೧೦. ದುತಿಯಕೋಸಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೩೦. ದಸಮೇ ಉಯ್ಯೋಧಿಕಾ ನಿವತ್ತೋ ಹೋತೀತಿ ಯುದ್ಧತೋ ನಿವತ್ತೋ ಹೋತಿ. ಲದ್ಧಾಧಿಪ್ಪಾಯೋತಿ ಮಹಾಕೋಸಲರಞ್ಞಾ ಕಿರ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ಧೀತರಂ ದೇನ್ತೇನ ದ್ವಿನ್ನಂ ರಜ್ಜಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಸತಸಹಸ್ಸುಟ್ಠಾನೋ ಕಾಸಿಗಾಮೋ ನಾಮ ಧೀತು ದಿನ್ನೋ. ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ ಪಿತರಿ ಮಾರಿತೇ ಮಾತಾಪಿಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ವಿಯೋಗಸೋಕೇನ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಮತಾ. ತತೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿಕೋಸಲೋ ‘‘ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಮಾರಿತಾ, ಮಮ ಪಿತು ಸನ್ತಕೋ ಗಾಮೋ’’ತಿ ತಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಅಟ್ಟಂ ಕರೋತಿ, ಅಜಾತಸತ್ತುಪಿ ‘‘ಮಮ ಮಾತು ಸನ್ತಕೋ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸತ್ಥಾಯ. ದ್ವೇಪಿ ಮಾತುಲಭಾಗಿನೇಯ್ಯಾ ಚತುರಙ್ಗಿನಿಂ ಸೇನಂ ಸನ್ನಯ್ಹಿತ್ವಾ ಯುಜ್ಝಿಂಸು. ತತ್ಥ ಪಸೇನದಿಕೋಸಲೋ ದ್ವೇ ವಾರೇ ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ ಪರಾಜಿತೋ ನಗರಮೇವ ಪಾವಿಸಿ. ತತಿಯವಾರೇ ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಮೇ ಜಯೋ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಉಪಸ್ಸುತಿವಸೇನ ಯುಜ್ಝಿತಬ್ಬಾಕಾರಂ ಞತ್ವಾ ಬ್ಯೂಹಂ ರಚಯಿತ್ವಾ ಉಭೋಹಿ ಪಸ್ಸೇಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಜಾತಸತ್ತುಂ ಗಣ್ಹಿ. ತಾವದೇವ ಜಯಾಧಿಪ್ಪಾಯಸ್ಸ ಲದ್ಧತ್ತಾ ಲದ್ಧಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ.
ಯೇನ ಆರಾಮೋ ತೇನ ಪಾಯಾಸೀತಿ ಬಹಿನಗರೇ ಜಯಖನ್ಧಾವಾರಂ ನಿವೇಸೇತ್ವಾ ‘‘ಯಾವ ನಗರಂ ಅಲಙ್ಕರೋನ್ತಿ, ತಾವ ದಸಬಲಂ ವನ್ದಿಸ್ಸಾಮಿ. ನಗರಂ ಪವಿಟ್ಠಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹಿ ಪಪಞ್ಚೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಅಮಚ್ಚಗಣಪರಿವುತೋ ಯೇನಾರಾಮೋ ತೇನ ಪಾಯಾಸಿ, ಆರಾಮಂ ಪಾವಿಸಿ. ಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಪಾವಿಸೀತಿ? ಪಿಣ್ಡಪಾತಪ್ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಓವಾದಂ ದತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪವಿಟ್ಠೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಚ ಓವಾದಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಾನಿ ಗತೇ. ಚಙ್ಕಮನ್ತೀತಿ ಕಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚಙ್ಕಮನ್ತಿ? ಪಣೀತಭೋಜನಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಥಿನಮಿದ್ಧಸ್ಸ ವಿನೋದನತ್ಥಂ, ದಿವಾ ಪಧಾನಿಕಾ ವಾ ತೇ. ತಾದಿಸಾನಞ್ಹಿ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಚಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ನ್ಹತ್ವಾ ಸರೀರಂ ಉತುಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ನಿಸಜ್ಜ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಂ ಏಕಗ್ಗಂ ಹೋತಿ. ಯೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಸೋ ಕಿರ ‘‘ಕಹಂ ಸತ್ಥಾ ಕಹಂ ಸುಗತೋತಿ ಪರಿವೇಣೇನ ಪರಿವೇಣಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಿಲೋಕೇನ್ತೋ ಅರಞ್ಞಹತ್ಥೀ ವಿಯ ಮಹಾಚಙ್ಕಮೇ ಚಙ್ಕಮಮಾನೇ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ದಸ್ಸನಕಾಮಾತಿ ಪಸ್ಸಿತುಕಾಮಾ. ವಿಹಾರೋತಿ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಆಹಂಸು. ಅತರಮಾನೋತಿ ಅತುರಿತೋ, ಸಣಿಕಂ ಪದಪಮಾಣಟ್ಠಾನೇ ಪದಂ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಸುಸಮ್ಮಟ್ಠಂ ಮುತ್ತಜಾಲಸಿನ್ದುವಾರಸದಿಸಂ ವಾಲುಕಂ ಅವಿನಾಸೇನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆಲಿನ್ದನ್ತಿ ಪಮುಖಂ. ಅಗ್ಗಳನ್ತಿ ಕವಾಟಂ. ಉಕ್ಕಾಸಿತ್ವಾತಿ ಉಕ್ಕಾಸಿತಸದ್ದಂ ಕತ್ವಾ. ಆಕೋಟೇಹೀತಿ ಅಗ್ಗನಖೇನ ಈಸಕಂ ಕುಞ್ಚಿಕಾಛಿದ್ದಸಮೀಪೇ ಕೋಟೇಹೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ದ್ವಾರಂ ಕಿರ ಅತಿಉಪರಿ ಅಮನುಸ್ಸಾ, ಅತಿಹೇಟ್ಠಾ ದೀಘಜಾತಿಕಾ ಕೋಟೇನ್ತಿ. ತಥಾ ಅಕೋಟೇತ್ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಛಿದ್ದಸಮೀಪೇ ಕೋಟೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಇದಂ ದ್ವಾರಕೋಟನವತ್ತನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ವಿವರಿ ಭಗವಾ ದ್ವಾರನ್ತಿ ನ ಭಗವಾ ಉಟ್ಠಾಯ ದ್ವಾರಂ ವಿವರತಿ, ವಿವರತೂತಿ ಪನ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತಿ. ತತೋ ‘‘ಭಗವಾ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಅನೇಕಕಪ್ಪಕೋಟೀಸು ದಾನಂ ದದಮಾನೇಹಿ ನ ಸಹತ್ಥಾ ದ್ವಾರವಿವರಣಕಮ್ಮಂ ಕತ’’ನ್ತಿ ಸಯಮೇವ ದ್ವಾರಂ ವಿವಟಂ. ತಂ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಭಗವತೋ ಮನೇನ ವಿವಟಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ವಿವರಿ ಭಗವಾ ದ್ವಾರ’’ನ್ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ.
ಮೇತ್ತೂಪಹಾರನ್ತಿ ಮೇತ್ತಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕಉಪಹಾರಂ. ಕತಞ್ಞುತನ್ತಿ ಅಯಞ್ಹಿ ರಾಜಾ ಪುಬ್ಬೇ ಥೂಲಸರೀರೋ ಅಹೋಸಿ, ದೋಣಪಾಕಂ ಭುಞ್ಜತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಹಾಪನತ್ಥಾಯ –
‘‘ಮನುಜಸ್ಸ ಸದಾ ಸತೀಮತೋ,
ಮತ್ತಂ ಜಾನತೋ ಲದ್ಧಭೋಜನೇ;
ತನುಕಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವೇದನಾ,
ಸಣಿಕಂ ಜೀರತಿ ಆಯುಪಾಲಯ’’ನ್ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೪) –
ಇಮಂ ಓವಾದಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಹಾಪೇತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ನಾಳಿಕೋದನಪರಮತಾಯ ಸಣ್ಠಾಸಿ, ಗತ್ತಾನಿಪಿಸ್ಸ ತನೂನಿ ಥಿರಾನಿ ಜಾತಾನಿ. ತಂ ಭಗವತಾ ಕತಂ ಉಪಕಾರಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಕತಞ್ಞುತಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಕತವೇದಿತಂ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ’’ತಿ ಆಹ. ಅರಿಯೇ ಞಾಯೇತಿ ಸಹವಿಪಸ್ಸನಕೇ ಮಗ್ಗೇ. ವುದ್ಧಸೀಲೋತಿ ವಡ್ಢಿತಸೀಲೋ. ಅರಿಯಸೀಲೋತಿ ಅಪೋಥುಜ್ಜನಿಕೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಕುಸಲಸೀಲೋತಿ ಅನವಜ್ಜೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಆರಞ್ಞಕೋತಿ ಜಾಯಮಾನೋಪಿ ಅರಞ್ಞೇ ಜಾತೋ, ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಮಾನೋಪಿ ಅರಞ್ಞೇ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ದೇವವಿಮಾನಕಪ್ಪಾಯ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ವಸನ್ತೋಪಿ ಅರಞ್ಞೇಯೇವ ವಸೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.
ಮಹಾವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.