂ ವಾದೇನ್ತೋ ಮಧುರಸದ್ದೇನ ಗಾಯಿ. ಚನ್ದಕಿನ್ನರೀ ಮುದುಹತ್ಥೇ ನಾಮೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಠಿತಾ ನಚ್ಚಿ ಚೇವ ಗಾಯಿ ಚ. ಸೋ ರಾಜಾ ತೇಸಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಪದಸದ್ದಂ ಅಸಾವೇನ್ತೋ ಸಣಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಠತ್ವಾ ತೇ ಕಿನ್ನರೇ ದಿಸ್ವಾ ಕಿನ್ನರಿಯಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ತಂ ಕಿನ್ನರಂ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಇಮಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಠತ್ವಾ ಚನ್ದಕಿನ್ನರಂ ವಿಜ್ಝಿ. ಸೋ ವೇದನಾಪ್ಪತ್ತೋ ಪರಿದೇವಮಾನೋ ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧೮. ‘‘ಉಪನೀಯತಿದಂ ಮಞ್ಞೇ, ಚನ್ದೇ ಲೋಹಿತಮದ್ದನೇ;

ಅಜ್ಜ ಜಹಾಮಿ ಜೀವಿತಂ, ಪಾಣಾ ಮೇ ಚನ್ದೇ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ.

೧೯. ‘‘ಓಸೀದಿ ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ಹದಯಂ, ಮೇ ಡಯ್ಹತೇ ನಿತಮ್ಮಾಮಿ;

ತವ ಚನ್ದಿಯಾ ಸೋಚನ್ತಿಯಾ, ನ ನಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸೋಕೇಹಿ.

೨೦. ‘‘ತಿಣಮಿವ ವನಮಿವ ಮಿಲಾಯಾಮಿ, ನದೀ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಾವ ಸುಸ್ಸಾಮಿ;

ತವ ಚನ್ದಿಯಾ ಸೋಚನ್ತಿಯಾ, ನ ನಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸೋಕೇಹಿ.

೨೧. ‘‘ವಸ್ಸಮಿವ ಸರೇ ಪಾದೇ, ಇಮಾನಿ ಅಸ್ಸೂನಿ ವತ್ತರೇ ಮಯ್ಹಂ;

ತವ ಚನ್ದಿಯಾ ಸೋಚನ್ತಿಯಾ, ನ ನಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸೋಕೇಹೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಉಪನೀಯತೀತಿ ಸನ್ತತಿವಿಚ್ಛೇದಂ ಉಪನೀಯತಿ. ಇದನ್ತಿ ಜೀವಿತಂ. ಪಾಣಾ ಮೇತಿ ಭದ್ದೇ, ಚನ್ದೇ ಮಮ ಜೀವಿತಪಾಣಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ಓಸೀದಿ ಮೇತಿ ಜೀವಿತಂ ಮೇ ಓಸೀದತಿ. ನಿತಮ್ಮಾಮೀತಿ ಅತಿಕಿಲಮಾಮಿ. ತವ ಚನ್ದಿಯಾತಿ ಇದಂ ಮಮ ದುಕ್ಖಂ, ನ ನಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸೋಕೇಹಿ, ಅಥ ಖೋ ತವ ಚನ್ದಿಯಾ ಸೋಚನ್ತಿಯಾ ಸೋಕಹೇತು ಯಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಮಮ ವಿಯೋಗೇನ ಸೋಚಿಸ್ಸಸಿ, ತಸ್ಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಿಣಮಿವ ವನಮಿವ ಮಿಲಾಯಾಮೀತಿ ತತ್ತಪಾಸಾಣೇ ಖಿತ್ತತಿಣಮಿವ ಮೂಲಛಿನ್ನವನಮಿವ ಮಿಲಾಯಾಮೀತಿ ವದತಿ. ಸರೇ ಪಾದೇತಿ ಯಥಾ ನಾಮ ಪಬ್ಬತಪಾದೇ ಪತಿತವಸ್ಸಂ ಸರಿತ್ವಾ ಅಚ್ಛಿನ್ನಧಾರಂ ವತ್ತತಿ.

ಮಹಾಸತ್ತೋ ಇಮಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪರಿದೇವಿತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಸಯನೇ ನಿಪನ್ನೋವ ಸತಿಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಪರಿವತ್ತಿ. ರಾಜಾ ಪತಿಟ್ಠಿತೋವ. ಇತರಾ ಮಹಾಸತ್ತೇ ಪರಿದೇವನ್ತೇ ಅತ್ತನೋ ರತಿಯಾ ಮತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ತಸ್ಸ ವಿದ್ಧಭಾವಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ವಿಸಞ್ಞಂ ಪನ ನಂ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ನಿಪನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮೇ ಪಿಯಸಾಮಿಕಸ್ಸ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ಉಪಧಾರೇನ್ತೀ ಪಹಾರಮುಖತೋ ಪಗ್ಘರನ್ತಂ ಲೋಹಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಿಯಸಾಮಿಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಬಲವಸೋಕಂ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ಮಹಾಸದ್ದೇನ ಪರಿದೇವಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಕಿನ್ನರೋ ಮತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಚನ್ದಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಿನಾ ಮೇ ಚೋರೇನ ಪಿಯಸಾಮಿಕೋ ವಿದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಕಮ್ಪಮಾನಾ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬತಮತ್ಥಕೇ ಠತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪರಿಭಾಸನ್ತೀ ಪಞ್ಚ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨೨. ‘‘ಪಾಪೋ ಖೋಸಿ ರಾಜಪುತ್ತ, ಯೋ ಮೇ ಇಚ್ಛಿತಂ ಪತಿಂ ವರಾಕಿಯಾ;

ವಿಜ್ಝಸಿ ವನಮೂಲಸ್ಮಿಂ, ಸೋಯಂ ವಿದ್ಧೋ ಛಮಾ ಸೇತಿ.

೨೩. ‘‘ಇಮಂ ಮಯ್ಹಂ ಹದಯಸೋಕಂ, ಪಟಿಮುಞ್ಚತು ರಾಜಪುತ್ತ ತವ ಮಾತಾ;

ಯೋ ಮಯ್ಹಂ ಹದಯಸೋಕೋ, ಕಿಮ್ಪುರಿಸಂ ಅವೇಕ್ಖಮಾನಾಯ.

೨೪. ‘‘ಇಮಂ ಮಯ್ಹಂ ಹದಯಸೋಕಂ, ಪಟಿಮುಞ್ಚತು ರಾಜಪುತ್ತ ತವ ಜಾಯಾ;

ಯೋ ಮಯ್ಹಂ ಹದಯಸೋಕೋ, ಕಿಮ್ಪುರಿಸಂ ಅವೇಕ್ಖಮಾನಾಯ.

೨೫. ‘‘ಮಾ ಚ ಪುತ್ತಂ ಮಾ ಚ ಪತಿಂ, ಅದ್ದಕ್ಖಿ ರಾಜಪುತ್ತ ತವ ಮಾತಾ;

ಯೋ ಕಿಮ್ಪುರಿಸಂ ಅವಧಿ, ಅದೂಸಕಂ ಮಯ್ಹ ಕಾಮಾ ಹಿ.

೨೬. ‘‘ಮಾ ಚ ಪುತ್ತಂ ಮಾ ಚ ಪತಿಂ, ಅದ್ದಕ್ಖಿ ರಾಜಪುತ್ತ ತವ ಜಾಯಾ;

ಯೋ ಕಿಮ್ಪುರಿಸಂ ಅವಧಿ, ಅದೂಸಕಂ ಮಯ್ಹ ಕಾಮಾ ಹೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ವರಾಕಿಯಾತಿ ಕಪಣಾಯ. ಪಟಿಮುಞ್ಚತೂತಿ ಪಟಿಲಭತು ಫುಸತು ಪಾಪುಣಾತು. ಮಯ್ಹ ಕಾಮಾ ಹೀತಿ ಮಯ್ಹಂ ಕಾಮೇನ.

