೨. ವಸ್ಸಕಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೨. ದುತಿಯೇ ಅಭಿಯಾತುಕಾಮೋತಿ ಅಭಿಭವನತ್ಥಾಯ ಯಾತುಕಾಮೋ. ವಜ್ಜೀತಿ ವಜ್ಜಿರಾಜಾನೋ. ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೇತಿ ಏವಂ ಮಹತಿಯಾ ರಾಜಿದ್ಧಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ಏತೇನ ನೇಸಂ ಸಮಗ್ಗಭಾವಂ ಕಥೇತಿ. ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೇತಿ ಏವಂ ಮಹನ್ತೇನ ರಾಜಾನುಭಾವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೇ. ಏತೇನ ನೇಸಂ ಹತ್ಥಿಸಿಪ್ಪಾದೀಸು ಕತಸಿಕ್ಖತಂ ಕಥೇತಿ, ಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಸಿಕ್ಖಿತಾ ವತಿಮೇ ಲಿಚ್ಛವಿಕುಮಾರಕಾ, ಸುಸಿಕ್ಖಿತಾ ವತಿಮೇ ಲಿಚ್ಛವಿಕುಮಾರಕಾ, ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಸುಖುಮೇನ ತಾಳಚ್ಛಿಗ್ಗಳೇನ ಅಸನಂ ಅತಿಪಾತಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪೋಙ್ಖಾನುಪೋಙ್ಖಂ ಅವಿರಾಧಿತ’’ನ್ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೧೧೫). ಉಚ್ಛೇಚ್ಛಾಮೀತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮಿ. ವಿನಾಸೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅದಸ್ಸನಂ ನಯಿಸ್ಸಾಮಿ. ಅನಯಬ್ಯಸನನ್ತಿ ಅವಡ್ಢಿಞ್ಚೇವ, ಞಾತಿಬ್ಯಸನಞ್ಚ. ಆಪಾದೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪಾಪಯಿಸ್ಸಾಮಿ.

ಇತಿ ಕಿರ ಸೋ ಠಾನನಿಸಜ್ಜಾದೀಸು ಇಮಂ ಯುದ್ಧಕಥಮೇವ ಕಥೇತಿ, ‘‘ಗಮನಸಜ್ಜಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ ಚ ಬಲಕಾಯಂ ಆಣಾಪೇತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಗಙ್ಗಾಯ ಕಿರ ಏಕಂ ಪಟ್ಟನಗಾಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ಅಜಾತಸತ್ತುನೋ ವಿಜಿತಂ, ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ಲಿಚ್ಛವೀನಂ. ತತ್ರ ಪಬ್ಬತಪಾದತೋ ಮಹಗ್ಘಭಣ್ಡಂ ಓತರತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಯಾಮಿ, ಸ್ವೇ ಯಾಮೀ’’ತಿ ಅಜಾತಸತ್ತುನೋ ಸಂವಿದಹನ್ತಸ್ಸೇವ ಲಿಚ್ಛವಿನೋ ಸಮಗ್ಗಾ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾ ಪುರೇತರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಅಜಾತಸತ್ತು ಪಚ್ಛಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಞತ್ವಾ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ. ತೇ ಪುನಸಂವಚ್ಛರೇಪಿ ತಥೇವ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಥ ಸೋ ಬಲವಾಘಾತಜಾತೋ, ತದಾ ಏವಮಕಾಸಿ.

ತತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಗಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯುದ್ಧಂ ನಾಮ ಭಾರಿಯಂ, ಏಕೋಪಿ ಮೋಘಪ್ಪಹಾರೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಏಕೇನ ಖೋ ಪನ ಪಣ್ಡಿತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇತ್ವಾ ಕರೋನ್ತೋ ನಿರಪರಾಧೋ ಹೋತಿ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಚ ಸತ್ಥಾರಾ ಸದಿಸೋ ನತ್ಥಿ, ಸತ್ಥಾ ಚ ಅವಿದೂರೇ ಧುರವಿಹಾರೇ ವಸತಿ, ಹನ್ದಾಹಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಾಮಿ. ಸಚೇ ಮೇ ಗತೇನ ಕೋಚಿ ಅತ್ಥೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸತ್ಥಾ ತುಣ್ಹೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಅನತ್ಥೇ ಪನ ಸತಿ ‘ಕಿಂ ರಞ್ಞೋ ತತ್ಥ ಗತೇನಾ’ತಿ ವಕ್ಖತೀ’’ತಿ. ಸೋ ವಸ್ಸಕಾರಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪೇಸೇಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವತೋ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ…ಪೇ… ಆಪಾದೇಸ್ಸಾಮಿ ವಜ್ಜೀತಿ.

ಭಗವನ್ತಂ ಬೀಜಯಮಾನೋತಿ ಥೇರೋ ವತ್ತಸೀಸೇ ಠತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಬೀಜತಿ, ಭಗವತೋ ಪನ ಸೀತಂ ವಾ ಉಣ್ಹಂ ವಾ ನತ್ಥಿ. ಭಗವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಮನ್ತೇತ್ವಾ ಥೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇತುಕಾಮೋ ಕಿನ್ತಿ ತೇ, ಆನನ್ದ, ಸುತನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

ಏಕಮಿದಾಹನ್ತಿ ಇದಂ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬೇ ವಜ್ಜೀನಂ ಇಮಸ್ಸ ವಜ್ಜಿಸತ್ತಕಸ್ಸ ದೇಸಿತಭಾವಪ್ಪಕಾಸನತ್ಥಂ ಆಹ. ಅಕರಣೀಯಾತಿ ಅಕತ್ತಬ್ಬಾ, ಅಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯದಿದನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಯುದ್ಧಸ್ಸಾತಿ ಕರಣತ್ಥೇ ಸಾಮಿವಚನಂ, ಅಭಿಮುಖಂ ಯುದ್ಧೇನ ಗಹೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಉಪಲಾಪನಾಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಉಪಲಾಪನಂ. ಉಪಲಾಪನಾ ನಾಮ ‘‘ಅಲಂ ವಿವಾದೇನ, ಇದಾನಿ ಸಮಗ್ಗಾ ಹೋಮಾ’’ತಿ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸರಥಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಾದೀನಿ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಸಙ್ಗಹಕರಣಂ, ಏವಞ್ಹಿ ಸಙ್ಗಹಂ ಕತ್ವಾ ಕೇವಲಂ ವಿಸ್ಸಾಸೇನ ಸಕ್ಕಾ ಗಣ್ಹಿತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಮಿಥುಭೇದಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಮಿಥುಭೇದಂ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಭೇದಂ ಕತ್ವಾಪಿ ಸಕ್ಕಾ ಏತೇ ಗಹೇತು’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇದಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಕಥಾಯ ನಯಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಆಹ. ಕಿಂ ಪನ ಭಗವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಇಮಾಯ ಕಥಾಯ ನಯಲಾಭಂ ಜಾನಾತೀತಿ? ಆಮ ಜಾನಾತಿ. ಜಾನನ್ತೋ ಕಸ್ಮಾ ಕಥೇಸಿ? ಅನುಕಮ್ಪಾಯ. ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಮಯಾ ಅಕಥಿತೇಪಿ ಕತಿಪಾಹೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತಿ, ಕಥಿತೇ ಪನ ಸಮಗ್ಗೇ ಭಿನ್ದನ್ತೋ ತೀಹಿ ಸಂವಚ್ಛರೇಹಿ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತಿ. ಏತ್ತಕಮ್ಪಿ ಜೀವಿತಮೇವ ವರಂ. ಏತ್ತಕಞ್ಹಿ ಜೀವನ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಪತಿಟ್ಠಾಭೂತಂ ಪುಞ್ಞಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾತಿ ಚಿತ್ತೇನ ನನ್ದಿತ್ವಾ. ಅನುಮೋದಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಯಾವ ಸುಭಾಸಿತಮಿದಂ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನಾ’’ತಿ ವಾಚಾಯ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ. ಪಕ್ಕಾಮೀತಿ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗತೋ. ರಾಜಾಪಿ ತಮೇವ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಪಾಪೇಸಿ.