೨. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೪೪೮. ಇದಾನಿ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ನಿದಾನವಗ್ಗೇ ‘‘ಉಪ್ಪಾದಾ ವಾ ತಥಾಗತಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾ ವಾ ತಥಾಗತಾನಂ ಠಿತಾವ ಸಾ ಧಾತು ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ’’ತಿಆದಿವಚನತೋ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೦) ‘‘ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಅಸಙ್ಖತೋ’’ತಿ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಬ್ಬಸೇಲಿಯಾನಞ್ಚ ಮಹಿಸಾಸಕಾನಞ್ಚ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ.

೪೪೯. ಅವಿಜ್ಜಾ ಅಸಙ್ಖತಾತಿ ಆದಯೋ ಪಞ್ಹಾ ಅವಿಜ್ಜಾದೀನಂಯೇವ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಾ. ಯೇನ ಪನತ್ಥೇನ ತತ್ಥ ಏಕೇಕಂ ಅಙ್ಗಂ ‘‘ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಸೋ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದವಿಭಙ್ಗೇ ವುತ್ತೋಯೇವ.

೪೫೧. ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾತಿ ಯಾ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾತಿಆದಿ ಯೇನ ಸುತ್ತೇನ ಲದ್ಧಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಾ, ತಸ್ಸೇವ ಅತ್ಥದಸ್ಸನೇನ ಲದ್ಧಿಭಿನ್ದನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ಯಾ ಅಯಂ ಹೇಟ್ಠಾ ‘‘ಠಿತಾವ ಸಾ ಧಾತು ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ನ ಸಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಅವಿಜ್ಜಾದೀಹಿ ವಿಸುಂ ಏಕಾ ಅತ್ಥಿ. ಅವಿಜ್ಜಾದೀನಂ ಪನ ಪಚ್ಚಯಾನಂಯೇವೇತಂ ನಾಮಂ. ಉಪ್ಪನ್ನೇಪಿ ಹಿ ತಥಾಗತೇ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇಪಿ ಅವಿಜ್ಜಾತೋ ಸಙ್ಖಾರಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ, ಸಙ್ಖಾರಾದೀಹಿ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಾದೀನಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ ಯಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪದೇ ಸಙ್ಖಾರಧಮ್ಮಾನಂ ಕಾರಣಟ್ಠೇನ ಠಿತತಾತಿ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತತಾ. ತೇಸಂಯೇವ ಚ ಧಮ್ಮಾನಂ ಕಾರಣಟ್ಠೇನೇವ ನಿಯಾಮತಾತಿ ಧಮ್ಮನಿಯಾಮತಾತಿ ಅವಿಜ್ಜಾ ವುಚ್ಚತಿ. ಸಾ ಚ ಅಸಙ್ಖತಾ, ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ ಅಸಙ್ಖತನ್ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಪರವಾದೀ ಲದ್ಧಿವಸೇನ ಪಟಿಜಾನಿತ್ವಾ ಪುನ ದ್ವೇ ಅಸಙ್ಖತಾನೀತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸುತ್ತಾಭಾವೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಲದ್ಧಿವಸೇನೇವ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಸದಿಸಂ ಪನ ತತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದಕಥಾವಣ್ಣನಾ.