೭. ಚಿತ್ತಗಹಪತಿವತ್ಥು
ಸದ್ಧೋತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಚಿತ್ತಗಹಪತಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ. ವತ್ಥು ಬಾಲವಗ್ಗೇ ‘‘ಅಸನ್ತಂ ಭಾವನಮಿಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಗಾಥಾವಣ್ಣನಾಯ ವಿತ್ಥಾರಿತಂ. ಗಾಥಾಪಿ ತತ್ಥೇವ ವುತ್ತಾ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ತತ್ಥ (ಧ. ಪ. ಅಟ್ಠ. ೧.೭೪) –
‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಏತಸ್ಸ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸೇವಾಯಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಉದಾಹು ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ‘‘ಆನನ್ದ, ಮಮ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇವ. ಅಯಞ್ಹಿ ಉಪಾಸಕೋ ಸದ್ಧೋ ಪಸನ್ನೋ ಸಮ್ಪನ್ನಸೀಲೋ, ಏವರೂಪೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಯಂ ಯಂ ಪದೇಸಂ ಭಜತಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವಸ್ಸ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ನಿಬ್ಬತ್ತತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
೩೦೩. ‘‘ಸದ್ಧೋ ಸೀಲೇನ ಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಯಸೋಭೋಗಸಮಪ್ಪಿತೋ;
ಯಂ ಯಂ ಪದೇಸಂ ಭಜತಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ಪೂಜಿತೋ’’ತಿ. (ಧ. ಪ. ಅಟ್ಠ. ೧.೭೪);
ತತ್ಥ ಸದ್ಧೋತಿ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಸದ್ಧಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಸೀಲೇನಾತಿ ಆಗಾರಿಯಸೀಲಂ, ಅನಾಗಾರಿಯಸೀಲನ್ತಿ ದುವಿಧಂ ಸೀಲಂ. ತೇಸು ಇಧ ಆಗಾರಿಯಸೀಲಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ, ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಸೋಭೋಗಸಮಪ್ಪಿತೋತಿ ಯಾದಿಸೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಾದೀನಂ ಪಞ್ಚಉಪಾಸಕಸತಪರಿವಾರಸಙ್ಖಾತೋ ಆಗಾರಿಯಯಸೋ, ತಾದಿಸೇನೇವ ಯಸೇನ ಧನಧಞ್ಞಾದಿಕೋ ಚೇವ ಸತ್ತವಿಧಅರಿಯಧನಸಙ್ಖಾತೋ ಚಾತಿ ದುವಿಧೋ ಭೋಗೋ, ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಂ ಯಂ ಪದೇಸನ್ತಿ ಪುರತ್ಥಿಮಾದೀಸು ದಿಸಾಸು ಏವರೂಪೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಯಂ ಯಂ ಪದೇಸಂ ಭಜತಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಏವರೂಪೇನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೇನ ಪೂಜಿತೋವ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.
ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.
ಚಿತ್ತಗಹಪತಿವತ್ಥು ಸತ್ತಮಂ.