೭. ಪಥವೀಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ
೪೯೨. ಇದಾನಿ ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಇಸ್ಸರಿಯಸಂವತ್ತನಿಯಂ ಕಮ್ಮಂ, ಆಧಿಪಚ್ಚಸಂವತ್ತನಿಯಂ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಇಸ್ಸರಾನಂ ಭಾವೋ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ನಾಮ, ಅಧಿಪತೀನಞ್ಚ ಭಾವೋ ಆಧಿಪಚ್ಚಂ ನಾಮ, ಪಥವಿಸ್ಸರಿಯಆಧಿಪಚ್ಚಸಂವತ್ತನಿಕಞ್ಚ ಕಮ್ಮಂ ಅತ್ಥೀತಿ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಾ ಯೇಸಂ ‘‘ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪಥವೀತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ಸುಖವೇದನೀಯಾತಿಆದಿ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಸಭಾವದಸ್ಸನವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಫಸ್ಸೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ನಿದ್ದಿಟ್ಠೇಸು ವಿಪಾಕೇಸು ಫಸ್ಸೋ ಸುಖವೇದನೀಯಾದಿಭೇದೋ ಹೋತಿ. ಸೋ ಚ ಸಞ್ಞಾದಯೋ ಚ ಸುಖವೇದನಾದೀಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ವೇದನಾದಯೋ ಸಞ್ಞಾದೀಹಿ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸಾರಮ್ಮಣಾ, ಅತ್ಥಿ ಚ ನೇಸಂ ಪುರೇಚಾರಿಕಆವಟ್ಟನಾದಿಸಙ್ಖಾತಂ ಆವಜ್ಜನಂ, ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯಭೂತಾ ಚೇತನಾ, ಯೋ ತತ್ಥ ಇಟ್ಠವಿಪಾಕೋ, ತಸ್ಸ ಪತ್ಥನಾ, ಪಣಿಧಾನವಸೇನ ಪವತ್ತಾ ಮೂಲತಣ್ಹಾ, ಕಿಂ ತೇ ಏವರೂಪಾ ಪಥವೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಇತರೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಪಟಿಲೋಮಪುಚ್ಛಾದೀನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವ.
೪೯೩. ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋ ಪರೇಸಂ ಸಾಧಾರಣೋತಿ ಪಞ್ಹೇ ಫಸ್ಸಾದಯೋ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಕಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ ರೂಪಞ್ಚ ಪಥವೀಆದೀನಂಯೇವ ಚ ಸಾಧಾರಣಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಅಸಾಧಾರಣಮಞ್ಞೇಸನ್ತಿ ಸುತ್ತಂ ಪರಸಮಯತೋ ಆಹರಿತ್ವಾ ದಸ್ಸಿತಂ. ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಪಥವಿಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ ಪಞ್ಹೇ ಪಥವಿಂ ಅನಿಸ್ಸಿತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ನಿಸ್ಸಿತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಪಥವಿಂ ಅಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತೀತಿ ಪಞ್ಹೇ ಆರುಪ್ಪೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಾನಂ ವಸೇನ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ಅಖೇಪೇತ್ವಾತಿ ಇದಂ ಪರಸಮಯವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಞ್ಹಿ ಖೇಪೇತ್ವಾವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತೀತಿ ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿ. ಸಕಸಮಯೇ ಪನ ಕತೋಕಾಸಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ವಿಪಾಕಂ ಅಖೇಪೇತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ನತ್ಥಿ. ತೇಸಞ್ಚ ಲದ್ಧಿಯಾ ಪಥವೀ ಸಾಧಾರಣವಿಪಾಕತ್ತಾ ಉಪ್ಪನ್ನವಿಪಾಕೋಯೇವ ಹೋತಿ. ತಂ ವಿಪಾಕಭಾವೇನ ಠಿತಂ ಅಖೇಪೇತ್ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಂ ನ ಯುಜ್ಜತೀತಿ ಚೋದೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಇತರೋ ಲದ್ಧಿವಸೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸತ್ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕನ್ತಿ ಪಞ್ಹೇ ಅಸಾಧಾರಣಂ ಫಸ್ಸಾದಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಸಾಧಾರಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಪಥವೀಸಮುದ್ದಸೂರಿಯಚನ್ದಿಮಾದಯೋ ಹಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಾಧಾರಣಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿ ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿ.
೪೯೪. ಇಸ್ಸರಿಯಸಂವತ್ತನಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ನಾಮ ಬಹುಧನತಾ. ಆಧಿಪಚ್ಚಂ ನಾಮ ಸೇಸಜನೇ ಅತ್ತನೋ ವಸೇ ವತ್ತೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಗರುಕಾತಬ್ಬಟ್ಠೇನ ಅಧಿಪತಿಭಾವೋ. ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಂ ಪಟಿಲಾಭವಸೇನ ತಂಸಂವತ್ತನಿಕಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ನ ಜನಕವಸೇನ. ತಸ್ಮಾ ವಿಪಾಕಭಾವೇ ಅಸಾಧಕಮೇತನ್ತಿ.
ಪಥವೀ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೋತಿಕಥಾವಣ್ಣನಾ.