೨. ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧನಿದ್ದೇಸೋ
೮. ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧನಿದ್ದೇಸಾದೀಸು ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಸದಿಸಂ ಪಹಾಯ ಅಪುಬ್ಬಮೇವ ವಣ್ಣಯಿಸ್ಸಾಮ. ಯಾ ಕಾಚಿ ವೇದನಾತಿ ಚತುಭೂಮಿಕವೇದನಂ ಪರಿಯಾದಿಯತಿ. ಸುಖಾ ವೇದನಾತಿಆದೀನಿ ಅತೀತಾದಿವಸೇನ ನಿದ್ದಿಟ್ಠವೇದನಂ ಸಭಾವತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಾನಿ. ತತ್ಥ ಸುಖಾ ವೇದನಾ ಅತ್ಥಿ ಕಾಯಿಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಚೇತಸಿಕಾ. ತಥಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ. ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ಪನ ಚಕ್ಖಾದಯೋ ಪಸಾದಕಾಯೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪರಿಯಾಯೇನ ‘ಅತ್ಥಿ ಕಾಯಿಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಚೇತಸಿಕಾ’. ತತ್ಥ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಕಾಯಿಕಾ ಕಾಮಾವಚರಾ. ತಥಾ ಚೇತಸಿಕಾ ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ. ಚೇತಸಿಕಾ ಸುಖಾ ಪನ ತೇಭೂಮಿಕಾ. ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ಚತುಭೂಮಿಕಾ. ತಸ್ಸಾ ಸಬ್ಬಪ್ಪಕಾರಾಯಪಿ ಸನ್ತತಿವಸೇನ, ಖಣಾದಿವಸೇನ ಚ ಅತೀತಾದಿಭಾವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
ತತ್ಥ ಸನ್ತತಿವಸೇನ ಏಕವೀಥಿಏಕಜವನಏಕಸಮಾಪತ್ತಿಪರಿಯಾಪನ್ನಾ, ಏಕವಿಧವಿಸಯಸಮಾಯೋಗಪ್ಪವತ್ತಾ ಚ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ. ತತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅತೀತಾ, ಪಚ್ಛಾ ಅನಾಗತಾ. ಖಣಾದಿವಸೇನ ಖಣತ್ತಯಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತಮಜ್ಝಗತಾ ಸಕಿಚ್ಚಞ್ಚ ಕುರುಮಾನಾ ವೇದನಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ. ತತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅತೀತಾ, ಪಚ್ಛಾ ಅನಾಗತಾ. ತತ್ಥ ಖಣಾದಿವಸೇನ ಅತೀತಾದಿಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ಅಯಂ ನಿದ್ದೇಸೋ ಕತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
೧೧. ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮನಿದ್ದೇಸೇ ಅಕುಸಲಾ ವೇದನಾತಿಆದೀನಿ ಜಾತಿತೋ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಾನಿ. ದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾತಿಆದೀನಿ ಸಭಾವತೋ. ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವೇದನಾತಿಆದೀನಿ ಪುಗ್ಗಲತೋ. ಸಾಸವಾತಿಆದೀನಿ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರತೋ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಾನಿ. ತತ್ಥ ಅಕುಸಲಾ ತಾವ ಸದರಥಟ್ಠೇನ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಟ್ಠೇನ ಚ ಓಳಾರಿಕಾ. ಕುಸಲಾ ನಿದ್ದರಥಟ್ಠೇನ ಸುಖವಿಪಾಕಟ್ಠೇನ ಚ ಸುಖುಮಾ. ಅಬ್ಯಾಕತಾ ನಿರುಸ್ಸಾಹಟ್ಠೇನ ಅವಿಪಾಕಟ್ಠೇನ ಚ ಸುಖುಮಾ. ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ಸಉಸ್ಸಾಹಟ್ಠೇನ ಸವಿಪಾಕಟ್ಠೇನ ಚ ಓಳಾರಿಕಾ. ಅಬ್ಯಾಕತಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸುಖುಮಾ.
ದುಕ್ಖಾ ಅಸಾತಟ್ಠೇನ ದುಕ್ಖಟ್ಠೇನ ಚ ಓಳಾರಿಕಾ. ಸುಖಾ ಸಾತಟ್ಠೇನ ಸುಖಟ್ಠೇನ ಚ ಸುಖುಮಾ. ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ಸನ್ತಟ್ಠೇನ ಪಣೀತಟ್ಠೇನ ಚ ಸುಖುಮಾ. ಸುಖದುಕ್ಖಾ ಖೋಭನಟ್ಠೇನ ಫರಣಟ್ಠೇನ ಚ ಓಳಾರಿಕಾ. ಸುಖವೇದನಾಪಿ ಹಿ ಖೋಭೇತಿ ಫರತಿ. ತಥಾ ದುಕ್ಖವೇದನಾಪಿ. ಸುಖಞ್ಹಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಸಕಲಸರೀರಂ ಖೋಭೇನ್ತಂ ಆಲುಳೇನ್ತಂ ಅಭಿಸನ್ದಯಮಾನಂ ಮದ್ದಯಮಾನಂ ಛಾದಯಮಾನಂ ಸೀತೋದಕಘಟೇನ ಆಸಿಞ್ಚಯಮಾನಂ ವಿಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ತತ್ತಫಾಲಂ ಅನ್ತೋ ಪವೇಸನ್ತಂ ವಿಯ ತಿಣುಕ್ಕಾಯ ಬಹಿ ಝಾಪಯಮಾನಂ ವಿಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ಪನ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸುಖುಮಾ. ಅಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವೇದನಾ ನಾನಾರಮ್ಮಣೇ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಭಾವತೋ ಓಳಾರಿಕಾ. ಸಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ವೇದನಾ ಏಕತ್ತನಿಮಿತ್ತೇಯೇವ ಚರತೀತಿ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಸವಾ ಆಸವುಪ್ಪತ್ತಿಹೇತುತೋ ಓಳಾರಿಕಾ. ಆಸವಚಾರೋ ನಾಮ ಏಕನ್ತಓಳಾರಿಕೋ. ಅನಾಸವಾ ವುತ್ತವಿಪರಿಯಾಯೇನ ಸುಖುಮಾ.
ತತ್ಥ ಏಕೋ ನೇವ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ಕೋವಿದೋ ಹೋತಿ, ನ ವೇದನಾತ್ತಿಕೇ. ಸೋ ‘ಕುಸಲತ್ತಿಕಂ ರಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ ವೇದನಾತ್ತಿಕಂ ಭಿನ್ದತಿ; ‘ವೇದನಾತ್ತಿಕಂ ರಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ ಕುಸಲತ್ತಿಕಂ ಭಿನ್ದತಿ. ಏಕೋ ‘ತಿಕಂ ರಕ್ಖಾಮೀ’ತಿ ಭೂಮನ್ತರಂ ಭಿನ್ದತಿ. ಏಕೋ ನ ಭಿನ್ದತಿ. ಕಥಂ? ‘‘ಸುಖದುಕ್ಖಾ ವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ’’ತಿ ಹಿ ವೇದನಾತ್ತಿಕೇ ವುತ್ತಂ. ತಂ ಏಕೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ – ನ ಸಬ್ಬಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾ ಹಿ ಕುಸಲಾಪಿ ಅತ್ಥಿ ಅಕುಸಲಾಪಿ ಅಬ್ಯಾಕತಾಪಿ. ತತ್ಥ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅಬ್ಯಾಕತಾ ಸುಖುಮಾ. ಕಸ್ಮಾ? ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತತ್ತಾತಿ. ಏವಂ ಕುಸಲತ್ತಿಕೋ ರಕ್ಖಿತೋ ಹೋತಿ, ವೇದನಾತ್ತಿಕೋ ಪನ ಭಿನ್ನೋ.
ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅಬ್ಯಾಕತಾ ವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ’’ತಿ ಯಂ ಪನ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಏಕೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ – ನ ಸಬ್ಬಾ ಅಬ್ಯಾಕತಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾ ಹಿ ಸುಖಾಪಿ ಅತ್ಥಿ ದುಕ್ಖಾಪಿ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾಪಿ. ತತ್ಥ ಸುಖದುಕ್ಖಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಾ ಸುಖುಮಾ. ಕಸ್ಮಾ? ವೇದನಾತ್ತಿಕೇ ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತತ್ತಾತಿ. ಏವಂ ವೇದನಾತ್ತಿಕೋ ರಕ್ಖಿತೋ ಹೋತಿ, ಕುಸಲತ್ತಿಕೋ ಪನ ಭಿನ್ನೋ. ಕುಸಲತ್ತಿಕಸ್ಸ ಪನ ಆಗತಟ್ಠಾನೇ ವೇದನಾತ್ತಿಕಂ ಅನೋಲೋಕೇತ್ವಾ ವೇದನಾತ್ತಿಕಸ್ಸ ಆಗತಟ್ಠಾನೇ ಕುಸಲತ್ತಿಕಂ ಅನೋಲೋಕೇತ್ವಾ ಕುಸಲಾದೀನಂ ಕುಸಲತ್ತಿಕಲಕ್ಖಣೇನ, ಸುಖಾದೀನಂ ವೇದನಾತ್ತಿಕಲಕ್ಖಣೇನ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮತಂ ಕಥೇನ್ತೋ ನ ಭಿನ್ದತಿ ನಾಮ.
ಯಮ್ಪಿ ‘‘ಕುಸಲಾಕುಸಲಾ ವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅಬ್ಯಾಕತಾ ವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ’’ತಿ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ವುತ್ತಂ, ತತ್ಥೇಕೋ ‘ಕುಸಲಾ ಲೋಕುತ್ತರವೇದನಾಪಿ ಸಮಾನಾ ಓಳಾರಿಕಾ ನಾಮ, ವಿಪಾಕಾ ಅನ್ತಮಸೋ ದ್ವಿಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಸಹಜಾತಾಪಿ ಸಮಾನಾ ಸುಖುಮಾ ನಾಮ ಹೋತೀ’ತಿ ವದತಿ. ಸೋ ಏವರೂಪಂ ಸನ್ತಂ ಪಣೀತಂ ಲೋಕುತ್ತರವೇದನಂ ಓಳಾರಿಕಂ ನಾಮ ಕರೋನ್ತೋ, ದ್ವಿಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಅಹೇತುಕಂ ಹೀನಂ ಜಳಂ ವೇದನಂ ಸುಖುಮಂ ನಾಮ ಕರೋನ್ತೋ ‘ತಿಕಂ ರಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಭೂಮನ್ತರಂ ಭಿನ್ದತಿ ನಾಮ. ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭೂಮಿಯಂ ಕುಸಲಂ ಪನ ತಂತಂಭೂಮಿವಿಪಾಕೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಕಥೇನ್ತೋ ನ ಭಿನ್ದತಿ ನಾಮ. ತತ್ರಾಯಂ ನಯೋ – ಕಾಮಾವಚರಕುಸಲಾ ಹಿ ಓಳಾರಿಕಾ; ಕಾಮಾವಚರವಿಪಾಕಾ ಸುಖುಮಾ. ರೂಪಾವಚರಾರೂಪಾವಚರಲೋಕುತ್ತರಕುಸಲಾ ಓಳಾರಿಕಾ; ರೂಪಾವಚರಾರೂಪಾವಚರಲೋಕುತ್ತರವಿಪಾಕಾ ಸುಖುಮಾತಿ. ಇಮಿನಾ ನೀಹಾರೇನ ಕಥೇನ್ತೋ ನ ಭಿನ್ದತಿ ನಾಮ.
ತಿಪಿಟಕಚೂಳನಾಗತ್ಥೇರೋ ಪನಾಹ – ‘‘ಅಕುಸಲೇ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮತಾ ನಾಮ ನ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಾ. ತಞ್ಹಿ ಏಕನ್ತಓಳಾರಿಕಮೇವ. ಲೋಕುತ್ತರೇಪಿ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮತಾ ನ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಾ. ತಞ್ಹಿ ಏಕನ್ತಸುಖುಮ’’ನ್ತಿ. ಇಮಂ ಕಥಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ತಿಪಿಟಕಚೂಳಾಭಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ಕಥಯಿಂಸು – ಏವಂ ಥೇರೇನ ಕಥಿತನ್ತಿ. ತಿಪಿಟಕಚೂಳಾಭಯತ್ಥೇರೋ ಆಹ – ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಅಭಿಧಮ್ಮಂ ಪತ್ವಾ ಏಕಪದಸ್ಸಾಪಿ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಪದಾನಂ ಆಗತಟ್ಠಾನೇ ನಯಂ ದಾತುಂ ಯುತ್ತಟ್ಠಾನೇ ನಯೋ ಅದಿನ್ನೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ನಯಂ ಕಾತುಂ ಯುತ್ತಟ್ಠಾನೇ ನಯೋ ಅಕತೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಇಧ ಪನೇಕಚ್ಚೋ ‘ಆಚರಿಯೋ ಅಸ್ಮೀ’ತಿ ವಿಚರನ್ತೋ ಅಕುಸಲೇ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮತಂ ಉದ್ಧರಮಾನೋ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯತಿ. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಪನ ಲೋಕುತ್ತರೇಪಿ ಓಳಾರಿಕಸುಖುಮತಾ ಉದ್ಧರಿತಾ’’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ಇದಂ ಸುತ್ತಂ ಆಹರಿ – ‘‘ತತ್ರ, ಭನ್ತೇ, ಯಾಯಂ ಪಟಿಪದಾ ದುಕ್ಖಾ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಾ, ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಪದಾ ಉಭಯೇನೇವ ಹೀನಾ ಅಕ್ಖಾಯತಿ – ದುಕ್ಖತ್ತಾ ದನ್ಧತ್ತಾ ಚಾ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೩.೧೫೨). ಏತ್ಥ ಹಿ ಚತಸ್ಸೋ ಪಟಿಪದಾ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಮಿಸ್ಸಕಾ ಕಥಿತಾ.
ತಂ ತಂ ವಾ ಪನಾತಿ ಏತ್ಥ ನ ಹೇಟ್ಠಿಮನಯೋ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬೋ. ತಂತಂವಾಪನವಸೇನೇವ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ದುವಿಧಾ ಹಿ ಅಕುಸಲಾ – ಲೋಭಸಹಗತಾ ದೋಸಸಹಗತಾ ಚ. ತತ್ಥ ದೋಸಸಹಗತಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಲೋಭಸಹಗತಾ ಸುಖುಮಾ. ದೋಸಸಹಗತಾಪಿ ದುವಿಧಾ – ನಿಯತಾ ಅನಿಯತಾ ಚ. ತತ್ಥ ನಿಯತಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅನಿಯತಾ ಸುಖುಮಾ. ನಿಯತಾಪಿ ಕಪ್ಪಟ್ಠಿತಿಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ನೋಕಪ್ಪಟ್ಠಿತಿಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಕಪ್ಪಟ್ಠಿತಿಕಾಪಿ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಲೋಭಸಹಗತಾಪಿ ದ್ವಿಧಾ – ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಚ. ತತ್ಥ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಸುಖುಮಾ. ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪಯುತ್ತಾಪಿ ನಿಯತಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅನಿಯತಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಸುಖುಮಾ.
ಸಙ್ಖೇಪತೋ ಅಕುಸಲಂ ಪತ್ವಾ ಯಾ ವಿಪಾಕಂ ಬಹುಂ ದೇತಿ ಸಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಯಾ ಅಪ್ಪಂ ಸಾ ಸುಖುಮಾ. ಕುಸಲಂ ಪತ್ವಾ ಪನ ಅಪ್ಪವಿಪಾಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಬಹುವಿಪಾಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಚತುಬ್ಬಿಧೇ ಕುಸಲೇ ಕಾಮಾವಚರಕುಸಲಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ರೂಪಾವಚರಕುಸಲಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅರೂಪಾವಚರಕುಸಲಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಲೋಕುತ್ತರಕುಸಲಾ ಸುಖುಮಾ. ಅಯಂ ತಾವ ಭೂಮೀಸು ಅಭೇದತೋ ನಯೋ.
