೧೨. ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧಸಕ್ಯವತ್ಥು

ನ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧಂ ಸಕ್ಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಕಿರ ‘‘ಅಯಂ ಮಮ ಧೀತರಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಚ, ಮಮ ಪುತ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ವೇರಿಟ್ಠಾನೇ ಠಿತೋ ಚಾ’’ತಿ ಇಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಸತ್ಥರಿ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಏಕದಿವಸಂ ‘‘ನ ದಾನಿಸ್ಸ ನಿಮನ್ತನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಮನಮಗ್ಗಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ಅನ್ತರವೀಥಿಯಂ ಸುರಂ ಪಿವನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ಥರಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೇ ತಂ ಠಾನಂ ಆಗತೇ ‘‘ಸತ್ಥಾ ಆಗತೋ’’ತಿ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸೋ ಆಹ – ‘‘ಪುರತೋ ಗಚ್ಛಾತಿ ತಸ್ಸ ವದೇಥ, ನಾಯಂ ಮಯಾ ಮಹಲ್ಲಕತರೋ, ನಾಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋಪಿ ತಥೇವ ವತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ಥಾ ಮಾತುಲಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಾ ಮಗ್ಗಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ತತೋ ನಿವತ್ತಿ. ಸೋಪಿ ಏಕಂ ಚರಪುರಿಸಂ ಪೇಸೇಸಿ ‘‘ಗಚ್ಛ, ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಏಹೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾಪಿ ನಿವತ್ತನ್ತೋ ಸಿತಂ ಕತ್ವಾ ಆನನ್ದತ್ಥೇರೇನ ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಿತಸ್ಸ ಪಾತುಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಆಹ – ‘‘ಪಸ್ಸಸಿ, ಆನನ್ದ, ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧ’’ನ್ತಿ. ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಭನ್ತೇತಿ. ಭಾರಿಯಂ ತೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಮಾದಿಸಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ಅದೇನ್ತೇನ, ಇತೋ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೇ ಸೋಪಾನಪಾದಮೂಲೇ ಪಥವಿಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸತೀತಿ. ಚರಪುರಿಸೋ ತಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಮಮ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯೇನ ನಿವತ್ತನ್ತೇನ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಯಥಾಸುತಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನ ದಾನಿ ಮಮ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯಸ್ಸ ಕಥಾಯ ದೋಸೋ ಅತ್ಥಿ, ಅದ್ಧಾ ಯಂ ಸೋ ವದತಿ, ತಂ ತಥೇವ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ನಂ ಇದಾನಿ ಮುಸಾವಾದೇನ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮಿ. ಸೋ ಹಿ ಮಂ ‘ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಪಥವಿಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಅನಿಯಮೇನ ಅವತ್ವಾ ‘ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೇ ಸೋಪಾನಪಾದಮೂಲೇ ಪಥವಿಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಇತೋ ದಾನಿ ಪಟ್ಠಾಯಾಹಂ ತಂ ಠಾನಂ ನ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅಥ ನಂ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಪಥವಿಂ ಅಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮುಸಾವಾದೇನ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಉಪಭೋಗಜಾತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಪಾಸಾದಸ್ಸ ಉಪರಿ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಸೋಪಾನಂ ಹರಾಪೇತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಪಿದಹಾಪೇತ್ವಾ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ದ್ವಾರೇ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ಮಲ್ಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಸಚಾಹಂ ಪಮಾದೇನ ಹೇಟ್ಠಾ ಓರೋಹಿತುಕಾಮೋ ಹೋಮಿ, ನಿವಾರೇಯ್ಯಾಥ ಮ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಸತ್ತಮೇ ಪಾಸಾದತಲೇ ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ಥಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧೋ ನ ಕೇವಲಂ ಪಾಸಾದತಲೇ ವೇಹಾಸಂ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ವಾ ನಿಸೀದತು, ನಾವಾಯ ವಾ ಸಮುದ್ದಂ ಪಕ್ಖನ್ದತು, ಪಬ್ಬತನ್ತರಂ ವಾ ಪವಿಸತು, ಬುದ್ಧಾನಂ ಕಥಾಯ ದ್ವಿಧಾಭಾವೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಮಯಾ ವುತ್ತಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಸೋ ಪಥವಿಂ ಪವಿಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೨೮. ‘‘ನ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ನ ಸಮುದ್ದಮಜ್ಝೇ, ನ ಪಬ್ಬತಾನಂ ವಿವರಂ ಪವಿಸ್ಸ;

ನ ವಿಜ್ಜತೀ ಸೋ ಜಗತಿಪ್ಪದೇಸೋ, ಯತ್ಥಟ್ಠಿತಂ ನಪ್ಪಸಹೇಯ್ಯ ಮಚ್ಚೂ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಯತ್ಥ ಠಿತಂ ನಪ್ಪಸಹೇಯ್ಯ, ಮಚ್ಚೂತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಠಿತಂ ಮರಣಂ ನಪ್ಪಸಹೇಯ್ಯ ನಾಭಿಭವೇಯ್ಯ, ಕೇಸಗ್ಗಮತ್ತೋಪಿ ಪಥವಿಪ್ಪದೇಸೋ ನತ್ಥಿ. ಸೇಸಂ ಪುರಿಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಸತ್ಥು ಭಿಕ್ಖಾಚಾರಮಗ್ಗಸ್ಸ ನಿರುದ್ಧವೇಲಾಯ ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೇ ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧಸ್ಸ ಮಙ್ಗಲಸ್ಸೋ ಉದ್ದಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ತಂ ತಂ ಭಿತ್ತಿಂ ಪಹರಿ. ಸೋ ಉಪರಿ ನಿಸಿನ್ನೋವಸ್ಸ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಕಿಮೇತ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಮಙ್ಗಲಸ್ಸೋ ಉದ್ದಾಮೋ’’ತಿ. ಸೋ ಪನಸ್ಸೋ ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾವ ಸನ್ನಿಸೀದತಿ. ಅಥ ನಂ ಸೋ ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನಾ ಉಟ್ಠಾಯ ದ್ವಾರಾಭಿಮುಖೋ ಅಹೋಸಿ, ದ್ವಾರಾನಿ ಸಯಮೇವ ವಿವಟಾನಿ, ಸೋಪಾನಂ ಸಕಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಠಿತಂ. ದ್ವಾರೇ ಠಿತಾ ಮಲ್ಲಾ ತಂ ಗೀವಾಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಭಿಮುಖಂ ಖಿಪಿಂಸು. ಏತೇನುಪಾಯೇನ ಸತ್ತಸುಪಿ ತಲೇಸು ದ್ವಾರಾನಿ ಸಯಮೇವ ವಿವಟಾನಿ, ಸೋಪಾನಾನಿ ಯಥಾಠಾನೇ ಠಿತಾನಿ. ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಮಲ್ಲಾ ತಂ ಗೀವಾಯಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಾಭಿಮುಖಂ ಖಿಪಿಂಸು. ಅಥ ನಂ ಹೇಟ್ಠಾಪಾಸಾದೇ ಸೋಪಾನಪಾದಮೂಲಂ ಸಮ್ಪತ್ತಮೇವ ಮಹಾಪಥವೀ ವಿವರಮಾನಾ ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ, ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೀತಿ.

ಸುಪ್ಪಬುದ್ಧಸಕ್ಯವತ್ಥು ದ್ವಾದಸಮಂ.

ಪಾಪವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನವಮೋ ವಗ್ಗೋ.