೪. ನಿಯಾಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೪೨೮-೪೩೧. ಇದಾನಿ ನಿಯಾಮಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಮ್ಮತ್ತನಿಯಾಮಂ ಓಕ್ಕಮಿಸ್ಸತಿ, ತಂ ‘‘ಭಬ್ಬೋ ಏಸ ಧಮ್ಮಂ ಅಭಿಸಮೇತು’’ನ್ತಿ ಯಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ಜಾನಾತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅನಿಯತಸ್ಸ ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸೇವ ಸತೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ನಿಯಾಮಗಮನಾಯ ಞಾಣಂ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಯೇಸಂ ಲದ್ಧಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಏತರಹಿ ಉತ್ತರಾಪಥಕಾನಂ; ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಅನಿಯತಸ್ಸಾತಿ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ. ತತ್ಥ ನಿಯಾಮಗಮನಾಯಾತಿ ನಿಯಾಮೋ ವುಚ್ಚತಿ ಮಗ್ಗೋ, ಮಗ್ಗಗಮನಾಯ ಮಗ್ಗೋಕ್ಕಮನಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಂ ಪನಸ್ಸ ಞಾಣಂ ದಿಸ್ವಾ ಭಗವಾ ‘‘ಭಬ್ಬೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಜಾನಾತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಪರವಾದಿಸ್ಸ.

ಅಥಸ್ಸ ಸಕವಾದೀ ಅಯುತ್ತವಾದಿತಂ ದೀಪೇತುಂ ನಿಯತಸ್ಸಾತಿ ವಿಪರೀತಾನುಯೋಗಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಠಮಪಞ್ಹೇ ಮಗ್ಗೇನ ನಿಯತಸ್ಸ ಅನಿಯಾಮಗಮನಾಯ ಞಾಣಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ದುತಿಯೇ ನತ್ಥಿಭಾವೇನ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ತತಿಯೇ ಅನಿಯತಸ್ಸ ನತ್ಥೀತಿ ಪುಟ್ಠತ್ತಾ ಲದ್ಧಿವಿರೋಧೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಪುನ ಪಠಮಪಞ್ಹಮೇವ ಚತುತ್ಥಂ ಕತ್ವಾ ನಿಯತಸ್ಸ ನಿಯಾಮಗಮನಾದಿವಸೇನ ತಯೋ ಪಞ್ಹಾ ಕತಾ. ತೇಸು ಪಠಮೇ ಯಸ್ಮಾ ಆದಿಮಗ್ಗೇನ ನಿಯತಸ್ಸ ಪುನ ತದತ್ಥಾಯ ಞಾಣಂ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ದುತಿಯೇ ನತ್ಥಿಭಾವೇನೇವ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ತತಿಯೇ ಲದ್ಧಿವಿರೋಧೇನೇವ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಪುನ ಪಠಮಪಞ್ಹಂ ಅಟ್ಠಮಂ ಕತ್ವಾ ಅನಿಯತಸ್ಸ ಅನಿಯಾಮಗಮನಾದಿವಸೇನ ತಯೋ ಪಞ್ಹಾ ಕತಾ. ತೇಸಂ ಅತ್ಥೋ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಪುನ ಪಠಮಪಞ್ಹಮೇವ ದ್ವಾದಸಮಂ ಕತ್ವಾ ತಂಮೂಲಕಾ ಅತ್ಥಿ ನಿಯಾಮೋತಿಆದಯೋ ಪಞ್ಹಾ ಕತಾ. ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ನಿಯಾಮಗಮನಾಯ ಞಾಣಂ ನಾಮ ಮಗ್ಗಞಾಣಮೇವ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ಅತ್ಥಿ ನಿಯಾಮೋತಿ ವುತ್ತಂ. ಇತರೋ ಪನ ನಿಯಾಮೋತಿ ವುತ್ತೇ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ, ಞಾಣನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಪಚ್ಚನೀಕಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ಗೋತ್ರಭುನೋತಿಆದಿ ಯೇನ ಯಂ ಅಪ್ಪತ್ತಂ, ತಸ್ಸ ತಂ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಭಗವಾ ಜಾನಾತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಞಾಣಬಲೇನ ಜಾನಾತಿ, ನ ತಸ್ಸ ನಿಯಾಮಗಮನಞಾಣಸಬ್ಭಾವತೋ. ತಸ್ಮಾ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ಪತಿಟ್ಠಿತಾಪಿಸ್ಸ ಲದ್ಧಿ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಾಯೇವಾತಿ.

ನಿಯಾಮಕಥಾವಣ್ಣನಾ.