೬. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದವಣ್ಣನಾ

೬೧. ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದನಿದ್ದೇಸೇ – ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾ ಕತಿಹಿ ಖನ್ಧೇಹೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಂ ಅನಾರಭಿತ್ವಾ ಅವಿಜ್ಜಾ ಏಕೇನ ಖನ್ಧೇನಾತಿ ಏವಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಮೇವ ದಸ್ಸಿತಂ. ತತ್ಥ ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಂ ಪವತ್ತೇ ಚ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ವಿಪಾಕವಿಞ್ಞಾಣಂ. ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ಸತ್ತಹಿ ಧಾತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹಿತ’’ನ್ತಿ. ನಾಮರೂಪಮ್ಪಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿಪವತ್ತಿವಸೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತೇನೇವೇತ್ಥ ಸದ್ದಾಯತನಮ್ಪಿ ಸಙ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಾದಸಹಾಯತನೇಹಿ ಸಙ್ಗಹೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ಫಸ್ಸಾದೀಸು ಖನ್ಧಭೇದೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅಞ್ಞೇನೇವ ಹಿ ಏಕೇನ ಖನ್ಧೇನ ಫಸ್ಸೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋ, ಅಞ್ಞೇನ ವೇದನಾ, ತಣ್ಹಾಉಪಾದಾನಕಮ್ಮಭವಾ ಪನ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೇನೇವ ಸಙ್ಗಹಿತಾ. ಭವಪದಞ್ಚೇತ್ಥ ಕಮ್ಮಭವಾದೀನಂ ವಸೇನ ಏಕಾದಸಧಾ ವಿಭತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಕಮ್ಮಭವೋ ಫಸ್ಸಾದೀಹಿ ಸದಿಸವಿಸಜ್ಜನತ್ತಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ಉಪಪತ್ತಿಭವಕಾಮಭವಸಞ್ಞಾಭವಪಞ್ಚವೋಕಾರಭವಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನತ್ತಾ ಏಕತೋ ದಸ್ಸಿತಾ. ಯಸ್ಮಾ ಚೇತೇ ಉಪಾದಿನ್ನಕಧಮ್ಮಾವ ತಸ್ಮಾ ‘‘ಏಕಾದಸಹಾಯತನೇಹಿ ಸತ್ತರಸಹಿ ಧಾತೂಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸದ್ದಾಯತನಞ್ಹಿ ಅನುಪಾದಿನ್ನಂ, ತಂ ಏತ್ಥ ನ ಗಹಿತಂ.

೬೮. ರೂಪಭವನಿದ್ದೇಸೇ – ಪಞ್ಚಹಾಯತನೇಹೀತಿ ಚಕ್ಖುಸೋತಮನರೂಪಧಮ್ಮಾಯತನೇಹಿ. ಅಟ್ಠಹಿ ಧಾತೂಹೀತಿ ಚಕ್ಖುಸೋತಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಸೋತವಿಞ್ಞಾಣರೂಪಧಮ್ಮಮನೋಧಾತುಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತೂಹಿ. ಅರೂಪಭವಾದಯೋಪಿ ತಯೋ ಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನತ್ತಾವ ಏಕತೋ ದಸ್ಸಿತಾ. ತಥಾ ಅಸಞ್ಞಾಭವಏಕವೋಕಾರಭವಾ. ತತ್ಥ ದ್ವೀಹಾಯತನೇಹೀತಿ ರೂಪಾಯತನಧಮ್ಮಾಯತನೇಹಿ. ಧಾತೂಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏಕತಲವಾಸಿಕಾನಞ್ಹಿ ಸೇಸಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಚಕ್ಖುಸಬ್ಭಾವತೋ ತಸ್ಸಾರಮ್ಮಣತ್ತಾ ತತ್ಥ ರೂಪಾಯತನಂ ಉದ್ಧಟಂ.

೭೧. ಜಾತಿ ದ್ವೀಹಿ ಖನ್ಧೇಹೀತಿ ರೂಪಜಾತಿ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇನ, ಅರೂಪಜಾತಿ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೇನ. ಜರಾಮರಣೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸೋಕಾದೀಸುಪಿ ಏಕೇನ ಖನ್ಧೇನಾತಿ ಸೋಕದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಿ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೇನ, ಪರಿದೇವೋ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೇನ, ಉಪಾಯಾಸಾದಯೋ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೇನಾತಿ ಏವಂ ಖನ್ಧವಿಸೇಸೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೭೩. ಇದ್ಧಿಪಾದೋ ದ್ವೀಹೀತಿ ಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧೇಹಿ, ಮನಾಯತನಧಮ್ಮಾಯತನೇಹಿ, ಧಮ್ಮಧಾತುಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತೂಹಿ ಚ. ಝಾನಂ ದ್ವೀಹೀತಿ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೇಹಿ. ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾದಯೋ ಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನತ್ತಾ ಏಕತೋ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ. ಚಿತ್ತಂ ಪನ ಚೇತನಾನನ್ತರಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮ್ಪಿ ಅಸದಿಸವಿಸ್ಸಜ್ಜನತ್ತಾ ಪಚ್ಛಾ ಗಹಿತಂ. ತತ್ಥ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾದೀಸು ಏಕೇನ ಖನ್ಧೇನಾತಿ ವೇದನಾ ವೇದನಾಕ್ಖನ್ಧೇನ, ಸಞ್ಞಾ ಸಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧೇನ, ಸೇಸಾ ಸಙ್ಖಾರಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಙ್ಗಹಿತಾತಿ ಏವಂ ಖನ್ಧವಿಸೇಸೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.