(೨.) ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ

೧೦೨೨. ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಭಿಯ್ಯೋತಿ ದುತಿಯಂ ವಸ್ಸಸತಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ವೀಸಾಯ ವಾ ತಿಂಸಾಯ ವಾ ಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ವಾ ಪಞ್ಞಾಸಾಯ ವಾ ಸಟ್ಠಿಯಾ ವಾ ವಸ್ಸೇಹಿ ಅಧಿಕಮ್ಪಿ ವಸ್ಸಸತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಹೇತಂ ದುತಿಯಂ ವಸ್ಸಸತಂ ಅಪ್ಪತ್ತತ್ತಾ ಅಪ್ಪನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

೧೦೨೪. ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾದೀಸು ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ಪರಿಚಾರಿಕಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಪಾರಿಸಜ್ಜಾ. ತೇಸಂ ಪುರೋಹಿತಭಾವೇ ಠಿತಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುರೋಹಿತಾ. ವಣ್ಣವನ್ತತಾಯ ಚೇವ ದೀಘಾಯುಕತಾಯ ಚ ಮಹನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾತಿ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾ, ತೇಸಂ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾನಂ. ಇಮೇ ತಯೋಪಿ ಜನಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನಭೂಮಿಯಂ ಏಕತಲೇ ವಸನ್ತಿ; ಆಯುಅನ್ತರಂ ಪನ ನೇಸಂ ನಾನಾ.

೧೦೨೫. ಪರಿತ್ತಾ ಆಭಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಪರಿತ್ತಾಭಾ. ಅಪ್ಪಮಾಣಾ ಆಭಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಾಭಾ. ದಣ್ಡದೀಪಿಕಾಯ ಅಚ್ಚಿ ವಿಯ ಏತೇಸಂ ಸರೀರತೋ ಆಭಾ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಛಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪತನ್ತೀ ವಿಯ ಸರತಿ ವಿಸರತೀತಿ ಆಭಸ್ಸರಾ. ಇಮೇಪಿ ತಯೋ ಜನಾ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮಿಯಂ ಏಕತಲೇ ವಸನ್ತಿ; ಆಯುಅನ್ತರಂ ಪನ ನೇಸಂ ನಾನಾ.

೧೦೨೬. ಪರಿತ್ತಾ ಸುಭಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಪರಿತ್ತಸುಭಾ. ಅಪ್ಪಮಾಣಾ ಸುಭಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಸುಭಾ. ಸುಭೇನ ಓಕಿಣ್ಣಾ ವಿಕಿಣ್ಣಾ, ಸುಭೇನ ಸರೀರಪ್ಪಭಾವಣ್ಣೇನ ಏಕಗ್ಘನಾ, ಸುವಣ್ಣಮಞ್ಜುಸಾಯ ಠಪಿತಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತಕಞ್ಚನಪಿಣ್ಡಸಸ್ಸಿರೀಕಾತಿ ಸುಭಕಿಣ್ಹಾ. ಇಮೇಪಿ ತಯೋ ಜನಾ ತತಿಯಜ್ಝಾನಭೂಮಿಯಂ ಏಕತಲೇ ವಸನ್ತಿ; ಆಯುಅನ್ತರಂ ಪನ ನೇಸಂ ನಾನಾ.

೧೦೨೭. ಆರಮ್ಮಣನಾನತ್ತತಾತಿ ಆರಮ್ಮಣಸ್ಸ ನಾನತ್ತಭಾವೋ. ಮನಸಿಕಾರನಾನತ್ತತಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏತ್ಥ ಏಕಸ್ಸ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಏಕಸ್ಸ ಓದಾತಕಸಿಣನ್ತಿ ಇದಂ ಆರಮ್ಮಣನಾನತ್ತಂ. ಏಕೋ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ…ಪೇ… ಏಕೋ ಓದಾತಕಸಿಣನ್ತಿ ಇದಂ ಮನಸಿಕಾರನಾನತ್ತಂ. ಏಕಸ್ಸ ಪಥವೀಕಸಿಣೇ ಛನ್ದೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಏಕಸ್ಸ ಓದಾತಕಸಿಣೇತಿ ಇದಂ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ. ಏಕೋ ಪಥವೀಕಸಿಣೇ ಪತ್ಥನಂ ಕರೋತಿ…ಪೇ… ಏಕೋ ಓದಾತಕಸಿಣೇತಿ ಇದಂ ಪಣಿಧಿನಾನತ್ತಂ. ಏಕೋ ಪಥವೀಕಸಿಣವಸೇನ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ…ಪೇ… ಏಕೋ ಓದಾತಕಸಿಣವಸೇನಾತಿ ಇದಂ ಅಧಿಮೋಕ್ಖನಾನತ್ತಂ. ಏಕೋ ಪಥವೀಕಸಿಣವಸೇನ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನೀಹರತಿ…ಪೇ… ಏಕೋ ಓದಾತಕಸಿಣವಸೇನಾತಿ ಇದಂ ಅಭಿನೀಹಾರನಾನತ್ತಂ. ಏಕಸ್ಸ ಪಥವೀಕಸಿಣಪರಿಚ್ಛಿನ್ದನಕಪಞ್ಞಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಏಕಸ್ಸ ಓದಾತಕಸಿಣಪರಿಚ್ಛಿನ್ದನಕಪಞ್ಞಾತಿ ಇದಂ ಪಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಆರಮ್ಮಣಮನಸಿಕಾರಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇನ ಕಥಿತಾ. ಛನ್ದಪಣಿಧಿಅಧಿಮೋಕ್ಖಾಭಿನೀಹಾರಾ ಅಪ್ಪನಾಯಪಿ ವತ್ತನ್ತಿ ಉಪಚಾರೇಪಿ. ಪಞ್ಞಾ ಪನ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಮಿಸ್ಸಕಾ ಕಥಿತಾ.

ಅಸಞ್ಞಸತ್ತಾನನ್ತಿ ಸಞ್ಞಾವಿರಹಿತಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ. ಏಕಚ್ಚೇ ಹಿ ತಿತ್ಥಾಯತನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ‘ಚಿತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ರಜ್ಜನದುಸ್ಸನಮುಯ್ಹನಾನಿ ನಾಮ ಹೋನ್ತೀ’ತಿ ಚಿತ್ತೇ ದೋಸಂ ದಿಸ್ವಾ ‘ಅಚಿತ್ತಕಭಾವೋ ನಾಮ ಸೋಭನೋ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮನಿಬ್ಬಾನಮೇತ’ನ್ತಿ ಸಞ್ಞಾವಿರಾಗಂ ಜನೇತ್ವಾ ತತ್ರೂಪಗಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಭಾವೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಉಪಪತ್ತಿಕ್ಖಣೇ ಏಕೋ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋಯೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ಠತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಠಿತಕೋ ಏವ ಹೋತಿ, ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನಕೋವ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ನಿಪನ್ನೋವ. ಚಿತ್ತಕಮ್ಮರೂಪಕಸದಿಸಾ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ಕಪ್ಪಸತಾನಿ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋ ರೂಪಕಾಯೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ, ಕಾಮಾವಚರಸಞ್ಞಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ; ತೇನ ಇಧ ಸಞ್ಞುಪ್ಪಾದೇನ ತೇ ದೇವಾ ತಮ್ಹಾ ಕಾಯಾ ಚುತಾತಿ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ.

ವಿಪುಲಾ ಫಲಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ವೇಹಪ್ಫಲಾ. ಅತ್ತನೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ನ ಹಾಯನ್ತಿ ನ ವಿಹಾಯನ್ತೀತಿ ಅವಿಹಾ. ನ ಕಞ್ಚಿ ಸತ್ತಂ ತಪ್ಪನ್ತೀತಿ ಅತಪ್ಪಾ. ಸುನ್ದರಾ ದಸ್ಸನಾ ಅಭಿರೂಪಾ ಪಾಸಾದಿಕಾತಿ ಸುದಸ್ಸಾ. ಸುಟ್ಠ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ಸುನ್ದರಮೇತೇಸಂ ವಾ ದಸ್ಸನನ್ತಿ ಸುದಸ್ಸೀ. ಸಬ್ಬೇಹಿ ಏವ ಗುಣೇಹಿ ಚ ಭವಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಜೇಟ್ಠಾ, ನತ್ಥೇತ್ಥ ಕನಿಟ್ಠಾತಿ ಅಕನಿಟ್ಠಾ.

೧೦೨೮. ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಗತಾತಿ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ. ಇತರೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇತಿ ಛ ಕಾಮಾವಚರಾ, ನವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ, ಪಞ್ಚ ಸುದ್ಧಾವಾಸಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಅರೂಪಾ ಅಸಞ್ಞಸತ್ತವೇಹಪ್ಫಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಛಬ್ಬೀಸತಿ ದೇವಲೋಕಾ; ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸತ್ತವೀಸತಿ.

ತತ್ಥ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ದೇವಾನಞ್ಚ ಆಯುಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಮಾನೇನ ಚತೂಸು ಅಪಾಯೇಸು ಭುಮ್ಮದೇವೇಸು ಚ ಆಯು ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ತಂ ಕಸ್ಮಾತಿ? ನಿರಯೇ ತಾವ ಕಮ್ಮಮೇವ ಪಮಾಣಂ. ಯಾವ ಕಮ್ಮಂ ನ ಖೀಯತಿ, ನ ತಾವ ಚವನ್ತಿ. ತಥಾ ಸೇಸಅಪಾಯೇಸು. ಭುಮ್ಮದೇವಾನಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಮೇವ ಪಮಾಣಂ. ತತ್ಥ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಹಿ ಕೇಚಿ ಸತ್ತಾಹಮತ್ತಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಕೇಚಿ ಅದ್ಧಮಾಸಂ, ಕೇಚಿ ಮಾಸಂ, ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠಮಾನಾಪಿ ಅತ್ಥಿಯೇವ.

ತತ್ಥ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಗಿಹಿಭಾವೇ ಠಿತಾಯೇವ ಸೋತಾಪನ್ನಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಮ್ಪಿ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಮ್ಪಿ ಅರಹತ್ತಫಲಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ತೇಸು ಸೋತಾಪನ್ನಾದಯೋ ಯಾವಜೀವಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಖೀಣಾಸವಾ ಪನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ ವಾ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ವಾ. ಕಸ್ಮಾ? ಅರಹತ್ತಂ ನಾಮ ಸೇಟ್ಠಗುಣೋ, ಗಿಹಿಲಿಙ್ಗಂ ಹೀನಂ, ತಂ ಹೀನತಾಯ ಉತ್ತಮಂ ಗುಣಂ ಧಾರೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾತುಕಾಮಾ ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಭುಮ್ಮದೇವಾ ಪನ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾಪಿ ಯಾವಜೀವಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಛಸು ಕಾಮಾವಚರದೇವೇಸು ಸೋತಾಪನ್ನಸಕದಾಗಾಮಿನೋ ಯಾವಜೀವಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ; ಅನಾಗಾಮಿನಾ ರೂಪಭವಂ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಖೀಣಾಸವೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾತುಂ. ಕಸ್ಮಾ? ನಿಲೀಯನೋಕಾಸಸ್ಸ ಅಭಾವಾ. ರೂಪಾವಚರಾರೂಪಾವಚರೇಸು ಸಬ್ಬೇಪಿ ಯಾವಜೀವಂ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ತತ್ಥ ರೂಪಾವಚರೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಸೋತಾಪನ್ನಸಕದಾಗಾಮಿನೋ ನ ಪುನ ಇಧಾಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತತ್ಥೇವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ. ಏತೇ ಹಿ ಝಾನಅನಾಗಾಮಿನೋ ನಾಮ.

ಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿಲಾಭೀನಂ ಪನ ಕಿಂ ನಿಯಮೇತಿ? ಪಗುಣಜ್ಝಾನಂ. ಯದೇವಸ್ಸ ಪಗುಣಂ ಹೋತಿ, ತೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಸಬ್ಬೇಸು ಪನ ಪಗುಣೇಸು ಕಿಂ ನಿಯಮೇತಿ? ಪತ್ಥನಾ. ಯತ್ಥ ಉಪಪತ್ತಿಂ ಪತ್ಥೇತಿ ತತ್ಥೇವ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಪತ್ಥನಾಯ ಅಸತಿ ಕಿಂ ನಿಯಮೇತಿ? ಮರಣಸಮಯೇ ಸಮಾಪನ್ನಾ ಸಮಾಪತ್ತಿ. ಮರಣಸಮಯೇ ಸಮಾಪನ್ನಾ ನತ್ಥಿ, ಕಿಂ ನಿಯಮೇತಿ? ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿ. ಏಕಂಸೇನ ಹಿ ಸೋ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನೇ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ನವಸು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಅರಿಯಸಾವಕಾನಂ ತತ್ರೂಪಪತ್ತಿಪಿ ಹೋತಿ ಉಪರೂಪಪತ್ತಿಪಿ ನ ಹೇಟ್ಠೂಪಪತ್ತಿ. ಪುಥುಜ್ಜನಾನಂ ಪನ ತತ್ರೂಪಪತ್ತಿಪಿ ಹೋತಿ ಉಪರೂಪಪತ್ತಿಪಿ ಹೇಟ್ಠೂಪಪತ್ತಿಪಿ. ಪಞ್ಚಸು ಸುದ್ಧಾವಾಸೇಸು ಚತೂಸು ಚ ಅರೂಪೇಸು ಅರಿಯಸಾವಕಾನಂ ತತ್ರೂಪಪತ್ತಿಪಿ ಹೋತಿ ಉಪರೂಪಪತ್ತಿಪಿ. ಪಠಮಜ್ಝಾನಭೂಮಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಅನಾಗಾಮೀ ನವ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಮತ್ಥಕೇ ಠಿತೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾತಿ. ವೇಹಪ್ಫಲಾ, ಅಕನಿಟ್ಠಾ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನನ್ತಿ ಇಮೇ ತಯೋ ದೇವಲೋಕಾ ಸೇಟ್ಠಭವಾ ನಾಮ. ಇಮೇಸು ತೀಸು ಠಾನೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಅನಾಗಾಮಿನೋ ನೇವ ಉದ್ಧಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನ ಅಧೋ, ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತೀತಿ. ಇದಮೇತ್ಥ ಪಕಿಣ್ಣಕಂ.