೨. ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ

೨೦೬. ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ – ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ಸಾಸವಾ ಚ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ? ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ? ಯೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ? ಯಾ ಚತೂಹಿ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇಹಿ ಆರತಿ ವಿರತಿ ಪಟಿವಿರತಿ ವೇರಮಣೀ [ವೇರಮಣಿ (ಕ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ] ಅಕಿರಿಯಾ ಅಕರಣಂ ಅನಜ್ಝಾಪತ್ತಿ ವೇಲಾಅನತಿಕ್ಕಮೋ ಸೇತುಘಾತೋ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ? ಯಾ ತೀಹಿ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇಹಿ ಆರತಿ ವಿರತಿ ಪಟಿವಿರತಿ ವೇರಮಣೀ ಅಕಿರಿಯಾ ಅಕರಣಂ ಅನಜ್ಝಾಪತ್ತಿ ವೇಲಾಅನತಿಕ್ಕಮೋ ಸೇತುಘಾತೋ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ? ಯಾ ಮಿಚ್ಛಾ ಆಜೀವಾ ಆರತಿ ವಿರತಿ ಪಟಿವಿರತಿ ವೇರಮಣೀ ಅಕಿರಿಯಾ ಅಕರಣಂ ಅನಜ್ಝಾಪತ್ತಿ ವೇಲಾಅನತಿಕ್ಕಮೋ ಸೇತುಘಾತೋ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ [ವಿರಿಯಾರಮ್ಭೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] …ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸಮ್ಮಾಸತಿ? ಯಾ ಸತಿ ಅನುಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸತಿ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸತಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ? ಯಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಠಿತಿ ಸಣ್ಠಿತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ’’. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೨೦೭. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ ಚ ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ಸಾಸವಾ ಚ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಚ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ – ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೨೦೮. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ ಚ ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ಸಾಸವಾ ಚ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಚ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಕಿಲೇಸಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೨೦೯. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ ಚ ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ಸಾಸವಾ ಚ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಚ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಕಿಲೇಸಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ, ತಿಣ್ಣಞ್ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಂ ಸಾಸವಾನಂ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೨೧೦. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ ಚ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಚ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಕಿಲೇಸಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ, ತಿಣ್ಣಞ್ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಂ ಸಾಸವಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಸಾಸವಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೨೧೧. ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ – ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ಸಾಸವಾ ಚ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ? ಯಾ ಪಞ್ಞಾ ಪಜಾನನಾ…ಪೇ… ಅಮೋಹೋ ಧಮ್ಮವಿಚಯೋ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ? ಯೋ ತಕ್ಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ? ಯೋ ಚೇತಸಿಕೋ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೋ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ಸಮ್ಮಾಸತಿ? ಯಾ ಸತಿ ಅನುಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸತಿ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸತಿ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ? ಯಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಠಿತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಮಗ್ಗಪರಿಯಾಪನ್ನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ’’. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೨೧೨. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ ಚ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಚ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಕಿಲೇಸಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ, ತಿಣ್ಣಞ್ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಂ ಸಾಸವಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಸಾಸವಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತಿ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’. ಅವಸೇಸಾ ಧಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ.

೨೧೩. ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ – ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ಸಾಸವಾ ಚ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’.

೨೧೪. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ? ತಣ್ಹಾ ಚ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಕಿಲೇಸಾ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೀಣಿ ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಿ ಸಾಸವಾನಿ, ಅವಸೇಸಾ ಚ ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಂ ದುಕ್ಖಂ? ಸಾಸವಾ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಾ, ಯೇ ಚ ಧಮ್ಮಾ ಕಿರಿಯಾ ನೇವ ಕುಸಲಾ ನಾಕುಸಲಾ ನ ಚ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಚ ರೂಪಂ – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖಂ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮೋ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ? ತಣ್ಹಾಯ ಚ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಕಿಲೇಸಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ, ತಿಣ್ಣಞ್ಚ ಕುಸಲಮೂಲಾನಂ ಸಾಸವಾನಂ, ಅವಸೇಸಾನಞ್ಚ ಸಾಸವಾನಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಂ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ’’.

ತತ್ಥ ಕತಮಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಯಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಲೋಕುತ್ತರಂ ಝಾನಂ ಭಾವೇತಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಅಪಚಯಗಾಮಿಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಪಠಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಪತ್ತಿಯಾ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ ದುಕ್ಖಪಟಿಪದಂ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಫಸ್ಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅವಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’’.

ಅಭಿಧಮ್ಮಭಾಜನೀಯಂ.