೯. ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರವತ್ಥು
ಯೋ ಚ ವಸ್ಸಸತಂ ಜೀವೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.
ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ತಿಂಸಮತ್ತಾ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸಾಸನೇ ಉರಂ ದತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ತೇ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ಪಞ್ಚವಸ್ಸಾ ಹುತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗನ್ಥಧುರಂ ವಿಪಸ್ಸನಾಧುರನ್ತಿ ದ್ವೇ ಧುರಾನೀತಿ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಮಯಂ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇ ಪಬ್ಬಜಿತಾ’’ತಿ ಗನ್ಥಧುರೇ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಅಕತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಧುರಂ ಪೂರೇತುಕಾಮಾ ಯಾವ ಅರಹತ್ತಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಕಥಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಏಕಂ ಅರಞ್ಞಾಯತನಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸತ್ಥಾರಂ ಆಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಕತರಂ ಠಾನಂ ಗಮಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಅಸುಕಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ತತ್ಥ ತೇಸಂ ಏಕಂ ವಿಘಾಸಾದಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಭಯಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ತಞ್ಚ ಪನ ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರೇ ಗತೇ ವೂಪಸಮಿಸ್ಸತಿ, ಅಥ ನೇಸಂ ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅಞ್ಞಾಸಿ.
ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರೋ ನಾಮ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರೋ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕೋ ಜಾತಿಯಾ. ತಸ್ಸ ಕಿರ ಮಾತಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಡ್ಢಕುಲಸ್ಸ ಧೀತಾ. ಸಾ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಚ್ಛಿಗತೇ ಏಕೇನ ಬ್ಯಾಧಿನಾ ತಙ್ಖಣಞ್ಞೇವ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ತಸ್ಸಾ ಝಾಪಿಯಮಾನಾಯ ಠಪೇತ್ವಾ ಗಬ್ಭಮಂಸಂ ಸೇಸಂ ಝಾಯಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಗಬ್ಭಮಂಸಂ ಚಿತಕತೋ ಓತಾರೇತ್ವಾ ದ್ವೀಸು ತೀಸು ಠಾನೇಸು ಸೂಲೇಹಿ ವಿಜ್ಝಿಂಸು. ಸೂಲಕೋಟಿ ದಾರಕಸ್ಸ ಅಕ್ಖಿಕೋಟಿಂ ಪಹರಿ. ಏವಂ ಗಬ್ಭಮಂಸಂ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಙ್ಗಾರರಾಸಿಮ್ಹಿ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಙ್ಗಾರೇಹೇವ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಗಬ್ಭಮಂಸಂ ಝಾಯಿ, ಅಙ್ಗಾರಮತ್ಥಕೇ ಪನ ಸುವಣ್ಣಬಿಮ್ಬಸದಿಸೋ ದಾರಕೋ ಪದುಮಗಬ್ಭೇ ನಿಪನ್ನೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಪಚ್ಛಿಮಭವಿಕಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಹಿ ಸಿನೇರುನಾ ಓತ್ಥರಿಯಮಾನಸ್ಸಪಿ ಅರಹತ್ತಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಜೀವಿತಕ್ಖಯೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಪುನದಿವಸೇ ‘‘ಚಿತಕಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಆಗತಾ ತಥಾನಿಪನ್ನಂ ದಾರಕಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಚಿತ್ತಜಾತಾ ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ಏತ್ತಕೇಸು ದಾರೂಸು ಖೀಯಮಾನೇಸು ಸಕಲಸರೀರೇ ಝಾಪಿಯಮಾನೇ ದಾರಕೋ ನ ಝಾಯಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದಾರಕಂ ಆದಾಯ ಅನ್ತೋಗಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನೇಮಿತ್ತಕೇ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ನೇಮಿತ್ತಕಾ ‘‘ಸಚೇ ಅಯಂ ದಾರಕೋ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸ್ಸಿಸ್ಸತಿ, ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಕುಲಪರಿವಟ್ಟಾ ಞಾತಕಾ ದುಗ್ಗತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ? ಸಚೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸತಿ, ಪಞ್ಚಹಿ ಸಮಣಸತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ವಿಚರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ತಸ್ಸ ಸಙ್ಕುನಾ ಅಕ್ಖಿಕೋಟಿಯಾ ಭಿನ್ನತ್ತಾ ಸಂಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಸಂಕಿಚ್ಚೋತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿ. ಅಥ ನಂ ಞಾತಕಾ ‘‘ಹೋತು, ವಡ್ಢಿತಕಾಲೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪೋಸಿಂಸು. ಸೋ ಸತ್ತವಸ್ಸಿಕಕಾಲೇ ‘‘ತವ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಯಂ ವಸನಕಾಲೇ ಮಾತಾ ತೇ ಕಾಲಮಕಾಸಿ, ತಸ್ಸಾ ಸರೀರೇ ಝಾಪಿಯಮಾನೇಪಿ ತ್ವಂ ನ ಝಾಯೀ’’ತಿ ಕುಮಾರಕಾನಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಕಿರ ಏವರೂಪಾ ಭಯಾ ಮುತ್ತೋ, ಕಿಂ ಮೇ ಘರಾವಾಸೇನ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಞಾತಕಾನಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತೇ ‘‘ಸಾಧು, ತಾತಾ’’ತಿ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ನೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಥಾ’’ತಿ ಅದಂಸು. ಥೇರೋ ತಚಪಞ್ಚಕಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ದತ್ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಸೋ ಖುರಗ್ಗೇಯೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಯಂ ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರೋ ನಾಮ.
ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏತಸ್ಮಿಂ ಗತೇ ತಂ ಭಯಂ ವೂಪಸಮಿಸ್ಸತಿ, ಅಥ ನೇಸಂ ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಂ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಜೇಟ್ಠಭಾತಿಕಂ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಆವುಸೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಮಯಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾ ಆಪುಚ್ಛಿಮ್ಹಾ, ಅಥ ನೋ ಸತ್ಥಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಜೇಟ್ಠಭಾತಿಕಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತೇನಮ್ಹಾ ಇಧಾಗತಾ’’ತಿ. ಥೇರೋ ‘‘ಸತ್ಥಾರಾ ಇಮೇ ಏಕಂ ಕಾರಣಂ ದಿಸ್ವಾ ಇಧ ಪಹಿತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏತ’’ನ್ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ತಮತ್ಥಂ ಞತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ವೋ, ಆವುಸೋ, ಸಾಮಣೇರೋ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇ ನತ್ಥಿ, ಇಮಂ ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಲಂ, ಆವುಸೋ, ಸಾಮಣೇರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ನೋ ಪಲಿಬೋಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ಅರಞ್ಞೇ ವಸನ್ತಾನಂ ಸಾಮಣೇರೇನಾ’’ತಿ? ‘‘ನಾವುಸೋ, ಇಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪಲಿಬೋಧೋ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಪನ ತುಮ್ಹೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇಮಸ್ಸ ಪಲಿಬೋಧೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸತ್ಥಾಪಿ ತುಮ್ಹೇ ಮಮ ಸನ್ತಿಕಂ ಪಹಿಣನ್ತೋ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಪಹಿಣನಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತೋ ಪಹಿಣಿ, ಇಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಅಧಿವಾಸೇತ್ವಾ ಸಾಮಣೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತಿಂಸ ಜನಾ ಥೇರಂ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಾ ವೀಸಯೋಜನಸತಮತ್ಥಕೇ ಏಕಂ ಸಹಸ್ಸಕುಲಂ ಗಾಮಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು.
ಮನುಸ್ಸಾ ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕತ್ಥ ಗಮಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಯಥಾಫಾಸುಕಟ್ಠಾನಂ, ಆವುಸೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಾದಮೂಲೇ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯೇಸು ಇಮಂ ಠಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅನ್ತೋವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತೇಸು ಪಞ್ಚಸೀಲಂ ಸಮಾದಾಯ ಉಪೋಸಥಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಯಾಚಿಂಸು. ಥೇರಾ ಅಧಿವಾಸೇಸುಂ. ಅಥ ನೇಸಂ ಮನುಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಚಙ್ಕಮನಪಣ್ಣಸಾಲಾಯೋ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮಯಂ, ಸ್ವೇ ಮಯ’’ನ್ತಿ ಉಸ್ಸಾಹಪ್ಪತ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಾನಮಕಂಸು. ಥೇರಾ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಕತಿಕವತ್ತಂ ಕರಿಂಸು, ‘‘ಆವುಸೋ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಧರಮಾನಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹಿತಂ, ನ ಖೋ ಪನ ಸಕ್ಕಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಟಿಪತ್ತಿಸಮ್ಪದಾಯ ಬುದ್ಧೇ ಆರಾಧೇತುಂ, ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ಅಪಾಯದ್ವಾರಾನಿ ವಿವಟಾನೇವ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಾತೋ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವೇಲಂ, ಸಾಯಂ ಥೇರೂಪಟ್ಠಾನವೇಲಞ್ಚ ಸೇಸಕಾಲೇ ದ್ವೇ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ನ ಭವಿಸ್ಸಾಮ, ಯಸ್ಸ ಅಫಾಸುಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತೇನ ಘಣ್ಡಿಯಾ ಪಹಟಾಯ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ಇತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ರತ್ತಿಭಾಗೇ ವಾ ದಿವಸಭಾಗೇ ವಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಮನುಯುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ.
ತೇಸು ಏವಂ ಕತಿಕಂ ಕತ್ವಾ ವಿಹರನ್ತೇಸು ಏಕೋ ದುಗ್ಗತಪುರಿಸೋ ಧೀತರಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವನ್ತೋ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಅಪರಂ ಧೀತರಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವಿತುಕಾಮೋ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ. ಥೇರಾಪಿ ಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಏಕಿಸ್ಸಾ ನದಿಯಾ ನ್ಹತ್ವಾ ವಾಲುಕಪುಲಿನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕರಿಂಸು. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ತಂ ಠಾನಂ ಪತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಥೇರಾ ‘‘ಕಹಂ ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಸೋ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಥೇರಾ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾರುಞ್ಞಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ, ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಅತಿವಿಯ ಛಾತೋಸಿ, ಗಚ್ಛ, ಪಣ್ಣಂ ಆಹರ, ಏಕಮೇಕಂ ತೇ ಭತ್ತಪಿಣ್ಡಂ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ಪಣ್ಣೇ ಆಹಟೇ ಅತ್ತನಾ ಅತ್ತನಾ ಭುಞ್ಜನನಿಯಾಮೇನೇವ ಸೂಪಬ್ಯಞ್ಜನೇಹಿ ಸನ್ನಹಿತ್ವಾ ಏಕಮೇಕಂ ಪಿಣ್ಡಂ ಅದಂಸು. ಏತದೇವ ಕಿರ ವತ್ತಂ, ಯಂ ಭೋಜನಕಾಲೇ ಆಗತಸ್ಸ ಭತ್ತಂ ದದಮಾನೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಗ್ಗಭತ್ತಂ ಅದತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಭುಞ್ಜನನಿಯಾಮೇನೇವ ಥೋಕಂ ವಾ ಬಹುಂ ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಮಾ ತೇಪಿ ತಥಾ ಅದಂಸು. ಸೋ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೋ ಥೇರೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಾ, ಕೇನಚಿ ನಿಮನ್ತಿತಾ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ, ಉಪಾಸಕ, ನಿಮನ್ತನಂ, ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವಸಿಕಂ ಏವರೂಪಮೇವ ಆಹಾರಂ ದೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಯಂ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಉಟ್ಠಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾಪಿ ಏವರೂಪಂ ಆಹಾರಂ ಲದ್ಧುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮ, ಕಿಂ ಮೇ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗತೇನ, ಇಮೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇಯೇವ ಜೀವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ನೇ ಆಹ – ‘‘ಅಹಂ ವತ್ತಪಟಿವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಅಯ್ಯಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸಿತುಂ ಇಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಉಪಾಸಕಾ’’ತಿ. ಸೋ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ತೇಸಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಧುಕಂ ವತ್ತಪಟಿವತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತಿವಿಯ ಆರಾಧೇತ್ವಾ ದ್ವೇಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಧೀತರಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ, ಅಯ್ಯೇ, ಆಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ, ನ ಮಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತೇಸಂ ಅನಾಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾವ ನಿಕ್ಖಮಿ. ಏತ್ತಕಮೇವ ಕಿರಸ್ಸ ಓಳಾರಿಕಂ ಖಲಿತಂ ಅಹೋಸಿ, ಯಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಾರೋಚೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.
ತಸ್ಸ ಪನ ಗಮನಮಗ್ಗೇ ಏಕಾ ಅಟವೀ ಅತ್ಥಿ. ತತ್ಥ ಪಞ್ಚಸತಾನಂ ಚೋರಾನಂ ‘‘ಯೋ ಇಮಂ ಅಟವಿಂ ಪವಿಸತಿ, ತಂ ಮಾರೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮಂಸಲೋಹಿತೇನ ತುಯ್ಹಂ ಬಲಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ದೇವತಾಯ ಆಯಾಚನಂ ಕತ್ವಾ ವಸನ್ತಾನಂ ಸತ್ತಮೋ ದಿವಸೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಚೋರಜೇಟ್ಠಕೋ ರುಕ್ಖಂ ಆರುಯ್ಹ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಚೋರಾನಂ ಸಞ್ಞಮದಾಸಿ. ತೇ ತಸ್ಸ ಅಟವಿಮಜ್ಝಂ ಪವಿಟ್ಠಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಂ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಗಾಳ್ಹಬನ್ಧನಂ ಕತ್ವಾ ಅರಣಿಸಹಿತೇನ ಅಗ್ಗಿಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ದಾರೂನಿ ಸಙ್ಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಅಗ್ಗಿಕ್ಖನ್ಧಂ ಕತ್ವಾ ಸೂಲಾನಿ ತಚ್ಛಿಂಸು. ಸೋ ತೇಸಂ ತಂ ಕಿರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಸಾಮಿ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನೇವ ಸೂಕರಾ, ನ ಮಿಗಾದಯೋ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ಇದಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ತಂ ಮಾರೇತ್ವಾ ತವ ಮಂಸಲೋಹಿತೇನ ದೇವತಾಯ ಬಲಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಸೋ ಮರಣಭಯತಜ್ಜಿತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ತಂ ಉಪಕಾರಂ ಅಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಕೇವಲಂ ಅತ್ತನೋ ಜೀವಿತಮೇವ ರಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಸಾಮಿ, ಅಹಂ ವಿಘಾಸಾದೋ, ಉಚ್ಛಿಟ್ಠಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ವಡ್ಢಿತೋ, ವಿಘಾಸಾದೋ ನಾಮ ಕಾಳಕಣ್ಣಿಕೋ, ಅಯ್ಯಾ ಪನ ಯತೋ ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾಪಿ ಖತ್ತಿಯಾವ, ಅಸುಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಏಕತಿಂಸ ಭಿಕ್ಖೂ ವಸನ್ತಿ, ತೇ ಮಾರೇತ್ವಾ ಬಲಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋಥ, ಅತಿವಿಯ ವೋ ದೇವತಾ ತುಸ್ಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಚೋರಾ ‘‘ಭದ್ದಕಂ ಏಸ ವದೇತಿ, ಕಿಂ ಇಮಿನಾ ಕಾಳಕಣ್ಣಿನಾ, ಖತ್ತಿಯೇ ಮಾರೇತ್ವಾ ಬಲಿಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ, ನೇಸಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸೇಹೀ’’ತಿ ತಮೇವ ಮಗ್ಗದೇಸಕಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಠಾನಂ ಪತ್ವಾ ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಹಂ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ನಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಸೋ ದ್ವೇ ಮಾಸೇ ವಸಿತತ್ತಾ ತೇಸಂ ಕತಿಕವತ್ತಂ ಜಾನನ್ತೋ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಅತ್ತನೋ ದಿವಾಟ್ಠಾನರತ್ತಿಟ್ಠಾನೇಸು ನಿಸಿನ್ನಾ, ಏತಂ ಘಣ್ಡಿಂ ಪಹರಥ, ಘಣ್ಡಿಸದ್ದೇನ ಸನ್ನಿಪತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಚೋರಜೇಟ್ಠಕೋ ಘಣ್ಡಿಂ ಪಹರಿ.
ಭಿಕ್ಖೂ ಘಣ್ಡಿಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಅಕಾಲೇ ಘಣ್ಡಿ ಪಹಟಾ, ಕಸ್ಸಚಿ ಅಫಾಸುಕಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇಸು ಪಾಸಾಣಫಲಕೇಸು ನಿಸೀದಿಂಸು. ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ ಚೋರೇ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಉಪಾಸಕಾ ಕೇನಾಯಂ ಘಣ್ಡಿ ಪಹಟಾ’’ತಿ? ಚೋರಜೇಟ್ಠಕೋ ಆಹ – ‘‘ಮಯಾ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅಟವಿದೇವತಾಯ ಆಯಾಚಿತಂ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಸಾ ಬಲಿಕಮ್ಮಕರಣತ್ಥಾಯ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಥೇರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಹ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಭಾತಿಕಾನಂ ಉಪ್ಪನ್ನಕಿಚ್ಚಂ ನಾಮ ಜೇಟ್ಠಭಾತಿಕೇನ ನಿತ್ಥರಿತಬ್ಬಂ, ಅಹಂ ಅತ್ತನೋ ಜೀವಿತಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಇಮೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಮಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನ್ತರಾಯೋ ಹೋತು, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ. ಅನುಥೇರೋ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಜೇಟ್ಠಭಾತು ಕಿಚ್ಚಂ ನಾಮ ಕನಿಟ್ಠಸ್ಸ ಭಾರೋ, ಅಹಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ತುಮ್ಹೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ‘‘ಅಹಮೇವ ಅಹಮೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ತಿಂಸಪಿ ಜನಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು, ಏವಂ ತೇ ನೇವ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಮಾತುಯಾ ಪುತ್ತಾ, ನ ಏಕಸ್ಸ ಪಿತುನೋ, ನಾಪಿ ವೀತರಾಗಾ, ಅಥ ಚ ಪನ ಅವಸೇಸಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಜೀವಿತಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿಂಸು. ತೇಸು ಏಕೋಪಿ ‘‘ತ್ವಂ ಯಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ನಾಮ ನಾಹೋಸಿ.
ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರೋ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇ ತಿಟ್ಠಥ, ಅಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಜೀವಿತಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ಆಹಂಸು – ‘‘ಆವುಸೋ, ಮಯಂ ಸಬ್ಬೇ ಏಕತೋ ಮಾರಿಯಮಾನಾಪಿ ತಂ ಏಕಕಂ ನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ? ‘‘‘ಆವುಸೋ, ತ್ವಂ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸಾಮಣೇರೋ, ಸಚೇ ತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸಾಮ, ಸಾಮಣೇರಂ ಮೇ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಚೋರಾನಂ ನಿಯ್ಯಾದಿಂಸೂ’ತಿ ಥೇರೋ ನೋ ಗರಹಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ನಿನ್ದಂ ನಿತ್ಥರಿತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮ, ತೇನ ತಂ ನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಭನ್ತೇ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತುಮ್ಹೇ ಮಮ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಪಹಿಣನ್ತೋಪಿ, ಮಮ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಮಂ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಹಿಣನ್ತೋಪಿ ಇದಮೇವ ಕಾರಣಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಹಿಣಿ, ತಿಟ್ಠಥ ತುಮ್ಹೇ, ಅಹಮೇವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸೋ ತಿಂಸ ಭಿಕ್ಖೂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ, ಭನ್ತೇ, ಮೇ ದೋಸೋ ಅತ್ಥಿ, ಖಮಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ತದಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಮಹಾಸಂವೇಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ಅಕ್ಖೀನಿ ಅಸ್ಸುಪುಣ್ಣಾನಿ ಹದಯಮಂಸಂ ಪವೇಧಿ. ಮಹಾಥೇರೋ ಚೋರೇ ಆಹ – ‘‘ಉಪಾಸಕಾ ಅಯಂ ದಹರಕೋ ತುಮ್ಹೇ ಅಗ್ಗಿಂ ಕರೋನ್ತೇ, ಸೂಲಾನಿ ತಚ್ಛನ್ತೇ, ಪಣ್ಣಾನಿ ಅತ್ಥರನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಭಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಇಮಂ ಏಕಮನ್ತೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಾನಿ ಕಿಚ್ಚಾನಿ ಕರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ. ಚೋರಾ ಸಾಮಣೇರಂ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾನಿ ಕರಿಂಸು.
ಕಿಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚೋರಜೇಟ್ಠಕೋ ಅಸಿಂ ಅಬ್ಬಾಹಿತ್ವಾ ಸಾಮಣೇರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ಸಾಮಣೇರೋ ನಿಸೀದಮಾನೋ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾವ ನಿಸೀದಿ. ಚೋರಜೇಟ್ಠಕೋ ಅಸಿಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಖನ್ಧೇ ಪಾತೇಸಿ, ಅಸಿ ನಮಿತ್ವಾ ಧಾರಾಯ ಧಾರಂ ಪಹರಿ, ಸೋ ‘‘ನ ಸಮ್ಮಾ ಪಹರಿ’’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಪುನ ತಂ ಉಜುಕಂ ಕತ್ವಾ ಪಹರಿ. ಅಸಿ ತಾಲಪಣ್ಣಂ ವಿಯ ವೇಠಯಮಾನೋ ಥರುಮೂಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸಾಮಣೇರಞ್ಹಿ ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಸಿನೇರುನಾ ಅವತ್ಥರನ್ತೋಪಿ ಮಾರೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಪಗೇವ ಅಸಿನಾ. ತಂ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಚೋರಜೇಟ್ಠಕೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಮೇ ಅಸಿ ಸಿಲಾಥಮ್ಭಂ ವಾ ಖದಿರಖಾಣುಂ ವಾ ಕಳೀರಂ ವಿಯ ಛಿನ್ದತಿ, ಇದಾನಿ ಏಕವಾರಂ ನಮಿ, ಏಕವಾರಂ ತಾಲಪತ್ತವೇಠಕೋ ವಿಯ ಜಾತೋ. ಅಯಂ ನಾಮ ಅಸಿ ಅಚೇತನಾ ಹುತ್ವಾಪಿ ಇಮಸ್ಸ ಗುಣಂ ಜಾನಾತಿ, ಅಹಂ ಸಚೇತನೋಪಿ ನ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಅಸಿಂ ಭೂಮಿಯಂ ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ಉರೇನ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯಂ ಧನಕಾರಣಾ ಅಟವಿಂ ಪವಿಟ್ಠಾಮ್ಹಾ, ಅಮ್ಹೇ ದೂರತೋವ ದಿಸ್ವಾ ಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾಪಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಪವೇಧನ್ತಿ, ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋ ಕಥಾ ಕಥೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ. ತವ ಪನ ಸನ್ತಾಸಮತ್ತಮ್ಪಿ ನತ್ಥಿ, ಉಕ್ಕಾಮುಖೇ ಸುವಣ್ಣಂ ವಿಯ ಸುಪುಪ್ಫಿತಕಣಿಕಾರಂ ವಿಯ ಚ ತೇ ಮುಖಂ ವಿರೋಚತಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
‘‘ತಸ್ಸ ತೇ ನತ್ಥಿ ಭೀತತ್ತಂ, ಭಿಯ್ಯೋ ವಣ್ಣೋ ಪಸೀದತಿ;
ಕಸ್ಮಾ ನ ಪರಿದೇವೇಸಿ, ಏವರೂಪೇ ಮಹಬ್ಭಯೇ’’ತಿ. (ಥೇರಗಾ. ೭೦೬);
ಸಾಮಣೇರೋ ಝಾನಾ ವುಟ್ಠಾಯ ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ, ‘‘ಆವುಸೋ ಗಾಮಣಿ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಾಮ ಸೀಸೇ ಠಪಿತಭಾರೋ ವಿಯ ಹೋತಿ, ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಭಿಜ್ಜನ್ತೇ ವಾ ನಸ್ಸನ್ತೇ ವಾ ತುಸ್ಸತೇವ, ನ ಭಾಯತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –
‘‘ನತ್ಥಿ ಚೇತಸಿಕಂ ದುಕ್ಖಂ, ಅನಪೇಕ್ಖಸ್ಸ ಗಾಮಣಿ;
ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ ಭಯಾ ಸಬ್ಬೇ, ಖೀಣಸಂಯೋಜನಸ್ಸ ವೇ.
‘‘ಖೀಣಾಯ ಭವನೇತ್ತಿಯಾ, ದಿಟ್ಠೇ ಧಮ್ಮೇ ಯಥಾತಥೇ;
ನ ಭಯಂ ಮರಣೇ ಹೋತಿ, ಭಾರನಿಕ್ಖೇಪನೇ ಯಥಾ’’ತಿ. (ಥೇರಗಾ. ೭೦೭-೭೦೮);
ಸೋ ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ಚೋರಸತಾನಿ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಪನ, ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಮಮ ತಾವ, ಭೋ, ‘ಏವರೂಪಂ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಗಾರಮಜ್ಝೇ ಕಮ್ಮಂ ನತ್ಥಿ, ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಮಯಮ್ಪಿ ತಥೇವ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ತಾತಾ’’ತಿ ತತೋ ಪಞ್ಚಸತಾಪಿ ಚೋರಾ ಸಾಮಣೇರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿಂಸು. ಸೋ ತೇಸಂ ಅಸಿಧಾರಾಹಿ ಏವ ಕೇಸೇ ಚೇವ ವತ್ಥದಸಾ ಚ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ತಮ್ಬಮತ್ತಿಕಾಯ ರಜಿತ್ವಾ ತಾನಿ ಕಾಸಾಯಾನಿ ಅಚ್ಛಾದಾಪೇತ್ವಾ ದಸಸು ಸೀಲೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತೇ ಆದಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಚಾಹಂ ಥೇರೇ ಅದಿಸ್ವಾವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ತೇ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಚೋರಾನಞ್ಹಿ ಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತೇಸು ಏಕೋಪಿ ಅಸ್ಸೂನಿ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ, ‘ಮಾರಿತೋ ನು ಖೋ ಸಾಮಣೇರೋ, ನೋ’ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಅಭಿಮುಖಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಮಾ ದಿಸ್ವಾವ ನೇ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಪಞ್ಚಸತಭಿಕ್ಖುಪರಿವಾರೋ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ದಸ್ಸನೇನ ಪಟಿಲದ್ಧಅಸ್ಸಾಸೇಹಿ ತೇಹಿ ‘‘ಕಿಂ, ಸಪ್ಪುರಿಸ, ಸಂಕಿಚ್ಚ, ಲದ್ಧಂ ತೇ ಜೀವಿತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಇಮೇ ಮಂ ಮಾರೇತುಕಾಮಾ ಹುತ್ವಾ ಮಾರೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಮಮ ಗುಣೇ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ, ಅಹಂ ‘ತುಮ್ಹೇ ದಿಸ್ವಾವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಆಗತೋ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋಥ, ಅಹಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಇತರೇ ಆದಾಯ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಸಂಕಿಚ್ಚ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ತೇ ಲದ್ಧಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಥೇರೇನ ‘‘ಗಚ್ಛ ಸಂಕಿಚ್ಚ, ಸತ್ಥಾರಂ ಪಸ್ಸಾಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಥೇರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ತೇ ಆದಾಯ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಾಪಿ ‘‘ಕಿಂ ಸಂಕಿಚ್ಚ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ತೇ ಲದ್ಧಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏವಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಚೋರಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ದುಸ್ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ವಸ್ಸಸತಂ ಜೀವನತೋ ಇದಾನಿ ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ಜೀವಿತಂ ಸೇಯ್ಯೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
೧೧೦. ‘‘ಯೋ ಚ ವಸ್ಸಸತಂ ಜೀವೇ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಅಸಮಾಹಿತೋ;
ಏಕಾಹಂ ಜೀವಿತಂ ಸೇಯ್ಯೋ, ಸೀಲವನ್ತಸ್ಸ ಝಾಯಿನೋ’’ತಿ.
ತತ್ಥ ದುಸ್ಸೀಲೋತಿ ನಿಸ್ಸೀಲೋ. ಸೀಲವನ್ತಸ್ಸಾತಿ ದುಸ್ಸೀಲಸ್ಸ ವಸ್ಸಸತಂ ಜೀವನತೋ ಸೀಲವನ್ತಸ್ಸ ದ್ವೀಹಿ ಝಾನೇಹಿ ಝಾಯಿನೋ ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ಏಕಮುಹುತ್ತಮ್ಪಿ ಜೀವಿತಂ ಸೇಯ್ಯೋ, ಉತ್ತಮನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.
ದೇಸನಾವಸಾನೇ ತೇ ಪಞ್ಚಸತಾಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು, ಸಮ್ಪತ್ತಮಹಾಜನಸ್ಸಾಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.
ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಸಂಕಿಚ್ಚೋ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಲಭಿತ್ವಾ ದಸವಸ್ಸೋ ಹುತ್ವಾ ಸಾಮಣೇರಂ ಗಣ್ಹಿ. ಸೋ ಪನ ತಸ್ಸೇವ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯೋ ಅಧಿಮುತ್ತಸಾಮಣೇರೋ ನಾಮ. ಅಥ ನಂ ಥೇರೋ ಪರಿಪುಣ್ಣವಸ್ಸಕಾಲೇ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಉಪಸಮ್ಪದಂ ತೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಗಚ್ಛ, ಞಾತಕಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸ್ಸಪರಿಮಾಣಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಏಹೀ’’ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಸೋ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಪಞ್ಚಸತೇಹಿ ಚೋರೇಹಿ ಬಲಿಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ ಮಾರಿಯಮಾನೋ ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೇಹಿ ತೇಹಿ ‘‘ನ ತೇ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅತ್ಥಿಭಾವೋ ಕಸ್ಸಚಿ ಆರೋಚೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠೋ ಪಟಿಪಥೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ತಮೇವ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಾನಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಸಚ್ಚಮನುರಕ್ಖನ್ತೋ ನಾರೋಚೇಸಿ. ತೇಸಂ ಚೋರೇಹಿ ವಿಹೇಠಿಯಮಾನಾನಂ ‘‘ತ್ವಮ್ಪಿ ಚೋರೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಮಞ್ಞೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಾರೋಚೇಸೀ’’ತಿ ಪರಿದೇವನ್ತಾನಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ತೇ ಮಾತಾಪಿತೂನಮ್ಪಿ ಅನಾರೋಚಿತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿಂಸು. ಸೋಪಿ ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರೋ ವಿಯ ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆನೇತ್ವಾ ತೇನ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಪೇಸಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏವಂ ಕಿರ, ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ಘಟೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಮೇವ ಗಾಥಮಾಹ –
‘‘ಯೋ ಚ ವಸ್ಸಸತಂ ಜೀವೇ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಅಸಮಾಹಿತೋ;
ಏಕಾಹಂ ಜೀವಿತಂ ಸೇಯ್ಯೋ, ಸೀಲವನ್ತಸ್ಸ ಝಾಯಿನೋ’’ತಿ.
ಇದಮ್ಪಿ ಅಧಿಮುತ್ತಸಾಮಣೇರವತ್ಥು ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.
ಸಂಕಿಚ್ಚಸಾಮಣೇರವತ್ಥು ನವಮಂ.