ರಾಜಾ ನಂ ಪಞ್ಚಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪರಿಭಾಸಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬತಮತ್ಥಕೇ ಠಿತಂಯೇವ ಅಸ್ಸಾಸೇನ್ತೋ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೭. ‘‘ಮಾ ತ್ವಂ ಚನ್ದೇ ರೋದಿ ಮಾ ಸೋಪಿ, ವನತಿಮಿರಮತ್ತಕ್ಖಿ;

ಮಮ ತ್ವಂ ಹೇಹಿಸಿ ಭರಿಯಾ, ರಾಜಕುಲೇ ಪೂಜಿತಾ ನಾರೀಭೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಚನ್ದೇತಿ ಮಹಾಸತ್ತಸ್ಸ ಪರಿದೇವನಕಾಲೇ ನಾಮಸ್ಸ ಸುತತ್ತಾ ಏವಮಾಹ. ವನತಿಮಿರಮತ್ತಕ್ಖೀತಿ ವನತಿಮಿರಪುಪ್ಫಸಮಾನಅಕ್ಖಿ. ಪೂಜಿತಾ ನಾರೀಭೀತಿ ಸೋಳಸನ್ನಂ ಇತ್ಥಿಸಹಸ್ಸಾನಂ ಜೇಟ್ಠಿಕಾ ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ಹೇಸ್ಸಸಿ.

ಚನ್ದಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ಕಿಂ ಮಂ ವದೇಸೀ’’ತಿ ಸೀಹನಾದಂ ನದನ್ತೀ ಅನನ್ತರಗಾಥಮಾಹ –

೨೮. ‘‘ಅಪಿ ನೂನಹಂ ಮರಿಸ್ಸಂ, ನಾಹಂ ರಾಜಪುತ್ತ ತವ ಹೇಸ್ಸಂ;

ಯೋ ಕಿಮ್ಪುರಿಸಂ ಅವಧಿ, ಅದೂಸಕಂ ಮಯ್ಹ ಕಾಮಾ ಹೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಪಿ ನೂನಹನ್ತಿ ಅಪಿ ಏಕಂಸೇನೇವ ಅಹಂ ಮರಿಸ್ಸಂ.

ಸೋ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ನಿಚ್ಛನ್ದರಾಗೋ ಹುತ್ವಾ ಇತರಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೯. ‘‘ಅಪಿ ಭೀರುಕೇ ಅಪಿ ಜೀವಿತುಕಾಮಿಕೇ, ಕಿಮ್ಪುರಿಸಿ ಗಚ್ಛ ಹಿಮವನ್ತಂ;

ತಾಲೀಸತಗರಭೋಜನಾ, ಅಞ್ಞೇ ತಂ ಮಿಗಾ ರಮಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಪಿ ಭೀರುಕೇತಿ ಭೀರುಜಾತಿಕೇ. ತಾಲೀಸತಗರಭೋಜನಾತಿ ತ್ವಂ ತಾಲೀಸಪತ್ತತಗರಪತ್ತಭೋಜನಾ ಮಿಗೀ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞೇ ತಂ ಮಿಗಾ ರಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ತ್ವಂ ರಾಜಕುಲಾರಹಾ, ಗಚ್ಛಾತಿ ನಂ ಅವಚ, ವತ್ವಾ ಚ ಪನ ನಿರಪೇಕ್ಖೋ ಹುತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಸಾ ತಸ್ಸ ಗತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಓರುಯ್ಹ ಮಹಾಸತ್ತಂ ಆಲಿಙ್ಗಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬತಮತ್ಥಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬತತಲೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಸೀಸಮಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಊರೂಸು ಕತ್ವಾ ಬಲವಪರಿದೇವಂ ಪರಿದೇವಮಾನಾ ದ್ವಾದಸ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೦. ‘‘ತೇ ಪಬ್ಬತಾ ತಾ ಚ ಕನ್ದರಾ, ತಾ ಚ ಗಿರಿಗುಹಾಯೋ ತಥೇವ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ;