೯. ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣಚೇತಿಯವತ್ಥು

ಪೂಜಾರಹೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣಚೇತಿಯಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತಥಾಗತೋ ಸಾವತ್ಥಿತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ತೋದೇಯ್ಯಗಾಮಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವಾರೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವಟ್ಠಾನಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿ. ತತ್ರ ನಿಸಿನ್ನೋ ಸುಗತೋ ಧಮ್ಮಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಅವಿದೂರೇ ಕಸಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಥಾಗತಂ ಅನಭಿವನ್ದಿತ್ವಾ ತಮೇವ ದೇವಟ್ಠಾನಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸುಗತೋಪಿ ‘‘ಇಮಂ ಪದೇಸಂ ಕಿನ್ತಿ ಮಞ್ಞಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ ಆಹ. ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪವೇಣಿಯಾ ಆಗತಚೇತಿಯಟ್ಠಾನನ್ತಿ ವನ್ದಾಮಿ, ಭೋ ಗೋತಮಾತಿ. ‘‘ಇಮಂ ಠಾನಂ ವನ್ದನ್ತೇನ ತಯಾ ಸಾಧು ಕತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ ಸುಗತೋ ತಂ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಕೇನ ನು ಖೋ ಕಾರಣೇನ ಭಗವಾ ಏವಂ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸೀ’’ತಿ ಸಂಸಯಂ ಸಞ್ಜನೇಸುಂ. ತತೋ ತಥಾಗತೋ ತೇಸಂ ಸಂಸಯಮಪನೇತುಂ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯೇ ಘಟಿಕಾರಸುತ್ತನ್ತಂ (ಮ. ನಿ. ೨.೨೮೨ ಆದಯೋ) ವತ್ವಾ ಇದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಯೋಜನುಬ್ಬೇಧಂ ಕನಕಚೇತಿಯಂ ಅಪರಞ್ಚ ಕನಕಚೇತಿಯಂ ಆಕಾಸೇ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಮಹಾಜನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ, ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏವಂವಿಧಾನಂ ಪೂಜಾರಹಾನಂ ಪೂಜಾ ಯುತ್ತತರಾವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಮಹಾಪರಿನಿಬ್ಬಾನಸುತ್ತೇ (ದೀ. ನಿ. ೨.೨೦೬) ದಸ್ಸಿತನಯೇನೇವ ಬುದ್ಧಾದಿಕೇ ಚತ್ತಾರೋ ಥೂಪಾರಹೇ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಸರೀರಚೇತಿಯಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸಚೇತಿಯಂ ಪರಿಭೋಗಚೇತಿಯನ್ತಿ ತೀಣಿ ಚೇತಿಯಾನಿ ವಿಸೇಸತೋ ಪರಿದೀಪೇತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧೯೫. ‘‘ಪೂಜಾರಹೇ ಪೂಜಯತೋ, ಬುದ್ಧೇ ಯದಿ ಚ ಸಾವಕೇ;

ಪಪಞ್ಚಸಮತಿಕ್ಕನ್ತೇ, ತಿಣ್ಣಸೋಕಪರಿದ್ದವೇ.

೧೯೬. ‘‘ತೇ ತಾದಿಸೇ ಪೂಜಯತೋ, ನಿಬ್ಬುತೇ ಅಕುತೋಭಯೇ;

ನ ಸಕ್ಕಾ ಪುಞ್ಞಂ ಸಙ್ಖಾತುಂ, ಇಮೇತ್ತಮಪಿ ಕೇನಚೀ’’ತಿ. (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೧೦.೧-೨);

ತತ್ಥ ಪೂಜಿತುಂ ಅರಹಾ ಪೂಜಾರಹಾ, ಪೂಜಿತುಂ ಯುತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪೂಜಾರಹೇ ಪೂಜಯತೋತಿ ಅಭಿವಾದನಾದೀಹಿ ಚ ಚತೂಹಿ ಚ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಪೂಜೇನ್ತಸ್ಸ. ಪೂಜಾರಹೇ ದಸ್ಸೇತಿ ಬುದ್ಧೇತಿಆದಿನಾ. ಬುದ್ಧೇತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ. ಯದೀತಿ ಯದಿ ವಾ, ಅಥ ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತ್ಥ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇತಿ ಕಥಿತಂ ಹೋತಿ, ಸಾವಕೇ ಚ. ಪಪಞ್ಚಸಮತಿಕ್ಕನ್ತೇತಿ ಸಮತಿಕ್ಕನ್ತತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಮಾನಪಪಞ್ಚೇ. ತಿಣ್ಣಸೋಕಪರಿದ್ದವೇತಿ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಸೋಕಪರಿದ್ದವೇ, ಇಮೇ ದ್ವೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತೇಹಿ ಪೂಜಾರಹತ್ತಂ ದಸ್ಸಿತಂ.

ತೇತಿ ಬುದ್ಧಾದಯೋ. ತಾದಿಸೇತಿ ವುತ್ತಗಹಣವಸೇನ. ನಿಬ್ಬುತೇತಿ ರಾಗಾದಿನಿಬ್ಬುತಿಯಾ. ನತ್ಥಿ ಕುತೋಚಿ ಭವತೋ ವಾ ಆರಮ್ಮಣತೋ ವಾ ಏತೇಸಂ ಭಯನ್ತಿ ಅಕುತೋಭಯಾ, ತೇ ಅಕುತೋಭಯೇ. ನ ಸಕ್ಕಾ ಪುಞ್ಞಂ ಸಙ್ಖಾತುನ್ತಿ ಪುಞ್ಞಂ ಗಣೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ. ಕಥನ್ತಿ ಚೇ? ಇಮೇತ್ತಮಪಿ ಕೇನಚೀತಿ ಇಮಂ ಏತ್ತಕಂ, ಇಮಂ ಏತ್ತಕನ್ತಿ ಕೇನಚೀತಿ ಅಪಿಸದ್ದೋ ಇಧ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬೋ, ಕೇನಚಿ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಮಾನೇನ ವಾ. ತತ್ಥ ಪುಗ್ಗಲೇನಾತಿ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿನಾ. ಮಾನೇನಾತಿ ತಿವಿಧೇನ ಮಾನೇನ ತೀರಣೇನ ಧಾರಣೇನ ಪೂರಣೇನ ವಾ. ತೀರಣಂ ನಾಮ ಇದಂ ಏತ್ತಕನ್ತಿ ನಯತೋ ತೀರಣಂ. ಧಾರಣನ್ತಿ ತುಲಾಯ ಧಾರಣಂ. ಪೂರಣಂ ನಾಮ ಅಡ್ಢಪಸತಪತ್ಥನಾಳಿಕಾದಿವಸೇನ ಪೂರಣಂ. ಕೇನಚಿ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಇಮೇಹಿ ತೀಹಿ ಮಾನೇಹಿ ಬುದ್ಧಾದಿಕೇ ಪೂಜಯತೋ ಪುಞ್ಞಂ ವಿಪಾಕವಸೇನ ಗಣೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ಪರಿಯನ್ತರಹಿತತೋತಿ ದ್ವೀಸು ಠಾನೇಸು ಪೂಜಯತೋ ಕಿಂ ದಾನಂ ಪಠಮಂ ಧರಮಾನೇ ಬುದ್ಧಾದೀ ಪೂಜಯತೋ ನ ಸಕ್ಕಾ ಪುಞ್ಞಂ ಸಙ್ಖಾತುಂ, ಪುನ ತೇ ತಾದಿಸೇ ಕಿಲೇಸಪರಿನಿಬ್ಬಾನನಿಮಿತ್ತೇನ ಖನ್ಧಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನ ನಿಬ್ಬುತೇಪಿ ಪೂಜಯತೋ ನ ಸಕ್ಕಾ ಸಙ್ಖಾತುನ್ತಿ ಭೇದಾ ಯುಜ್ಜನ್ತಿ. ತೇನ ಹಿ ವಿಮಾನವತ್ಥುಮ್ಹಿ –

‘‘ತಿಟ್ಠನ್ತೇ ನಿಬ್ಬುತೇ ಚಾಪಿ, ಸಮೇ ಚಿತ್ತೇ ಸಮಂ ಫಲಂ;

ಚೇತೋಪಣಿಧಿಹೇತು ಹಿ, ಸತ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸುಗ್ಗತಿ’’ನ್ತಿ. (ವಿ. ವ. ೮೦೬);

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಅಹೋಸೀತಿ. ಯೋಜನಿಕಂ ಕನಕಚೇತಿಯಂ ಸತ್ತಾಹಮಾಕಾಸೇವ ಅಟ್ಠಾಸಿ, ಮಹನ್ತೇನ ಸಮಾಗಮೋ ಚಾಹೋಸಿ, ಸತ್ತಾಹಂ ಚೇತಿಯಂ ನಾನಪ್ಪಕಾರೇನ ಪೂಜೇಸುಂ. ತತೋ ಭಿನ್ನಲದ್ಧಿಕಾನಂ ಲದ್ಧಿಭೇದೋ ಜಾತೋ, ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ತಂ ಚೇತಿಯಂ ಸಕಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತಂ, ತತ್ಥೇವ ತಂಖಣೇ ಮಹನ್ತಂ ಪಾಸಾಣಚೇತಿಯಂ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಾಗಮೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣಚೇತಿಯವತ್ಥು ನವಮಂ.

ಬುದ್ಧವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಚುದ್ದಸಮೋ ವಗ್ಗೋ.

ಪಠಮಭಾಣವಾರಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ.