೪. ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ

ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋತಿಆದಿಕಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅಪದಾನಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಯದೇತ್ಥ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿವಸೇನ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಅಟ್ಠಕನಿಪಾತೇ ಮಹಾಪನ್ಥಕವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ (ಥೇರಗಾ. ೫೧೦ ಆದಯೋ) ವುತ್ತಮೇವ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಮಹಾಪನ್ಥಕತ್ಥೇರೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಸುಖೇನ ವೀತಿನಾಮೇನ್ತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಸಕ್ಕಾ ಚೂಳಪನ್ಥಕಮ್ಪಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುಖೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತು’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಅಯ್ಯಕಂ ಧನಸೇಟ್ಠಿಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಸಚೇ, ಮಹಾಸೇಟ್ಠಿ, ಅನುಜಾನಾಥ, ಅಹಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಪಬ್ಬಾಜೇಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಥೇರೋ ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಸೋ ದಸಸು ಸೀಲೇಸು ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಭಾತು ಸನ್ತಿಕೇ –

‘‘ಪದುಮಂ ಯಥಾ ಕೋಕನದಂ ಸುಗನ್ಧಂ, ಪಾತೋ ಸಿಯಾ ಫುಲ್ಲಮವೀತಗನ್ಧಂ;

ಅಙ್ಗೀರಸಂ ಪಸ್ಸ ವಿರೋಚಮಾನಂ, ತಪನ್ತಮಾದಿಚ್ಚಮಿವನ್ತಲಿಕ್ಖೇ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೩; ಅ. ನಿ. ೫.೧೯೫) –

ಗಾಥಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಉಗ್ಗಹೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ, ಗಹಿತಮ್ಪಿ ಹದಯೇ ನ ತಿಟ್ಠತಿ. ಅಥ ನಂ ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ, ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕ, ತ್ವಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ ಅಭಬ್ಬೋ, ಚತೂಹಿ ಮಾಸೇಹಿ ಏಕಂ ಗಾಥಮ್ಪಿ ಗಹೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಸಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಂ ಪನ ತ್ವಂ ಕಥಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇಸ್ಸಸಿ, ನಿಕ್ಖಮ ಇತೋ’’ತಿ ಸೋ ಥೇರೇನ ಪಣಾಮಿಕೋ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಸಮೀಪೇ ರೋದಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಸತ್ಥಾ ಜೀವಕಮ್ಬವನೇ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಜೀವಕೋ ಪುರಿಸಂ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸತ್ಥಾರಂ ನಿಮನ್ತೇಹೀ’’ತಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಪನ್ಥಕೋ ಭತ್ತುದ್ದೇಸಕೋ ಹೋತಿ. ಸೋ ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖುಸತಾನಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಪಟಿಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಾನಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ದೋಮನಸ್ಸಪ್ಪತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಕ್ಖೇದಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಮಯಾ ಕತೇನ ಉಪಾಯೇನ ಬುಜ್ಝಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಅವಿದೂರಟ್ಠಾನೇ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಪನ್ಥಕ, ರೋದಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಭಾತಾ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಣಾಮೇತೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಪನ್ಥಕ, ಮಾ ಚಿನ್ತಯಿ, ಮಮ ಸಾಸನೇ ತುಯ್ಹಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ಏಹಿ ಇಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘ರಜೋಹರಣಂ, ರಜೋಹರಣ’ನ್ತಿ ಮನಸಿ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಇದ್ಧಿಯಾ ಸುದ್ಧಂ ಚೋಳಕ್ಖಣ್ಡಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥಾರಾ ದಿನ್ನಂ ಚೋಳಕ್ಖಣ್ಡಂ ‘‘ರಜೋಹರಣಂ, ರಜೋಹರಣ’’ನ್ತಿ ಹತ್ಥೇನ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತೋ ನಿಸೀದಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಕಿಲಿಟ್ಠಧಾತುಕಂ ಜಾತಂ, ಪುನ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಉಕ್ಖಲಿಪರಿಪುಞ್ಛನಸದಿಸಂ ಜಾತಂ. ಸೋ ಞಾಣಪರಿಪಾಕತ್ತಾ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇದಂ ಚೋಳಕ್ಖಣ್ಡಂ ಪಕತಿಯಾ ಪರಿಸುದ್ಧಂ, ಇಮಂ ಉಪಾದಿಣ್ಣಕಸರೀರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಅಞ್ಞಥಾ ಜಾತಂ, ತಸ್ಮಾ ಅನಿಚ್ಚಂ ಯಥಾಪೇತಂ, ಏವಂ ಚಿತ್ತಮ್ಪೀ’’ತಿ ಖಯವಯಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ನಿಮಿತ್ತೇ ಝಾನಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಝಾನಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅರಹತ್ತಪತ್ತಸ್ಸೇವಸ್ಸ ತೇಪಿಟಕಂ ಪಞ್ಚಾಭಿಞ್ಞಾ ಚ ಆಗಮಿಂಸು.

