೫. ಪರಿಸವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ

೪೩. ಪಞ್ಚಮಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಉತ್ತಾನಾತಿ ಪಾಕಟಾ ಅಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾ. ಗಮ್ಭೀರಾತಿ ಗುಳ್ಹಾ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾ. ಉದ್ಧತಾತಿ ಉದ್ಧಚ್ಚೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಉನ್ನಳಾತಿ ಉಗ್ಗತನಳಾ, ಉಟ್ಠಿತತುಚ್ಛಮಾನಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಚಪಲಾತಿ ಪತ್ತಚೀವರಮಣ್ಡನಾದಿನಾ ಚಾಪಲ್ಲೇನ ಯುತ್ತಾ. ಮುಖರಾತಿ ಮುಖಖರಾ ಖರವಚನಾ. ವಿಕಿಣ್ಣವಾಚಾತಿ ಅಸಂಯತವಚನಾ ದಿವಸಮ್ಪಿ ನಿರತ್ಥಕವಚನಪಲಾಪಿನೋ. ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀತಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಸತಿನೋ. ಅಸಮ್ಪಜಾನಾತಿ ನಿಪ್ಪಞ್ಞಾ. ಅಸಮಾಹಿತಾತಿ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾಮತ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅಲಾಭಿನೋ. ಪಾಕತಿನ್ದ್ರಿಯಾತಿ ಪಕತಿಯಾ ಠಿತೇಹಿ ವಿವಟೇಹಿ ಅರಕ್ಖಿತೇಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೋ ವುತ್ತವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೪೪. ದುತಿಯೇ ಭಣ್ಡನಜಾತಾತಿ ಭಣ್ಡನಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಲಹಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗೋ, ತಂ ತೇಸಂ ಜಾತನ್ತಿ ಭಣ್ಡನಜಾತಾ. ತಥಾ ‘‘ಮಯಂ ತುಮ್ಹೇ ದಣ್ಡಾಪೇಸ್ಸಾಮ ಬನ್ಧಾಪೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿಆದಿವಚನಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ಸಞ್ಜಾತಕಲಹಾ. ಅಯಂ ತಾವ ಗಿಹೀಸು ನಯೋ. ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಪನ ಆಪತ್ತಿವೀತಿಕ್ಕಮವಾಚಂ ವದನ್ತಾ ಕಲಹಜಾತಾ ನಾಮ. ವಿವಾದಾಪನ್ನಾತಿ ವಿರುದ್ಧವಾದಂ ಆಪನ್ನಾ. ಮುಖಸತ್ತೀಹಿ ವಿತುದನ್ತಾತಿ ಗುಣಾನಂ ಛಿನ್ದನಟ್ಠೇನ ದುಬ್ಭಾಸಿತಾ ವಾಚಾ ಮುಖಸತ್ತಿಯೋತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ತಾಹಿ ವಿತುದನ್ತಾ ವಿಜ್ಝನ್ತಾ. ಸಮಗ್ಗಾತಿ ಏಕಕಮ್ಮಂ ಏಕುದ್ದೇಸೋ ಸಮಸಿಕ್ಖತಾತಿ ಏತೇಸಂ ಕರಣೇನ ಸಮಗ್ಗತಾಯ ಸಹಿತಾ. ಪಿಯಚಕ್ಖೂಹೀತಿ ಮೇತ್ತಾಚಕ್ಖೂಹಿ.

೪೫. ತತಿಯೇ ಅಗ್ಗವತೀತಿ ಉತ್ತಮಪುಗ್ಗಲವತೀ, ಅಗ್ಗಾಯ ವಾ ಉತ್ತಮಾಯ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ತತೋ ವಿಪರೀತಾ ಅನಗ್ಗವತೀ. ಬಾಹುಲಿಕಾತಿ ಚೀವರಾದಿಬಾಹುಲ್ಲಾಯ ಪಟಿಪನ್ನಾ. ಸಾಸನಂ ಸಿಥಿಲಂ ಗಣ್ಹನ್ತೀತಿ ಸಾಥಲಿಕಾ. ಓಕ್ಕಮನೇ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾತಿ ಏತ್ಥ ಓಕ್ಕಮನಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅವಗಮನಟ್ಠೇನ ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾನಿ, ತೇನ ಪಞ್ಚನೀವರಣಪೂರಣೇ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪವಿವೇಕೇತಿ ಉಪಧಿವಿವೇಕೇ ನಿಬ್ಬಾನೇ. ನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರಾತಿ ತಿವಿಧೇಪಿ ವಿವೇಕೇ ಓರೋಪಿತಧುರಾ. ನ ವೀರಿಯಂ ಆರಭನ್ತೀತಿ ದುವಿಧಮ್ಪಿ ವೀರಿಯಂ ನ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಪತ್ತಿಯಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಝಾನವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗಫಲವಿಸೇಸಸ್ಸ ಪತ್ತಿಅತ್ಥಾಯ. ಇತರಂ ಪದದ್ವಯಂ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಪಚ್ಛಿಮಾ ಜನತಾತಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಅನ್ತೇವಾಸಿಕಜನೋ. ದಿಟ್ಠಾನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯೇಹಿ ಕತಂ ಅನುಕರೋನ್ತೋ ದಿಟ್ಠಸ್ಸ ತೇಸಂ ಆಚಾರಸ್ಸ ಅನುಗತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ನಾಮ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತಪಟಿಪಕ್ಖನಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೪೬. ಚತುತ್ಥೇ ಅರಿಯಾತಿ ಅರಿಯಸಾವಕಪರಿಸಾ. ಅನರಿಯಾತಿ ಪುಥುಜ್ಜನಪರಿಸಾ. ‘‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನನ್ತೀತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ತಣ್ಹಂ ತೇಭೂಮಕಾ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಂ ನಾಮ, ಏತ್ತಕಮೇವ ದುಕ್ಖಂ, ಇತೋ ಉದ್ಧಂ ದುಕ್ಖಂ ನತ್ಥೀತಿ ಯಥಾಸಭಾವತೋ ನಪ್ಪಜಾನನ್ತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ. ಸೇಸಪದೇಸು ಪನ ತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮುಟ್ಠಾಪಿಕಾ ಪುರಿಮತಣ್ಹಾ ಸಮುದಯೋ ನಾಮ, ತಸ್ಸಾಯೇವ ತಣ್ಹಾಯ, ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ವಾ ತೇಸಂ ಸಚ್ಚಾನಂ ಅಚ್ಚನ್ತಕ್ಖಯೋ ಅಸಮುಪ್ಪತ್ತಿ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ ನಾಮ, ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ನಾಮಾತಿ ಏವಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಚತೂಹಿ ಸಚ್ಚೇಹಿ ಚತ್ತಾರೋ ಮಗ್ಗಾ ಚ ಚತ್ತಾರಿ ಚ ಫಲಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ.

೪೭. ಪಞ್ಚಮೇ ಪರಿಸಾಕಸಟೋತಿ ಕಸಟಪರಿಸಾ ಕಚವರಪರಿಸಾ ಪಲಾಪಪರಿಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರಿಸಾಮಣ್ಡೋತಿ ಪಸನ್ನಪರಿಸಾ ಸಾರಪರಿಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಛನ್ದೇನ ಅಗತಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಪದೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇಮಾನಿ ಪನ ಚತ್ತಾರಿ ಅಗತಿಗಮನಾನಿ ಭಣ್ಡಭಾಜನೀಯೇ ಚ ವಿನಿಚ್ಛಯಟ್ಠಾನೇ ಚ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಭಣ್ಡಭಾಜನೀಯೇ ತಾವ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಭೂತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಮನಾಪೇ ಭಣ್ಡಕೇ ಪತ್ತೇ ತಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಮನಾಪಂ ದೇನ್ತೋ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಅತ್ತನೋ ಪನ ಅಭಾರಭೂತಾನಂ ಮನಾಪೇ ಭಣ್ಡಕೇ ಪತ್ತೇ ತಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಅಮನಾಪಂ ದೇನ್ತೋ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಭಣ್ಡಕಭಾಜನೀಯವತ್ಥುಞ್ಚ ಠಿತಿಕಞ್ಚ ಅಜಾನನ್ತೋ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಮುಖರಾನಂ ವಾ ರಾಜಾದಿನಿಸ್ಸಿತಾನಂ ವಾ ‘‘ಇಮೇ ಮೇ ಅಮನಾಪೇ ಭಣ್ಡಕೇ ದಿನ್ನೇ ಅನತ್ಥಮ್ಪಿ ಕರೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಭಯೇನ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಮನಾಪಂ ದೇನ್ತೋ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಯೋ ಪನ ಏವಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ತುಲಾಭೂತೋ ಪಮಾಣಭೂತೋ ಮಜ್ಝತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ಯಂ ಯಸ್ಸ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಞ್ಞೇವ ತಸ್ಸ ದೇತಿ, ಅಯಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ಅಗತಿಗಮನಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ವಿನಿಚ್ಛಯಟ್ಠಾನೇ ಪನ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಭೂತಸ್ಸ ಗರುಕಾಪತ್ತಿಂ ಲಹುಕಾಪತ್ತೀತಿ ಕತ್ವಾ ಕಥೇನ್ತೋ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಇತರಸ್ಸ ಲಹುಕಾಪತ್ತಿಂ ಗರುಕಾಪತ್ತೀತಿ ಕತ್ವಾ ಕಥೇನ್ತೋ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನಂ ಪನ ಸಮುಚ್ಚಯಕ್ಖನ್ಧಕಞ್ಚ ಅಜಾನನ್ತೋ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಮುಖರಸ್ಸ ವಾ ರಾಜಪೂಜಿತಸ್ಸ ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಮೇ ಗರುಕಂ ಕತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿಂ ಕಥೇನ್ತಸ್ಸ ಅನತ್ಥಮ್ಪಿ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಗರುಕಮೇವ ಲಹುಕಾತಿ ಕತ್ವಾ ಕಥೇನ್ತೋ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಯೋ ಪನ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಯಥಾಭೂತಮೇವ ಕಥೇತಿ, ಅಯಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ಅಗತಿಗಮನಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ.

೪೮. ಛಟ್ಠೇ ಓಕ್ಕಾಚಿತವಿನೀತಾತಿ ದುಬ್ಬಿನೀತಾ. ನೋ ಪಟಿಪುಚ್ಛಾವಿನೀತಾತಿ ನ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಿನೀತಾ. ಗಮ್ಭೀರಾತಿ ಪಾಳಿವಸೇನ ಗಮ್ಭೀರಾ ಸಲ್ಲಸುತ್ತಸದಿಸಾ. ಗಮ್ಭೀರತ್ಥಾತಿ ಅತ್ಥವಸೇನ ಗಮ್ಭೀರಾ ಮಹಾವೇದಲ್ಲಸುತ್ತಸದಿಸಾ. ಲೋಕುತ್ತರಾತಿ ಲೋಕುತ್ತರಅತ್ಥದೀಪಕಾ. ಸುಞ್ಞತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾತಿ ಸತ್ತಸುಞ್ಞಂ ಧಮ್ಮಮತ್ತಮೇವ ಪಕಾಸಕಾ ಅಸಙ್ಖತಸಂಯುತ್ತಸದಿಸಾ. ನ ಅಞ್ಞಾ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಪೇನ್ತೀತಿ ವಿಜಾನನತ್ಥಾಯ ಚಿತ್ತಂ ನ ಉಪಟ್ಠಪೇನ್ತಿ, ನಿದ್ದಾಯನ್ತಿ ವಾ ಅಞ್ಞವಿಹಿತಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ. ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಪರಿಯಾಪುಣಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೇ ಚ ಪರಿಯಾಪುಣಿತಬ್ಬೇ ಚ. ಕವಿತಾತಿ ಕವೀಹಿ ಕತಾ. ಇತರಂ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಚಿತ್ತಕ್ಖರಾತಿ ವಿಚಿತ್ರಅಕ್ಖರಾ. ಇತರಂ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಬಾಹಿರಕಾತಿ ಸಾಸನತೋ ಬಹಿಭೂತಾ. ಸಾವಕಭಾಸಿತಾತಿ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಸಾವಕೇಹಿ ಭಾಸಿತಾ. ಸುಸ್ಸೂಸನ್ತೀತಿ ಅಕ್ಖರಚಿತ್ತತಾಯ ಚೇವ ಸರಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಅತ್ತಮನಾ ಹುತ್ವಾ ಸುಣನ್ತಿ. ನ ಚೇವ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅತ್ಥಂ ವಾ ಅನುಸನ್ಧಿಂ ವಾ ಪುಬ್ಬಾಪರಂ ವಾ ನ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ. ನ ಚ ಪಟಿವಿಚರನ್ತೀತಿ ಪುಚ್ಛನತ್ಥಾಯ ಚಾರಿಕಂ ನ ವಿಚರನ್ತಿ. ಇದಂ ಕಥನ್ತಿ ಇದಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕಥಂ ರೋಪೇತಬ್ಬಂ ಕಿನ್ತಿ ರೋಪೇತಬ್ಬಂ? ಇಮಸ್ಸ ಕೋ ಅತ್ಥೋತಿ ಇಮಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಕೋ ಅತ್ಥೋ, ಕಾ ಅನುಸನ್ಧಿ, ಕಿಂ ಪುಬ್ಬಾಪರಂ? ಅವಿವಟನ್ತಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ. ನ ವಿವರನ್ತೀತಿ ನ ಉಗ್ಘಾಟೇನ್ತಿ. ಅನುತ್ತಾನೀಕತನ್ತಿ ಅಪಾಕಟಂ ಕತಂ. ನ ಉತ್ತಾನಿಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಪಾಕಟಂ ನ ಕರೋನ್ತಿ. ಕಙ್ಖಾಠಾನಿಯೇಸೂತಿ ಕಙ್ಖಾಯ ಕಾರಣಭೂತೇಸು. ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೋ ವುತ್ತವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೪೯. ಸತ್ತಮೇ ಆಮಿಸಗರೂತಿ ಚತುಪಚ್ಚಯಗರುಕಾ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಂ ಲಾಮಕತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತಪರಿಸಾ. ಸದ್ಧಮ್ಮಗರೂತಿ ನವ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮೇ ಗರುಕೇ ಕತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಲಾಮಕತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತಪರಿಸಾ. ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋತಿ ದ್ವೀಹಿ ಭಾಗೇಹಿ ವಿಮುತ್ತೋ. ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ವಿಮುತ್ತೋ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕಖೀಣಾಸವೋ. ಕಾಯಸಕ್ಖೀತಿ ಕಾಯೇನ ಝಾನಫಸ್ಸಂ ಫುಸಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ನಿರೋಧಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಠಿತೋ. ದಿಟ್ಠಿಪ್ಪತ್ತೋತಿ ದಿಟ್ಠನ್ತಂ ಪತ್ತೋ. ಇಮೇ ದ್ವೇಪಿ ಛಸು ಠಾನೇಸು ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ಸದ್ಧಾವಿಮುತ್ತೋತಿ ಸದ್ದಹನ್ತೋ ವಿಮುತ್ತೋ. ಅಯಮ್ಪಿ ಛಸು ಠಾನೇಸು ಲಬ್ಭತಿ. ಧಮ್ಮಂ ಅನುಸ್ಸರತೀತಿ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀ. ಸದ್ಧಂ ಅನುಸ್ಸರತೀತಿ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀ. ಇಮೇ ದ್ವೇಪಿ ಪಠಮಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ. ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೋತಿ ಸುನ್ದರಧಮ್ಮೋ. ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋತಿ ನಿಸ್ಸೀಲೋ ಲಾಮಕಧಮ್ಮೋ. ಇಮಂ ಕಸ್ಮಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ? ಸಬ್ಬೇಸು ಹಿ ಏಕಸದಿಸೇಸು ಜಾತೇಸು ಸೀಲವನ್ತೇಸು ಬಲವಗಾರವಂ ನ ಹೋತಿ, ಏಕಚ್ಚೇಸು ಪನ ದುಸ್ಸೀಲೇಸು ಸತಿ ಸೀಲವನ್ತಾನಂ ಉಪರಿ ಬಲವಗಾರವಂ ಹೋತೀತಿ ಮಞ್ಞನ್ತಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ತೇ ತೇನ ಲಾಭಂ ಲಭನ್ತೀತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಚ್ಚಾನಂ ವಣ್ಣಂ ಏಕಚ್ಚಾನಂ ಅವಣ್ಣಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಲಭನ್ತಿ. ಗಥಿತಾತಿ ತಣ್ಹಾಯ ಗನ್ಥಿತಾ. ಮುಚ್ಛಿತಾತಿ ತಣ್ಹಾವಸೇನೇವ ಮುಚ್ಛಿತಾ. ಅಜ್ಝೋಪನ್ನಾತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ಗಿಲಿತ್ವಾ ಪರಿನಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಠಿತಾ. ಅನಾದೀನವದಸ್ಸಾವಿನೋತಿ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಪರಿಭೋಗೇ ಆದೀನವಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾ. ಅನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞಾತಿ ಚತೂಸು ಪಚ್ಚಯೇಸು ಛನ್ದರಾಗಅಪಕಡ್ಢನಾಯ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞಾಯ ವಿರಹಿತಾ ಇದಮತ್ಥಂ ಏತನ್ತಿ ಅಜಾನನ್ತಾ. ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೀತಿ ಸಚ್ಛನ್ದರಾಗಾ ಹುತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ.

ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋತಿಆದೀಸು ಅಯಂ ಸತ್ತನ್ನಮ್ಪಿ ಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಸಙ್ಖೇಪಪಕಾಸನಾ – ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಞ್ಞಾಧುರೇನ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠೋ ಅಟ್ಠ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀಸು ಛಸು ಠಾನೇಸು ಕಾಯಸಕ್ಖಿ ನಾಮ, ಅರಹತ್ತಫಲಕ್ಖಣೇ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ. ಸಮಾಪತ್ತೀಹಿ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಮಗ್ಗೇನ ಸಮುಚ್ಛೇದವಿಮುತ್ತಿಯಾತಿ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ದ್ವೀಹಿ ವಾ ಭಾಗೇಹಿ ವಿಮುತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಪರೋ ಪಞ್ಞಾಧುರೇನ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠೋ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋವ ಹುತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀಸು ಛಸು ಠಾನೇಸು ದಿಟ್ಠಿಪ್ಪತ್ತೋ ನಾಮ, ಅರಹತ್ತಫಲಕ್ಖಣೇ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ. ಅಪರೋ ಸದ್ಧಾಧುರೇನ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠೋ ಅಟ್ಠ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀಸು ಛಸು ಠಾನೇಸು ಕಾಯಸಕ್ಖಿ ನಾಮ, ಅರಹತ್ತಫಲಕ್ಖಣೇ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ. ಅಪರೋ ಸದ್ಧಾಧುರೇನ ಅಭಿನಿವಿಟ್ಠೋ ಸಮಾಪತ್ತಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋವ ಹುತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀಸು ಛಸು ಠಾನೇಸು ಸದ್ಧಾವಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ, ಅರಹತ್ತಫಲಕ್ಖಣೇ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ ನಾಮ.

೫೦. ಅಟ್ಠಮೇ ವಿಸಮಾತಿ ಸಪಕ್ಖಲನಟ್ಠೇನ ವಿಸಮಾ. ಸಮಾತಿ ನಿಪಕ್ಖಲನಟ್ಠೇನ ಸಮಾ. ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮಾನೀತಿ ಉದ್ಧಮ್ಮಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ. ಅವಿನಯಕಮ್ಮಾನೀತಿ ಉಬ್ಬಿನಯಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ.

೫೧. ನವಮೇ ಅಧಮ್ಮಿಕಾತಿ ನಿದ್ಧಮ್ಮಾ. ಧಮ್ಮಿಕಾತಿ ಧಮ್ಮಯುತ್ತಾ.

೫೨. ದಸಮೇ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಾದಿಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಅಧಿಕರಣಂ. ಆದಿಯನ್ತೀತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಸಞ್ಞಾಪೇನ್ತೀತಿ ಜಾನಾಪೇನ್ತಿ. ನ ಚ ಸಞ್ಞತ್ತಿಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಸಞ್ಞಾಪನತ್ಥಂ ನ ಸನ್ನಿಪತನ್ತಿ. ನ ಚ ನಿಜ್ಝಾಪೇನ್ತೀತಿ ನ ಪೇಕ್ಖಾಪೇನ್ತಿ. ನ ಚ ನಿಜ್ಝತ್ತಿಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ನಿಜ್ಝಾಪನತ್ಥಾಯ ನ ಸನ್ನಿಪತನ್ತಿ. ಅಸಞ್ಞತ್ತಿಬಲಾತಿ ಅಸಞ್ಞತ್ತಿಯೇವ ಬಲಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಅಸಞ್ಞತ್ತಿಬಲಾ. ಅಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಮನ್ತಿನೋತಿ ಯೇಸಂ ಹಿ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಸಚೇ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಗಹಿತಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಧಮ್ಮಿಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮ. ಸಚೇ ಅಧಮ್ಮಿಕಂ, ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ, ತೇ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಮನ್ತಿನೋ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ. ಇಮೇ ಪನ ನ ತಥಾ ಮನ್ತೇನ್ತೀತಿ ಅಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಮನ್ತಿನೋ. ಥಾಮಸಾ ಪರಾಮಾಸಾ ಅಭಿನಿವಿಸ್ಸಾತಿ ದಿಟ್ಠಿಥಾಮೇನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೇನ ಚ ಅಭಿನಿವಿಸಿತ್ವಾ. ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚನ್ತಿ ಇದಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಚನಮೇವ ಸಚ್ಚಂ. ಮೋಘಮಞ್ಞನ್ತಿ ಅವಸೇಸಾನಂ ವಚನಂ ಮೋಘಂ ತುಚ್ಛಂ. ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೋ ಉತ್ತಾನತ್ಥೋಯೇವಾತಿ.

ಪರಿಸವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.