೧೨. ಗರಹದಿನ್ನವತ್ಥು

ಯಥಾ ಸಙ್ಕಾರಟ್ಠಾನಸ್ಮಿನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಗರಹದಿನ್ನಂ ನಾಮ ನಿಗಣ್ಠಸಾವಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸಾವತ್ಥಿಯಞ್ಹಿ ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಚ ಗರಹದಿನ್ನೋ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಸಹಾಯಕಾ ಅಹೇಸುಂ. ತೇಸು ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಉಪಾಸಕೋ ಬುದ್ಧಸಾವಕೋ, ಗರಹದಿನ್ನೋ ನಿಗಣ್ಠಸಾವಕೋ. ತಂ ನಿಗಣ್ಠಾ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಏವಂ ವದನ್ತಿ – ‘‘ತವ ಸಹಾಯಕಂ ಸಿರಿಗುತ್ತಂ ‘ಕಿಂ ತ್ವಂ ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಸಿ, ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಕಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಸೀ’ತಿ ವತ್ವಾ ಯಥಾ ಅಮ್ಹೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ದಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ಏವಂ ಓವದಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಗರಹದಿನ್ನೋ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಠಿತನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಸಿರಿಗುತ್ತಂ ಏವಂ ಓವದತಿ – ‘‘ಸಮ್ಮ, ಕಿಂ ತೇ ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ, ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಸಿ, ಕಿಂ ತೇ ಮಮ, ಅಯ್ಯೇ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ದಾನಂ ದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ? ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ತಸ್ಸ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾಪಿ ಬಹೂ ದಿವಸೇ ತುಣ್ಹೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಏಕದಿವಸಂ, ‘‘ಸಮ್ಮ, ತ್ವಂ ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಮಂ ಠಿತಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಏವಂ ವದೇಸಿ, ‘ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಸಿ, ಮಮ, ಅಯ್ಯೇ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ದಾನಂ ದೇಹೀ’ತಿ, ಕಥೇಹಿ ತಾವ ಮೇ, ತವ, ಅಯ್ಯಾ, ಕಿಂ ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘‘ಅಹೋ, ಸಾಮಿ, ಮಾ ಏವಂ ವದ, ಮಮ ಅಯ್ಯಾನಂ ಅಞ್ಞಾತಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬಂ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಸಬ್ಬಂ ಕಾಯವಚೀಮನೋಕಮ್ಮಂ ಇದಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇದಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಸಬ್ಬಂ ಭಬ್ಬಾಭಬ್ಬಂ ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ ವದೇಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಆಮ, ವದೇಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಯದಿ ಏವಂ, ಅತಿಭಾರಿಯಂ ತೇ ಕತಂ, ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಮಯ್ಹಂ ಏತಮತ್ಥಂ ಅನಾಚಿಕ್ಖನ್ತೇನ, ಅಜ್ಜ ಮಯಾ ಅಯ್ಯಾನಂ ಞಾಣಾನುಭಾವೋ ಞಾತೋ, ಗಚ್ಛ, ಸಮ್ಮ, ಅಯ್ಯೇ, ಮಮ ವಚನೇನ ನಿಮನ್ತೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ನಿಗಣ್ಠಾನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಸಹಾಯಕೋ ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಸ್ವಾತನಾಯ ತುಮ್ಹೇ ನಿಮನ್ತೇತೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಸಿರಿಗುತ್ತೇನ ಸಾಮಂ ತ್ವಂ ವುತ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಅಯ್ಯಾ’’ತಿ. ತೇ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ನಿಪ್ಫನ್ನಂ ನೋ ಕಿಚ್ಚಂ, ಸಿರಿಗುತ್ತಸ್ಸ ಅಮ್ಹೇಸು ಪಸನ್ನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಕಾ ನಾಮ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವದಿಂಸು.

ಸಿರಿಗುತ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಮಹನ್ತಂ ನಿವೇಸನಂ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗೇಹಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಉಭತೋ ದೀಘಂ ಆವಾಟಂ ಖಣಾಪೇತ್ವಾ ಗೂಥಕಲಲಸ್ಸ ಪೂರಾಪೇಸಿ. ಬಹಿಆವಾಟೇ ದ್ವೀಸು ಪರಿಯನ್ತೇಸು ಖಾಣುಕೇ ಕೋಟ್ಟಾಪೇತ್ವಾ ತೇಸು ರಜ್ಜುಯೋ ಬನ್ಧಾಪೇತ್ವಾ ಆಸನಾನಂ ಪುರಿಮಪಾದೇ ಆವಾಟಸ್ಸ ಪುರಿಮಪಸ್ಸೇ ಠಪಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಪಾದೇ ರಜ್ಜುಕೇಸು ಠಪಾಪೇಸಿ. ‘‘ಏವಂ ನಿಸಿನ್ನಕಾಲೇ ಏವಂ ಅವಂಸಿರಾ ಪತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಯಥಾ ಆವಾಟೋ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಏವಂ ಆಸನಾನಂ ಉಪರಿ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ದಾಪೇಸಿ. ಮಹನ್ತಾ ಮಹನ್ತಾ ಚಾಟಿಯೋ ಠಪಾಪೇತ್ವಾ ಕದಲಿಪಣ್ಣೇಹಿ ಚ ಸೇತಪಿಲೋತಿಕಾಹಿ ಚ ಮುಖಾನಿ ಬನ್ಧಾಪೇತ್ವಾ ತಾ ತುಚ್ಛಾ ಏವ ಗೇಹಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮಭಾಗೇ ಬಹಿ ಯಾಗುಭತ್ತಸಿತ್ಥಸಪ್ಪಿತೇಲಮಧುಫಾಣಿತಪೂವಚುಣ್ಣಮಕ್ಖಿತಾ ಕತ್ವಾ ಠಪಾಪೇಸಿ. ಗರಹದಿನ್ನೋ ಪಾತೋವ ತಸ್ಸ ಘರಂ ವೇಗೇನ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಅಯ್ಯಾನಂ ಸಕ್ಕಾರೋ ಸಜ್ಜಿತೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಆಮ, ಸಮ್ಮ, ಸಜ್ಜಿತೋ’’ತಿ. ‘‘ಕಹಂ ಪನ ಏಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಏತಾಸು ಏತ್ತಿಕಾಸು ಚಾಟೀಸು ಯಾಗು, ಏತ್ತಿಕಾಸು ಭತ್ತಂ, ಏತ್ತಿಕಾಸು ಸಪ್ಪಿಫಾಣಿತಪೂವಾದೀನಿ ಪೂರಿತಾನಿ, ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞತ್ತಾನೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗತೋ ತಸ್ಸ ಗತಕಾಲೇ ಪಞ್ಚಸತಾ ನಿಗಣ್ಠಾ ಆಗಮಿಂಸು. ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಗೇಹಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ನಿಗಣ್ಠೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಪುರತೋ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಠಿತೋ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಕಿರ ಅತೀತಾದಿಭೇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾಥ, ಏವಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಟ್ಠಾಕೇನ ಮಯ್ಹಂ ಕಥಿತಂ. ಸಚೇ ಸಬ್ಬಂ ತುಮ್ಹೇ ಜಾನಾಥ, ಮಯ್ಹಂ ಗೇಹಂ ಮಾ ಪವಿಸಿತ್ಥ. ಮಮ ಗೇಹಂ ಪವಿಟ್ಠಾನಞ್ಹಿ ವೋ ನೇವ ಯಾಗು ಅತ್ಥಿ, ನ ಭತ್ತಾದೀನಿ. ಸಚೇ ಅಜಾನಿತ್ವಾ ಪವಿಸಿಸ್ಸಥ, ಗೂಥಆವಾಟೇ ವೋ ಪಾತೇತ್ವಾ ಪೋಥೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಪುರಿಸಾನಂ ಸಞ್ಞಂ ಅದಾಸಿ. ಏವಂ ತೇಸಂ ನಿಸೀದನಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಪಸ್ಸೇ ಠತ್ವಾ ಆಸನಾನಂ ಉಪರಿ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ಅಪನೇಯ್ಯಾಥ, ಮಾ ತಾನಿ ಅಸುಚಿನಾ ಮಕ್ಖಯಿಂಸೂತಿ.

ಅಥ ನಿಗಣ್ಠೇ ‘‘ಇತೋ ಏಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ. ನಿಗಣ್ಠಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇಸು ನಿಸೀದಿತುಂ ಆರಭಿಂಸು. ಅಥ ನೇ ಮನುಸ್ಸಾ ವದಿಂಸು – ‘‘ಆಗಮೇಥ, ಭನ್ತೇ, ಮಾ ತಾವ ನಿಸೀದಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗೇಹಂ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಅಯ್ಯಾನಂ ವತ್ತಂ ಞತ್ವಾ ನಿಸೀದಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪತ್ತಾಸನಮೂಲೇಸು ಠತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ನಿಸೀದಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಇದಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ‘‘ಏಕಸ್ಮಿಂ ಆವಾಟೇ ಪತಿತೇ ‘ಮಾ, ಆವುಸೋ, ಅವಸೇಸಾ ಆಸನೇ ನಿಸೀದನ್ತೂ’ತಿ ವತ್ತುಂ ಮಾ ಲಭತೂ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇಹಿ ಕಥಿತಕಥಂ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತಯಿಂಸು. ಅಥ ಸಬ್ಬೇ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪತ್ತಾಸನಮೂಲೇ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಅಟ್ಠಂಸು. ಅಥ ನೇ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಖಿಪ್ಪಂ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ನಿಸೀದಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಸಂ ನಿಸಿನ್ನಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಆಸನಾನಂ ಉಪರಿ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ನೀಹರಿಂಸು. ನಿಗಣ್ಠಾ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ನಿಸಿನ್ನಾ, ರಜ್ಜೂನಂ ಉಪರಿ ಠಪಿತಾ ಆಸನಪಾದಾ ಭಟ್ಠಾ, ನಿಗಣ್ಠಾ ಅವಂಸಿರಾ ಆವಾಟೇ ಪತಿಂಸು. ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ತೇಸು ಪತಿತೇಸು ದ್ವಾರಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ತೇ ಉತ್ತಿಣ್ಣುತ್ತಿಣ್ಣೇ ‘‘ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಕಸ್ಮಾ ನ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ ದಣ್ಡೇಹಿ ಪಾಥೇತ್ವಾ ‘‘ಏತ್ತಕಂ ಏತೇಸಂ ವಟ್ಟಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದ್ವಾರಂ ವಿವರಾಪೇಸಿ. ತೇ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಲಾಯಿತುಂ ಆರಭಿಂಸು. ಗಮನಮಗ್ಗೇ ಪನ ತೇಸಂ ಸುಧಾಪರಿಕಮ್ಮಕತಂ ಭೂಮಿಂ ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ಕಾರಾಪೇಸಿ. ತೇ ತತ್ಥ ಅಸಣ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪತಿತೇ ಪತಿತೇ ಪುನ ಪೋಥಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಲಂ ಏತ್ತಕಂ ತುಮ್ಹಾಕ’’ನ್ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ತೇ ‘‘ನಾಸಿತಮ್ಹಾ ತಯಾ, ನಾಸಿತಮ್ಹಾ ತಯಾ’’ತಿ ಕನ್ದನ್ತಾ ಉಪಟ್ಠಾಕಸ್ಸ ಗೇಹದ್ವಾರಂ ಅಗಮಂಸು.

ಗರಹದಿನ್ನೋ ತಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಕುದ್ಧೋ ‘‘ನಾಸಿತಮ್ಹಿ ಸಿರಿಗುತ್ತೇನ, ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ ವನ್ದನ್ತಾನಂ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಯಥಾರುಚಿಯಾ ದಾತುಂ ಸಮತ್ಥೇ ನಾಮ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಭೂತೇ ಮಮ, ಅಯ್ಯೇ, ಪೋಥಾಪೇತ್ವಾ ಬ್ಯಸನಂ ಪಾಪೇಸೀ’’ತಿ ರಾಜಕುಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಕಹಾಪಣಸಹಸ್ಸಂ ದಣ್ಡಂ ಕಾರೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ರಾಜಾ ಸಾಸನಂ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ದೇವ, ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ದಣ್ಡಂ ಗಣ್ಹಥ, ಮಾ ಅನುಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ದೇವ, ಮಯ್ಹಂ ಸಹಾಯಕೋ ನಿಗಣ್ಠಸಾವಕೋ ಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಅಭಿಣ್ಹಂ ಏವಂ ವದೇಸಿ – ‘‘ಸಮ್ಮ, ಕಿಂ ತೇ ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ, ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಇದಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ‘‘ದೇವ, ಸಚೇ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾರಣೇ ದಣ್ಡಂ ಗಹೇತುಂ ಯುತ್ತಂ, ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ. ರಾಜಾ ಗರಹದಿನ್ನಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತೇ ಏವಂ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ‘‘ಸಚ್ಚಂ, ದೇವಾ’’ತಿ. ತ್ವಂ ಏತ್ತಕಮ್ಪಿ ಅಜಾನನ್ತೇ ಸತ್ಥಾರೋತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತೋ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ತಥಾಗತಸಾವಕಸ್ಸ ಕಥೇಸಿ. ‘‘ತಯಾ ಆರೋಪಿತದಣ್ಡೋ ತುಯ್ಹಮೇವ ಹೋತೂ’’ತಿ ಏವಂ ಸ್ವೇವ ದಣ್ಡಂ ಪಾಪಿತೋ, ತಸ್ಸೇವ ಕುಲೂಪಕಾ ಪೋಥೇತ್ವಾ ನೀಹಟಾ.

ಸೋ ತಂ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಡ್ಢಮಾಸಮತ್ತಮ್ಪಿ ಸಿರಿಗುತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಕಥೇತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏವಂ ವಿಚರಿತುಂ ಮಯ್ಹಂ ಅಯುತ್ತಂ, ಏತಸ್ಸ ಕುಲೂಪಕಾನಮ್ಪಿ ಮಯಾ ಬ್ಯಸನಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಸಿರಿಗುತ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಸಹಾಯ ಸಿರಿಗುತ್ತಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ, ಸಮ್ಮಾ’’ತಿ? ‘‘ಞಾತಿಸುಹಜ್ಜಾನಂ ನಾಮ ಕಲಹೋಪಿ ಹೋತಿ ವಿವಾದೋಪಿ, ಕಿಂ ತ್ವಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಕಥೇಸಿ, ಕಸ್ಮಾ ಏವಂ ಕರೋಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಮ್ಮ, ತವ ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಅಕಥನತೋ ನ ಕಥೇಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಯಂ, ಸಮ್ಮ, ಕತಂ, ಕತಮೇವ ತಂ ನ ಮಯಂ ಮೇತ್ತಿಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಉಭೋಪಿ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ನಿಸೀದನ್ತಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಗರಹದಿನ್ನಂ ಆಹ – ‘‘ಕಿಂ ತೇ ನಿಗಣ್ಠೇಹಿ, ತೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಿಂ ಲಭಿಸ್ಸಸಿ, ಮಮ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ ವಾ ಅಯ್ಯಾನಂ ದಾನಂ ದಾತುಂ ವಾ ಕಿಂ ತೇ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ? ಸೋಪಿ ಏತಮೇವ ಪಚ್ಚಾಸೀಸತಿ, ತೇನಸ್ಸ ಕಣ್ಡುವನಟ್ಠಾನೇ ನಖೇನ ವಿಲೇಖಿತಂ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ, ‘‘ಸಿರಿಗುತ್ತ, ತವ ಸತ್ಥಾ ಕಿಂ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಅಮ್ಭೋ, ಮಾ ಏವಂ ವದ, ಸತ್ಥು ಮೇ ಅಜಾನಿತಬ್ಬಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಅತೀತಾದಿಭೇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತಿ, ಸೋಳಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಸತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದತೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಏವಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಕಸ್ಮಾ ಮಯ್ಹಂ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ನ ಕಥೇಸಿ, ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ ಗಚ್ಛ, ತವ ಸತ್ಥಾರಂ ಸ್ವಾತನಾಯ ನಿಮನ್ತೇಹಿ, ಭೋಜೇಸ್ಸಾಮಿ, ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮಮ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವದೇಹೀ’’ತಿ.

ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಮ ಸಹಾಯಕೋ ಗರಹದಿನ್ನೋ ತುಮ್ಹೇ ನಿಮನ್ತಾಪೇತಿ, ಪಞ್ಚಹಿ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸ್ವೇ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥ, ಪುರಿಮದಿವಸೇ ಖೋ ಪನ ತಸ್ಸ ಕುಲೂಪಕಾನಂ ಮಯಾ ಇದಂ ನಾಮ ಕತಂ, ಮಯಾ ಕತಸ್ಸ ಪಟಿಕರಣಮ್ಪಿ ನ ಜಾನಾಮಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತೇನ ಭಿಕ್ಖಂ ದಾತುಕಾಮತಮ್ಪಿ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಯುತ್ತಂ ಚೇ, ಅಧಿವಾಸೇಥ. ನೋ ಚೇ, ಮಾ ಅಧಿವಾಸಯಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಸೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಾತು ಕಾಮೋ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ‘‘ದ್ವಿನ್ನಂ ಗೇಹಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಮಹನ್ತಂ ಆವಾಟಂ ಖಣಾಪೇತ್ವಾ ಅಸೀತಿಸಕಟಮತ್ತಾನಿ ಖದಿರದಾರೂನಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಪೂರಾಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ಅಮ್ಹೇ ಅಙ್ಗಾರಆವಾಟೇ ಪಾತೇತ್ವಾ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮೋ’’ತಿ. ಪುನ ಆವಜ್ಜೇಸಿ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ತತ್ಥ ಗತಪಚ್ಚಯಾ ಅತ್ಥೋ ಅತ್ಥಿ, ನತ್ಥೀ’’ತಿ. ತತೋ ಇದಂ ಅದ್ದಸ – ‘‘ಅಹಂ ಅಙ್ಗಾರಆವಾಟೇ ಪಾದಂ ಪಸಾರೇಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಠಪಿತಕಿಲಞ್ಜಂ ಅನ್ತರಧಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಚಕ್ಕಮತ್ತಂ ಮಹಾಪದುಮಂ ಉಟ್ಠಹಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಹಂ ಪದುಮಕಣ್ಣಿಕಾ ಅಕ್ಕಮನ್ತೋ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಞ್ಚಸತಾ ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ತಥೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸೀದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಹಾಜನೋ ಸನ್ನಿಪತಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಂ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಾಗಮೇ ದ್ವೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅನುಮೋದನಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅನುಮೋದನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಚ ಗರಹದಿನ್ನೋ ಚ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅತ್ತನೋ ಚ ಧನರಾಸಿಂ ಸಾಸನೇ ವಿಕಿರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಇಮಂ ಕುಲಪುತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಯಾ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖಂ ಅಧಿವಾಸೇಸಿ.

ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಅಧಿವಾಸನಂ ಗರಹದಿನ್ನಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ‘‘ಲೋಕಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಗರಹದಿನ್ನೋ ‘‘ಇದಾನಿಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗೇಹಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಮಹನ್ತಂ ಆವಾಟಂ ಖಣಾಪೇತ್ವಾ ಅಸೀತಿಸಕಟಮತ್ತಾನಿ ಖದಿರದಾರೂನಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಪೂರಾಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ಖದಿರಙ್ಗಾರರಾಸೀನಂ ಯೋಜಾಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ಧಮಾಪೇತ್ವಾ ಖದಿರಙ್ಗಾರರಾಸಿಂ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಆವಾಟಮತ್ಥಕೇ ರುಕ್ಖಪದರಾನಿ ಠಪಾಪೇತ್ವಾ ಕಿಲಞ್ಜೇನ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಗೋಮಯೇನ ಲಿಮ್ಪಾಪೇತ್ವಾ ಏಕೇನ ಪಸ್ಸೇನ ದುಬ್ಬಲದಣ್ಡಕೇ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಗಮನಮಗ್ಗಂ ಕಾರೇಸಿ, ‘‘ಏವಂ ಅಕ್ಕನ್ತಅಕ್ಕನ್ತಕಾಲೇ ದಣ್ಡಕೇಸು ಭಗ್ಗೇಸು ಪರಿವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಯಂ ಪತಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಗೇಹಪಚ್ಛಾಭಾಗೇ ಸಿರಿಗುತ್ತೇನ ಠಪಿತನಿಯಾಮೇನೇವ ಚಾಟಿಯೋ ಠಪಾಪೇಸಿ, ಆಸನಾನಿಪಿ ತಥೇವ ಪಞ್ಞಾಪೇಸಿ. ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಪಾತೋವ ತಸ್ಸ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕತೋ ತೇ, ಸಮ್ಮ, ಸಕ್ಕಾರೋ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಆಮ, ಸಮ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಹಂ ಪನ ಸೋ’’ತಿ? ‘‘ಏಹಿ, ಪಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬಂ ಸಿರಿಗುತ್ತೇನ ದಸ್ಸಿತನಯೇನೇವ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ‘‘ಸಾಧು, ಸಮ್ಮಾ’’ತಿ ಆಹ. ಮಹಾಜನೋ ಸನ್ನಿಪತಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೇನ ಹಿ ನಿಮನ್ತಿತೇ ಮಹನ್ತೋ ಸನ್ನಿಪಾತೋ ಅಹೋಸಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾಪಿ ‘‘ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸನ್ನಿಪತನ್ತಿ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾಪಿ ‘‘ಅಜ್ಜ ಸತ್ಥಾ ಮಹಾಧಮ್ಮದೇಸನಂ ದೇಸೇಸ್ಸತಿ, ಬುದ್ಧವಿಸಯಂ ಬುದ್ಧಲೀಲಂ ಉಪಧಾರೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸನ್ನಿಪತನ್ತಿ.

ಪುನದಿವಸೇ ಸತ್ಥಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಗರಹದಿನ್ನಸ್ಸ ಗೇಹದ್ವಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸೋ ಗೇಹಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪುರತೋ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಠಿತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ‘ತುಮ್ಹೇ ಕಿರ ಅತೀತಾದಿಭೇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾಥ, ಸತ್ತಾನಂ ಸೋಳಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಥಾ’ತಿ ಏವಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಟ್ಠಾಕೇನ ಮಯ್ಹಂ ಕಥಿತಂ. ಸಚೇ ಜಾನಾಥ, ಮಯ್ಹಂ ಗೇಹಂ ಮಾ ಪವಿಸಿತ್ಥ. ಪವಿಟ್ಠಾನಞ್ಹಿ ವೋ ನೇವ ಯಾಗು ಅತ್ಥಿ, ನ ಭತ್ತಾದೀನಿ, ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಪನ ತುಮ್ಹೇ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಯಂ ಪಾತೇತ್ವಾ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಏವಂ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ಏಥ ಭಗವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗೇಹಂ ಆಗತಾನಂ ವತ್ತಂ ಞತ್ವಾ ಆಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಆವುಸೋ’’ತಿ? ‘‘ಏಕೇಕಸ್ಸ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪುರತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಕಾಲೇ ಪಚ್ಛಾ ಅಞ್ಞೇನ ಆಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಪುರತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಯಂ ಪತಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ನ ಆಗಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಏಕೇಕಮೇವ ಪಾತೇತ್ವಾ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಏಕಕೋವ ಪಾಯಾಸಿ. ಗರಹದಿನ್ನೋ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಂ ಪತ್ವಾ ಅಪಸಕ್ಕಿತ್ವಾ ಠಿತೋ ‘‘ಪುರತೋ ಯಾಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ಸತ್ಥಾ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಮತ್ಥಕೇ ಪಾದಂ ಪಸಾರೇಸಿ, ಕಿಲಞ್ಜಂ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಚಕ್ಕಮತ್ತಾನಿ ಪದುಮಾನಿ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಪದುಮಕಣ್ಣಿಕಾ ಅಕ್ಕಮನ್ತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಬುದ್ಧಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ, ಭಿಕ್ಖೂಪಿ ತಥೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಗರಹದಿನ್ನಸ್ಸ ಕಾಯತೋ ಡಾಹೋ ಉಟ್ಠಹಿ.