ಭೇದತೋ ಪನ ಕಾಮಾವಚರಾ ದಾನಸೀಲಭಾವನಾಮಯವಸೇನ ತಿವಿಧಾ. ತತ್ಥ ದಾನಮಯಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸೀಲಮಯಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಭಾವನಾಮಯಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ದುಹೇತುಕಾ ತಿಹೇತುಕಾತಿ ದುವಿಧಾ. ತತ್ಥ ದುಹೇತುಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ತಿಹೇತುಕಾ ಸುಖುಮಾ. ತಿಹೇತುಕಾಪಿ ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಅಸಙ್ಖಾರಿಕಭೇದತೋ ದುವಿಧಾ. ತತ್ಥ ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಸುಖುಮಾ. ರೂಪಾವಚರೇ ಪಠಮಜ್ಝಾನಕುಸಲವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ದುತಿಯಜ್ಝಾನಕುಸಲವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಕುಸಲವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಕುಸಲವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಕುಸಲವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ…ಪೇ…. ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಕುಸಲವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ವಿಪಸ್ಸನಾಸಹಜಾತಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸಹಜಾತಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಸಹಜಾತಾ ಸುಖುಮಾ.
ಚತುಬ್ಬಿಧೇ ವಿಪಾಕೇ ಕಾಮಾವಚರವಿಪಾಕವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ರೂಪಾವಚರವಿಪಾಕವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ…ಪೇ… ಲೋಕುತ್ತರವಿಪಾಕವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಏವಂ ತಾವ ಅಭೇದತೋ.
ಭೇದತೋ ಪನ ಕಾಮಾವಚರವಿಪಾಕಾ ಅತ್ಥಿ ಅಹೇತುಕಾ, ಅತ್ಥಿ ಸಹೇತುಕಾ. ಸಹೇತುಕಾಪಿ ಅತ್ಥಿ ದುಹೇತುಕಾ, ಅತ್ಥಿ ತಿಹೇತುಕಾ. ತತ್ಥ ಅಹೇತುಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸಹೇತುಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ದುಹೇತುಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ತಿಹೇತುಕಾ ಸುಖುಮಾ. ತತ್ಥಾಪಿ ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಪಠಮಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ದುತಿಯಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಾ ಸುಖುಮಾ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನವಿಪಾಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನವಿಪಾಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ…ಪೇ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನವಿಪಾಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸಕದಾಗಾಮಿ…ಪೇ… ಅರಹತ್ತಫಲವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ.
ತೀಸು ಕಿರಿಯಾಸು ಕಾಮಾವಚರಕಿರಿಯವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ರೂಪಾವಚರಕಿರಿಯವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅರೂಪಾವಚರಕಿರಿಯವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಏವಂ ತಾವ ಅಭೇದತೋ. ಭೇದತೋ ಪನ ಅಹೇತುಕಾದಿವಸೇನ ಭಿನ್ನಾಯ ಕಾಮಾವಚರಕಿರಿಯಾಯ ಅಹೇತುಕಕಿರಿಯವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಸಹೇತುಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ದುಹೇತುಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ತಿಹೇತುಕಾ ಸುಖುಮಾ. ತತ್ಥಾಪಿ ಸಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ಅಸಙ್ಖಾರಿಕಾ ಸುಖುಮಾ. ಪಠಮಜ್ಝಾನೇ ಕಿರಿಯವೇದನಾ ಓಳಾರಿಕಾ, ದುತಿಯಜ್ಝಾನೇ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ತತಿಯೇ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥೇ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಕಿರಿಯವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಸಾಪಿ ಓಳಾರಿಕಾ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾ…ಪೇ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಕಿರಿಯವೇದನಾ ಸುಖುಮಾ. ಯಾ ಓಳಾರಿಕಾ ಸಾ ಹೀನಾ. ಯಾ ಸುಖುಮಾ ಸಾ ಪಣೀತಾ.
೧೩. ದೂರದುಕನಿದ್ದೇಸೇ ಅಕುಸಲವೇದನಾ ವಿಸಭಾಗಟ್ಠೇನ ವಿಸಂಸಟ್ಠೇನ ಚ ಕುಸಲಾಬ್ಯಾಕತಾಹಿ ದೂರೇ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬಪದೇಸು ದೂರತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇಪಿ ಹಿ ಅಕುಸಲಾದಿವೇದನಾಸಮಙ್ಗಿನೋ ದುಕ್ಖಾದಿವೇದನಾಸಮಙ್ಗಿನೋ ಚ ತಯೋ ತಯೋ ಜನಾ ಏಕಮಞ್ಚೇ ನಿಸಿನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಮ್ಪಿ ತಾ ವೇದನಾ ವಿಸಭಾಗಟ್ಠೇನ ವಿಸಂಸಟ್ಠೇನ ಚ ದೂರೇಯೇವ ನಾಮ. ಸಮಾಪನ್ನವೇದನಾದಿಸಮಙ್ಗೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅಕುಸಲಾ ಪನ ಅಕುಸಲಾಯ ಸಭಾಗಟ್ಠೇನ ಸರಿಕ್ಖಟ್ಠೇನ ಚ ಸನ್ತಿಕೇ ನಾಮ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬಪದೇಸು ಸನ್ತಿಕತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸಚೇಪಿ ಹಿ ಅಕುಸಲಾದಿವೇದನಾಸಮಙ್ಗೀಸು ತೀಸು ಜನೇಸು ಏಕೋ ಕಾಮಭವೇ, ಏಕೋ ರೂಪಭವೇ, ಏಕೋ ಅರೂಪಭವೇ, ತೇಸಮ್ಪಿ ತಾ ವೇದನಾ ಸಭಾಗಟ್ಠೇನ ಸರಿಕ್ಖಟ್ಠೇನ ಚ ಸನ್ತಿಕೇಯೇವ ನಾಮ. ಕುಸಲಾದಿವೇದನಾಸಮಙ್ಗೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.
ತಂ ತಂ ವಾ ಪನಾತಿ ಏತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಿಮನಯಂ ಅನೋಲೋಕೇತ್ವಾ ತಂ ತಂ ವಾಪನವಸೇನೇವ ಕಥೇತಬ್ಬಂ. ಕಥೇನ್ತೇನ ಚ ನ ದೂರತೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ, ಸನ್ತಿಕತೋ ಪನ ದೂರಂ ಉದ್ಧರಿತಬ್ಬಂ. ದುವಿಧಾ ಹಿ ಅಕುಸಲಾ – ಲೋಭಸಹಗತಾ ದೋಸಸಹಗತಾ ಚ. ತತ್ಥ ಲೋಭಸಹಗತಾ ಲೋಭಸಹಗತಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ ನಾಮ, ದೋಸಸಹಗತಾಯ ದೂರೇ ನಾಮ. ದೋಸಸಹಗತಾ ದೋಸಸಹಗತಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ ನಾಮ, ಲೋಭಸಹಗತಾಯ ದೂರೇ ನಾಮ. ದೋಸಸಹಗತಾಪಿ ನಿಯತಾ ನಿಯತಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ ನಾಮಾತಿ. ಏವಂ ಅನಿಯತಾ. ಕಪ್ಪಟ್ಠಿತಿಕಅಸಙ್ಖಾರಿಕಸಸಙ್ಖಾರಿಕಭೇದಂ ಲೋಭಸಹಗತಾದೀಸು ಚ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪಯುತ್ತಾದಿಭೇದಂ ಸಬ್ಬಂ ಓಳಾರಿಕದುಕನಿದ್ದೇಸೇ ವಿತ್ಥಾರಿತವಸೇನ ಅನುಗನ್ತ್ವಾ ಏಕೇಕಕೋಟ್ಠಾಸವೇದನಾ ತಂತಂಕೋಟ್ಠಾಸವೇದನಾಯ ಏವ ಸನ್ತಿಕೇ, ಇತರಾ ಇತರಾಯ ದೂರೇತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ.
ಅಯಂ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧನಿದ್ದೇಸೋ.