೧೪. ಚುದ್ದಸಮನಯೋ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೇನಸಙ್ಗಹಿತಾಸಙ್ಗಹಿತಪದವಣ್ಣನಾ

೪೫೬. ಇದಾನಿ ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೇನಸಙ್ಗಹಿತಾಸಙ್ಗಹಿತಪದಂ ಭಾಜೇತುಂ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇನಾತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ತತ್ಥ ಯೇಸಂ ಪದಾನಂ ವಿಪ್ಪಯೋಗೋ ನ ರುಹತಿ, ತಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಾರೇ ನ ಗಹಿತಾನಿ. ಕಾನಿ ಪನ ತಾನೀತಿ? ಧಮ್ಮಾಯತನಾದೀನಿ. ಧಮ್ಮಾಯತನಸ್ಸ ಹಿ ಖನ್ಧಾದೀಸು ಏಕೇನಾಪಿ ವಿಪ್ಪಯೋಗೋ ನ ರುಹತಿ. ಧಮ್ಮಧಾತುಆದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತೇಸಂ ಇದಮುದ್ದಾನಂ –

‘‘ಧಮ್ಮಾಯತನಂ ಧಮ್ಮಧಾತು, ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಮೇವ ಚ;

ನಾಮರೂಪಪದಞ್ಚೇವ, ಸಳಾಯತನಮೇವ ಚ.

‘‘ಜಾತಿಆದಿತ್ತಯಂ ಏಕಂ, ಪದಂ ವೀಸತಿಮೇ ತಿಕೇ;

ತಿಕಾವಸಾನಿಕಂ ಏಕಂ, ಸತ್ತ ಚೂಳನ್ತರೇ ಪದಾ.

‘‘ದಸೇವ ಗೋಚ್ಛಕೇ ಹೋನ್ತಿ, ಮಹನ್ತರಮ್ಹಿ ಚುದ್ದಸ;

ಛ ಪದಾನಿ ತತೋ ಉದ್ಧಂ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಸಮಾಸತೋ;

ಪದಾನಿ ಚ ನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಚತ್ತಾಲೀಸಞ್ಚ ಸತ್ತ ಚಾ’’ತಿ.

ಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚ – ಧಮ್ಮಾಯತನಂ ಧಮ್ಮಧಾತೂತಿ ಗಾಥಾಪಿ ಇಮಮೇವತ್ಥಂ ದೀಪೇತುಂ ವುತ್ತಾ. ಇಮಾನಿ ಪನ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಾನಿ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ತೇಸು ಖನ್ಧಾದಿವಿಭಾಗೋ ವುತ್ತನಯಾನುಸಾರೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ.

ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೇನಸಙ್ಗಹಿತಾಸಙ್ಗಹಿತಪದವಣ್ಣನಾ.

ನಿಗಮನಕಥಾ

ಏತ್ತಾವತಾ ಚ –

ಧಾತುಪ್ಪಭೇದಕುಸಲೋ, ಯಂ ಧಾತುಕಥಂ ತಥಾಗತೋ ಆಹ;

ತಸ್ಸಾ ನಯಮುಖಭೇದ-ಪ್ಪಕಾಸನಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಹೋತಿ.

ಇಮಿನಾ ನಯಮುಖಭೇದ-ಪ್ಪಕಾಸನೇನ ಹಿ ವಿಭಾವಿನಾ ಸಕ್ಕಾ;

ಞಾತುಂ ಸಬ್ಬೇಪಿ ನಯಾ, ಸಙ್ಖೇಪಕಥಾವ ಇತಿ ವುತ್ತಾ.

ಏಕೇಕಸ್ಸ ಪನ ಸಚೇ, ಪದಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರಮೇವ ಭಾಸೇಯ್ಯಂ;

ವಚನಞ್ಚ ಅತಿವಿಯ ಬಹುಂ, ಭವೇಯ್ಯ ಅತ್ಥೋ ಚ ಅವಿಸೇಸೋ.

ಇತಿ ಊನಭಾಣವಾರದ್ವಯಾಯ, ಯಂ ತನ್ತಿಯಾ ಮಯಾ ಏತಂ;

ಕುರುನಾ ಪತ್ತಂ ಪುಞ್ಞಂ, ಸುಖಾಯ ತಂ ಹೋತು ಲೋಕಸ್ಸಾತಿ.

ಧಾತುಕಥಾ-ಅಟ್ಠಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ

ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕೇ