೯. ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೩೭೭. ಇದಾನಿ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಕಥಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ‘‘ಇತಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ…ಪೇ… ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನಾತೀ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೧.೨೪೬; ಪಟಿ. ಮ. ೧.೧೦೬) ಸುತ್ತಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಮೇವ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ ಲದ್ಧಿ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ಪುಚ್ಛಾ ಸಕವಾದಿಸ್ಸ, ಪಟಿಞ್ಞಾ ಇತರಸ್ಸ. ಪುನ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತೀತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಏಕಚಿತ್ತಸ್ಸ ಆರಮ್ಮಣದ್ವಯಾಭಾವಾ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ದುತಿಯಂ ಪುಟ್ಠೋ ನಾನಾಚಿತ್ತವಸೇನ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಪುನ ಲೇಸೋಕಾಸಂ ಅದತ್ವಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನನ್ತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಇತಿ ಯಥಾ ಇಮಿನಾ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಪದೇನ, ಏವಮೇವ ಇಮೇ ವತ ಭೋನ್ತೋ, ಸತ್ತಾತಿಆದಿಪದೇಹಿಪಿ ಸದ್ಧಿಂ ಯೋಜನಾಸು ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೩೭೮. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ಜಾನಾತೀತಿ ಇದಂ ಸಕವಾದೀ ಯಸ್ಮಾ ಥೇರೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ಅಭಿಞ್ಞಾಞಾಣಾನಿ ನ ವಳಞ್ಜೇತೀತಿ ಏಕಚ್ಚೇ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ತಾನಿ ಪನಸ್ಸ ನೇವ ಅತ್ಥೀತಿ ಮಞ್ಞನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ‘‘ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನೋ ಅಲಾಭೀ ಥೇರೋ’’ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ತೇನೇವ ಕಾರಣೇನ ‘‘ಅತ್ಥಾಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖೂ’’ತಿ ಪರತೋ ಪುಟ್ಠೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ದುತಿಯಂ ಪುಟ್ಠೋ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಸಾವಕೇನ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಥೇರೇನ ಅನುಪ್ಪತ್ತನ್ತಿ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಇದಾನಿಸ್ಸ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಕರೋನ್ತೋ ಸಕವಾದೀ ನನು ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋತಿಆದಿಮಾಹ. ಇಮಞ್ಹಿ ಗಾಥಂ ಥೇರೋ ವಳಞ್ಜನಪಣಿಧಿಯಾ ಏವ ಅಭಾವೇನ ಆಹ, ನ ಅಭಿಞ್ಞಾಞಾಣಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ. ಪರವಾದೀ ಪನ ಅಭಾವೇನೇವಾತಿ ಅತ್ಥಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಿ. ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಲದ್ಧಿಯಾ ಥೇರಸ್ಸ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಮೇವ ಅತ್ಥಿ, ನೋ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖೂ’’ತಿ.

ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಕಥಾವಣ್ಣನಾ.