ಸತ್ಥಾ ಏಕೂನೇಹಿ ಪಞ್ಚಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನೇ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಭಿಕ್ಖಾಯ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಏವ ನ ಗತೋ. ಜೀವಕೋ ಯಾಗುಂ ದಾತುಂ ಆರಭಿ. ಸತ್ಥಾ ಹತ್ಥೇನ ಪತ್ತಂ ಪಿದಹಿ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ನ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ವಿಹಾರೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ಥಿ, ಜೀವಕಾ’’ತಿ. ಸೋ ಪುರಿಸಂ ಪೇಸೇಸಿ – ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ, ವಿಹಾರೇ ನಿಸಿನ್ನಂ ಅಯ್ಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಹೀ’’ತಿ. ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರೋಪಿ ರೂಪೇನ ಕಿರಿಯಾಯ ಚ ಏಕಮ್ಪಿ ಏಕೇನ ಅಸದಿಸಂ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಸೋ ಪುರಿಸೋ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಬಹುಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕಥೇಸಿ – ‘‘ಇಮಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಾ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಬಹುತರೋ, ಪಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಂ ಅಯ್ಯಂ ನ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ. ಜೀವಕೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕೋ ನಾಮೋ, ಭನ್ತೇ, ವಿಹಾರೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ? ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ನಾಮ, ಜೀವಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ, ‘ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ನಾಮ ಕತರೋ’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಂ ಆನೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ನಾಮ ಕತರೋ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಅಹಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ, ಅಹಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ’’ತಿ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಕಥೇಸಿ. ಸೋ ಪುನಾಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಜೀವಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ ಜೀವಕೋ ಪಟಿವಿದ್ಧಸಚ್ಚತ್ತಾ ‘‘ಇದ್ಧಿಮಾ ಮಞ್ಞೇ, ಅಯ್ಯೋ’’ತಿ ನಯತೋ ಞತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛ, ಭಣೇ, ಪಠಮಂ ಕಥೇನ್ತಂ ಅಯ್ಯಮೇವ ‘ತುಮ್ಹೇ ಸತ್ಥಾ ಪಕ್ಕೋಸತೀ’ತಿ ವತ್ವಾ ಚೀವರಕಣ್ಣೇ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ತಾವದೇವ ನಿಮ್ಮಿತಭಿಕ್ಖೂ ಅನ್ತರಧಾಯಿಂಸು. ಸೋ ಥೇರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ.

ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಯಾಗುಞ್ಚ ಖಜ್ಜಕಾದಿಭೇದಞ್ಚ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿ. ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕಂ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ಅನುಮೋದನಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ಪಭಿನ್ನಪಟಿಸಮ್ಭಿದೋ ಸಿನೇರುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದಂ ಮನ್ಥೇನ್ತೋ ವಿಯ ತೇಪಿಟಕಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ ಸಙ್ಖೋಭೇನ್ತೋ ಸತ್ಥು ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಅನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸಿ. ದಸಬಲೇ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಗತೇ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಾ ಉದಪಾದಿ ‘ಅಹೋ ಬುದ್ಧಾನಂ ಆನುಭಾವೋ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಏಕಗಾಥಂ ಗಹೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಮ್ಪಿ ಲಹುಕೇನ ಖಣೇನೇವ ಏವಂ ಮಹಿದ್ಧಿಕಂ ಅಕಂಸೂ’ತಿ, ತಥಾ ಹಿ ಜೀವಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಭಗವಾ ‘ಏವಂ ಚೂಳಪನ್ಥಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಹಿತಂ, ವೀಥಿಪಟಿಪನ್ನಾ ವಿಪಸ್ಸನಾ’ತಿ ಞತ್ವಾ ಯಥಾನಿಸಿನ್ನೋಯೇವ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ, ‘ಪನ್ಥಕ, ನೇವಾಯಂ ಪಿಲೋತಿಕಾ ಕಿಲಿಟ್ಠಾ ರಜಾನುಕಿಣ್ಣಾ, ಇತೋ ಪನ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಸಂಕಿಲೇಸೋ ರಜೋ’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ –

‘‘ರಾಗೋ ರಜೋ ನ ಚ ಪನ ರೇಣು ವುಚ್ಚತಿ, ರಾಗಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ ರಜೋತಿ;

ಏತಂ ರಜಂ ವಿಪ್ಪಜಹಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖವೋ, ವಿಹರನ್ತಿ ತೇ ವಿಗತರಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ.

‘‘ದೋಸೋ ರಜೋ…ಪೇ… ವಿಗತರಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ.

‘‘ಮೋಹೋ ರಜೋ…ಪೇ… ವಿಗತರಜಸ್ಸ ಸಾಸನೇ’’ತಿ. (ಮಹಾನಿ. ೨೦೯; ಚೂಳನಿ. ಉದಯಮಾಣವಪುಚ್ಛಾನಿದ್ದೇಸ ೭೪) –

ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ. ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ಸಹಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀತಿ. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪಂ ಸುತ್ವಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಬುದ್ಧಾಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ವದೇಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚೂಳಪನ್ಥಕೇನ ಇದಾನಿ ಮಯ್ಹಂ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಲೋಕುತ್ಥರದಾಯಜ್ಜಂ ಲದ್ಧಂ, ಪುಬ್ಬೇ ಪನ ಲೋಕಿಯದಾಯಜ್ಜಂ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ಯಾಚಿತೋ ಚೂಳಸೇಟ್ಠಿಜಾತಕಂ (ಜಾ. ೧.೧.೪) ಕಥೇಸಿ. ಅಪರಭಾಗೇ ನಂ ಸತ್ಥಾ ಅರಿಯಗಣಪರಿವುತೋ ಧಮ್ಮಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಮನೋಮಯಂ ಕಾಯಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನನ್ತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೇತೋವಿವಟ್ಟಕುಸಲಾನಞ್ಚ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ.

೩೫. ಏವಂ ಸೋ ಪತ್ತಏತದಗ್ಗಟ್ಠಾನೋ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಸರಿತ್ವಾ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸವಸೇನ ಪುಬ್ಬಚರಿತಾಪದಾನಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪುರಿಮಪದದ್ವಯಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ. ಗಣಮ್ಹಾ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಸೋತಿ ಸೋ ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಸತ್ಥಾ ಗಣಮ್ಹಾ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಮೂಹತೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ವಿಸುಂ ಭೂತೋ ವಿವೇಕಂ ಉಪಗತೋ. ತದಾ ಮಮ ತಾಪಸಕಾಲೇ ಹಿಮವನ್ತೇ ಹಿಮಾಲಯಪಬ್ಬತಸಮೀಪೇ ವಸಿ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ, ಚತೂಹಿ ಇರಿಯಾಪಥೇಹಿ ವಿಹಾಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೬. ಅಹಮ್ಪಿ…ಪೇ… ತದಾತಿ ಯದಾ ಸೋ ಭಗವಾ ಹಿಮವನ್ತಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ವಸಿ, ತದಾ ಅಹಮ್ಪಿ ಹಿಮವನ್ತಸಮೀಪೇ ಕತಅಸ್ಸಮೇ ಆ ಸಮನ್ತತೋ ಕಾಯಚಿತ್ತಪೀಳಾಸಙ್ಖಾತಾ ಪರಿಸ್ಸಯಾ ಸಮನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಅಸ್ಸಮೋತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇ ಅರಞ್ಞಾವಾಸೇ ವಸಾಮೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಚಿರಾಗತಂ ಮಹಾವೀರನ್ತಿ ಅಚಿರಂ ಆಗತಂ ಮಹಾವೀರಿಯವನ್ತಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ ಪಧಾನಂ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪೇಸಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಆಗತಕ್ಖಣೇಯೇವ ಉಪಾಗಮಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೭. ಪುಪ್ಫಚ್ಛತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾನಾತಿ ಏವಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚ ಪದುಮುಪ್ಪಲಪುಪ್ಫಾದೀಹಿ ಛಾದಿತಂ ಪುಪ್ಫಮಯಂ ಛತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನರಾಸಭಂ ನರಾನಂ ಸೇಟ್ಠಂ ಭಗವನ್ತಂ ಛಾದೇನ್ತೋ ಉಪಗಚ್ಛಿಂ ಸಮೀಪಂ ಗತೋಸ್ಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮಾಧಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜನ್ತನ್ತಿ ರೂಪಾವಚರಸಮಾಧಿಜ್ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜನ್ತಂ ಅಪ್ಪೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯಂ ಅಹಂ ಅಕಾಸಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೩೮. ಉಭೋ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪಗ್ಗಯ್ಹಾತಿ ತಂ ಸುಸಜ್ಜಿತಂ ಪುಪ್ಫಚ್ಛತ್ತಂ ದ್ವೀಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಹಂ ಭಗವತೋ ಅದಾಸಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸೀತಿ ತಂ ಮಯಾ ದಿನ್ನಂ ಪುಪ್ಫಚ್ಛತ್ತಂ ಪದುಮುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ, ಸಾದರಂ ಸಾದಿಯೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೪೧. ಸತಪತ್ತಛತ್ತಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹಾತಿ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಪದುಮಪುಪ್ಫೇ ಸತಸತಪತ್ತಾನಂ ವಸೇನ ಸತಪತ್ತೇಹಿ ಪದುಮಪುಪ್ಫೇಹಿ ಛಾದಿತಂ ಪುಪ್ಫಚ್ಛತ್ತಂ ಪಕಾರೇನ ಆದರೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ತಾಪಸೋ ಮಮ ಅದಾಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಮಹಂ ಕಿತ್ತಯಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ತಂ ತಾಪಸಂ ಅಹಂ ಕಿತ್ತಯಿಸ್ಸಾಮಿ ಪಾಕಟಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಮ ಭಾಸತೋ ಭಾಸಮಾನಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುಣೋಥ ಮನಸಿ ಕರೋಥ.

೪೨. ಪಞ್ಚವೀಸತಿಕಪ್ಪಾನೀತಿ ಇಮಿನಾ ಪುಪ್ಫಚ್ಛತ್ತದಾನೇನ ಪಞ್ಚವೀಸತಿವಾರೇ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಸಕ್ಕೋ ಹುತ್ವಾ ದೇವರಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಚತುತ್ತಿಂಸತಿಕ್ಖತ್ತುಞ್ಚಾತಿ ಚತುತ್ತಿಂಸತಿವಾರೇ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

೪೩. ಯಂ ಯಂ ಯೋನಿನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಯೋನಿಆದೀಸು ಯಂ ಯಂ ಜಾತಿಂ ಸಂಸರತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಯೋನಿಯಂ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಸುಞ್ಞಟ್ಠಾನೇ ಪತಿಟ್ಠನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಠಿತಂ ವಾ ಪದುಮಂ ಧಾರಯಿಸ್ಸತಿ ಉಪರಿ ಛಾದಯಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೪೫. ಪಕಾಸಿತೇ ಪಾವಚನೇತಿ ತೇನ ಭಗವತೋ ಸಕಲಪಿಟಕತ್ತಯೇ ಪಕಾಸಿತೇ ದೀಪಿತೇ ಮನುಸ್ಸತ್ತಂ ಮನುಸ್ಸಜಾತಿಂ ಲಭಿಸ್ಸತಿ ಉಪಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ. ಮನೋಮಯಮ್ಹಿ ಕಾಯಮ್ಹೀತಿ ಮನೇನ ಝಾನಚಿತ್ತೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೋತಿ ಮನೋಮಯೋ, ಯಥಾ ಚಿತ್ತಂ ಪವತ್ತತಿ, ತಥಾ ಕಾಯಂ ಪವತ್ತೇತಿ ಚಿತ್ತಗತಿಕಂ ಕರೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಮ್ಹಿ ಮನೋಮಯೇ ಕಾಯಮ್ಹಿ ಸೋ ತಾಪಸೋ ಚೂಳಪನ್ಥಕೋ ನಾಮ ಹುತ್ವಾ ಉತ್ತಮೋ ಅಗ್ಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತತ್ತಾ ಉತ್ತಾನತ್ತಾ ಚ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

೫೨. ಸರಿಂ ಕೋಕನದಂ ಅಹನ್ತಿ ಅಹಂ ಭಗವತೋ ನಿಮ್ಮಿತಚೋಳಕಂ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತೋ ಕೋಕನದಂ ಪದುಮಂ ಸರಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿ ಮೇತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಕೋಕನದೇ ಪದುಮೇ ಮಯ್ಹಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿ ಅಲ್ಲೀನೋ, ತತೋ ಅಹಂ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೫೩. ಅಹಂ ಮನೋಮಯೇಸು ಚಿತ್ತಗತಿಕೇಸು ಕಾಯೇಸು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಬ್ಬೇಸು ಪಾರಮಿಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಗತೋ ಪತ್ತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವಾತಿ.

ಚೂಳಪನ್ಥಕತ್ಥೇರಅಪದಾನವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.