ಸೋ ವೇಗೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಿರಿಗುತ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ‘‘ಸಾಮಿ, ಮೇ ತಾಣಂ ಹೋಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಿಂ ಏತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಂ ಗೇಹೇ ಯಾಗು ವಾ ಭತ್ತಾದೀನಿ ವಾ ನತ್ಥಿ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಕರೋಮೀ’’ತಿ? ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತಯಾ ಕತ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಅಹಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗೇಹಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಮಹನ್ತಂ ಆವಾಟಂ ಅಙ್ಗಾರಸ್ಸ ಪೂರಂ ಕಾರೇಸಿಂ – ‘‘ತತ್ಥ ಪಾತೇತ್ವಾ ನಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಥ ನಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಮಹಾಪದುಮಾನಿ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಸಬ್ಬೇ ಪದುಮಕಣ್ಣಿಕಾ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇಸು ನಿಸಿನ್ನಾ, ಇದಾನಿ ಕಿಂ ಕರೋಮಿ, ಸಾಮೀ’’ತಿ? ನನು ತ್ವಂ ಇದಾನೇವ ಮಯ್ಹಂ ‘‘‘ಏತ್ತಿಕಾ ಚಾಟಿಯೋ, ಏತ್ತಿಕಾ ಯಾಗು, ಏತ್ತಕಾನಿ ಸತ್ತಾದೀನೀ’ತಿ ದಸ್ಸೇಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಮುಸಾ ತಂ, ಸಾಮಿ, ತುಚ್ಛಾವ ಚಾಟಿಯೋ’’ತಿ. ಹೋತು, ‘‘ಗಚ್ಛ, ತಾಸು ಚಾಟೀಸು ಯಾಗುಆದೀನಿ ಓಲೋಕೇಹೀ’’ತಿ. ತಂ ಖಣಞ್ಞೇವ ತೇನ ಯಾಸು ಚಾಟೀಸು ‘‘ಯಾಗೂ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಾ ಯಾಗುಯಾ ಪೂರಯಿಂಸು, ಯಾಸು ‘‘ಭತ್ತಾದೀನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಾ ಭತ್ತಾದೀನಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಾವ ಅಹೇಸುಂ. ತಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾವ ಗರಹದಿನ್ನಸ್ಸ ಸರೀರಂ ಪೀತಿಪಾಮೋಜ್ಜೇನ ಪರಿಪೂರಿತಂ, ಚಿತ್ತಂ ಪಸನ್ನಂ. ಸೋ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ಅನುಮೋದನಂ ಕಾರೇತುಕಾಮೋ ಪತ್ತಂ ಗಣ್ಹಿ. ಸತ್ಥಾ ಅನುಮೋದನಂ ಕರೋನ್ತೋ ‘‘ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನೋ ಅಭಾವೇನೇವ ಮಮ ಸಾವಕಾನಂ ಬುದ್ಧಸಾಸನಸ್ಸ ಗುಣಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ. ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುವಿರಹಿತಾ ಹಿ ಅನ್ಧಾ ನಾಮ, ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಸಚಕ್ಖುಕಾ ನಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೫೮. ‘‘ಯಥಾ ಸಙ್ಕಾರಧಾನಸ್ಮಿಂ, ಉಜ್ಝಿತಸ್ಮಿಂ ಮಹಾಪಥೇ;

ಪದುಮಂ ತತ್ಥ ಜಾಯೇಥ, ಸುಚಿಗನ್ಧಂ ಮನೋರಮಂ.

೫೯. ‘‘ಏವಂ ಸಙ್ಕಾರಭೂತೇಸು, ಅನ್ಧಭೂತೇ ಪುಥುಜ್ಜನೇ;

ಅತಿರೋಚತಿ ಪಞ್ಞಾಯ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸಾವಕೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಸಙ್ಕಾರಧಾನಸ್ಮಿನ್ತಿ ಸಙ್ಕಾರಠಾನಸ್ಮಿಂ, ಕಚವರರಾಸಿಮ್ಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಜ್ಝಿತಸ್ಮಿಂ ಮಹಾಪಥೇತಿ ಮಹಾಮಗ್ಗೇ ಛಡ್ಡಿತಸ್ಮಿಂ. ಸುಚಿಗನ್ಧನ್ತಿ ಸುರಭಿಗನ್ಧಂ. ಮನೋ ಏತ್ಥ ರಮತೀತಿ ಮನೋರಮಂ. ಸಙ್ಕಾರಭೂತೇಸೂತಿ ಸಙ್ಕಾರಮಿವ ಭೂತೇಸು. ಪುಥುಜ್ಜನೇತಿ ಪುಥೂನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಜನನತೋ ಏವಂಲದ್ಧನಾಮೇ ಲೋಕಿಯಮಹಾಜನೇ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ನಾಮ ಮಹಾಪಥೇ ಛಡ್ಡಿತೇ ಸಙ್ಕಾರರಾಸಿಮ್ಹಿ ಅಸುಚಿಜೇಗುಚ್ಛಿಯಪಟಿಕೂಲೇಪಿ ಸುಚಿಗನ್ಧಂ ಪದುಮಂ ಜಾಯೇಥ, ತಂ ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾದೀನಂ ಮನೋರಮಂ ಪಿಯಂ ಮನಾಪಂ ಉಪರಿಮತ್ಥಕೇ ಪತಿಟ್ಠಾನಾರಹಮೇವ ಭವೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವ ಸಙ್ಕಾರಭೂತೇಸುಪಿ ಪುಥುಜ್ಜನೇಸು ಜಾತೋ ನಿಪ್ಪಞ್ಞಸ್ಸ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಅಚಕ್ಖುಕಸ್ಸ ಅನ್ತರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಪಞ್ಞಾಬಲೇನ ಕಾಮೇಸು ಆದೀನವಂ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಚ ಆನಿಸಂಸಂ ದಿಸ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಮತ್ತೇನಪಿ, ಕತೋ ಉತ್ತರಿಂ ಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಾನಿ ಆರಾಧೇತ್ವಾಪಿ ಅತಿರೋಚತಿ. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸಾವಕೋ ಹಿ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಅನ್ಧಭೂತೇ ಪುಥುಜ್ಜನೇ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ರೋಚತಿ ವಿರೋಚತಿ ಸೋಭತೀತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾ ಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸಿ. ಗರಹದಿನ್ನೋ ಚ ಸಿರಿಗುತ್ತೋ ಚ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ತೇ ಸಬ್ಬಂ ಅತ್ತನೋ ಧನಂ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ವಿಪ್ಪಕಿರಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ವಿಹಾರಮಗಮಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಅಹೋ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಬುದ್ಧಗುಣಾ ನಾಮ, ತಥಾರೂಪಂ ನಾಮ ಖದಿರಙ್ಗಾರರಾಸಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪದುಮಾನಿ ಉಟ್ಠಹಿಂಸೂ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ – ‘‘ಅನಚ್ಛರಿಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಮಮ ಏತರಹಿ ಬುದ್ಧಭೂತಸ್ಸ ಅಙ್ಗಾರರಾಸಿಮ್ಹಾ ಪದುಮಾನಿ ಉಟ್ಠಿತಾನಿ, ಅಪರಿಪಕ್ಕೇ ಞಾಣೇ ವತ್ತಮಾನಸ್ಸ ಬೋಧಿಸತ್ತಭೂತಸ್ಸಪಿ ಮೇ ಉಟ್ಠಹಿಂಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಕದಾ, ಭನ್ತೇ, ಆಚಿಕ್ಖಥ ನೋ’’ತಿ ಯಾಚಿತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ –

‘‘ಕಾಮಂ ಪತಾಮಿ ನಿರಯಂ, ಉದ್ಧಂಪಾದೋ ಅವಂಸಿರೋ;

ನಾನರಿಯಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಹನ್ದ ಪಿಣ್ಡಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧.೪೦) –

ಇದಂ ಖದಿರಙ್ಗಾರಜಾತಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ಕಥೇಸೀತಿ.

ಗರಹದಿನ್ನವತ್ಥು ದ್ವಾದಸಮಂ.

ಪುಪ್ಫವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಚತುತ್ಥೋ ವಗ್ಗೋ.