೬. ಝಾನಸಙ್ಕನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೮೧೩-೮೧೬. ಇದಾನಿ ಝಾನಸಙ್ಕನ್ತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ, ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ, ತತಿಯಂ ಝಾನಂ, ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೯೨೩-೯೩೪) ಇಮಂ ಪಟಿಪಾಟಿದೇಸನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ‘‘ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಝಾನಸ್ಸ ಉಪಚಾರಪ್ಪವತ್ತಿಂ ವಿನಾವ ಝಾನಾ ಝಾನಂ ಸಙ್ಕಮತೀ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಹಿಸಾಸಕಾನಞ್ಚೇವ ಏಕಚ್ಚಾನಞ್ಚ ಅನ್ಧಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಯದಿ ತೇ ದುತಿಯಜ್ಝಾನೂಪಚಾರಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಮೇವ ಸಙ್ಕಮತಿ, ಪಠಮತೋ ತತಿಯಂ, ದುತಿಯತೋ ಚತುತ್ಥಮ್ಪಿ ಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಪಠಮಾ ಝಾನಾತಿಆದಿಮಾಹ. ಯಾ ಪಠಮಸ್ಸಾತಿಆದಿ ‘‘ಯದಿ ಪಠಮತೋ ಅನನ್ತರಂ ದುತಿಯಂ, ದುತಿಯಾದೀಹಿ ವಾ ತತಿಯಾದೀನಿ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಏಕಾವಜ್ಜನೇನ ಸಮಾಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಚೋದನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಕಾಮೇ ಆದೀನವತೋತಿ ಪಠಮಂ ಕಾಮೇ ಆದೀನವತೋ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ ಪಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಝಾನಕ್ಖಣೇ ಪನೇಸ ನಿಮಿತ್ತಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ. ತಞ್ಞೇವ ಪಠಮನ್ತಿ ‘‘ಯದಿ ಪುರಿಮಜವನತೋ ಪಚ್ಛಿಮಜವನಂ ವಿಯ ಅನನ್ತರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಠಪೇತ್ವಾ ಪುರಿಮಪಚ್ಛಿಮಭಾವಂ ಲಕ್ಖಣತೋ ತಞ್ಞೇವ ತಂ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಚೋದೇತುಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹೀತಿಆದೀಹಿ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಝಾನಾನಂ ದೇಸಿತಭಾವಂ ದೀಪೇತಿ, ನ ಅನನ್ತರುಪ್ಪತ್ತಿಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಾಧಕನ್ತಿ.

ಝಾನಸಙ್ಕನ್ತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ.