೧. ನಿಯಾಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೪೪೫-೪೪೭. ಇದಾನಿ ನಿಯಾಮಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ನಿಯಾಮೋತಿ ‘‘ಭಬ್ಬೋ ನಿಯಾಮಂ ಓಕ್ಕಮಿತುಂ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಸಮ್ಮತ್ತ’’ನ್ತಿ (ಪು. ಪ. ೧೩) ವಚನತೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ ವುಚ್ಚತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿರುದ್ಧೇಪಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅನಿಯತೋ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸೋ ನಿಯಾಮೋ ನಿಚ್ಚಟ್ಠೇನ ಅಸಙ್ಖತೋ’’ತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅನ್ಧಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ತತೋ ‘‘ಯದಿ ಸೋ ಅಸಙ್ಖತೋ, ಏವರೂಪೇನ ತೇನ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದೀಪೇನ್ತೋ ನಿಬ್ಬಾನನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಂಸನ್ದನಪುಚ್ಛಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾಯೇವ.

ಅತ್ಥಿ ಕೇಚೀತಿಆದಿ ನಿಯಾಮಸ್ಸ ಸಙ್ಖತಭಾವದೀಪನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಮಗ್ಗೋ ಅಸಙ್ಖತೋತಿಪಞ್ಹೇ ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದನಿರೋಧಭಾವತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತೀತಿ. ನಿಯಾಮೋ ಸಙ್ಖತೋತಿಪಞ್ಹೇ ನಿರುದ್ಧೇಪಿ ಮಗ್ಗೇ ನಿಯಾಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಸೋತಾಪತ್ತಿನಿಯಾಮೋತಿಆದಿಪಞ್ಹೇಸುಪಿ ಅನುಲೋಮತೋ ಚ ಪಟಿಲೋಮತೋ ಚ ಇಮಿನಾವ ನಯೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಪಞ್ಚ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಅಸಙ್ಖತಾನಂ ಆಗತಟ್ಠಾನಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ದುತಿಯಂ ಪುಟ್ಠೋ ಚತುನ್ನಂ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯಾಮಾನಂ ನಿಯಾಮವಚನತೋ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಚ ಅಸಙ್ಖತಭಾವತೋ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯಾಮಪಞ್ಹೋ ನಿಯಾಮವಚನಮತ್ತೇನ ಅಸಙ್ಖತತಾಯ ಅಯುತ್ತಭಾವದೀಪನತ್ಥಂ ವುತ್ತೋತಿ.

ನಿಯಾಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ.