೭. ಧಮ್ಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೮೮೭-೮೮೮. ಇದಾನಿ ಧಮ್ಮಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ರೂಪಾದಯೋ ರೂಪಾದಿಸಭಾವೇನ ನಿಯತಾ ನ ತಂ ಸಭಾವಂ ವಿಜಹನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾ ನಿಯತಾತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಞ್ಚೇವ ಏಕಚ್ಚಾನಞ್ಚ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಸಚೇ ತೇ ನಿಯತಾ, ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾ ವಾ ಸಿಯುಂ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಾ ವಾ, ಇತೋ ಅಞ್ಞೋ ನಿಯಾಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಚ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಚ ಪರವಾದಿಸ್ಸ. ರೂಪಂ ರೂಪಟ್ಠೇನಾತಿಆದಿ ಯೇನತ್ಥೇನ ನಿಯತಾತಿ ವದತಿ, ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಚೋದೇತುಂ ವುತ್ತಂ. ತತ್ರಾಯಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ರೂಪಞ್ಹಿ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯತನ್ತಿ ರೂಪಂ ರೂಪಮೇವ, ನ ವೇದನಾದಿಸಭಾವನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಇತೋ ಅಞ್ಞಥಾ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಮಾ? ರೂಪಟ್ಠತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ರೂಪಸ್ಸ ಅಭಾವಾ. ರೂಪಸಭಾವೋ ಹಿ ರೂಪಟ್ಠೋ, ರೂಪಸಭಾವೋ ಚ ರೂಪಮೇವ, ನ ರೂಪತೋ ಅಞ್ಞೋ. ವೇದನಾದೀಹಿ ಪನಸ್ಸ ನಾನತ್ತಪಞ್ಞಾಪನತ್ಥಂ ಏಸ ವೋಹಾರೋ ಹೋತೀತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ರೂಪಂ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತೇನ ರೂಪಂ ನಿಯತನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ನಿಯತಞ್ಚ ನಾಮ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಂ ವಾ ಸಿಯಾ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯತಂ ವಾ, ಇತೋ ಅಞ್ಞೋ ನಿಯಾಮೋ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ. ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ಪಟಿಜಾನಾತೀತಿ? ಅತ್ಥನ್ತರವಸೇನ. ರೂಪಂ ರೂಪಟ್ಠೇನ ನಿಯತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಹಿ ರೂಪಂ ರೂಪಮೇವ, ನ ವೇದನಾದಿಸಭಾವನ್ತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ. ತಸ್ಮಾ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಇತೋ ಅಞ್ಞಥಾ ಪನಸ್ಸ ನಿಯತತ್ತಂ ನತ್ಥೀತಿ ಪುನ ತೇನೇವ ನಯೇನ ಚೋದೇತುಂ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ತೇನ ಹಿ ರೂಪನ್ತಿ ಲದ್ಧಿಪಿ ಅಯೋನಿಸೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತತ್ತಾ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಾವ ಹೋತೀತಿ.
ಧಮ್ಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ.