೫. ಪಠಮಏಸನಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೫೪. ಪಞ್ಚಮೇ ಏಸನಾತಿ ಗವೇಸನಾ ಪರಿಯೇಸನಾ ಮಗ್ಗನಾ. ತಾ ವಿಭಾಗತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕಾಮೇಸನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಕಾಮೇಸನಾತಿ ಕಾಮಾನಂ ಏಸನಾ, ಕಾಮಸಙ್ಖಾತಾ ವಾ ಏಸನಾ ಕಾಮೇಸನಾ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮೇಸನಾ? ಯೋ ಕಾಮೇಸು ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ, ಕಾಮರಾಗೋ, ಕಾಮನನ್ದೀ, ಕಾಮಸ್ನೇಹೋ, ಕಾಮಪಿಪಾಸಾ, ಕಾಮಮುಚ್ಛಾ, ಕಾಮಜ್ಝೋಸಾನಂ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಾಮೇಸನಾ’’ತಿ (ವಿಭ. ೯೧೯).

ತಸ್ಮಾ ಕಾಮರಾಗೋ ಕಾಮೇಸನಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಭವೇಸನಾಯಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವೇಸನಾ? ಯೋ ಭವೇಸು ಭವಚ್ಛನ್ದೋ…ಪೇ… ಭವಜ್ಝೋಸಾನಂ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಭವೇಸನಾ’’ತಿ (ವಿಭ. ೯೧೯).

ತಸ್ಮಾ ಭವೇಸನರಾಗೋ ರೂಪಾರೂಪಭವಪತ್ಥನಾ ಭವೇಸನಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಏಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ. ಯಥಾಹ –

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ? ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋತಿ ವಾ, ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋತಿ ವಾ, ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋತಿ ವಾ, ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋತಿ ವಾ, ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರನ್ತಿ ವಾ, ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರನ್ತಿ ವಾ, ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾತಿ ವಾ, ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾತಿ ವಾ, ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾತಿ ವಾ, ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾತಿ ವಾ, ಯಾ ಏವರೂಪಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗಹನಂ ದಿಟ್ಠಿಕನ್ತಾರೋ ದಿಟ್ಠಿವಿಸೂಕಾಯಿಕಂ ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಫನ್ದಿತಂ ದಿಟ್ಠಿಸಞ್ಞೋಜನಂ ಗಾಹೋ ಪತಿಟ್ಠಾಹೋ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಪರಾಮಾಸೋ ಕುಮ್ಮಗ್ಗೋ ಮಿಚ್ಛಾಪಥೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತಂ ತಿತ್ಥಾಯತನಂ ವಿಪರಿಯೇಸಗ್ಗಾಹೋ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ’’ತಿ (ವಿಭ. ೯೧೯).

ತಸ್ಮಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಸಮ್ಮತಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಏಸನಾ ದಿಟ್ಠಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ರಾಗದಿಟ್ಠಿಯೋ ಏಸನಾತಿ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋನ್ತಿ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ರಾಗದಿಟ್ಠಿಯೋವ ಏಸನಾ, ತದೇಕಟ್ಠಂ ಕಮ್ಮಮ್ಪಿ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –

‘‘ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಕಾಮೇಸನಾ? ಕಾಮರಾಗೋ ತದೇಕಟ್ಠಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಾಮೇಸನಾ. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಭವೇಸನಾ? ಭವರಾಗೋ ತದೇಕಟ್ಠಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಭವೇಸನಾ. ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ? ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ತದೇಕಟ್ಠಂ ಅಕುಸಲಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಮನೋಕಮ್ಮಂ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ’’ತಿ (ವಿಭ. ೯೧೯) –

ಏವಮೇತಾ ತಿಸ್ಸೋ ಏಸನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಗಾಥಾಸು ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಏಸನಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಹೇತುಭೂತಾ ಅವಿಜ್ಜಾದಯೋ ತಣ್ಹಾ ಚಾತಿ ಸಮ್ಭವೋ, ಸಮುದಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯತ್ಥ ಚೇತಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇಸನಾ ಪಠಮಮಗ್ಗೇನ ನಿರುಜ್ಝತಿ, ಕಾಮೇಸನಾ ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ, ಭವೇಸನಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ನಿರುಜ್ಝತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಪಞ್ಚಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.