೩. ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಉಟ್ಠಾನೇನಪ್ಪಮಾದೇನಾತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ರಾಜಗಹೇ ಕಿರ ಧನಸೇಟ್ಠಿಕುಲಸ್ಸ ಧೀತಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಉಪರಿಮತಲೇ ಅತಿವಿಯ ರಕ್ಖಿಯಮಾನಾ ಯೋಬ್ಬನಮದಮತ್ತತಾಯ ಪುರಿಸಲೋಲಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ದಾಸೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಸನ್ಥವಂ ಕತ್ವಾ, ‘‘ಅಞ್ಞೇಪಿ ಮೇ ಇದಂ ಕಮ್ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಭೀತಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಅಮ್ಹೇಹಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನ ಸಕ್ಕಾ ವಸಿತುಂ. ಸಚೇ ಮೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಇಮಂ ದೋಸಂ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಖಣ್ಡಾಖಣ್ಡಿಕಂ ಮಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ. ವಿದೇಸಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಹತ್ಥಸಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ, ‘‘ಯತ್ಥ ವಾ ತತ್ಥ ವಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಅಜಾನನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಉಭೋಪಿ ಅಗಮಂಸು. ತೇಸಂ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ವಸನ್ತಾನಂ ಸಂವಾಸಮನ್ವಾಯ ತಸ್ಸಾ ಕುಚ್ಛಿಸ್ಮಿಂ ಗಬ್ಭೋ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ಸಾ ಗಬ್ಭಪರಿಪಾಕಂ ಆಗಮ್ಮ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇಸಿ, ‘‘ಗಬ್ಭೋ ಮೇ ಪರಿಪಾಕಂ ಗತೋ, ಞಾತಿಬನ್ಧುವಿರಹಿತೇ ಠಾನೇ ಗಬ್ಭವುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ದುಕ್ಖಾವಹಂ, ಕುಲಗೇಹಮೇವ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಚಾಹಂ ತತ್ಥ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ಜೀವಿತಂ ಮೇ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಭಯೇನ ‘‘ಅಜ್ಜ ಗಚ್ಛಾಮ, ಸ್ವೇ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ದಿವಸೇ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಸಿ. ಸಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಬಾಲೋ ಅತ್ತನೋ ದೋಸಮಹನ್ತತಾಯ ಗನ್ತುಂ ನ ಉಸ್ಸಹತಿ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ನಾಮ ಏಕನ್ತಹಿತಾವ, ಅಯಂ ಗಚ್ಛತು ವಾ, ಮಾ ವಾ, ಅಹಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾ ತಸ್ಮಿಂ ಗೇಹಾ ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಗೇಹಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಕುಲಘರಂ ಗತಭಾವಂ ಅನನ್ತರಗೇಹವಾಸೀನಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ.

ಸೋಪಿ ಘರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಅದಿಸ್ವಾ ಪಟಿವಿಸ್ಸಕೇ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಸಾ ಕುಲಘರಂ ಗತಾ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ವೇಗೇನ ಅನುಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿ. ತಸ್ಸಾಪಿ ತತ್ಥೇವ ಗಬ್ಭವುಟ್ಠಾನಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ‘‘ಕಿಂ ಇದಂ, ಭದ್ದೇ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಸಾಮಿ, ಮೇ ಏಕೋ ಪುತ್ತೋ ಜಾತೋ’’ತಿ. ‘‘ಇದಾನಿ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ? ‘‘ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಮಯಂ ಕುಲಘರಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಮ, ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇವ ನಿಪ್ಫನ್ನಂ, ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ನಿವತ್ತಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ದ್ವೇಪಿ ಏಕಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿವತ್ತಿಂಸು. ತಸ್ಸ ಚ ದಾರಕಸ್ಸ ಪನ್ಥೇ ಜಾತತ್ತಾ ಪನ್ಥಕೋತಿ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತಸ್ಸಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅಪರೋಪಿ ಗಬ್ಭೋ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ಸಬ್ಬಂ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸಪಿ ದಾರಕಸ್ಸ ಪನ್ಥೇ ಜಾತತ್ತಾ ಪಠಮಜಾತಸ್ಸ ಮಹಾಪನ್ಥಕೋತಿ ನಾಮಂ ಕತ್ವಾ ಇತರಸ್ಸ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋತಿ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತೇ ದ್ವೇಪಿ ದಾರಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಮೇವ ಗತಾ. ತೇಸಂ ತತ್ಥ ವಸನ್ತಾನಂ ಮಹಾಪನ್ಥಕದಾರಕೋ ಅಞ್ಞೇ ದಾರಕೇ ‘‘ಚೂಳಪಿತಾ ಮಹಾಪಿತಾತಿ, ಅಯ್ಯಕೋ ಅಯ್ಯಿಕಾ’’ತಿ ಚ ವದನ್ತೇ ಸುತ್ವಾ ಮಾತರಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಅಮ್ಮ, ಅಞ್ಞೇ ದಾರಕಾ ‘ಅಯ್ಯಕೋ ಅಯ್ಯಿಕಾ’ತಿಪಿ, ‘ಮಹಾಪಿತಾ ಚೂಳಪಿತಾ’ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ, ಕಚ್ಚಿ ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಞೇವ ಞಾತಕಾ ನತ್ಥೀ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ತಾತ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಏತ್ಥ ಞಾತಕಾ ನತ್ಥಿ. ರಾಜಗಹನಗರೇ ಪನ ವೋ ಧನಸೇಟ್ಠಿ ನಾಮ ಅಯ್ಯಕೋ, ತತ್ಥ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬಹೂ ಞಾತಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ನ ಗಚ್ಛಥ, ಅಮ್ಮಾ’’ತಿ? ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಅಗಮನಕಾರಣಂ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಅಕಥೇತ್ವಾ ಪುತ್ತೇಸು ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕಥೇನ್ತೇಸು ಸಾಮಿಕಂ ಆಹ – ‘‘ಇಮೇ ದಾರಕಾ ಮಂ ಅತಿವಿಯ ಕಿಲಮೇನ್ತಿ, ಕಿಂ ನೋ ಮಾತಾಪಿತರೋ ದಿಸ್ವಾ ಮಂಸಂ ಖಾದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಏಹಿ, ದಾರಕಾನಂ ಅಯ್ಯಕಕುಲಂ ದಸ್ಸೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ಭವಿತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ, ತೇ ಪನ ನಯಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಉಪಾಯೇನ ದಾರಕಾನಂ ಅಯ್ಯಕಕುಲಮೇವ ದಟ್ಠುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ದ್ವೇಪಿ ಜನಾ ದಾರಕೇ ಆದಾಯ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ರಾಜಗಹಂ ಪತ್ವಾ ನಗರದ್ವಾರೇ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಸಾಲಾಯ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ದಾರಕಮಾತಾ ದ್ವೇ ದಾರಕೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಆಗತಭಾವಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ. ತೇ ತಂ ಸಾಸನಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಸಂಸಾರೇ ವಿಚರನ್ತಾನಂ ನ ಪುತ್ತೋ ನ ಧೀತಾ ಭೂತಪುಬ್ಬಾ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಮಹಾಪರಾಧಿಕಾ, ನ ಸಕ್ಕಾ ತೇಹಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಚಕ್ಖುಪಥೇ ಠಾತುಂ, ಏತ್ತಕಂ ನಾಮ ಧನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದ್ವೇಪಿ ಜನಾ ಫಾಸುಕಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಜೀವನ್ತು, ದಾರಕೇ ಪನ ಇಧ ಪೇಸೇನ್ತೂ’’ತಿ ಧನಂ ದತ್ವಾ ದೂತಂ ಪಾಹೇಸುಂ.

ತೇಹಿ ಪೇಸಿತಂ ಧನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಾರಕೇ ಆಗತದೂತಾನಞ್ಞೇವ ಹತ್ಥೇ ದತ್ವಾ ಪಹಿಣಿಂಸು. ದಾರಕಾ ಅಯ್ಯಕಕುಲೇ ವಡ್ಢನ್ತಿ. ತೇಸು ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಅತಿದಹರೋ, ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ಪನ ಅಯ್ಯಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ದಸಬಲಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸೋತುಂ ಗಚ್ಛತಿ. ತಸ್ಸ ನಿಚ್ಚಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನಮಿ. ಸೋ ಅಯ್ಯಕಂ ಆಹ – ‘‘ಸಚೇ ಮಂ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯಾಥ, ಅಹಂ ಪಬ್ಬಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ವದೇಸಿ, ತಾತ, ಸಕಲಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸಪಿ ಮೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾತೋ ತವ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಭದ್ದಿಕಾ. ಸಚೇ ಸಕ್ಕೋಸಿ ಪಬ್ಬಜಾಹೀ’’ತಿ. ತಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ನೇತ್ವಾ, ‘‘ಕಿಂ, ಗಹಪತಿ, ದಾರಕೋ ತೇ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಅಯಂ ಮೇ ನತ್ತಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಚಾರಿಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ‘‘ಇಮಂ ದಾರಕಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಹೀ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ತಚಪಞ್ಚಕಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಸೋ ಬಹುಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಪರಿಪುಣ್ಣವಸ್ಸೋ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೇನ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಸೋ ಝಾನಸುಖೇನ ಫಲಸುಖೇನ ವೀತಿನಾಮೇನ್ತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಕ್ಕಾ ನು ಖೋ ಇದಂ ಸುಖಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕಸ್ಸ ದಾತು’’ನ್ತಿ! ತತೋ ಅಯ್ಯಕಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಮಹಾಸೇಟ್ಠಿ, ಸಚೇ ಅನುಜಾನೇಯ್ಯಾಥ, ಅಹಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಪಬ್ಬಾಜೇಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಸೇಟ್ಠಿ ಕಿರ ಸಾಸನೇ ಚ ಸುಪ್ಪಸನ್ನೋ, ‘‘ಕತರಧೀತಾಯ ವೋ ಏತೇ ಪುತ್ತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಯಮಾನೋ ಚ ‘‘ಪಲಾತಧೀತಾಯಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ಲಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸುಖೇನೇವ ತೇಸಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅನುಜಾನಿ. ಥೇರೋ ಚೂಳಪನ್ಥಕಂ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಸೀಲೇಸು ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾವ ದನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ.

‘‘ಪದ್ಮಂ ಯಥಾ ಕೋಕನದಂ ಸುಗನ್ಧಂ,

ಪಾತೋ ಸಿಯಾ ಫುಲ್ಲಮವೀತಗನ್ಧಂ;

ಅಙ್ಗೀರಸಂ ಪಸ್ಸ ವಿರೋಚಮಾನಂ,

ತಪನ್ತಮಾದಿಚ್ಚಮಿವನ್ತಲಿಕ್ಖೇ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೩; ಅ. ನಿ. ೫.೧೯೫) –

ಇಮಂ ಏಕಂ ಗಾಥಂ ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಸೋ ಕಿರ ಕಸ್ಸಪಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞವಾ ಹುತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ದನ್ಧಭಿಕ್ಖುನೋ ಉದ್ದೇಸಗ್ಗಹಣಕಾಲೇ ಪರಿಹಾಸಕೇಳಿಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನ ಪರಿಹಾಸೇನ ಲಜ್ಜಿತೋ ನೇವ ಉದ್ದೇಸಂ ಗಣ್ಹಿ, ನ ಸಜ್ಝಾಯಮಕಾಸಿ. ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಅಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾವ ದನ್ಧೋ ಜಾತೋ, ಗಹಿತಗಹಿತಂ ಪದಂ ಉಪರೂಪರಿಪದಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ನಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಇಮಮೇವ ಗಾಥಂ ಉಗ್ಗಹೇತುಂ ವಾಯಮನ್ತಸ್ಸ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ. ಅಥ ನಂ ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ, ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕ, ತ್ವಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ ಅಭಬ್ಬೋ, ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಏಕಂ ಗಾಥಮ್ಪಿ ಗಣ್ಹಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಸಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಂ ಪನ ಕಥಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇಸ್ಸಸಿ, ನಿಕ್ಖಮ ಇತೋ’’ತಿ ವಿಹಾರಾ ನಿಕ್ಕಡ್ಢಿ. ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ಸಿನೇಹೇನ ಗಿಹಿಭಾವಂ ನ ಪತ್ಥೇತಿ.

ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಕಾಲೇ ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ಭತ್ತುದ್ದೇಸಕೋ ಅಹೋಸಿ. ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಬಹುಂ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಆದಾಯ ಅತ್ತನೋ ಅಮ್ಬವನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ದಸಬಲಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಮಹಾಪನ್ಥಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ‘‘ಕಿತ್ತಕಾ, ಭನ್ತೇ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನೀ’’ತಿ. ‘‘ಸ್ವೇ, ಭನ್ತೇ, ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಾನಿ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಿ ಆದಾಯ ಅಮ್ಹಾಕಂ ನಿವೇಸನೇ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ದನ್ಧೋ ಅವಿರುಳ್ಹಿಧಮ್ಮೋ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಾನಂ ನಿಮನ್ತನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ಥೇರೋ ಆಹ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಥೇರೋ ಏತ್ತಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಿಮನ್ತನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತೋ ಮಂ ಬಾಹಿರಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛತಿ, ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಮಯ್ಹಂ ಭಾತಿಕಸ್ಸ ಮಯಿ ಚಿತ್ತಂ ಭಿನ್ನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ದಾನಿ ಮಯ್ಹಂ ಇಮಿನಾ ಸಾಸನೇನ, ಗಿಹೀ ಹುತ್ವಾ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತೋ ಜೀವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ಸೋ ಪುನದಿವಸೇ ಪಾತೋವ ವಿಬ್ಭಮಿತುಂ ಪಾಯಾಸಿ.

ಸತ್ಥಾ ಪಚ್ಚೂಸಕಾಲೇಯೇವ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಕಾರಣಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಠಮತರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಚೂಳಪನ್ಥಕಸ್ಸ ಗಮನಮಗ್ಗೇ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಚಙ್ಕಮನ್ತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಕುಹಿಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಚೂಳಪನ್ಥಕ, ಇಮಾಯ ವೇಲಾಯ ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಭಾತಾ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ನಿಕ್ಕಡ್ಢತಿ, ತೇನಾಹಂ ವಿಬ್ಭಮಿತುಂ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕ, ತವ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ನಾಮ ಮಮ ಸನ್ತಕಾ, ಭಾತರಾ ನಿಕ್ಕಡ್ಢಿತೋ ಕಸ್ಮಾ ಮಮ ಸನ್ತಿಕಂ ನಾಗಞ್ಛಿ, ಏಹಿ, ಕಿಂ ತೇ ಗಿಹಿಭಾವೇನ, ಮಮ ಸನ್ತಿಕೇ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಚಕ್ಕಙ್ಕಿತತಲೇನ ಪಾಣಿನಾ ತಂ ಸಿರಸಿ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಪ್ಪಮುಖೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕ, ಪುರತ್ಥಾಭಿಮುಖೋ ಹುತ್ವಾ ಇಮಂ ಪಿಲೋತಿಕಂ ‘ರಜೋಹರಣಂ ರಜೋಹರಣ’ನ್ತಿ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತೋ ಇಧೇವ ಹೋಹೀ’’ತಿ ಇದ್ಧಿಯಾ ಅಭಿಸಙ್ಖತಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪಿಲೋತಿಕಂ ದತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಆರೋಚಿತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ಜೀವಕಸ್ಸ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತಾಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಚೂಳಪನ್ಥಕೋಪಿ ಸೂರಿಯಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ಪಿಲೋತಿಕಂ ‘‘ರಜೋಹರಣಂ ರಜೋಹರಣ’’ನ್ತಿ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡಂ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಅಹೋಸಿ. ತತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇದಂ ಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡಂ ಅತಿವಿಯ ಪರಿಸುದ್ಧಂ, ಇಮಂ ಪನ ಅತ್ತಭಾವಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಪುರಿಮಪಕತಿಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ ಏವಂ ಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಜಾತಂ, ಅನಿಚ್ಚಾ ವತ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ ಖಯವಯಂ ಪಟ್ಠಪೇನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆರುಳ್ಹ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕ, ತ್ವಂ ಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡಮೇವ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಂ ‘ರಜಂ ರಜ’ನ್ತಿ ಮಾ ಸಞ್ಞಂ ಕರಿ, ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಪನ ತೇ ರಾಗರಜಾದಯೋ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ಹರಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಓಭಾಸಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ವಿಯ ಪಞ್ಞಾಯಮಾನರೂಪೋ ಹುತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ರಾಗೋ ರಜೋ ನ ಚ ಪನ ರೇಣು ವುಚ್ಚತಿ,

ರಾಗಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರಜೋತಿ;

ಏತಂ ರಜ್ಜಂ ವಿಪ್ಪಜಹಿತ್ವ ಭಿಕ್ಖವೋ,

ವಿಹರನ್ತಿ ತೇ ವಿಗತರಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ.

‘‘ದೋಸೋ ರಜೋ ನ ಚ ಪನ ರೇಣು ವುಚ್ಚತಿ,

ದೋಸಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರಜೋತಿ;

ಏತಂ ರಜಂ ವಿಪ್ಪಜಹಿತ್ವ ಭಿಕ್ಖವೋ,

ವಿಹರನ್ತಿ ತೇ ವಿಗತರಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ.

‘‘ಮೋಹೋ ರಜೋ ನ ಚ ಪನ ರೇಣು ವುಚ್ಚತಿ,

ಮೋಹಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರಜೋತಿ;

ಏತಂ ರಜಂ ವಿಪ್ಪಜಹಿತ್ವ ಭಿಕ್ಖವೋ,

ವಿಹರನ್ತಿ ತೇ ವಿಗತರಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ’’ತಿ. (ಮಹಾನಿ. ೨೦೯);

ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿಯೇವಸ್ಸ ತೀಣಿ ಪಿಟಕಾನಿ ಆಗಮಿಂಸು.

ಸೋ ಕಿರ ಪುಬ್ಬೇ ರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಲಾಟತೋ ಸೇದೇ ಮುಚ್ಚನ್ತೇ ಪರಿಸುದ್ಧೇನ ಸಾಟಕೇನ ನಲಾಟನ್ತಂ ಪುಞ್ಛಿ, ಸಾಟಕೋ ಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ‘‘ಇಮಂ ಸರೀರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಏವರೂಪೋ ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಸಾಟಕೋ ಪಕತಿಂ ಜಹಿತ್ವಾ ಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಜಾತೋ, ಅನಿಚ್ಚಾ ವತ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಲಭಿ. ತೇ ಕಾರಣೇನಸ್ಸ ರಜೋಹರಣಮೇವ ಪಚ್ಚಯೋ ಜಾತೋ.

ಜೀವಕೋಪಿ ಖೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ದಸಬಲಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ಉಪನಾಮೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ನನು, ಜೀವಕ, ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಪಿದಹಿ. ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಜೀವಕಾ’’ತಿ ಆಹ. ಜೀವಕೋ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಭಣೇ ಗಚ್ಛ, ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಿಭಾವಂ ವಾ ನತ್ಥಿಭಾವಂ ವಾ ತ್ವಞ್ಞೇವ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ ಪುರಿಸಂ ಪೇಸೇಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಭಾತಿಕೋ ‘ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನತ್ಥೀ’ತಿ ಭಣತಿ, ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಿಭಾವಮಸ್ಸ ಪಕಾಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಕಲಂ ಅಮ್ಬವನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಞೇವ ಪೂರೇಸಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಏಕಚ್ಚೇ ರಜನಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಏಕಚ್ಚೇ ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಏವಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಅಸದಿಸಂ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಂ ಮಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಪುರಿಸೋ ವಿಹಾರೇ ಬಹೂ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ, ‘‘ಅಯ್ಯ, ಸಕಲಂ ಅಮ್ಬವನಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪರಿಪುಣ್ಣ’’ನ್ತಿ ಜೀವಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ. ಥೇರೋಪಿ ಖೋ ತತ್ಥೇವ –

‘‘ಸಹಸ್ಸಕ್ಖತ್ತುಮತ್ತಾನಂ, ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾನ ಪನ್ಥಕೋ;

ನಿಸೀದಮ್ಬವನೇ ರಮ್ಮೇ, ಯಾವ ಕಾಲಪ್ಪವೇದನಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಸತ್ಥಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಆಹ – ‘‘ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘ಸತ್ಥಾ ಚೂಳಪನ್ಥಕಂ ನಾಮ ಪಕ್ಕೋಸತೀ’ತಿ ವದೇಹೀ’’ತಿ. ತೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ತಥಾ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಅಹಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ, ಅಹಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ’’ತಿ ಮುಖಸಹಸ್ಸಂ ಉಟ್ಠಹಿ. ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಪುನ ಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಸಬ್ಬೇಪಿ ಕಿರ, ಭನ್ತೇ, ಚೂಳಪನ್ಥಕಾಯೇವ ನಾಮಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಯೋ ‘ಅಹಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ’ತಿ ಪಠಮಂ ವದತಿ, ತಂ ಹತ್ಥೇ ಗಣ್ಹ, ಅವಸೇಸಾ ಅನ್ತರಧಾಯಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ತಾವದೇವ ಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನ್ತರಧಾಯಿಂಸು. ಥೇರೋಪಿ ತೇನ ಪುರಿಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಪರಿಯೋಸಾನೇ ಜೀವಕಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಜೀವಕ, ಚೂಳಪನ್ಥಕಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾಹಿ, ಅಯಂ ತೇ ಅನುಮೋದನಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಜೀವಕೋ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ಥೇರೋ ಸೀಹನಾದಂ ನದನ್ತೋ ತರುಣಸೀಹೋ ವಿಯ ತೀಹಿ ಪಿಟಕೇಹಿ ಸಙ್ಖೋಭೇತ್ವಾ ಅನುಮೋದನಮಕಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವತ್ತೇ ದಸ್ಸಿತೇ ಗನ್ಧಕುಟಿಪ್ಪಮುಖೇ ಠತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸುಗತೋವಾದಂ ದತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಸುರಭಿಗನ್ಧವಾಸಿತಂ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸೀಹಸೇಯ್ಯಂ ಉಪಗತೋ. ಅಥ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಸಮೋಸರಿತ್ವಾ ರತ್ತಕಮ್ಬಲಸಾಣಿಯಾ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ವಿಯ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಗುಣಕಥಂ ಆರಭಿಂಸು, ‘‘ಆವುಸೋ, ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ಚೂಳಪನ್ಥಕಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಏಕಂ ಗಾಥಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ‘ದನ್ಧೋ ಅಯ’ನ್ತಿ ವಿಹಾರಾ ನಿಕ್ಕಡ್ಢಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಅನುತ್ತರಧಮ್ಮರಾಜತಾಯ ಏಕಸ್ಮಿಂಯೇವಸ್ಸ ಅನ್ತರಭತ್ತೇ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಅದಾಸಿ, ತೀಣಿ ಪಿಟಕಾನಿ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿಯೇವ ಆಗತಾನಿ, ಅಹೋ ಬುದ್ಧಾನಂ ಬಲಂ ನಾಮ ಮಹನ್ತ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಇಮಂ ಕಥಾಪವತ್ತಿಂ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಅಜ್ಜ ಮಯಾ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಬುದ್ಧಸೇಯ್ಯಾಯ ಉಟ್ಠಾಯ ಸುರತ್ತದುಪಟ್ಟಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ವಿಜ್ಜುಲತಂ ವಿಯ ಕಾಯಬನ್ಧನಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ರತ್ತಕಮ್ಬಲಸದಿಸಂ ಸುಗತಮಹಾಚೀವರಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಸುರಭಿಗನ್ಧಕುಟಿತೋ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ ಮತ್ತವರವಾರಣಸೀಹವಿಜಮ್ಭಿತವಿಲಾಸೇನ ಅನನ್ತಾಯ ಬುದ್ಧಲೀಳಾಯ ಧಮ್ಮಸಭಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಮಣ್ಡಲಮಾಳಮಜ್ಝೇ ಸುಪಞ್ಞತ್ತವರಬುದ್ಧಾಸನಂ ಅಭಿರುಯ್ಹ ಛಬ್ಬಣ್ಣಬುದ್ಧರಂಸಿಯೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇನ್ತೋ ಅಣ್ಣವಕುಚ್ಛಿಂ ಖೋಭಯಮಾನೋ ಯುಗನ್ಧರಮತ್ಥಕೇ ಬಾಲಸೂರಿಯೋ ವಿಯ ಆಸನಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದಿ. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಪನ ಆಗತಮತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಕಥಂ ಪಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಮುದುಕೇನ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೇನ ಪರಿಸಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ, ‘‘ಅಯಂ ಪರಿಸಾ ಅತಿವಿಯ ಸೋಭತಿ, ಏಕಸ್ಸಪಿ ಹತ್ಥಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ವಾ ಪಾದಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ ವಾ ಉಕ್ಕಾಸಿತಸದ್ದೋ ವಾ ಖಿಪಿತಸದ್ದೋ ವಾ ನತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ಇಮೇ ಬುದ್ಧಗಾರವೇನ ಸಗಾರವಾ, ಬುದ್ಧತೇಜೇನ ತಜ್ಜಿತಾ. ಮಯಿ ಆಯುಕಪ್ಪಮ್ಪಿ ಅಕಥೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇ ಪಠಮಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ನ ಕಥೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಕಥಾಸಮುಟ್ಠಾಪನವತ್ತಂ ನಾಮ ಮಯಾವ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ, ಅಹಮೇವ ಪಠಮಂ ಕಥೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಮಧುರೇನ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸರೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ, ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ, ಕಾ ಚ ಪನ ವೋ ಅನ್ತರಾಕಥಾ ವಿಪ್ಪಕತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಇದಾನೇವ ದನ್ಧೋ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ದನ್ಧೋಯೇವ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚಸ್ಸಾಹಂ ಇದಾನೇವ ಅವಸ್ಸಯೋ ಜಾತೋ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಅವಸ್ಸಯೋ ಅಹೋಸಿಮೇವ. ಪುಬ್ಬೇ ಪನಾಹಂ ಇಮಂ ಲೋಕಿಯಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸ ಸಾಮಿಕಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಇದಾನಿ ಲೋಕುತ್ತರಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಸೋತುಕಾಮೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಆಯಾಚಿತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ –

‘‘ಅತೀತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾರಾಣಸಿನಗರವಾಸೀ ಏಕೋ ಮಾಣವೋ ತಕ್ಕಸಿಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಿಪ್ಪುಗ್ಗಹಣತ್ಥಾಯ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಸ್ಸ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಮಾಣವಕಸತಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಅತಿವಿಯ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಉಪಕಾರಕೋ ಅಹೋಸಿ, ಪಾದಪರಿಕಮ್ಮಾದೀನಿ ಸಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾನಿ ಕರೋತಿ. ದನ್ಧತಾಯ ಪನ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋ’’ತಿ. ಆಚರಿಯೋ ‘‘ಅಯಂ ಮಮ ಬಹೂಪಕಾರೋ, ಸಿಕ್ಖಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ ವಾಯಮನ್ತೋಪಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಕ್ಖಾಪೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಸೋ ಚಿರಂ ವಸಿತ್ವಾ ಏಕಗಾಥಮ್ಪಿ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತ್ವಾ ‘‘ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಚರಿಯಂ ಆಪುಚ್ಛಿ. ಆಚರಿಯೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಮಯ್ಹಂ ಉಪಕಾರಕೋ, ಪಣ್ಡಿತಭಾವಮಸ್ಸ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಾಮಿ, ನ ನಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ಅವಸ್ಸಂ ಮಯಾ ಇಮಸ್ಸ ಪಚ್ಚುಪಕಾರೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ಏಕಮಸ್ಸ ಮನ್ತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸೋ ತಂ ಅರಞ್ಞಂ ನೇತ್ವಾ ‘‘ಘಟ್ಟೇಸಿ ಘಟ್ಟೇಸಿ, ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ಘಟ್ಟೇಸಿ? ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ಜಾನಾಮಿ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ ಇಮಂ ಮನ್ತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇನ್ತೋ ಅನೇಕಸತಕ್ಖತ್ತುಂ ಪರಿವತ್ತಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಪಞ್ಞಾಯತಿ ತೇ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಆಮ, ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ದನ್ಧೇನ ನಾಮ ವಾಯಾಮಂ ಕತ್ವಾ ಪಗುಣಂ ಕತಂ ಸಿಪ್ಪಂ ನ ಪಲಾಯತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪರಿಬ್ಬಯಂ ದತ್ವಾ, ‘‘ಗಚ್ಛ, ಇಮಂ ಮನ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವಿಸ್ಸಸಿ, ಅಪಲಾಯನತ್ಥಾಯ ಪನಸ್ಸ ನಿಚ್ಚಂ ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಂ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಸಮ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ‘‘ಪುತ್ತೋ ಮೇ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಆಗತೋ’’ತಿ ಮಹಾಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನಂ ಅಕಾಸಿ.

ತದಾ ಬಾರಾಣಸಿರಾಜಾ ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಮೇ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದೀಸು ಕೋಚಿ ದೋಸೋ’’ತಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಅರುಚ್ಚನಕಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಮ್ಮಂ ಅದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅತ್ತನೋ ವಜ್ಜಂ ನಾಮ ಅತ್ತನೋ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ಪರೇಸಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ನಾಗರಾನಂ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸಾಯಂ ಅಞ್ಞಾತಕವೇಸೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ, ‘‘ಸಾಯಮಾಸಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಮನುಸ್ಸಾನಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ ನಾಮ ನಾನಪ್ಪಕಾರಕೋ ಹೋತಿ, ‘ಸಚಾಹಂ ಅಧಮ್ಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಮಿ, ಪಾಪೇನ ಅಧಮ್ಮಿಕೇನ ರಞ್ಞಾ ದಣ್ಡಬಲಿಆದೀಹಿ ಹತಮ್ಹಾ’ತಿ ವಕ್ಖನ್ತಿ. ‘ಸಚೇ ಧಮ್ಮೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇಮಿ, ದೀಘಾಯುಕೋ ಹೋತು ನೋ ರಾಜಾ’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಮಮ ಗುಣಂ ಕಥೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಗೇಹಾನಂ ಭಿತ್ತಿಅನುಸಾರೇನೇವ ವಿಚರತಿ.

ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಉಮಙ್ಗಚೋರಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಗೇಹಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಉಮಙ್ಗಂ ಭಿನ್ದನ್ತಿ ಏಕಉಮಙ್ಗೇನೇವ ದ್ವೇ ಗೇಹಾನಿ ಪವಿಸನತ್ಥಾಯ. ರಾಜಾ ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಗೇಹಚ್ಛಾಯಾಯ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತೇಸಂ ಉಮಙ್ಗಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗೇಹಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಭಣ್ಡಕಂ ಓಲೋಕಿತಕಾಲೇ ಮಾಣವೋ ಪಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ತಂ ಮನ್ತಂ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತೋ ‘‘ಘಟ್ಟೇಸಿ ಘಟ್ಟೇಸಿ, ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ಘಟ್ಟೇಸಿ? ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ಜಾನಾಮಿ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ತಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಇಮಿನಾ ಕಿರಮ್ಹಾ ಞಾತಾ, ಇದಾನಿ ನೋ ನಾಸೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ನಿವತ್ಥವತ್ಥಾನಿಪಿ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಭೀತಾ ಸಮ್ಮುಖಸಮ್ಮುಖಟ್ಠಾನೇನೇವ ಪಲಾಯಿಂಸು. ರಾಜಾ ತೇ ಪಲಾಯನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಇತರಸ್ಸ ಚ ಮನ್ತಸಜ್ಝಾಯನಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಗೇಹಞ್ಞೇವ ವವತ್ಥಪೇತ್ವಾ ನಾಗರಾನಂ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ನಿವೇಸನಂ ಪಾವಿಸಿ. ಸೋ ವಿಭಾತಾಯ ಪನ ರತ್ತಿಯಾ ಪಾತೋವೇಕಂ ಪುರಿಸಂ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಗಚ್ಛ ಭಣೇ, ಅಸುಕವೀಥಿಯಂ ನಾಮ ಯಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಉಮಙ್ಗೋ ಭಿನ್ನೋ, ತತ್ಥ ತಕ್ಕಸಿಲತೋ ಸಿಪ್ಪಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಆಗತಮಾಣವೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಆನೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ರಾಜಾ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಮಾಣವಂ ಆನೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ರಾಜಾ ಆಹ – ‘‘ತ್ವಂ, ತಾತ, ತಕ್ಕಸಿಲತೋ ಸಿಪ್ಪಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಆಗತಮಾಣವೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ತಂ ಸಿಪ್ಪಂ ದೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ದೇವ, ಸಮಾನಾಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ. ರಾಜಾಪಿ ತಥಾ ಕತ್ವಾ ಮನ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ತೇ ಆಚರಿಯಭಾಗೋ’’ತಿ ಸಹಸ್ಸಂ ಅದಾಸಿ.

ತದಾ ಸೇನಾಪತಿ ರಞ್ಞೋ ಕಪ್ಪಕಂ ಆಹ – ‘‘ಕದಾ ರಞ್ಞೋ ಮಸ್ಸುಂ ಕರಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಸ್ವೇ ವಾ ಪರಸುವೇ ವಾ’’ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಕಿಚ್ಚಂ ಮೇ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಕಿಂ, ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ರಞ್ಞೋ ಮಸ್ಸುಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಖುರಂ ಅತಿವಿಯ ಪಹಂಸಿತ್ವಾ ಗಲನಾಳಿಂ ಛಿನ್ದ, ತ್ವಂ ಸೇನಾಪತಿ ಭವಿಸ್ಸಸಿ, ಅಹಂ ರಾಜಾ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಮಸ್ಸುಕಮ್ಮಕರಣದಿವಸೇ ಗನ್ಧೋದಕೇನ ಮಸ್ಸುಂ ತೇಮೇತ್ವಾ ಖುರಂ ಪಹಂಸಿತ್ವಾ ನಲಾಟನ್ತೇ ಗಹೇತ್ವಾ, ‘‘ಖುರೋ ಥೋಕಂ ಕುಣ್ಠಧಾರೋ, ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ಗಲನಾಳಿಂ ಛಿನ್ದಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಪುನ ಏಕಮನ್ತಂ ಠತ್ವಾ ಖುರಂ ಪಹಂಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ರಾಜಾ ಅತ್ತನೋ ಮನ್ತಂ ಸರಿತ್ವಾ ಸಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ‘‘ಘಟ್ಟೇಸಿ ಘಟ್ಟೇಸಿ, ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ಘಟ್ಟೇಸಿ? ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ಜಾನಾಮಿ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ನ್ಹಾಪಿತಸ್ಸ ನಲಾಟತೋ ಸೇದಾ ಮುಚ್ಚಿಂಸು. ಸೋ ‘‘ಜಾನಾತಿ ಮಮ ಕಾರಣಂ ರಾಜಾ’’ತಿ ಭೀತೋ ಖುರಂ ಭೂಮಿಯಂ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಾದಮೂಲೇ ಉರೇನ ನಿಪಜ್ಜಿ. ರಾಜಾನೋ ನಾಮ ಛೇಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇನ ತಂ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಅರೇ, ದುಟ್ಠ, ನ್ಹಾಪಿತ, ‘ನ ಮಂ ರಾಜಾ ಜಾನಾತೀ’ತಿ ಸಞ್ಞಂ ಕರೋಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಭಯಂ ಮೇ ದೇಹಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಹೋತು, ಮಾ ಭಾಯಿ, ಕಥೇಹೀ’’ತಿ. ಸೇನಾಪತಿ ಮೇ, ದೇವ, ಸಹಸ್ಸಂ ದತ್ವಾ, ‘‘ರಞ್ಞೋ ಮಸ್ಸುಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಯ ಗಲನಾಳಿಂ ಛಿನ್ದ, ಅಹಂ ರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ತಂ ಸೇನಾಪತಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹಾತಿ. ರಾಜಾ ತಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಆಚರಿಯಂ ಮೇ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವಿತಂ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸೇನಾಪತಿಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಭೋ, ಸೇನಾಪತಿ, ಕಿಂ ನಾಮ ತಯಾ ಮಮ ಸನ್ತಿಕಾ ನ ಲದ್ಧಂ, ಇದಾನಿ ತಂ ದಟ್ಠುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ಮಮ ರಟ್ಠಾ ನಿಕ್ಖಮಾಹೀ’’ತಿ ತಂ ರಟ್ಠಾ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಆಚರಿಯಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಆಚರಿಯ, ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಮಯಾ ಜೀವಿತಂ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಸಕ್ಕಾರಂ ಕರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸೇನಾಪತಿಟ್ಠಾನಂ ಅದಾಸಿ. ‘‘ಸೋ ತದಾ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಅಹೋಸಿ, ಸತ್ಥಾ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋ ಆಚರಿಯೋ’’ತಿ.

ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಅತೀತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ, ‘‘ಏವಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ದನ್ಧೋಯೇವ ಅಹೋಸಿ, ತದಾಪಿಸ್ಸಾಹಂ ಅವಸ್ಸಯೋ ಹುತ್ವಾ ತಂ ಲೋಕಿಯಕುಟುಮ್ಬೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ಏಕದಿವಸಂ ‘‘ಅಹೋ ಸತ್ಥಾ ಚೂಳಪನ್ಥಕಸ್ಸ ಅವಸ್ಸಯೋ ಜಾತೋ’’ತಿ ಕಥಾಯ ಸಮುಟ್ಠಿತಾಯ ಚೂಳಸೇಟ್ಠಿಜಾತಕೇ ಅತೀತವತ್ಥುಂ ಕಥೇತ್ವಾ –

‘‘ಅಪ್ಪಕೇನಾಪಿ ಮೇಧಾವೀ, ಪಾಭತೇನ ವಿಚಕ್ಖಣೋ;

ಸಮುಟ್ಠಾಪೇತಿ ಅತ್ತಾನಂ, ಅಣುಂ ಅಗ್ಗಿಂವ ಸನ್ಧಮ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧.೪) –

ಗಾಥಂ ವತ್ವಾ, ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನೇವಾಹಂ ಇಮಸ್ಸ ಅವಸ್ಸಯೋ ಜಾತೋ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಅವಸ್ಸಯೋ ಅಹೋಸಿಮೇವ. ಪುಬ್ಬೇ ಪನಾಹಂ ಇಮಂ ಲೋಕಿಯಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸ ಸಾಮಿಕಂ ಅಕಾಸಿಂ, ಇದಾನಿ ಲೋಕುತ್ತರಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸ. ತದಾ ಹಿ ಚೂಳನ್ತೇವಾಸಿಕೋ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಅಹೋಸಿ, ಚೂಳಸೇಟ್ಠಿ ಪನ ಪಣ್ಡಿತೋ ಬ್ಯತ್ತೋ ನಕ್ಖತ್ತಕೋವಿದೋ ಅಹಮೇವಾ’’ತಿ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ.

ಪುನೇಕದಿವಸಂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ, ‘‘ಆವುಸೋ, ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಚತುಪ್ಪದಂ ಗಾಥಂ ಗಹೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋಪಿ ವೀರಿಯಂ ಅನೋಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾವ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ, ಇದಾನಿ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಕುಟುಮ್ಬಸ್ಸ ಸಾಮಿಕೋ ಜಾತೋ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಸಾಸನೇ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸಾಮಿಕೋ ಹೋತಿಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೫. ‘‘ಉಟ್ಠಾನೇನಪ್ಪಮಾದೇನ, ಸಂಯಮೇನ ದಮೇನ ಚ;

ದೀಪಂ ಕಯಿರಾಥ ಮೇಧಾವೀ, ಯಂ ಓಘೋ ನಾಭಿಕೀರತೀ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ದೀಪಂ ಕಯಿರಾಥಾತಿ ವೀರಿಯಸಙ್ಖಾತೇನ ಉಟ್ಠಾನೇನ, ಸತಿಯಾ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಾಕಾರಸಙ್ಖಾತೇನ ಅಪ್ಪಮಾದೇನ, ಚತುಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲಸಙ್ಖಾತೇನ ಸಂಯಮೇನ, ಇನ್ದ್ರಿಯದಮೇನ ಚಾತಿ ಇಮೇಹಿ ಕಾರಣಭೂತೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಧಮ್ಮೋಜಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಮೇಧಾವೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತಿವಿಯ ದುಲ್ಲಭಪತಿಟ್ಠತಾಯ ಅತಿಗಮ್ಭೀರೇ ಸಂಸಾರಸಾಗರೇ ಅತ್ತನೋ ಪತಿಟ್ಠಾನಭೂತಂ ಅರಹತ್ತಫಲಂ ದೀಪಂ ಕಯಿರಾಥ ಕರೇಯ್ಯ, ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕೀದಿಸಂ? ಯಂ ಓಘೋ ನಾಭಿಕೀರತೀತಿ ಯಂ ಚತುಬ್ಬಿಧೋಪಿ ಕಿಲೇಸೋಘೋ ಅಭಿಕಿರಿತುಂ ವಿದ್ಧಂಸೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ನ ಹಿ ಸಕ್ಕಾ ಅರಹತ್ತಂ ಓಘೇನ ಅಭಿಕಿರಿತುನ್ತಿ.

ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪನ್ನಾದಯೋ ಅಹೇಸುಂ. ಏವಂ ದೇಸನಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಜಾತಾತಿ.

ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರವತ್ಥು ತತಿಯಂ.