೭. ಸತ್ತಮನಯೋ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದವಣ್ಣನಾ
೩೦೬. ಇದಾನಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದಂ ಭಾಜೇತುಂ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೇನಾತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ತತ್ರಿದಂ ಲಕ್ಖಣಂ – ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ವಾರೇ ಪುಚ್ಛಾಯ ಉದ್ಧಟಪದೇನ ಯೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ, ತೇಹಿ ಯೇ ಧಮ್ಮಾ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ, ತೇಸಂ ಖನ್ಧಾದೀಹಿ ವಿಪ್ಪಯೋಗಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ಕತಂ. ತಂ ಪನ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧಾದೀಸು ನ ಯುಜ್ಜತಿ. ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇನ ಹಿ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಾ ತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಾನಿ ಚ ಏವರೂಪಾನಿ ಪದಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಾರೇ ನ ಗಹಿತಾನಿ. ಯಾನಿ ಪನ ಪದಾನಿ ಧಮ್ಮಧಾತುಯಾ ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇ ಧಮ್ಮೇ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚ ಅಞ್ಞೇನ ಅಸಮ್ಮಿಸ್ಸಂ ದೀಪೇನ್ತಿ, ತಾನಿ ಇಧ ಗಹಿತಾನಿ. ತೇಸಂ ಇದಮುದ್ದಾನಂ –
‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಖನ್ಧಾಯತನಞ್ಚ ಏಕಂ,
ದ್ವೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಾ ಧಾತುಪದಾನಿ ಸತ್ತ;
ತಯೋ ಪಟಿಚ್ಚಾ ಅಥ ಫಸ್ಸಸತ್ತಕಂ,
ತಿಕೇ ತಯೋ ಸತ್ತ ಮಹನ್ತರೇ ಚ.
‘‘ಏಕಂ ಸವಿತಕ್ಕಂ, ಸವಿಚಾರಮೇಕಂ;
ಯುತ್ತಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಯ ಚ ಏಕಮೇವಾ’’ತಿ.
ಪರಿಯೋಸಾನೇ – ಖನ್ಧಾ ಚತುರೋತಿಆದಿನಾಪಿ ಅಯಮೇವತ್ಥೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋ. ತತ್ಥ ಯಾನಿ ಪದಾನಿ ಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾನಿ, ತಾನಿ ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾಪಿ ಸಮೋಧಾನೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಾದಿಕಾ ಪಞ್ಹಾ ಕತಾ. ತೇಸು ಏವಂ ಖನ್ಧಾದಿವಿಭಾಗೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಾದಿಪಞ್ಹೇ ತಾವ – ಏಕೇನಾತಿ ಮನಾಯತನೇನ. ಸತ್ತಹೀತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತೂಹಿ. ಕೇಹಿಚೀತಿ ಧಮ್ಮಾಯತನೇ ವೇದನಾದೀಹಿ. ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಪಞ್ಹೇ – ತೇ ಧಮ್ಮಾ ನ ಕೇಹಿಚೀತಿ ತೇ ಪುಚ್ಛಾಯ ಉದ್ಧಟಪದಂ ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಾ ಛ ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಧಮ್ಮಾ, ರೂಪಂ, ನಿಬ್ಬಾನಞ್ಚ. ತೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಖನ್ಧಾಯತನಾನಂ ಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಾ ನ ಕೇಹಿಚಿ ಖನ್ಧೇಹಿ ಆಯತನೇಹಿ ವಾ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾ. ಏಕಾಯ ಧಾತುಯಾತಿ ಯಾ ಯಾ ಪುಚ್ಛಾಯ ಉದ್ಧಟಾ ಹೋತಿ ತಾಯ ತಾಯ.
೩೦೯. ಉಪೇಕ್ಖಿನ್ದ್ರಿಯಪಞ್ಹೇ – ಪಞ್ಚಹೀತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಾಹಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಆದೀಹಿ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪುಚ್ಛಾಯ ಉದ್ಧಟಪದೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತಾನಂ ವಸೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ.
ಸಮ್ಪಯುತ್ತೇನವಿಪ್ಪಯುತ್ತಪದವಣ್ಣನಾ.